မူလရာသိဝဏ္ဏနာ
မူလရာသိအဖွင့်
မူလရာသိဝဏ္ဏနာ
မူလရာသိအဖွင့်
အဂေဓော၊ အဂေဓ ဟူသည်။
အနဘိဇ္ဈာယနံ (အနဘိဇ္ဈာနံ)၊ ရှေးရှုမကြံခြင်းတည်း။
အနဘိကင်္ခနံ၊ မမက်မော မလိုချင်ခြင်းတည်း။
[ဈေဓာတ်ယုပစ္စည်းဖြစ်၍ "အနဘိဇ္ဈာယနံ"ဟု သော်လည်းကောင်း, "အနဘိဇ္ဈာနံ"ဟု သော်လည်းကောင်း ရှိသင့်၏။ အဘိပုဗ္ဗ ဈေဓာတ်၏ ရှေးရှုကြံစည်ခြင်းအနက်ကိုပင် "အနဘိကင်္ခနံ"ဟု ဖွင့်သည်။]
ဧတဿ၊ ဤ အလောဘ၏။
အနလ္လီနော၊ မကပ်ငြိခြင်းဟူသော။
ဘာဝေါ အဓိပ္ပာယော၊ အလိုသည်။
(အတ္ထိ။)
ဣတိ၊ ကြောင့်။
အနလ္လီနဘာဝေါ၊ မည်၏။
[ဘာဝသဒ္ဒါသည် သဒ္ဒပဝတ္တိနိမိတ်အနက်ဟော မဟုတ်, အဓိပ္ပာယအနက်ဟောဟု သိစေလို၍ "ဘာဝေါ"ကို "အဓိပ္ပာယော"ဟု ဖွင့်သည်။]
ဟိ၊ လဒ္ဓဂုဏ်ကို ဆိုဦးအံ့။
ဧဝံ၊ ဤသို့ ဘာဝသဒ္ဒါ၏ အဓိပ္ပာယအနက်ကို ယူလတ်သော်။
ဥပမာယ၊ အသုစိမှိ ပတိတပုရိသော ဝိယ ဟူသော ဥပမာနှင့်။
သမေတိ၊ ညီညွတ်၏။
[ဤအဓိပ္ပာယ်ကို အဋ္ဌကထာဘာသာဋီကာ၌ ပြထားပြီး။]
အနုကူလမိတ္တော၊ အနုကူလမိတ္တ ဟူသည်။
အနုဝတ္တကော၊ အရာရာ၌ အလိုလိုက်တတ်သော မိတ်ဆွေတည်း။
ဝိနယရသောတိ၊ ကား။
ဝိနယနရသော၊ ပယ်ဖျောက်ခြင်းကိစ္စ ရှိ၏။
["ဝိနယ" အရဝိနည်းပါဠိ စသည်ကို ယူမည်စိုး၍ "ဝိနယနရသော"ဟု ဖွင့်သည်။]
အဒေါသော။ပ။
ဣဒံ၊ ဤ စကားကို။
ဒုဿီလျဿ၊ သီလမရှိသူ၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ အကုသိုလ်စိတ္တုပ္ပာဒ်၏။
ဒေါသသမုဋ္ဌာနတံ၊ ဒေါသဟူသော ဖြစ်ကြောင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကိုလည်းကောင်း။
ဒေါသူပနိဿယတဉ္စ၊ ဒေါသဟူသော အားကြီးသော မှီရာရှိသည်၏အဖြစ်ကိုလည်းကောင်း။
သန္ဓာယ ဝုတ္တံ။
အဘာဝနာယာတိ၊ ကား။
**၁။ တတ္ထ ဇာတာနံ-စသည်**။ ။တတ္ထာတိ အပ္ပနာစိတ္တုပ္ပာဒေ၊ ဇာတာနံ ဓမ္မာနန္တိ သမာဓိပညာသင်္ခါတာနံ ယုဂနန္ဓ(ဒ္ဓ)ဓမ္မာနံ (အစုံဖွဲ့အပ်ကုန်သော တရားတို့၏။) အနတိဝတ္တနဋ္ဌေနာတိ အညမညာနတိဝတ္တနေန၊ ဘာဝန ဝဍ္ဎနာ၊...ဣန္ဒြိယာနံ သဒ္ဓါဒိဣန္ဒြိယာနံ။ ဧကရသဋ္ဌေနာတိ ဝိမုတ္တိရသဋ္ဌေန၊ ဘာဝန ဘဝနာ ဥပ္ပာဒနာ၊...တဒုပဂ ဝီရိယဝါဟဋ္ဌေန တေသံ ယုဂနန္ဓဓမ္မာနံ(တို့သို့) ဥပဂံ ဝီရိယံ၊ တဿ ဝါဟနဋ္ဌေန ဘာဝနာ ဥပ္ပာဒန ဝဍ္ဎနာ စ၊..အာသေဝုနဋ္ဌေန၊ပဝဏဗလဝဋ္ဌေန၊ ဘာဝနာဥပ္ပါဒနာ၊ န+ပဝတ္တတိ ဧတေနာတိ အပ္ပဝတ္တိ၊ မောဟော၊ အကုသလာ ကာမစ္ဆန္ဒာဒယော။-မဓု။
တတ္ထ၊ ထို အပ္ပနာစိတ္တုပ္ပာဒ်၌။
ဇာတာနံ၊ ဖြစ်ကုန်သော။
ဓမ္မာနံ၊ သမာဓိ၊ ပညာ တရားတို့ကို။ (ဘာဝနာ-၌စပ်။)
ဝါ၊ တို့၏။ (အနတိဝတ္တန-၌ စပ်။)
အနတိဝတ္တနဋ္ဌေန၊ တစ်ပါးတစ်ပါးကို မလွန်ခြင်းဟူသော သဘောအားဖြင့်။
ဘာဝနာ၊ တိုးပွားစေခြင်းလည်းကောင်း။
ဣန္ဒြိယာနံ၊ သဒ္ဓါ စသောဣန္ဒြေတို့ကို။
ဝါ၊ တို့၏။
ဧကရသဋ္ဌေန၊ တစ်ခုတည်းသော ဝိမုတ္တိရသ ရှိကုန်သည်၏အဖြစ်ဟူသော သဘောအားဖြင့်။
ဘာဝနာ၊ ဖြစ်စေခြင်းလည်းကောင်း။
တဒုပဂဝီရိယဝါဟနဋ္ဌေန၊ ထို သဒ္ဓါ စသော ယုဂနန္ဓတရားတို့သို့ ကပ်ရောက်သောဝီရိယကို ဆောင်စေခြင်း(ဖြစ်စေခြင်း)ဟူသော သဘောအားဖြင့်။
ဘာဝနာ၊ ဖြစ်စေခြင်း, တိုးပွားစေခြင်းလည်းကောင်း။
အာသေဝနဋ္ဌေန၊ အဖန်တလဲလဲ မှီဝဲ ထုံမွမ်းခြင်းဟူသောသဘောအားဖြင့်။
ဘာဝနာ၊ ဖြစ်စေခြင်းလည်းကောင်း။
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
ဝုတ္တာယ၊ ဟောတော်မူအပ်သော။
(ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်-မဟာဝဂ္ဂ၊ အာနာပါနဿတိကထာ၌ဟောတော်မူအပ်သော။)
ပညာသာဓနာယ၊ ပညာကို ပြီးစေတတ်သော။
ဘာဝနာယ၊ ဘာဝနာ၏။
အပ္ပဝတ္တိ၊ မဖြစ်ကြောင်း မောဟသည်။
(အဘာဝနာ၊ အဘာဝနာမည်၏။)
ဝါ၊ တစ်နည်း။
တပ္ပဋိပက္ခဘုံတာ၊ ထို အမောဟ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်၍ဖြစ်ကုန်သော။
အကုသလာ၊ ကာမစ္ဆန္ဒ စသော အကုသိုလ်တို့သည်။
အဘာဝနာ၊ မည်၏။နိဂ္ဂုဏေပိ၊ ဂုဏ်မရှိသူ၌သော်မှလည်း။
ဂုဏဂ္ဂဟဏံ၊ ဂုဏ်ကို ယူခြင်းသည်။
အဓိကဂ္ဂဟဏံ၊ အဓိကဂ္ဂဟဏ မည်၏။
ဝိဇ္ဇမာနမ္ပိ၊ ထင်ရှားရှိသည်လည်း ဖြစ်သော။
ဂုဏံ၊ ဂုဏ်ကို။
ဝိဒ္ဓံသေတွာ၊ ဖျက်ဆီး၍။
ဂဟဏံ၊ ယူခြင်းသည်။
ဦနဂ္ဂဟဏံ၊ မည်၏။
စတုဝိပလ္လာသဂ္ဂဟဏံ၊ လေးပါးသော ဝိပလ္လာသကို ယူခြင်းသည်။ (အနိစ္စကို နိစ္စဟု ယူခြင်း, ဒုက္ခကို သုခဟု ယူခြင်း, အနတ္တကို အတ္တဟု ယူခြင်း, အသုဘကို သုဘဟု ယူခြင်းသည်။)
ဝိပရီတဂ္ဂဟဏံ၊ မည်၏။
ယာထာ၀သဘာဝေတိ၊ ကား။
ဧတဿ၊ ဤသူ၏။
ဂုဏော၊ ဂုဏ်သည်။
ဧတ္တကော၊ ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိ၏။
ဒေါသော၊ အပြစ်သည်။
ဧတ္တကော၊ ၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဂုဏဒေါသာနံ၊ ဂုဏ်အပြစ်တို့၏။
သဘာဝေ၊ သဘော၌။ (ပဝတ္တတိ၌ စပ်။)
ဇရာဓမ္မော၊ အိုခြင်းသဘောရှိသော တရားသည်။
ဇီရတိ၊ ဆွေးမြေ့ ယိုယွင်း အိုမင်းတတ်၏။ (အိုခြင်းသဘောရှိသော တရားသည် အိုမှာပေါ့။)
ဧတ္ထ၊ ဤ အိုခြင်းသဘောရှိသော တရား၌။
မာဇီရိ၊ မအိုပါစေလင့်။
(ဣတိ၊ သို့။)
တံ၊ ထို တောင့်တခြင်းကို။
ကုတော လဗ္ဘာ၊ အဘယ်မှာ ရနိုင်ပါအံ့နည်း။
ဣတိ ဧဝမာဒိပစ္စဝေက္ခဏသမ္ဘဝတော၊ ဤသို့ အစရှိသော ဆင်ခြင်ခြင်း၏ ဖြစ်သင့်ခြင်းကြောင့်တည်း။
စ၊ ဆက်။
အလောဘေန၊ အလောဘကြောင့်။
ဂဟဋ္ဌာနံ၊ အိမ်၌တည်သူလူဝတ်ကြောင်တို့၏။
ခေတ္တဝတ္ထာဒီသု (ခေတ္တဝတ္ထုအာဒီသု)၊ လယ်ယာ အစရှိသည်တို့၌။
ဝိဝါဒါဘာဝတော၊ ငြင်းခုန်ခြင်း၏ မရှိခြင်းကြောင့်။
(သုခသံဝါသတာ ဟောတိ-၌ စပ်။)
အမောဟေန၊ ကြောင့်။
ပဗ္ဗဇိတာနံ၊ ရသေ့ ရဟန်းတို့၏။
ဒိဋ္ဌိဂတဝိဝါဒါဘာဝတော၊ မိစ္ဆာအယူ၌ငြင်းခုန်ခြင်း၏ မရှိခြင်းကြောင့်။ (သုခသံဝါသတာ ဟောတိ-၌ စပ်။)
ဟိ၊ မှန်။
(တစ်နည်း-ကသ္မာ အလောဘေနဂဟဋ္ဌာနံ ခေတ္တဝတ္ထာဒိသု။
ဝိဝါဒါဘာဝေါ၊ ကိုလည်းကောင်း။
အမောဟေန ပဗ္ဗဇိတာနံ။
ဒိဋ္ဌိဂတဝိဝါဒါဘာဝေါ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ဝိညာယတိ၊ နည်း။)
ဟိ(ယသ္မာ)။
ကာမရာဂါဘိနိဝေသဝိနိဗန္ဓာ၊ ကာမရာဂတည်းဟူသော အဘိနိဝေသဖြင့် နှောင်ဖွဲ့အပ်ကုန်သော။
ဂဟဋ္ဌာ၊ တို့သည်။
ဂဟဋ္ဌေဟိ၊ တို့နှင့်။
ဝိဝဒန္တိ၊ ငြင်းခုန်ကြကုန်၏။
ဒိဋ္ဌိရာဂါဘိနိဝေသဝိနိဗန္ဓာ၊ ဒိဋ္ဌိ ရာဂ ဟူသော အဘိနိဝေသဖြင့်နှောင်ဖွဲ့အပ်ကုန်သော။
သမဏာ၊ တို့သည်။
သမဏေဟိ၊ တို့နှင့်။
ဝိဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(အလောဘေန။ပ။
ဒိဋ္ဌိဂတဝိဝါဒါ ဘာဝေါ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ဝိညာယတိ၊ ၏။)
ရာဂဝသေန၊ ရာဂ၏အစွမ်းဖြင့်။
မိတ္တသန္တ ဝေါ၊ မိတ်ဆွေဖွဲ့ခြင်းသည် လည်းကောင်း။
ဒေါသဝသေန၊ ဖြင့်။
ဝိရောဓော စ၊ ဆန့်ကျင်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။
(ဟောတိ။)
တဗ္ဗိသေသေန၊ ထို မိတ်ဆွေဖွဲ့ခြင်း ဆန့်ကျင်ခြင်း အထူးအားဖြင့်။
ဥပဂမာပဂမာ၊ မိတ်ဖွဲ့အပ်သူ အထံသို့ ချဉ်းကပ်ခြင်း, မိတ်ပျက်သူအထံမှ ဖဲခွာခြင်းတို့သည်။
(ဟောန္တိ။)
ဝါ၊ အဋ္ဌကထာနည်းမှ တစ်နည်းကား။
(ရာဂဝသေန၊ ဖြင့်လည်းကောင်း။
ဒေါသဝသေန၊ ဖြင့်လည်းကောင်း။)
ရူပါဒိမှိ၊ ရူပါရုံ အစရှိသော။
အာရမ္မဏေ၊ ၌။
အနုရောဓဝိရောဓာ၊ လျော်စွာဖြစ်ခြင်း ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ခြင်းတို့သည်။
(ဝါ၊ ချစ်ခြင်း, မုန်းခြင်းတို့သည်။
(ဟောန္တိ။)
ပဋိဃာနုနယသင်္ခါတဿ၊ မုန်းခြင်း, ချစ်ခြင်းဟု ဆိုအပ်သော။
အမဇ္ဈတ္တဘာဝဿ၊ လျစ်လျူမရှုနိုင်သည်၏ အဖြစ်၏။
မောဟေန၊ ကြောင့်။
ပဝတ္တိ၊ ဖြစ်ခြင်းသည်။
(ဟောတိ။)
သုခဝိပရိဏာမေ၊ သုခ၏ ဖောက်ပြန်ခြင်းကြောင့် လည်းကောင်း။
ဒုက္ခသ မာယောဂေ၊ ဒုက္ခနှင့် ပေါင်းမိခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း။
ပဋိဃပဝတ္တိယံ၊ ဒေါသ၏ ဖြစ်ရာအခါ၌။
ဝေဒနာပရိဂ္ဂဟော၊ ဝေဒနာကို သိမ်းပိုက်ခြင်းသည်။
န သိဇ္ဈတိ၊ မပြီးစီး။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
အဒေါသာနုဘာဝေန၊ အဒေါသ၏ အာနုဘော်ကြောင့်။
ဝေဒနာသတိပဋ္ဌာနံ၊ ဝေဒနာသတိပဋ္ဌာန်သည်။
သိဇ္ဈတိ၊ ပြီးစီးရ၏။
ဒိဗ္ဗဝိဟာ ရဿာတိ၊ ကား။
စတုန္နံ၊ ကုန်သော။
ဈာနာနံ၊ တို့၏။
(ပစ္စယော ဟောတိ- ၌ စပ်။)
အရိယဝိဟာရော၊ အရိယဝိဟာရ ဟူသည်။
ဖလသမာပတ္တိ၊ ဖလသမာပတ်တည်း။
မောဟေန၊ ကြောင့်။
အဝိစာရေန္တော၊ မစူးစမ်း မစိစစ်တတ်သူသည်။
ဥဒါသီနပက္ခေသု၊ ဥဒါသိန် အသင်းအပင်းဖြစ်ကုန်သော။
ဝါ၊ လျစ်လျူရှုထိုက်သော အသင်းအပင်း ဖြစ်ကုန်သော။
သဗ္ဗေသုပိ၊ ကုန်သော။
အတ္တသင်္ခါရေသု၊ သတ္တဝါသင်္ခါရတိို့၌။
အဘိသင်္ဂံ၊ အလွန်ကပ်ငြိခြင်းကို။
ကရောတိ၊ ပြုတတ်၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
အမူဠှဿ၊ မတွေဝေသူ၏။
တဒဘာဝေါ၊ ထိုလျစ်လျူရှုထိုက်သော အသင်းအပင်းတို့၌ ကပ်ငြိခြင်း၏ မရှိခြင်းကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော။
ဒေါသဿ၊ ဒေါသ၏။ (တ္တ-၌ စပ်။)
ဝါ၊ က။ (ပဋိပက္ခ-၌ စပ်။)
ဒုက္ခဒဿနဿ၊ ဒုက္ခဟု ရှုခြင်း၏။
အာသန္နပဋိပက္ခတ္တာ၊ နီးသော ဆန့်ကျင်ဘက်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
တပ္ပဋိပက္ခေန၊ ထိုဒေါသ၏ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော။
အဒေါသေန၊ အဒေါသကြောင့်။
ဒုက္ခဒဿနံ၊ ဒုက္ခဟု ရှုနိုင်ခြင်းသည်။
ဟောတိ။