ပဌမဇ္ဈာနကထာဝဏ္ဏနာ
ပဌမဇ္ဈာနကထာ
ပဌမဇ္ဈာနကထာဝဏ္ဏနာ
ပဌမဇ္ဈာနကထာ
ဥတ္တရပဒလောပံ၊ ဘဝဟူသော နောက်ပုဒ်ကို ချေခြင်းကို။
ကတွာ။
ရူပ ဘဝေါ၊ ရူပဘဝကို။
ရူပန္တိ၊ ရူပံဟူ၍။
ဝုတ္တော၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
**၁။ ဈာနဿ။ပ။နိဝါရဏတ္ထံ**။ ။ဈာန်သည် မဂ်မဟုတ်ပါဘဲလျက် ပါဠိတော်၌ "ရူပူပ ပတ္တိယာ မဂ္ဂံ ဘာဝေတိ"ဟု ဟောတော်မူအပ်သော မဂ္ဂသဒ္ဒါသည် "ရူပဘုံ၌ ဖြစ်ဖို့ရန် (ရူပဘုံသို့ ရောက်ဖို့ရန်) ဈာန်မှတစ်ပါး အခြားသော အကြောင်းမဂ္ဂ မရှိ"ဟု တားမြစ်ရခြင်း အကျိုးရှိ၏။
ဈာနဿ၊ ဈာန်၏။
အမဂ္ဂဘာဝေ၊ မဂ်မဟုတ်သည်၏အဖြစ်သည်။
သတိပိ၊ ဖြစ်ပါလျက်လည်း။
မဂ္ဂဝစနံ၊ မဂ္ဂ-သဒ္ဒါသည်။
အညမဂ္ဂဘာဝနိဝါရဏတ္ထံ၊ အခြားတရား၏ မဂ္ဂအဖြစ်ကို တားမြစ်ရခြင်းအကျိုးရှိ၏။
ဣတိ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ
**၂။ဣတိ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ**။ ။ ဤပြခဲ့သော အနက် အဓိပ္ပာယ်သည် အဋ္ဌကထာ၌ "ရူပူပ ပတ္တိယာ ပန အညော မဂ္ဂေါ နတ္ထိ" ကို ကောက်ချက်ချအပ်သော အနက်တည်း။ ထို့ကြောင့် "ဣမသ္မိံ အတ္ထေ သတိ-ဤ အနက် အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်လတ်သော"ဟု ဆိုသည်။ [ဣမသ္မိံ အတ္ထေ သတီတိ သဗ္ဗန္ဓော။-မဓု။]
၊ ဤအနက်သည်။
(သတိ၊ သော်။)
**၃။ မဂ္ဂဂ္ဂဟ။ပ။မဂ္ဂဘာဝေါတိ**။ ။ဤအနက်အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်လတ်သော "ဣတော အညော မဂ္ဂေါ နာမ နတ္ထိ"ဟု ဆိုသော အဋ္ဌကထာဆရာသည် ပါဠိတော်ဝယ် မဂ္ဂသဒ္ဒါယူခြင်း၏ အကျိုးကိုသာ ဆိုအပ်၍ ကုသိုလ်ဈာန်အားလုံး၏ မဂ္ဂအဖြစ် (မဂ္ဂအမည်)ကို ပြဆိုအပ်ရာမရောက်သည် မဟုတ်ပါလောဟု စောဒနာသည်။ ["သဗ္ဗဿ"ဖြင့် ရူပဘုံ၌ ဖြစ်ကြောင်း ဈာန်၊ ရူပဘုံကို လွန်ကြောင်း ဈာန်၊ အကြောင်းမညီညွတ်၍ လျှောကျသွားသော ဈာန်အားလုံးကိုယူရသည်။] "ဣတိ စောဒနာ ဘဝေယျ"ဟူသော မဓုကို ထောက်၍ ဆိုအပ်ပြီးသော စကားကို စောဒနာစကားဟု မှတ်ပါ။
မဂ္ဂဂ္ဂဟဏဿ၊ မဂ္ဂသဒ္ဒါကို ယူရခြင်း၏။ (ပါဠိတော်၌ "မဂ္ဂံ ဘာဝေတိ" ဟု မဂ္ဂ-သဒ္ဒါကို ယူရခြင်း၏။)
ပယောဇနံ၊ အကျိုးကို (သင်္ဂဟကာရေန။)
ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်ပြီ။
သဗ္ဗဿ၊ အလုံးစုံသော။
ကုသလဇ္ဈာနဿ၊ ကုသိုလ်ဈာန်၏။
မဂ္ဂဘာဝေါ၊ အကြောင်း၏ အဖြစ်ကို။
န (ဒဿိတော)၊ မပြအပ်သည် မဟုတ်ပါလော။
ဣတိ၊ ဤသို့သော။
(စောဒနာ၊ စောဒနာခြင်းသည်။
ဘဝေယျ၊ ရာ၏။)**၄။တတ္ထ။ပ။ဒဿေတဗ္ဗောတိ**။ ။[တတ္ထာတိ တိဿံ စောဒနာယံ တဿဒဿေတီဘိ သဗ္ဗန္ဓော။-မဓု။] ကောက်ချက်ကျအပ်သော အဋ္ဌကထာစကားအတိုင်း ကုသိုလ်ဈာန်အားလုံး၏ မဂ္ဂ-မည်သည်၏အဖြစ်ကို မပြလျှင် မဂ္ဂ-မဟုတ်သော ကုသိုလ်ဈာန်တရားတို့ ဖြစ်ရာအခါ၌ ပါဝင်ကြသော ဖဿ- စသည်တို့၏ ကုသိုလ်အဖြစ်ကို ပြရာမရောက်။ ဘာ့ကြောင့်နည်း "ယသ္မိံ သမယေ မဂ္ဂံ ဘာဝေတိ။ပ။တသ္မိံ သမယေ ဖဿော ဟောတိ" စသည်ဖြင့် "တသ္မိံ သမယေ" အရ မဂ္ဂဘာဝနာဖြင့် သမယကို မှတ်သားထားသောကြောင့်တည်း။ ထို့ကြောင့် ထိုသမယ၌ ဖြစ်ပေါ်ကုန်ကြသော ဖဿစသည်တို့လည်း အမှန်ပင် ကုသိုလ်တရားများ ဖြစ်ကြရကား (ရူပဘုံ၌ဖြစ်ကြောင်း ဟုတ်-မဟုတ်သော) အားလုံး ဈာန်တရားတို့၏ မဂ္ဂအဖြစ်ကို ပြထိုက်သည်။
တတ္ထ၊ ထို စောဒနာစကားရပ်၌။
မဂ္ဂဿ၊ အကြောင်းဈာန်ကို။
ဘာဝနာယ၊ ဖြစ်စေခြင်းဖြင့်။
သမယဝ ဝတ္ထာနဿ၊ သမယကို ပိုင်းခြား မှတ်သားခြင်း၏။
ဝါ၊ ကို။
ကတတ္ထာ၊ ပြုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
အမဂ္ဂဘာဝနာသမယေ၊ အကြောင်း မဟုတ်သော ဈာန်ကိုဖြစ်စေရာ အခါ၌။ (ရူပဘုံ၌ ဖြစ်ဖို့ရန် အကြောင်း မဟုတ်သော ဈာန်ကို ဖြစ်စေရာ အခါ၌။)
ပဝတ္တာနံ၊ ဖြစ်ကုန်သော။
ဖဿာဒီနံ၊ ဖဿ အစရှိသော တရားတို့၏။
ကုသလဘာဝေါ၊ ကုသိုလ်၏ အဖြစ်သည်။
ဝါ၊ ကို။
န ဒဿိတော၊ မပြအပ်သည်။
သိယာ၊ ၏။
တသ္မာ။
သဗ္ဗဿ၊ အလုံးစုံသော ဈာန်၏။
မဂ္ဂဘာဝေါ၊ အကြောင်း၏အဖြစ်ကို။
ဒဿတဗ္ဗော၊ ပြထိုက်၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။ (ပြထိုက်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။)ဣတော။ပ။
နတ္ထီတိ၊ နတ္ထိဟူသော စကားဖြင့်။ (ဒဿတိ-၌ စပ်။)
ဧဝံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသည့်အတိုင်း။
["သဗ္ဗဿ မဂ္ဂဘာဝေါ"ဟု ဆိုအပ်ပြီးသည့်အတိုင်း။]
အညဘူမိကဝိဓုရော၊ အခြားဘုံ၌ဖြစ်သော တရားတို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော။ (အခြားသော ကာမဘုံ အရူပဘုံတို့၌ဖြစ်သော တရားမဟုတ်သော။)
ပစ္စယန္တ ရေ၊ အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဟူသော အကြောင်းတစ်ပါးသည်။
သတိ၊ သော်။
ရူပူပပတ္ထိဇနကသဘာဝေါ၊ ရူပဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော သဘောရှိသော။ (သဗ္ဗသမာနော-၌စပ်။)
ဝိပါကဓမ္မ သဘာဝေါ၊ ဝိပါကဓမ္မတို့၏ သဘောကို။ (အကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်သော သဘောရှိသော ကုသိုလ်တို့၏ သဘောကို။)
ဝိပါကဓမ္မဝသေန၊ ဝိပါကဓမ္မ၏ အဖြစ်ဖြင့်။
(ဝုတ္တော) ဝိယ၊ ဟောတော်မူအပ်သကဲ့သို့။
(တထာ၊ တူ။)
**၁။ဣတိ။ပ။ဒဿေတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ**။ ။ [ဣတီတိ တသ္မာ၊ တဿ ဝုတ္တောတိ သမ္ဗန္ဓော။- မဓု။] "ဣတော အညော မဂ္ဂါ နတ္ထိ"ဟူသော စကားဖြင့် ကာမာဝစရ အရူပါဝစရ ဟူသော အခြားဘုံ၌ဖြစ်သော တရားတို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော (ထိုတရားမျိုးမဟုတ်သော အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဟူသော အကြောင်းရှိသေးလျှင် ရူပဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သော သဘော သတ္တိရှိသော(သဗ္ဗသမာနော)အကြောင်း တစ်စုံတစ်ရာကြောင့် ရူပဘုံ၌ မဖြစ်စေနိုင်၊ အကြောင်း ညီသောကြောင့် ရူပဘုံ၌ ဖြစ်စေနိုင်၊ ရူပဘုံကို လွန်မြောက်စေနိုင်သော ဈာန်အားလုံးနှင့်တူသော အကြာင်းသဘောကို မဂ္ဂသဒ္ဒါဖြင့် ဆိုအပ်သည်ဟူသော အနက်အဓိပ္ပာယ်ကိုပြသည်ဟုသိပါ။ [ဥပမာ-ဝိပါကဓမ္မဓမ္မာဟူသော မာတိကာပုဒ်၌ အကျိုးပေးခြင်း သဘောရှိသော ကုသိုလ် အားလုံးကိုပင်(တစ်စုံတစ်ခုသော အကြောင်းချို့တဲ့မှုကြောင့် အကျိုးမပေးရသော်လည်း) ဝိပါကဓမ္မသဒ္ဒါက ဟောရသကဲ့သို့တည်း။]
သဗ္ဗသမာနော၊ အလုံးစုံသော ဈာန်တို့နှင့်တူသော သဘောကို။
မဂ္ဂသဒ္ဒေန၊ မဂ္ဂသဒ္ဒါဖြင့်။
ဝုတ္တော၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။
ဒဿေတိ၊ ပြ၏။
ဣတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ။အလောဘော၊ အလောဘကို။
ကုသလံ ဒါနန္တိ၊ ကုသိုလ်ဒါန ဟူ၍။
ဒဋ္ဌဗ္ဗော။
အထ ဝါ၊ ကား။
စေတနာဒါနံ၊ စေတနာဒါနကို။
(ကုသလံ ဒါနန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။)
တံ၊ ထို စေတနာဒါနကို။
ဝဇ္ဇေတွာ၊ ကြဉ်၍။
ဣတရေ၊ စေတနာဒါနမှ တစ်ပါးကုန်သော။
ဒွေ၊ ၂-ပါးကုန်သော သဒ္ဓါ ဟိရီတို့ကို။
စေတနာ သမ္ပယုတ္တကာတိ၊ စေတနာသမ္ပယုတ္တကတို့ ဟူ၍။
ဝုတ္တာ၊ ကုန်ပြီ။
ဝဋ္ဋန္တီတိ၊ ကား။
မဂ္ဂဘာဝတော၊ မဂ္ဂ၏ အဖြစ်ကြောင့်။ (မဂ္ဂေါတိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ-၌စပ်။)
ဈာနဝစနေန၊ ဈာနသဒ္ဒါဖြင့်။ (ဈာနံ ဈာနသဒ္ဒါဖြင့်။)
သင်္ဂဟေတွာ၊ သိမ်းယူ၍။
မဂ္ဂေါတိ၊ ဟူ၍။
ဝတ္တုံ၊ ငှာ။
ဝဋ္ဋန္တိ၊ သင့်ကုန်၏။
ဣတိ အတ္ထော။
သြကပ္ပနာတိ၊ ကား။
သဒ္ဒဟနာ၊ ယုံကြည်ခြင်းတည်း။
အညတ္ထ၊ အခြား သုတ္တန်တို့၌။
ဒိဋ္ဌံ၊ တွေ့မြင်အပ်သော။
အတ္ထံ၊ အနက်ကို (သမ္ဘာဝနာ-စသော အနက်ကို။)
ပရိစ္စဇိတွာ၊ စွန့်၍ (ဤ အဋ္ဌကထာ၌ မယူဘဲစွန့်၍။)
ဇနေတိ ဝဍ္ဎေတီတိ၊ ဇနေတိ ဝဍ္ဎေတိ ဟူသော။
အယံ အတ္ထော၊ ဤအနက်ကို။
ကသ္မာ။
ဝုတ္တော၊ နည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့ မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့်။
နိရုပသဂ္ဂဿ၊ ဥပသာရ ပုဒ်မရှိသော ဘာဝေတိပုဒ်၏။
အညတ္ထ၊ အခြားသုတ္တန်တို့၌။
ဧဝမတ္ထဿေဝ၊ ဤသို့ ဇနန ဝဍ္ဎန အနက်၏သာ။
ဝါ၊ ကိုသာ။
ဒိဋ္ဌတ္တာ၊ တွေ့မြင်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
(ဇနေတိ ဝဍ္ဎေတီတိ၊ ဟူသော။
အယမတ္ထော၊ ကို။
ဝုတ္ထော၊ ပြီ။)
ဣတိ ဣမ မတ္ထံ၊ ဤသို့သော ပရိဟာရ အနက်ကို။
(ဣမမတ္ထန္တိ ပရိဟာရ သင်္ခါတံ အတ္ထံ။-မဓု။]
ဝိဘာဝေတုံ၊ ထင်စွာပြခြင်းငှာ။
ပုနစပရံ ဥဒါယီတိ၊ ဟူသော။
သုတ္တံ၊ သုတ်ကို။
အာဟဋံ၊ ထုတ်ဆောင်အပ်ပြီ။
၁။ကောသဉ္စိ။ပ။ဣဇ္ဈတီတိ။ ။ ဈာန်ဟူသမျှကို ပဋိပဒါ (အကျင့်)ဖြင့် ပြီးစေအပ်သောကြောင့်လည်းကောင်း။ ထို ပဋိပဒါ အကျင့်လည်း ကျင့်သော ပုဂ္ဂိုလ်မှ ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် လည်းကောင်း ပုဂ္ဂလ ပုဗ္ဗင်္ဂမဒေသနာကို ပြုတော်မူလျှင် ပဋိပဒါမပါဘဲ ရအပ်သော ဈာန်များ၌ အဘယ်သို့ မှတ်ရမည်နည်း- မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "ကေသဉ္စိ" စသည် မိန့်သည်။
ချဲ့ဦးအံ့- ရှေးရှေးဘဝ၌ သမထ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို လွန်စွာ အားထုတ်ခဲ့၍ "သမာပတ် ၈-ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော မဂ်ကို ရပါလို၏"ဟု ဆုတောင်းခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် မဂ်ရသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် လောကီဈာန်ကိုလည်း ရတတ်၏။ ထို ဈာန်သည် မဂ္ဂသိဒ္ဓ (မဂ်ကြောင့် ပြီးသော)ဈာန် မည်၏။ ယခုဘဝ၌ သမထကို အားထုတ်ရမှ ရအပ်သော ဈာန်သည် သမထာနုယောဂ ပဋိလဒ္ဓဈာန် (တစ်နည်း- ပဋိပဒါသိဒ္ဓဈာန် ) မည်၏။ ထို ဈာန် ၂-မျိုး လုံးပင် မိမိသန္တာန်၌ဖြစ်စေထိုက်သောကြောင့် ဘာဝနာသဘော ရှိကြသည်သာ။ ထို့ကြောင့် ထို မဂ္ဂသိဒ္ဓဈာန်တို့၌လည်း ဖြစ်စေသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြင့် သမယကို မှတ်သားမှု ပြီးစီးနိုင်ပါသည်။ [ ရှေးစာအုပ်များ၌ "သဘာဝါနေဝါတိ ဒဿေတုံ"ဟု တွေ့ရ၏၊ ထို၌ "ဒဿေတုံ"သည် စပ်ပုဒ်မရှိသောကြောင့် အပိုဟု ထင်သည်။]
ကေသဉ္စိ အရိယာနံ၊ အချို့သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။
[ဈာန်ကိုရဖို့ရန် အဓိကာရရှိခဲ့သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။]
အရိယမဂ္ဂေန၊ အရိယမဂ်ကြောင့်။
သိဒ္ဓါနိ၊ ပြီးသော ဈာန်တို့သည်လည်းကောင်း။
အညာနိ၊ မဂ္ဂသိဒ္ဓဈာန်မှ တစ်ပါးကုန်သော။
ဈာနာနိ စ၊ ပဋိပဒါကြောင့်ပြီးသော ဈာန်တို့သည်လည်းကောင်း။
ဘာဝနာသဘာဝါနေဝ၊ ဘာဝနာသဘော ရိုကုန်သည်သာ။ (မိမိသန္တာန်၌ ဖြစ်စေအပ်သော သဘော, ဘိုးပွားစေအပ်သော သဘောရှိကုန်သည်သာ။)
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တေသုပိ၊ ထို မဂ္ဂသိဒ္ဓဈာန်တို့၌လည်း။
ဘာဝေန္တေန၊ ဖြစ်စေသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြင့်။
သမယဝ ဝတ္ထာနံ၊ သမယကို ပိုင်းခြား မှတ်သားခြင်းသည်။
ဣဇ္ဈတိ၊ ပြီးစီး၏။
ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
ဧတေန၊ ဤဈာန်ဖြင့်။
နိဿရန္တိ နိဂစ္ဆန္တိ၊ ထွက်မြောက်ကုန်၏။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
ဧတ္ထ၊ ဤဈာန်၌။
(နိဿရန္တိ နိဂ္ဂစ္ဆန္တိ။)
ဣတိ၊ ကြောင့်။ (ထိုသို့ ထွက်မြောက်ကြောင်း ထွက်မြောက်ရာ၏ အဖြစ်ကြောင့်။
တံ၊ ထိုဈာန်သည်။)
နိဿရဏံ၊ ဏ မည်၏။
[သရ-ဂတိမှီနှင့်အညီ "နိဿရန္တိ ကို နိဂ္ဂစ္ဆန္တိ"ဟု ဓာတ်အနက် ဖွင့်သည်။]
ကေ၊ အဘယ်တရားတို့သည်။
နိဂ္ဂစ္ဆန္တိ၊ ထွက်မြောက်ကုန်သနည်း။
(ဣတိ၊ ဤကား အမေးတည်း။)
ကာမာ၊ ကာမတို့သည်။
(နိဂ္ဂစ္ဆန္တိ၊ ကုန်၏။
ဣတိ၊ ဤကား အဖြေတည်း။)
တေသံ ကာမာနံ၊ တို့၏။
နိဿရဏံ၊ ထွက်မြောက်ကြောင်း ထွက်မြောက်ရာတည်း။
ပဟာနံ၊ ပယ်ကြောင်း ပယ်ရာတည်း။
ဣတိ အတ္ထော။
ဟိ၊ လဒ္ဓဂုဏ်ကို ပြဦးအံ့။
ဧဝံ၊ ဤ "ကေ နိဂ္ဂစ္ဆန္တိ ကာမာ"ဟူသော အနက် ဖြစ်လတ်သော်။
ကာမာနန္တိ (ဧတ္ထ)၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။
ကတ္တရိ၊ ကတ္တားအနက်၌။
သာမိဝစနံ၊ သာမိဝိဘတ်သည်။
ယုဇ္ဇတိ၊ သင့်၏။
ဝတ္ထုကာမေဟိပီတိ (ဧတ္ထ)၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။
ပိသဒ္ဒေါ၊ ပိသဒ္ဒါသည်။
ဝတ္ထုကာမေဟိ၊ ဝတ္ထုကာမတို့မှ။
ဝိဝိစ္စေဝ၊ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင်။
ဣတိပိ အတ္ထော၊ ဤအနက်သည်လည်း။
ယုဇ္ဇတိ၊ သင့်၏။
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
ယုဇ္ဇမာ နတ္ထန္တ ရသမုစ္စယတ္ထော၊ သင့်သော အနက်တစ်မျိုးကို စုစည်းခြင်း အနက်ရှိ၏။
ကိလေသ ကာမသမုစ္စယတ္ထော၊ ကိလေသကာမကို စုစည်းခြင်းအနက်ရှိသည်။
န၊ မဟုတ်။
ကသ္မာ၊ နည်း။
ဣမသ္မိံ အတ္ထေ၊ ဤအနက်၌။ (ကာမေဟိ-အရ ဝတ္ထုကာမကိုသာယူရမည်ဟူသော ဤအနက်၌။)
ကိလေသကာမာနံ၊ ကိလေသကာမတို့၏။
ဒုတိယပဒေန၊ ဒုတိယပုဒ်ဖြင့်။ (ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ ဟူသော ဒုတိယပုဒ်ဖြင့်။)
ဝိဝေကဿ၊ ကင်းဆိတ်ခြင်း၏။
ဝါ၊ ကို။
ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
အကုသလသဒ္ဒေန၊ သကုသလ-သဒ္ဒါဖြင့်။ (ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ၌ပါသော အကုသလ-သဒ္ဒါဖြင့်။)
ကိလေသကာမာ၊ တို့ကို။
ယဒိပိ(ဂဟိတာ)၊ အကယ်၍ကား ယူအပ်ပါပေကုန်ပြီ။
အထာပိ၊ ထိုသို့ပင် ယူအပ်ပြီးပါကုန်သော်လည်း။
သဗ္ဗာကုသလာ၊ အလုံးစုံသော အကုသိုလ်တို့ကို။
ဂဟိတာ၊ ကုန်ပြီ။
["ဒုတိယပဒေန ဝိဝေကဿ ဝုတ္တတ္တာ"အရ ကိလေသကာမ- တို့ကို ယူအပ်ပြီးသော်လည်း ထိုကိလေသကာမနှင့် တကွ အကုသိုလ်အားလုံးကို အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိဖြင့် ယူအပ်ကုန်ပြီး ဖြစ်သည်-ဟူလို။]
ပန၊ ထိုသို့ပင် အကုသိုလ်အားလုံးကို ယူအပ်ပါကုန်သော်လည်း။
သဗ္ဗထာ၊ အလုံးစုံသော အပြားအားဖြင့်။
ကိလေသာကာမေဟိ၊ တို့မှ။
ဝိဝေကော၊ ကို။
ဝုတ္တော၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
ဣတိ၊ ဤသို့ နှလုံးသွင်း၍။
ဒုတိယေန။ပ။
ဝစနတောတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရော) အာဟ။
["အကုသလေဟိ"အရ ကိလေသကာမ-ကို ယူသောအနက်, အကုသိုလ် အားလုံးကို ယူသောအနက်အပြားကို "သဗ္ဗထာ"ဟု ဆိုသည်။]
ကာမဂုဏာဓိဂမဟေတုပိ၊ ကာမဂုဏ်ကို ရလိုခြင်းဟူသော အကြောင်း ကြောင့်လည်း။
[ပိဖြင့် ဒေါသ မာန်မာန-စသော အခြားအကြောင်းများကိုဆည်း။]
ပါဏာတိပါတာဒိ၊ သူ့အသက်သတ်ခြင်း အစရှိသော။
အသုဒ္ဓပ္ပယောဂေါ၊ မသန့်ရှင်းသော ပယောဂသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်နိုင်၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တဗ္ဗိ ဝေကေန၊ ထို ကာမတို့မှ ကင်းဆိတ်ခြင်းဖြင့်။
ပယောဂသုဒ္ဓိ၊ ပယောဂ၏ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်းကို။
ဝိဘာဝိတာ၊ ထင်စွာ ပြအပ်ပြီ။
တဏှာသံကိလေသသော ဓနေန၊ တဏှာ သံကိလေသကို သုတ်သင်ခြင်းအားဖြင့်။
အာသယပေါသနံ၊ အာသယကို စင်ကြယ်စေခြင်းသည်။
ဝါ၊ ကို။
(ဝိဘာဝိတံ ဟောတိ-၌ စပ်။)
အညေသမ္ပိစာတိ၊ ကား။
ဒိဋ္ဌိမာနာဒီနံ၊ ဒိဋ္ဌိ မာန အစရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။
ဖဿာဒီနဉ္စ၊ ဖဿ အစရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။ (ဓမ္မာနံ-၌ စပ်။)
ဥပရိ၊ အထက်၌။
ဝုစ္စမာနာနိ၊ ဆိုအပ်လတ္တံ့ကုန်သော။
ဈာနင်္ဂါနိ၊ ဈာနင်တို့တည်း။
ဥပရိဇ္ဈာနင်္ဂါနိ၊ တို့။ (ဝုစ္စမာန-ဟူသော အလယ်ပုဒ်ကျေသည်။)
အတ္တနော၊ မိမိဟူသော နီဝရဏ၏။
ဝိပစ္စနိကာနံ၊ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်ကုန်သော။
တေသံ၊ ထို ဈာနင်တို့၏။
ပဋိပက္ခဘာဝဒဿနတ္ထံ၊ ပယ်တတ်သော ပဋိပက္ခတို့၏ အဖြစ်ကို ပြခြင်းအကျိုးငှာ။
တပ္ပစ္စနီကနိဝရဏဝစနံ၊ ထိုဈာနင်တို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော နီဝရဏကို ဟောတော်မူရခြင်းသည်။ (ဟောတိ။)
ဗျာပါဒဝိဝေကဝစနေနေ၊ ဗျာပါဒ၏ ကင်းဆိတ်ခြင်းကို ဆိုကြောင်း ဖြစ်သော ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ ဟူသော စကားဖြင့်။
["ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ"ဟူသော ဒုတိယ စကားဖြင့် "သေသနီဝရဏာနံ ဝိက္ခမ္ဘန ဝိဝေကော ဝုတ္တော"ဟု အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုထား၏။ ထို သေသနီဝရဏ၌ ဗျာပါဒနီဝရဏလည်း ပါဝင်နိုင်သောကြောင့် ထို"ဝိဝိစ္စ ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ"ဟူသော စကားကိုပင် "ဗျာပါဒ ဝိဝေကဝစနေန"ဟု ဆိုသည်။]
မေ၊ ငါ၏။
အနတ္ထံ၊ စီးပွားမဲ့ကို။
အစရိ၊ ကျင့်ဖူးပြီ။
ဣတိအာဒိ။ပ။
ဝိသယဿ၊ ဤသို့အစရှိသော အာဃာတ ဝတ္ထုဟူသော အထူးအပြားလျှင် အာရုံရှိသော။
ဒေါသဿ၊ ဒေါသ၏။
(ဝိက္ခမ္ဘနဝိဝေကော ဝုတ္ထော။)
မောဟာဓိကာနံ၊ လွန်ကဲသော မောဟရှိကုန်သော။
ထိနမိဒ္ဓါဒီနံ၊ ထိန မိဒ္ဓ အစရှိသော နီဝရဏတို့၏။
ဝိဝေကဝစနေန၊ ကင်းဆိတ်ခြင်းကို ဆိုကြောင်းဖြစ်သော ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ ဟူသော စကားဖြင့်။
ပဋိစ္ဆာဒနဝသေန၊ ဖုံးလွှမ်းခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။
ဒုက္ခာဒိ။ပ။
ဝိသယဿ၊ ဒုက္ခ သစ္စာ အစရှိသော, ပုဗ္ဗန္တ အစရှိသော အထူးအပြားလျှင် အာရုံရှိသော။
မောဟဿ၊ ၏။
ဝိက္ခမ္ဘနဝိဝေကော ဝုတ္တော။
[ဒုက္ခာဒိ၌ အာဒိဖြင့် သမုဒယ, နိရောဓ, မဂ္ဂဟူသော ကျန်သစ္စာ ၃-ပါးကိုယူ။ ပုဗ္ဗန္တာဒိ၌ အာဒိဖြင့် အပရန္တ, ပုဗ္ဗန္တာပရန္တ, ပဋိစ္စသမုပ္ပာဒ်တို့ကို ယူ။ ဆိုလိုရင်းမှာ- အဝိဇ္ဇာ ဖုံးလွှမ်းအပ်သော ၈-ဌာနပင်တည်း။]
စ၊ ဆက်။
ကာမ ကာမရာဂ။ပ။
ဝိက္ခမ္ဘနကံ၊ ကာမရာဂ ဗျာပါဒ, ထို ကာမ ရာဂ ဗျာပါဒတို့နှင့်တကွ တစ်ခုတည်းသော အာရုံ၌ တည်သော ထိန မိဒ္ဓ အစ ရှိသော အကုသိုလ်တို့ကို ပယ်ခွာတတ်သော။
ဣဒံ၊ ဤဈာန်သည်။
(ပဟာနံ ဟောန္တ ပ္ပိ သဘာဝမေဝ-တို့၌ စပ်။ မဓု၌ "ကာမရာဂ။ပ။ဝိက္ခမ္ဘနကစ္ဆေဒံ"ဟု ရှိ၏၊ မကောင်း။)
သဗ္ဗကုသလာနံ၊ အလုံးစုံသော ကုသိုလ်တို့၏။
သဗ္ဗာကုသလ ပဋိပက္ခ သဘာဝတ္တာ၊ အလုံးစုံသော အကုသိုလ်တို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက် သဘောရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
တေန သဘာဝေန၊ ထိုဆန့်ကျင်ဘက် သဘောအားဖြင့်။
သဗ္ဗာကုသလာနံ၊ အလုံးစုံသော အကုသိုလ်တို့ကို။
ပဟာနံ၊ ပယ်တတ်သည်။
ဟောန္တမ္ပိ၊ ဖြစ်ပါသော်လည်း။
၁။ကာမရာဂ။ပ။အာဟ။ ။ဈာန်တရားသည် ကုသိုလ်တရားဖြစ်သောကြောင့် အကုသိုလ် အားလုံးကို ပယ်နိုင်ပါလျက် အဘယ့်ကြောင့် နီဝရဏနှင့် အကုသိုလ် မူလစသည်တို့၏ ဝိက္ခမ္ဘနဝိဝေကကို အဋ္ဌကထာဆရာ ဖွင့်ပြရပါသနည်းဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "ကာမရာဂစသည်မိန့်။ ဈာန်တရားက ကာမရာဂ ဗျာပါဒ စသော နီဝရဏနှင့် အကုသလမူလ စသည်တို့ကို ပယ်ခွာနိုင်ခြင်းသဘောရှိသောကြောင့် အဋ္ဌကထာ၌ "အကုသိုလ်အားလုံးကို ပယ်ခွာသည်"ဟု သာမညမဆိုဘဲ "ဧဝမေတ္ထ။ပ။ပဉ္စန္နံပိ နိဝရဏာနံ။ပ။ဝိက္ခဗ္ဘ နဝိဝေကော ဝုတ္တော"ဟု ဝိသေသပြု၍ ဆိုပါသည်-ဟူလို။
မှတ်ချက်။ ။တံ သဘာဝတ္တာ၏ နောက်၌ "အဝိသေသေတွာ"ဟု တွေ့ရ၏။ မဓု၌လည်း "နီဝရဏာနမေဝ ဝိက္ခမ္ဘနဝိဝေကော"ဟု အထူးမပြုခြင်းကို "အဝိသေသေတွာ" ဆိုသည်ဟု ဖွင့်၏။ သို့သော် နီဝရဏကုသလမူလ စသည်တို့၏ ဝိက္ခမ္ဘန ဝိဝေကကို၊ ဆိုခြင်းသည် "အဝိသေအားဖြင့် ဆိုခြင်းမဟုတ်၊ အကုသိုလ်အထူးတို့ကို ထုတ်၍ဆိုခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် "ဝိသေသသေတွာ"ဟု ရှိမှ ကောင်းမည် ထင်သည်။ ထိုသို့ရှိမှလည်း "သဗ္ဗာကုသလာနံ ပဟာနံ ဟောန္တ မ္ပိ"ဟု အရုဈတ္ထ အပိ-သဒ္ဒါနှင့် လိုက်လျောမည်။ သို့သော် ဤဋီကာ၌သာမက ဝိသုဒ္ဓိမဂ် မဟာဋီကာ-သာရတ္ထဋီကာတို့၌လည်း အဝိသေသေတွာ"ဟုချည်း ရှိသောကြောင့် စဉ်းစားကြပါလေ။
ကာမရာဂါဒိ ဝိက္ခမ္ဘနသဘာဝမေဝ၊ ကာမရာဂ အစရှိသော အကုသိုလ်တို့ကို ပယ်ခွာခြင်းသဘော ရှိသည်သာလျှင်။
(ဟောတိ)၊ ဣတိ (တသ္မာ)။
တံ သဘာဝတ္တာ၊ ထို ကာမရာဂ အစရှိသော အကုသိုလ်တို့ကို ပယ်ခွာခြင်းသဘောရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဝိသေသေတွာ၊ အထူးပြု၍။
နီဝရဏာ ကုသလမူလာဒီနံ၊ နိဝရဏ အကုသလမူလ အစရှိသော တရားတို့၏။
ဝိက္ခမ္ဘနဝိဝေကော ဝုတ္တော ဟောတိ၊ ဣတိ (သင်္ဂဟကာရော) အာဟ။
[အပ္ပနာသမ္ပဟောဂတောကို ဖွင့်ပြလိုသောကြောင့် ဝိတက္ကဿ စသည် မိန့်။]
ဝိတက္ကဿ၊ ဝိတက်၏။
ကိစ္စဝိသေသေန၊ အာရုံသို့ တင်ပေးခြင်းဟူသော ကိစ္စအထူးကြောင့်။
ထိရ ဘာဝပ္ပတ္တေ၊ ခိုင်မြဲသည်၏ အဖြစ်သို့ရောက်သော။
ပဌမဇ္ဈာန သမာဓိမှိ၊ ပဋ္ဌမဈာန် သမာဓိ၌လည်းကောင်း။
ပစ္စနီက ဒူရီဘာ၀ ကတေန၊ ဆန့်ကျင်ဘက် နီဝရဏတို့မှ ဝေးကွာသည်၏အဖြစ်သည် ပြုအပ်သော။
ထိရဘာဝေန၊ ခိုင်မြဲသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
တံ သဒိသေသု၊ ထို ပဌမဈာန် သမာဓိနှင့် တူကုန်သော။
ဝိတက္ကရဟိတေသု၊ ဝိတက်မှ ကင်းကုန်သော။
ဒုတိယဇ္ဈာနာဒိသမာဓီသု စ၊ ဒုတိယဈာန် အစရှိသောသမာဓိတို့၌ လည်းကောင်း။
အပ္ပနာတိ၊ အပ္ပနာဟူ၍။
အဋ္ဌကထာဝေါဟာရော၊ အဋ္ဌကထာ အခေါ်အဝေါ် သည်။
(ဟောတိ။)
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ဝိတက္ကဿ၊ ၏။
အပ္ပနာယောဂေါ၊ အပ္ပနာနှင့် ယှဉ်ခြင်းကို။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
အညထာ၊ တစ်ပါးသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ (အဋ္ဌကထာဝေါဟာရမှ တစ်ပါးသော ပါဠိတော် ဝေါဟာရအားဖြင့်။
အတ္ထေ၊ အနက်ကို။
ဂယှမာနေ၊ ယူအပ်သော်။)
ဝိတက္ကောဝ၊ ဝိတက်သည်သာ။
အပ္ပနာ၊ အပ္ပနာသည်။
(ဟောတိ။)
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တဿ၊ ထိုဝိတက်၏။
တံ သမ္ပယောဂေါ၊ ထို အပ္ပနာနှင့် ယှဉ်ခြင်းသည်။
န သိယာ၊ မဖြစ်နိုင်တော့ရာ။
ဣတိ၊ မှတ်အပ်၏။
[အဓိပ္ပာယ်ကို အဋ္ဌကထာဘာသာဋီကာ၌ ပြထားပြီ။]
ဈာနသမင်္ဂိနော၊ ဈာန်နှင့်ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်၏။
ဝိတက္က။ပ။
ဒဿနေန၊ ဝိတက် ဝိစာရနှင့်ပြည့်စုံသည်၏ အဖြစ်ကိုပြကြောင်းဖြစ်သောစကားဖြင့်။
["ဣမိ နာ စ ဝိတက္ကေန ဣမိနာ စ ဝိစာရေန ဥပေတော ဟောတိ သမုပေတော"ဟူသော စကားဖြင့်။]
ဈာနဿေဝ၊ ဈာန်၏သာလျှင်။
သဝိတက္က သဝိစာရဘာ ဝဿ၊ ဝိတက်နှင့်တကွ ဖြစ်သည်၏အဖြစ်, ဝိစာရနှင့်တကွ ဖြစ်သည်၏အဖြစ်၏။
ဝါ၊ ကို။
ဝုတ္တတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
အတ္ထော၊ အနက်ကို။
တတြာပိ၊ ထို ဈာနဝိဘင်း ပါဠိတော်၌လည်း။
ဧဝမေဝ၊ ဤအတိုင်းသာ။
ဒဋ္ဌဗ္ဗော။
ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခန္တိ ဧတ္ထ၊ ပါဌ်၌။
ဣမသ္မိံ အတ္ထေ၊ ဤအနက်၌။
ဝိဝေကဇန္တိ၊ ဟူသည်။
ဈာနံ၊ ဈာန်တည်း။
ပီတိသုခ သဒ္ဒတော စ၊ ပီတိ သုခ- သဒ္ဒါမှ နောက်၌လည်း။ ( အကာရော ဝုတ္တော-၌ စပ်။ )
အတ္ထိအတ္ထဝိသေသ ဝတော၊ အတ္ထိဟူသော အနက်အထူးရှိသော။
အဿ၊ ထိုဈာန်၏။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
(အတ္ထိအတ္ထဝိသေသဝတိ၊ သော။ )
အသ္မိံ၊ ဤဈာန်၌။
ဣတိ ဧတ္ထ၊ ဤ အနက်၌။ (ဤ အဿတ္ထိအနက်၌။)
အကာရော၊ အ-အက္ခရာကို။
ဝါ၊ အ-ပစ္စည်းကို။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
[ ပီတိသုခံနောင် အဿတ္ထိအနက်၌ အ-ပစ္စည်း သက်၍ "ပီတိသုခံ- ဖရဏာပီတိ စေတသိက သုခရှိသော"ဟု အနက်ပေးပါ-ဟူလို။]
ဒုတိယေ၊ ဒုတိယအနက်၌။
ပီတိသုခမေဝ၊ ပီတိသုခသည်သာ။ (ဧဝဖြင့် ဈာန်ကိုကန့်။)
ဝိဝေကဇံ၊ ဝိဝေကဇံ မည်၏။
စ၊ ဆက်။
ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခန္တိ၊ ဟူ၍။
အညပဒတ္ထေ၊ အညပုဒ်၏ အနက်၌။
သမာသော၊ သမာသ်ကိုလည်းကောင်း။
ပစ္စတ္တ နိဒ္ဒေသဿ၊ ပဌမာအနက်၌ ညွှန်ပြအပ်သော ဝိဘတ်၏။
အလောပေါ စ၊ မကျေခြင်းကို လည်းကောင်း။
ကတော၊ ပြီ။
["ဝိဝေကဇံ+ပီတိသုခံ+ယဿာတိ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ"ဟု ဗဟုဗ္ဗီဟိသမာသ်ပြု၍ "ဇံ" ၌ ပဌမာဝိဘတ်၏ ကာရိယဖြစ်သော နိဂ္ဂဟိတ်ကို မချေဘဲ ထားသည်-ဟူလို။]
ဝါ၊ တစ်နည်း။
လောပေ၊ ကျေခြင်းသည်။
သတိ၊ သော်။
ဝိဝေကဇပီတိသုခန္တိ၊ ဟူ၍။
ပါဌော၊ ပါဠိတော် ပါဌ်သည်။
(ဟောတိ။)
ဣတိ အယံ၊ ကား (ပဌမာဝိဘတ်ကျေခြင်း, မကျေခြင်းကား။)
ဝိသေသော၊ တည်း။
ဂဏနာနုပုဗ္ဗတာတိ၊ ကား။
ဂဏနာနုပုဗ္ဗတာယ၊ ဂဏန်းအစဉ်အားဖြင့်။ (ပဌမံ-၌ စပ်။)
ဝါ၊ တစ်နည်း။
ပဌမန္တိ ဝစနံ၊ ပဌမံ ဟူသော သဒ္ဒါသည်။
ဂဏနာနုပုဗ္ဗတာမတ္တံ၊ ဂဏန်းအစဉ်မျှဖြစ်သော သဒ္ဒါတည်း။
ဣတိ အတ္ထော။
နိစ္စာဒိဝိပလ္လာသပ္ပဟာနေန၊ နိစ္စ အစရှိသော ဝိပလ္လာသကို ပယ်နိုင်ခြင်းကြောင့်။
မဂ္ဂေါ၊ မဂ်သည်။
အသမ္မောဟတော
**၁။အသမ္မောဟတော**။ ။"ပဋိဝိဇ္ဈတိ"အရ ပဋိဝေဓသည် အာရုံပြုသောအားဖြင့် သိခြင်းဟူသော အာရမ္မဏပဋိဝေဓ၊ အနိစ္စ စသော လက္ခဏာ နိဗ္ဗာန်၏ တထလက္ခဏာကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းဟူသော လက္ခဏပဋိဝေဓဟု ၂-မျိုး ရှိ၏။ မဂ်က အနိစ္စ စသော လက္ခဏာကို သိရာ၌ တကယ်အာရုံမပြုသော်လည်း ထိုလက္ခဏာများကို မတွေမဝေ ရှင်းပြီးလင်းပြီး အနေအားဖြင့် သိ၏။ ထိုအသိကို အသမ္မောဟပဋိဝေဓဟု ခေါ်သည်။ ထို့ကြောင့် အသမ္မောဟတောဖြင့် အာရမ္မဏပဋိဝေဓကို ကန့်သည်။
၊ သမ္မောဟ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့်။
ဝါ၊ မတွေမဝေသော အားဖြင့်။
အနိစ္စာဒိ လက္ခဏာနိ၊ တို့ကို ။
ပဋိဝိဇ္ဈတိ၊ ထိုးထွင်း၍ သိတတ်၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
လက္ခဏူပနိဇ္ဈာနံ၊ မည်၏။အသမ္မေသဓမ္မံ၊ ပျောက်ပျက်ခြင်းသဘော မရှိသော။
[အသမ္မောသဓမ္မံတိ အဝိနာသသဘာဝံ။-အနု။]
နိဗ္ဗာနံ၊ သည်။
အဝိပရီတလက္ခဏတ္ထာ၊ အဝိပရီတ လက္ခဏာရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ (မဖောက်ပြန်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော လက္ခဏာ ရှိသည့်အတွက်။)
အနညထာဘာဝတော၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ အခြင်းအရာအားဖြင့် မဖြစ်ခြင်းကြောင့်။
တထလက္ခဏံ၊ တထလက္ခဏရှိ၏။
ဝါ၊ မဖောက်မပြန် မှန်ကန်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော လက္ခဏာရှိ၏။