Issues
ເລືອກເວີຊັນ
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
ariyadhammapāsāda
English
Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā

ဖဿပဉ္စမကရာသိဝဏ္ဏနာ

ຜູ້ຂຽນ: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ဖဿပဉ္စမကရာသိဝဏ္ဏနာ
အာစရိယာနန္တိ၊ ကား။ ရေဝတာစရိယဿ၊ ရေဝတ-ဆရာ၏။ (မတံ- ၌စပ်။)
ပန၊ ဆက်။ ဧတံ၊ ဤ ရေ၀တ-ဆရာ၏စကားကို။ သာရတော၊ အနှစ်အသားအားဖြင့်။ ဝါ၊ ဟူ၍။ န ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ မမှတ်ထိုက်။
ဟိ၊ မှန်။ (တစ်နည်း- ကသ္မာ သာရတော န ဒဋ္ဌဗ္ဗံ) ဟိ(ယသ္မာ)။ ဖဿာဒီနံ၊ တို့၏။ ကာမာဝစရာဒိဘာဝဒဿနတ္ထံ၊ ကာမာဝစရ အစရှိသည်တို့၏ အဖြစ်ကို ပြခြင်းအကျိုးငှာ။ ဣဒံ၊ ဤ ဖဿော ဟောတိ စသောစကားကို။ န အာရဒ္ဓံ၊ အားထုတ်တော်မူအပ်သည် မဟုတ်။ ကိန္တု၊ စင်စစ်ကား။ တသ္မိံ သမယေ၊ ကာမာဝစရစိတ်ဖြစ်ရာ ထိုအခါ၌။ ဖဿာဒိသဘာဝဒဿနတ္ထံ၊ ဖဿ အစရှိသည်တို့၏ သဘောကို ပြခြင်းအကျိုးငှာ။ (အာရဒ္ဓံ၊ ပြီ။) ဣတိ၊ ကြောင့်။ (ဧတံ သာရတောန ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။)
စိတ္တဿ ပဌမာဘိနိပါတတ္တာတိ၊ ကား။ သဗ္ဗေ၊ ကုန်သော။ စေတသိကာ၊ တို့ကို။ စိတ္တာယတ္တစိတ္တကိရိယာဘာဝေန၊ စိတ်၌စပ်သောဥစ္စာ, စိတ်၏အမူအရာ၏ အဖြစ်ဖြင့်။ ဝုစ္စန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဖဿော၊ ကို။ စိတ္တဿ ပဌမာဘိ နိပါတောတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တော၊ ပြီ။
ကာမံ၊ စင်စစ်။ ဥပ္ပန္နဖဿော၊ ဖြစ်သော ဖဿရှိသော။ ပုဂ္ဂလော၊ သည်။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ (ဥပ္ပန္နဖဿော၊ သော။) စိတ္တ စေတသိကရာသိ၊ စိတ် စေတသိက် အစုသည်။ အာရမ္မဏေန၊ သည်။ ဖုဋ္ဌော၊ ထိအပ်သည်။ (ဟုတွာ။) ဖဿ သဟဇာတာယ၊ ဖဿနှင့် တကွဖြစ်သော။ ဝေဒနာယ၊ ဖြင့်။ တံ သမကာလမေဝ၊ ထို ဖဿဖြစ်ရာကာလနှင့် ညီမျှသော ကာလ၌ပင်။ ဝေ ဒေတိ၊ ခံစား၏။ [ဧကုပ္ပာဒတာလက္ခဏာနှင့်အညီ ဖဿဖြစ်လျှင် ဝေဒနာလည်းဖြစ်သည်-ဟူလို။] ပန၊ ထိုသို့ ညီမျှသောကာလ၌ပင် ခံစားပါသော်လည်း။ ပဒီပေါ၊ ဆီမီးသည်။ သြဘာသဿ၊ အရောင်အလင်း၏။ (ပစ္စယဝိသေသော၊ ထူးသောအကြောင်းသည်။ ဟောတိ) ဝိယ၊ ကဲ့သို့။ (တထာ။) ဖဿော၊ သည်။ ဝေဒနာဒီနံ၊ တို့၏။ ပစ္စယဝိသေသော ဟောတိ။ ["ဆီမီးမပါလျှင် အရောင်အလင်း မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ဆီမီးက အရောင်အလင်း၏ ထူးသောအကြောင်း ဖြစ်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ ဖဿ-မဖြစ်လျှင် ဝေဒနာ-စသည် မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ဖဿသည် ဝေဒနာ-စသည်တို့၏ ထူးသောအကြောင်းဖြစ်သည်ဟူလို။] ဣတိ၊ ကြောင့်။ ပုရိမကာလော ဝိယ၊ ရှေးကာလ ရှိသကဲ့သို့။ (ရှေးဦးစွာ ဖြစ်သကဲ့သို့။) ဝုတ္တော၊ ပဌမာဘိနိပါတ ဟု ဆိုအပ်ပြီ။
ဂေါပါနသီနံ၊ အခြင် ရနယ်တို့၏။ ဥပရိ၊ ၌။ တိရိယံ၊ ဖီလာ။ ဝါ၊ ကန့်လန့်။ ထပိတကဋ္ဌံ၊ ထားအပ်သော သစ်သားသည်။ ပက္ခပါသော၊ မည်၏။ (ဝမ်းဘဲတောင်ခေါင်အုပ်မည်၏။)
ကဋ္ဌဒွယာဒိ၊ သစ်သား ၂-ခုအပေါင်း အစရှိသော ဝတ္ထုသည်။ (ဧကဒေသေန၊ တစ်စိတ် တစ်ဖို့ဖြစ်သော။ ဧကပဿေန၊ တစ်ဖက်သော ဘေးဖြင့်။ အလ္လီယတိ) ဝိယ၊ ငြိကပ်သကဲ့သို့။ (တထာ။) ဧကဒေသေန၊ သော။ ဧကပဿေန၊ ဖြင့်။ အနလ္လီယမာနောပိ၊ မငြိ မကပ်ပါသော်လည်း။ (သင်္ဃဋ္ဋနရသော-၌ စပ်။) အနလ္လီယမာနံ၊ မငြိကပ်ဘဲ။ သင်္ဃဋ္ဋနမေဝ၊ ထိခြင်းသည်ပင်။ ရူပေန၊ ရူပါရုံနှင့်။ သဟ။ ဖဿဿ၊ ၏။ သာမညံ၊ တူသည်၏ အဖြစ်တည်း။ ဝိသယဘာဝေါ၊ အာရုံ၏ အဖြစ်သည်။ န(သာမည)၊ တူသည်၏ အဖြစ်မဟုတ်။ [အဋ္ဌကထာ၌ "ရူပံ ဝိယ"ဟု ရူပါရုံကို ဖဿ၏ ဥပမာအဖြစ်ဖြင့် ပြရာ၌ မငြိမကပ်ဘဲထိခြင်းတူသောကြောင့် ဥပမာပြသည်။ ရူပါရုံက အာရုံဖြစ်သကဲ့သို့ ဖဿက အာရုံ ဖြစ်သောကြောင့် ရူပါရုံကို ဥပမာပြသည်မဟုတ်-ဟူလို။] စ၊ ဆက်။ ဖဿဿ၊ ၏။ သင်္ဃဋ္ဋနံ၊ သင်္ဃဋ္ဋန ဟူသည်။ စိတ္တာရမ္မဏာနံ၊ စိတ်နှင့် အာရုံတို့၏။ သန္နိပတနဘာဝေါ ဧ၀၊ ပေါင်းဆုံကုန်သည်၏ အဖြစ်သာတည်း။ (ပေါင်းဆုံကုန်သော စိတ်အာရုံတို့၏ ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်ရာသာတည်း။) [ ဖဿကြောင့် စိတ်နှင့် အာရုံတို့ ပေါင်းဆုံမိကြ၏။ ထို ပေါင်းဆုံခြင်းကိုပင် "ထိခိုက်"ဟု ခေါ်သည်။ ပေါင်းဆုံခြင်းမှတစ်ပါး ထိခိုက်မှု သီခြားမရှိဟု ဧဝဖြင့် ကန့်။]
ဝတ္ထာရမ္မဏသန္နိပါတေန၊ ဝတ္ထု အာရုံတို့၏ ပေါင်းဆုံခြင်းကြောင့်။ သမ္ပဇ္ဇတိ၊ အပြည့်အစုံ ဖြစ်တတ်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဖဿေ၊ သည်။ သင်္ဃဋ္ဋနသမ္ပတ္တိကော၊ သင်္ဃဋ္ဋနသမ္ပတ္တိရသ ရှိ၏။
ပါဏိဒွယဿ၊ လက် ၂-ခု အပေါင်း၏။ သန္နိပါတေ ဝိယ၊ ပေါင်းဆုံမိခြင်းကဲ့သို့။ စိတ္တာရမ္မဏသန္နိပါတော၊ စိတ် အာရုံ ၂-ပါးစုံတို့၏ ပေါင်းဆုံခြင်းသဘော ဟူသော။ ဖဿော၊ သည်။ စိတ္တဿ၊ ၏။ အာရမ္မဏေ၊ ၌။ သန္နိပတိတပ္ပဝတ္တိယာ၊ ပေါင်းဆုံသည်၏ အဖြစ်ဖြင့် ဖြစ်ခြင်း၏။ ပစ္စယော၊ အကြောင်းသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ကိစ္စဋ္ဌေနေဝ၊ ကိစ္စအနက် ရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်သော။ ရသေန၊ ရသအားဖြင့်။ သင်္ဃဋ္ဋနရသော၊ သင်္ဃဋ္ဋနရသ ရှိ၏။
ဟိ၊ မှန်။ တထာပစ္စယဘာဝေါ၊ ထိုစိတ်၏ အာရုံ၌ ပေါင်းဆုံလျက် ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်သည်။ တဿ ဖဿဿ၊ ၏။ သံဃဋ္ဋနကိစ္စံ၊ သံဃဋ္ဋန ကိစ္စတည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။

ဟိ၊ ထင်ရှားအောင် ပြဦးအံ့။ ပါဏိယာ၊ လက်ဝါး တစ်ဖက်၏။ ပါဏိမှိ၊ လက်ဝါး တစ်ဖက်၌။ သင်္ဃဋ္ဋနံ၊ ထိုခိုက်ခြင်း ဟူသည်။ တဗ္ဗိသေသဘူတာ

၁။ တဗ္ဗိသေသဘူတာ၊ ရူပဓမ္မာ။ ။ လက်ခုပ်တီးရာ၌ လက်ဝါး ၂-ခု ထိုခိုက်ခြင်း ဟူသည် စိတ္တဇဝါယောဓာတ် လွန်ကဲသော (လက် ၂-ဖက်၌ရှိသော ရုပ်ကလာပ်တို့၏ အလွန်နီးကပ်စွာဖြစ်သော) သဘောပင်တည်း။ ထို့အတူစိတ်နှင့် အာရုံတို့၏ ဓာတ်သဘာဝအလိုက် ဓာတ်ခိုက်ခြင်းသဘော ဟူသည်လည်းစိတ်၌မှီသော စေတသိက်တစ်ပါးပင်တည်း။ ထို စေတသိက်ကို "ဖဿ"ဟု ခေါ်သည်။

အနုဋီကာ။ ။ တဗ္ဗိသေသဘူတာ ရူပဓမ္မာတိ၊ ယထာ ပဋိဟနနဝသေန အညမညံ အာသန္နတရံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနေသု ရူပဓမ္မဝိသေသေသု သံဃဋ္ဋနပရိယာယော (ထိသောအားဖြင့် အချင်းချင်း အလွန်နီးကပ်စွာ ဖြစ်ကြသော ရုပ်တရားအထူးတို့၌ ထိခိုက်ခြင်းဟူသော ပရိယာယ်စကား ဖြစ်သကဲ့သို့။) ဧဝံ စိတ္တာရမ္မဏာနံ ဝိသယကရဏ ဝိသယဘာဝပ္ပတ္တိ ပဋိဟနနာကာရေန ဟောတိ (ဤအတူ စိတ်နှင့် အာရုံတို့၏ စိတ်က အာရုံပြုခြင်း, အာရုံက အာရုံအဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းသည် ထိခိုက်ပုံ အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်၏။) သောစ စိတ္တသန္နိဿိတော ဓမ္မဝိသေသော (ဖဿဟူသော တရားအထူးကို) သံဃဋ္ဋနပရိယာယေန (ထိခိုက်ခြင်းဟူသော စကားပရိယာယ်အားဖြင့်) ဝုတ္တော။

၊ ထို ထိခိုက်ခြင်း၏ အကြောင်းထူး ဖြစ်၍ဖြစ်ကုန်သော။ **ရူပဓမ္မာ**

၁။ တဗ္ဗိသေသဘူတာ၊ ရူပဓမ္မာ။ ။ လက်ခုပ်တီးရာ၌ လက်ဝါး ၂-ခု ထိုခိုက်ခြင်း ဟူသည် စိတ္တဇဝါယောဓာတ် လွန်ကဲသော (လက် ၂-ဖက်၌ရှိသော ရုပ်ကလာပ်တို့၏ အလွန်နီးကပ်စွာဖြစ်သော) သဘောပင်တည်း။ ထို့အတူစိတ်နှင့် အာရုံတို့၏ ဓာတ်သဘာဝအလိုက် ဓာတ်ခိုက်ခြင်းသဘော ဟူသည်လည်းစိတ်၌မှီသော စေတသိက်တစ်ပါးပင်တည်း။ ထို စေတသိက်ကို "ဖဿ"ဟု ခေါ်သည်။

အနုဋီကာ။ ။ တဗ္ဗိသေသဘူတာ ရူပဓမ္မာတိ၊ ယထာ ပဋိဟနနဝသေန အညမညံ အာသန္နတရံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနေသု ရူပဓမ္မဝိသေသေသု သံဃဋ္ဋနပရိယာယော (ထိသောအားဖြင့် အချင်းချင်း အလွန်နီးကပ်စွာ ဖြစ်ကြသော ရုပ်တရားအထူးတို့၌ ထိခိုက်ခြင်းဟူသော ပရိယာယ်စကား ဖြစ်သကဲ့သို့။) ဧဝံ စိတ္တာရမ္မဏာနံ ဝိသယကရဏ ဝိသယဘာဝပ္ပတ္တိ ပဋိဟနနာကာရေန ဟောတိ (ဤအတူ စိတ်နှင့် အာရုံတို့၏ စိတ်က အာရုံပြုခြင်း, အာရုံက အာရုံအဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းသည် ထိခိုက်ပုံ အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်၏။) သောစ စိတ္တသန္နိဿိတော ဓမ္မဝိသေသော (ဖဿဟူသော တရားအထူးကို) သံဃဋ္ဋနပရိယာယေန (ထိခိုက်ခြင်းဟူသော စကားပရိယာယ်အားဖြင့်) ဝုတ္တော။

၊ ဝါယောဓာတ်လွန်ကဲသော ရုပ်တရား တို့သည်။ (ဟောန္တိ) ယထာ၊ ကဲ့သို့။ [ဝါယောအဓိကာ ရူပဓမ္မာ။-မဓု။] ဧဝံ၊ တူ။ စိတ္တဿ၊ ၏။ အာရမ္မဏေ၊ ၌။ သင်္ဃဋ္ဋနံ၊ ဟူသည်။ တဗ္ဗိသေသဘူတော၊ ထို ထိခိုက်ခြင်း၏ အကြောင်းထူး ဖြစ်၍ဖြစ်သော။ ဧကော၊ သော။ စေတသိကဓမ္မော၊ စေတသိက်တရား ဟူ၍။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။
စိတ္တေယေဝါတိ ဧတေန၊ ပါဌ်ဖြင့်။ (ဖဿဿ၊ ၏။) ဝတ္ထာရမ္မဏေဟိ၊ ဝတ္ထု အာရုံတို့နှင့်။ အသံသဋ္ဌံ၊ မရောနှောသော။ ဝေဒနာယ၊ ဝေဒနာကို။ သင်္ဃဋ္ဋနံ၊ ထိခိုက်ခြင်းဟူသော(ဖြစ်စေခြင်းဟူသော)။ စေတသိက သဘာဝတံ၊ စိတ်၌ မှီသော သဘော၏အဖြစ်ကို။ ဒဿေတိ၊ ၏။ ပန၊ ထိုသို့ ပြပါသော်လည်း။ ဝတ္ထုနိဿယတံ၊ ဝတ္ထုဟူသော မှီရာရှိသည်၏ အဖြစ်ကို။ န ပဋိက္ခိပတိ၊ မပယ်။
တဿ ဖဿဿ၊ ၏။ ကာရဏဘူတော၊ အကြောင်း ဖြစ်၍ဖြစ်သော။ တဒနုရူပေါ၊ ထို ဖဿအားလျော်သော။ သမန္နာဟာရော၊ နှလုံးသွင်းခြင်းဟူသော အာဝဇ္ဇန်းသည်။ တဇ္ဇသမန္နာဟာရော၊ မည်၏။
**၁။ ဣန္ဒြိယဿ။ပ။ကရဏန္တိ အတ္ထော**။ [ပရိက္ခတသရူပဉ္စ တဿ အတ္ထဉ္စဒဿေတုံ အာဟ- ဣန္ဒြိယဿာတိ အာဒိ။-မဓု။) အဋ္ဌကထာ၌ "တဇ္ဇသမန္နာဟာရေန ပန ဣန္ဒြိယေနစ ပရိက္ခတေ"ဟု ရှိ၏။ ထိုပါဌ်၌ "ပရိက္ခတ" ဟူသည် စက္ခု-စသော ဣန္ဒြေက ထို အာရုံသို့ ရှေးရှုခြင်း, အာဝဇ္ဇန်းက အာရုံပြုခြင်းတည်း။ ဤစကားဖြင့် ပရိက္ခတ၏ သရုပ်ကို ပြသည်။ အဘိသင်္ခတတာ ပါဌ်ဖြင့် ပရိက္ခတ သဒ္ဒါ၏ပရိဝါရိတ (ခြံရံအပ်) အနက်ကို တားမြစ်၍ ဝိသယဘာဝကရဏံဖြင့် သုကတ၏အဖြစ် ဟူသောအနက်ကို တားမြစ်သည်-ဟု မဓုဆိုသည်။ ဤ၌ "ဝိသယဘာဝကရဏ-အာရုံ၏ အဖြစ်ကိုပြခြင်း"ဟူသည် ဝိညာဉ်၏ အာရုံအပြုကို ခံနိုင်ခြင်းတည်း။ ဝိညာဏဿကို ဝိသယဘာဝ-၌ စပ်ပါ။] ဣန္ဒြိယဿ၊ စက္ခုစသောဣန္ဒြေ၏။ တဒဘိမုခဘာဝေါ၊ ထိုအာရုံသို့ ရှေးရှုသည်၏ အဖြစ်သည်လည်းကောင်း။ အာဝဇ္ဇနာယ၊ အာဝဇ္ဇန်း၏။ ["အာဝဇ္ဇနဿ"ဟု ရှိလျှင် ကောင်း၏။ လိင်္ဂဝိပလ္လာသ သော်လည်းကြံ။] အာရမ္မဏကရဏံ စ၊ အာရုံပြုခြင်းသည် လည်းကောင်း။ ဝိသယဿ၊ အာရုံ၏။ ပရိက္ခတတာ အဘိသင်္ခတတာ၊ ပြုစီမံအပ်သည်အဖြစ်တည်း။ ဝိညာဏဿ၊ ဝိညာဉ်၏။ ဝိသယဘာဝကရဏံ၊ အာရုံ အဖြစ်ကို ပြုခြင်းတည်း။ (အာရုံပြုခံရလောက်အောင် ပြုစီမံခြင်းတည်း။) ဣတိ အတ္ထော၊ ဤကား အဓိပ္ပာယ်နက်။
(အနုဘဝနရသတာ၊ အနုဘဝနရသ ရှိသည်၏အဖြစ်ကို။) သုခဝေဒနာယ မေဝ၊ သုခဝေဒနာ၌သာ။ လဗ္ဘတိ။ (ကသ္မာ၊ နည်း။) အဿာဒဘာဝတော၊ (သုခဝေဒနာက) သာယာတတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ ဣတိ၊ ကား။ အဓိပ္ပာယော၊ ရှေးဆရာတို့အလိုတည်း။
ဝိဿဝိတာယာတိ၊ ကား။ အရဟတာယ၊ ထိုက်တန်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့်။ (အနုဘဝတိ-၌ စပ်။)
ဟိ၊ မှန်။ ဓာတူနံ၊ ဓာတ်တို့၏။ အနေကတ္ထတ္တာ၊ များသောအနက် ရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝိပုဗ္ဗော၊ ဝိ ရှေးရှိသော။ သုသဒ္ဒေါ၊ သုသဒ္ဒါသည်။ (သုဓာတ်သည်။) အရဟတ္ထော၊ အရဟ အနက်ရှိ၏။
ဝါ၊ တစ်နည်း။ ဝိဿဝံ၊ ဝိဿဝ ဟူသည်။ သဇနံ၊ စွမ်းနိုင်ခြင်းတည်း။ ဝသိတာ၊ အစွမ်းသတ္တိရှိသည်၏ အဖြစ်သည်။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ ကာမကာရိတာ၊ အလိုရှိတိုင်း ပြုနိုင်သူ၏ အဖြစ်သည်။ ဝိဿဝိကာ၊ ဝိဿဝိတာ မည်၏။ ["ဝိဿဝံ သဇနံ၊ ဝသိတာ ကာမကာရိတာ ဝါ ဝိဿဝိတာ"ဟု ပါဌ်ရှိပါစေ။]
**၁။ ဖုသနာဒိဘာဝေန ဝါ**။ ။ပြခဲ့သောနည်း၌ ဖုသနစသောကိစ္စကို "အနုဘဝနမိဝ- ခံစားခြင်းနှင့်တူ၏"ဟု ဥပမာသဘော (သဒိသူပစာ)အားဖြင့် ပြခဲ့၏။ ယခုအခါ မုချနည်းကို ပြလို၍ "ဖုသနာဒိဝသေန ဝါ"ဟု မိန့်သည်။ ဖဿစသည်၏ ဖုသနစသော သဘောအားဖြင့် အာရုံကိုယူခြင်းသည် တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ခံစားခြင်းပင်ဖြစ်၏။ ဝေဒနာ၏ ခံစားသောအားဖြင့် အာရုံယူခြင်းကား အလိုရှိတိုင်း အားရပါးရ ခံစားခြင်းတည်း။ ဖဿစသော တရားတို့သည် ဤသဘောအတိုင်း အာရုံကို ယူကြသောကြောင့် ဖဿ စသည်တို့လည်း ပိုင်စိုးပိုင်နင်း အာရုံကို ခံစားနိုင်ကြသည် မဟုတ်လော-ဟု စောဒနာဖွယ် မလိုပါ၊ "ပိုင်စိုးပိုင်နင်း ခံစားနိုင်ခြင်းသသော မရှိပါ"ဟူလို။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ ဖုသနာဒိဘာဝေန၊ ဖုသန အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်။ အာရမ္မဏဂ္ဂဟဏံ၊ အာရုံကိုယူခြင်းသည်။ ဧကဒေသာနုဘဝနံ၊ အာရုံ၏ အရသာကို တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ခံစားခြင်းတည်း။ ဝေဒယိတဘာဝေန၊ ဝေဒယိတ၏အဖြစ်ဖြင့်။ ဂဟဏံ၊ အာရုံကိုယူခြင်းသည်။ ယထာ ကာမံ၊ အလိုရှိတိုင်း။ သဗ္ဗာနုဘဝနံ၊ အလုံးစုံ အကုန်အစင် ခံစားခြင်းတည်း။ တာနိဂဟဏာနိ၊ ထို ဖုသန အစရှိသည်တို့၏အဖြစ်ဖြင့် အာရုံကိုယူခြင်း, ဝေဒယိတ၏ အဖြစ်ဖြင့် အာရုံကိုယူခြင်းတို့သည်။
ဧဝံ သဘာဝါနေဝ၊ ဤသို့ တစ်စိတ်တစ်ဒေသခံစားခြင်း, အလုံးစုံ အကုန်အစင် ခံစားခြင်းသဘောရှိကုန်သည်သာ။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဝေဒနာယ ဝိယ၊ ဝေဒနာ၏ ကဲ့သို့။ ဖဿာဒီနံပိ၊ ဖဿ အစရှိသည်တို့၏လည်း။ ယထာသက ကိစ္စကရဏေန၊ အကြင်အကြင် မိမိဥစ္စာဖြစ်သော ကိစ္စကို ပြုခြင်းအားဖြင့်။ သာမိဘာဝါနုဘဝနံ၊ အရှင်သခင်၏ အဖြစ်ဖြင့် ခံစားခြင်းကို။ န စောဒေတဗ္ဗံ၊ မစောဒနာထိုက်။
အယံ ဣဓာတိဧတေန၊ ဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့်။ ပဉ္စသု၊ ကုန်သော။ ဝေဒနာသု၊ တို့တွင်။ ဣမသ္မိံ စိ‌‌တ္တေ၊ ဤ ပဌမ မဟာကုသိုလ်စိတ်၌။ အဓိပ္ပေတံ၊ သော။ သောမနဿဝေဒနံ၊ ကို။ ဝဒတိ၊ ဆို၏။ တသ္မာ။ အသောမနဿဝေဒနံ၊ သောမနဿဝေဒနာ မဟုတ်သော ဝေဒနာ ၄-မျိုးကို။ အပနေတွာ၊ ဖယ်၍။ ဂဟိတာယ၊ ယူအပ်ပြီးသော။ သောမနဿဝေဒနာယ၊ သောမနဿဝေဒနာ အာလုံး၏။ သမာနာ၊ တူသော။ ဣဋ္ဌာကာရသမ္ဘောဂရသတာ၊ ဣဋ္ဌာကာရသမ္ဘောဂ ရသရှိသည်၏အဖြစ်ကို။ ဝုတ္တာ၊ ပြီ။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ၏။ [ဤနေရာ၌ ယူရမည်ဖြစ်သော သောမနဿ ဝေဒနာနှင့်တကွ အခြားနေရာ၌လာသော သောမနဿဝေဒနာအာလုံး၏ ဣဋ္ဌာကာရသမ္ဘောဂရသ အဖြစ်သည် သဘောတူ၏။ ထို့ကြောင့် "သမာနာ"ဟု ဆိုသည်။]
နိမိတ္တေန၊ အမှတ်အသားဖြင့်။ ပုန သဉ္ဇာနနကိစ္စာ၊ တစ်ဖန် မှတ်သိ သိခြင်း ကိစ္စရှိသော သညာသည်။ ပစ္စာဘိညာဏရသာ၊ ပစ္စာဘိညာဏရသ မည်၏။
ပုန သဉ္ဇာနနဿ၊ တစ်ဖန် မှတ်သိ သိခြင်း၏။ ပစ္စယော၊ အကြောင်းတည်း။ ပုန သဉ္ဇာနနပစ္စယော၊ ကြောင်း။ တဒေဝ၊ ထို တစ်ဖန် မှတ်သိ သိခြင်း၏ အကြောင်းသည်ပင်။ နိမိတ္တံ၊ အမှတ်အသားတည်း။ ပုန။ပ။ နိမိတ္တံ၊ သား။ တဿ၊ ထို တစ်ဖန် မှတ်သိ သိခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော အမှတ်အသားကို။ ကရဏံ၊ ပြုခြင်းတည်း။ ပုန။ပ။ ကရဏံ၊ ခြင်း။ [ဤနည်း၌ ပစ္စယကို နိမိတ္တ-၌ စပ်။]
ဝါ၊ တစ်နည်း။ ပုန သဉ္ဇာနန ပစ္စယဘူတံ၊ တစ်ဖန် မှတ်သိသိခြင်း၏ အကြောင်း ဖြစ်၍ဖြစ်သော။ နိမိတ္တကရဏံ၊ အမှတ်အသားကို ပြုခြင်းတည်း။ ပုန။ပ။ ကရဏံ၊ ခြင်း။ [ဤနည်း၌ ပစ္စယ ကို ကရဏ-၌ စပ်။] တံ၊ ထို တစ်ဖန် မှတ်သိ သိခြင်း၏အကြောင်း ဖြစ်၍ ဖြစ်သော အမှတ်အသားကို ပြုခြင်းသည်။ အဿာ၊ ထိုသညာ၏။ ကိစ္စံ၊ ကိစ္စတည်း။ ဣတိ အတ္ထော၊။ ["တံ အဿာ ကိစ္စံ"ဖြင့် "ပုန သဉ္ဇာနနပစ္စယ နိမိတ္တကရဏရသာ"၌ ဗဟုဗ္ဗီဟိသမာသ် ပြုရမည်ကို ပြသည်။]
ပုန။ပ။ နိမိတ္တကရဏံ၊ တစ်ဖန် မှတ်သိ သိခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော အမှတ်အသားကို ပြုခြင်းကို။ (ဝေဒိတဗ္ဗံ-၌ စပ်။) နိမိတ္တကာရိကာယ၊ အမှတ်အသားကို ပြုတတ်သည်လည်း ဖြစ်သော။ နိမိတ္တေန၊ အမှတ်အသားဖြင့်။ သဉ္ဇာနန္တိယာ စ၊ မှတ်သိ သိသည်လည်း ဖြစ်သော။ သဗ္ဗာယ၊ သော။ သညာယ၊ သညာ၏။ သမာနံ၊ တူသော ကိစ္စဟူ၍။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဉာဏမေဝ၊ ဉာဏ်သို့သာ။ အနုဝတ္တတိ၊ အစဉ်လိုက်တတ်၏။ တသ္မာ။ အဘိနိဝေသကာရိကာ၊ မှားမှားယွင်းယွင်း နှလုံးသွင်းမှုကို ပြုတတ်သည်လည်းကောင်း။ ဝိပရီတဂ္ဂါဟိကာ စ၊ ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန် ယူတတ်သည်လည်းကောင်း။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်တော့။ ဣတိ၊ ကား။ အဓိပ္ပာယော၊ သင်္ဂဟကာရ ဆရာ၏ အလိုတည်း။
ဧတေနုပါယေန၊ ဤနည်းဖြင့်။ သမာဓိသမ္ပယုတ္တာယ၊ သမာဓိနှင့် ယှဉ်သော သညာ၏။ အစိရဋ္ဌာနတာ စ၊ ကြာမြင့်သော တည်ခြင်းမရှိသည်၏ အဖြစ်သည်လည်း။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်တော့။ ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ [သမာဓိနှင့်ယှဉ်သော သညာသည် အာရုံကိုယူရာဝယ် အစိရဋ္ဌာနတာ မဖြစ်။ စိရဋ္ဌာနတာ ဖြစ်သည်- ဟူလို။]
အဘိသန္ဒာတီတိ၊ ကား။ ပဗန္ဓတိ **၁။ ပဗန္ဓတိ**။ ။အဘိ သံ-ပုဗ္ဗ၊ ဓာ-ဓာတ်ဖြင့်ပြီးသော အဘိသန္ဒဟတိကို ပဗန္ဓတိဟု ဖွင့်၏။ ပဗန္ဓတိ ကို အနုဋီကာ၌ "သမ္ပယုတ္တဓမ္မေ (တို့ကို) သကသကကိစ္စေ(၌) ပဋ္ဌပေတိ- အပြားအားဖြင့် ဖြစ်စေတတ်၏"ဟု ဖွင့်၏။ ထို့ကြောင့် ပဗန္ဓတိကို "ပဝတ္တေတိ"ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်သည်။ ၊ အာရုံ၌ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို ဖွဲ့စပ်တတ်၏။ ပဝတ္တေတိ၊ အာရုံ၌ ဖြစ်စေတတ်၏။
စေတနာဘာဝေါ၊ စေတနာဘာဝ ဟူသည်။ ဗျာပါရဘာဝေါ၊ ဗျာပါရ၏ အဖြစ်တည်း။
ဒိဂုဏုဿာဟာတိ၊ ဒိဂုဏုဿာဟာ ဟူသော စကားကို။ ဒိဂုဏံ၊ ၂-ဆတက်သော။ ဝီရိယယောဂံ၊ ဝီရိယ၏ ယှဉ်ခြင်းကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ နဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်သည်မဟုတ်။ ပန၊ အဟုတ်ကား။ အတ္တနော ဧဝ၊ မိမိဟူသော စေတနာ၏ပင်။ ဗျာပါရကိစ္စဿ၊ ဗျာပါရကိစ္စ၏။ မဟန္တ ဘာဝံ၊ ကြီးမားသည်၏ အဖြစ်ကို။ (သန္ဓာယ ဝုတ္တံ။) [ စာအုပ်များ၌ "မဟန္တဘာဝံ ဒီပေတိ"ဟု ပါဌ်ရှိ၏။ စာသွားထုံးစံ မကျပါ။]
ဥဿာဟန ဘာဝေနာတိ၊ ကား။ အာဒရဘာဝေန **၁။ အာဒရဘာဝေန**။ ။အဋ္ဌကထာ၌ "သမ္ပယုတ္တာနံ"ဟု ဘာဝသမ္ဗန်ပါ၏။ "အာဒရာနံ၊ လေးလေးစားစားဖြစ်သော သမ္ပယုတ်တရားတို့၏+ဘာဝေါ၊ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာတည်း။ အာဒရဘာဝေါ"ဟု ပြု၊ ဤ စေတနာကြောင့် သမ္ပယုတ်တရားသည် အာရုံကို လေးလေးစားစား ပြုကြရ၏။ ထိုသို့ အာဒရတို့၏ဖြစ်ကြောင်း ဟူသည် ဤ စေတနာပင်တည်း။ ဤသို့ "အာဒရတို့၏ဖြစ်ကြောင်း"ဖြစ်လျှင် ဤ စေတနာသည် သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို လေးလေးစားစား အာရုံကို ယူစေရာရောက်၏။ ထို့ကြောင့် "သာ ဟိ။ပ။အာဒရယတိ"ဟု ဖွင့်သည်။ ၊ လေးလေးစားစား၏ အဖြစ်ဖြင့်။ (ပဝတ္တမာနာ- ၌ စပ်။)
ဟိ၊ မှန်။ သာ၊ ထိုစေတနာသည်။ သယံ၊ ကိုယ်တိုင်။ အာဒရဘူတာ၊ လေးစားသည် ဖြစ်၍ဖြစ်သည်။ (ဟုတွာ။) သမ္ပယုတ္တေ၊ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို။ အာဒရယတိ၊ လေးစားတတ်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
အာရမ္မဏဿ၊ ကို။ ဥပလဒ္ဓိ၊ ရခြင်းသည်။ ဝိဇာနနံ၊ သညာ ပညာတို့ သိပုံမှ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ သိခြင်းတည်း။ [အဓိပ္ပာယ်ကို သင်္ဂြိုဟ်ဘာသာဋီကာ၌ ပြထားပြီ။]
သန္ဒဟနံ၊ သန္ဒဟန ဟူသည်။ စိတ္တန္တရဿ၊ တစ်ပါးသောစိတ်ကို။ အနုပ္ပဗန္ဓနံ၊ အစဉ်မပြတ်အောင် ဖွဲ့စပ်ခြင်းတည်း။ (အနန္တရသတ္တိဖြင့် နောက်နောက်စိတ် ဖြစ်အောင်ဖွဲ့စပ်ခြင်းတည်း။)
စက္ခုနာ ဟိ ဒိဋ္ဌန္တိ၊ ကား။ စက္ခုနာ၊ စက္ခုပသာဒဖြင့်။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ မြင်ထိုက်သော။ (ရူပါရမ္မဏံ-၌ စပ်။)
ဒဋ္ဌဗ္ဗာဒိ၊ မြင်ထိုက်သောအာရုံ အစရှိသည်ကို။ ဝါ၊ မြင်ထိုက်သောအာရုံ, ကြားထိုက်သောအာရုံ, သုံးပါးသော ဝိညာဉ်ဖြင့် ရောက်၍သိထိုက်သော အာရုံ, မနောဝိညာဉ်ဖြင့် သိထိုက်သောအာရုံကို။ ဒိဋ္ဌံ။ပ။ ဝိညာတန္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ ယထာ၊ ကဲ့သို့။ ဧဝံ၊ တူ။ ဣဓာပိ၊ ဤ စက္ခုနာ ဟိ ဒိဋ္ဌံ အစရှိသော ပါဌ်၌လည်း။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ သိထိုက်၏။ ["ဒိဋ္ဌံ-သုတံ-မုတံ-ဝိညာ တံ" တို့၌ တ-ပစ္စည်းသည် တဗ္ဗပစ္စည်း၏ အနက်ကို ဟောသကဲ့သို့။ ဤ "စက္ခုနာ ဟိဒိဋ္ဌံ"စသော ပါဠိရပ်ဝယ် "ဒိဋ္ဌံ"စသည်၌ တပစ္စည်းလည်း တဗ္ဗပစ္စည်း၏အနက်ကိုဟောသည်-ဟူလို။]
စက္ခုနာ ဟီတိ အာဒီသု၊ တို့၌။ စက္ခုနာဒွါနေရ၊ စက္ခုဒွါရဖြင့်။ပ။ မနသာဒွါရေန၊ ဖြင့်။ ဣတိ အတ္ထော၊ ဤအနက်ကို။ (ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။)
နာဂရဂုတ္တိကဿ၊ မြို့စောင့် ယောက်ျား၏။ (ဝိဘာဝနမတ္တံ) ဝိယ၊ လာလာသမျှသောလူတို့ကို ထင်စွာဖြစ်စေခြင်းမျှကဲ့သို့။ စိတ္တဿ၊ ၏။ အာရမ္မဏဿ၊ ကို။ ဝိဘာဝနမတ္တံ၊ ထင်စွာ ဖြစ်စေခြင်းမျှသည်။ ဥပဓာရဏမတ္တံ၊ မှတ်သားခြင်းမျှသည်။ ဥပလဒ္ဓိမတ္တံ၊ ရခြင်းမျှသည်။ ကိစ္စံ၊ ကိစ္စတည်း။ အာရမ္မဏ။ပ။ ပစ္စာဘိညာဏာဒိ၊ အာရုံကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်း, ရှေးအမှတ်ဖြင့် နောက်ထပ်သိခြင်း အစရှိသော။ ကိစ္စံ ပန၊ ကိစ္စသည်ကား။ ပညာသညာဒီနံ၊ ပညာ သညာ အစရှိသည်တို့၏။ ကိစ္စံ၊ တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။ [စိတ်နှင့် ပညာ သညာတို့ သိပုံ အထူးကို ပြသည်။ ဤ အဓိပ္ပာယ်ကို သင်္ဂြိုဟ်ဘာသာဋီကာ၌ ပြထားပြီ။]
ပုရိမနိဒ္ဒိဋ္ဌံတိ၊ ကား။ သမယဝဝတ္ထာနေ၊ သမယ ဝဝတ္ထာန်ခန်း၌။ နိဒ္ဒိဋ္ဌံ၊ ညွှန်ပြအပ်ပြီးသော စိတ်ကို။ (ပုနဝုတ္တံ-၌ စပ်။)
ဘာဝေန္တော၊ ရူပူပပတ္တိယာမဂ္ဂံ ဘာဝေတိ၌ ကတ္တားဖြစ်သော ဘာဝေန္တ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ (န ဥပ္ပဇ္ဇတိ) ဝိယ၊ တရားကိုယ်အားဖြင့် မဖြစ်သကဲ့သို့။ (တထာ၊ တူ။ စိတ္တံ၊ သည်။) န ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ မဖြစ်သည်ကား။ န၊ မဟုတ်။ ကိန္တု၊ စင်စစ်ကား။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တရားကိုယ်အားဖြင့် ဖြစ်၏။ ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။ ဒဿေတုံ၊ ငှာ။ စိတ္တံ ဟောတီတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။ ဣတိ ဧတံ၊ ဤ အဋ္ဌကထာ စကားသည်။ (ယုဇ္ဇေယျ၌ စပ်။) ဟောတိသဒ္ဒဿ စ၊ ၏လည်းကောင်း။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သဒ္ဒဿ စ၊ ၏လည်းကောင်း။ **၁။ သမာနတ္ထတ္တေ သတိယုဇ္ဇေယျ**။ ။သမယဝဝတ္ထာန်ခန်း၌ "စိတ္တံ ဥပ္ပန္နံဟောတိ"ဟု ဟောတော်မူခဲ့၏။ ဓမ္မုဒ္ဒေသဝါရ၌ "စိတ္တံ ဟောတိ"ဟု ဟောတော်မူ၏။ အဋ္ဌကထာဆရာ စကား၌ လိုရင်းကိုကောက်ချက်ချလျှင် ) စိတ္တံ ဟောတိ"၌ "ဟောတိ"ကြိယာနှင့် စိတ္တံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိတုန်းက ဥပ္ပဇ္ဇနကြိယာသည် အနက်အဓိပ္ပာယ် တူရာရောက်၏။ ထိုသို့ တူရာရောက်သည့်အတိုင်း တကယ်တူလျှင် သင့်မြတ်စရာရှိပါ၏-ဟူလို။ သမာနတ္ထတ္တေ၊ တူသောအနက် ရှိသည်၏အဖြစ်သည်။ သတိ၊ သော်။ ယုဇ္ဇေယျ၊ သင့်ရာ၏။ **၂။တဒတ္ထတ္တေ စ။ပ။န ဝုစ္စေယျ**။ ။ တစ်ဖန်စဉ်းစားဖွယ် ရှိပြန်၏။ ဟောတိကြိယာသည် ဥပ္ပန္နံဟောတိ၏ အတိုချုပ်ဖြစ်သော "ဥပ္ပဇ္ဇတိ"ကြိယာနှင့် အနက်တူလျှင် ဥပ္ပန္နံဟောတိသည် "ဥပ္ပန္နံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ"ဟု ဆိုခြင်းနှင့် သဘောတူသောကြောင့် "ဥပ္ပန္နံဟောတိ"ဟု ဟောတော်မမူသင့်-ဟု ထပ်ဆင့်၍ အပြစ်ပြပြန်သည်။ စ၊ ထိုသို့ပင် သင့်ရာပါသော်လည်း။ တဒတ္ထတ္တေ၊ ထိုတူသောအနက် ရှိသည်၏ အဖြစ်သည်။ (သတိ။) တတ္ထ၊ ထို သမဝဝတ္ထာန်ခန်း၌။ ဥပ္ပ- ဟောတီတိ၊ ဟူ၍။ န ဝုစ္စေယျ၊ ဟောတော်မမူအပ်ရာ။
ဟိ၊ မှန်။ ဥပ္ပန္နံ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ၊ ဥပ္ပန္နံ ဥပ္ပဇ္ဇတိဟူ၍။ ဝတ္တုံ၊ ဟောတော်မူခြင်းငှာ။ န ယုတ္တံ၊ မသင့်။
စ၊ ဆက်။ စိတ္တဿ၊ ၏။ ဥပ္ပန္နတာ၊ ဥပ္ပန္န၏အဖြစ်ကို။ သမယဝဝတ္ထာနေ၊ ၌။ ဝုတ္တာ ဧဝ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီးသည်သာ။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ တဿ၊ ထို ဟောတော်မူအပ်ပြီးဖြစ်သော စိတ်၏။ ပုန၊ တစ်ဖန်။ ဥပ္ပတ္တိဒဿနေန၊ ဖြစ်ပုံကို ပြခြင်းဖြင့်။ ကိံ၊ အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း။ [ (တစ်နည်း) "ကသ္မာ န ဝုစ္ဆေယျ၊ နည်း။ ဟိ(ယသ္မာ)။ပ။ ဥပ္ပတ္တိ ဒဿနေန၊ ဖြင့်။ ကိံ၊ နည်း။ (အကျိုးမရှိပါ-ဟူလို။) တသ္မာ န ဝုစ္စေယျ"ဤသို့လည်း တစ်နည်းပေးပါ။ ဤစကားဖြင့် "ယထာ စ။ပ။ရူပူပပတ္တိယာ" စသော ဥပမာန၏ ဥပမေယျကို အပြစ်ပြသည်။]
စ၊ သည်သာ မကသေး၊ (အပြစ်ပြစရာရှိသေး၏-ဟူလို။) ယေန၊ အကြင် စိတ်ဖြင့်။ ("စိတ္တံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ"၌ ပါဝင်သောစိတ်ဖြင့်။) သမယဝဝတ္ထာနံ၊ သမယကို ပိုင်းခြား မှတ်သားခြင်းကို။ ကတံ၊ ပြုအပ်ပြီ။ တဿ၊ ထို စိတ်ကို။ နိဒ္ဒေသော၊ အကျယ် ညွှန်ပြခြင်းသည်။ ဝါ၊ ကို။ ("ကတမံ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ"ဟု အကျယ်ညွှန်ပြခြင်းကို။) ကာတုံ၊ ငှာ။ န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်းသည်ကား။ န၊ မဟုတ်။ (သက္ကာဧဝ။) ဣတိ၊ ကြောင့်။ တံ နိဒ္ဒေသတ္ထံ၊ ထိုစိတ်ကို အကျယ်ပြခြင်း အကျိုးငှာ။ ဒုတိယေန၊ ဒုတိယဖြစ်သော။ ဥဒ္ဒေသေန၊ စိတ္တံဟောတိ ဟူသော ဥဒ္ဒေသဖြင့်။ ကိံ၊ အဘယ်အကျိုး ရှိအံ့နည်း။ [ဤစကားဖြင့် "ဥဒ္ဒေသဝါရေ သင်္ဂဏှ နတ္ထံနိဒ္ဒေသဝါရေ ဝိဘဇနတ္ထံ"တို့ကို ပယ်သည်။] စ၊ သည်သာ မကသေး။ နိဒ္ဒေသေနေဝ၊ နိဒ္ဒေသဖြင့်ပင်။ စိတ္တဿ၊ ၏။ ဖဿာဒီဟိ၊ တို့မှ။ အညတ္တံ စ၊ တစ်မျိုးတခြား၏ အဖြစ်သည်လည်း။ သိဇ္ဈတိ၊ ပြီးစီး၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ တဒတ္ထေန၊ ထို ဖဿ စသော တရားတို့မှ တစ်မျိုး၏အဖြစ်ကို ပြခြင်းအကျိုးရှိသော။ ပုန ဝစနေန၊ နောက်ထပ်ဟောအပ်သော စိတ္တံ ဟောတိ ဟူသောစကားဖြင့်။ ကိံ၊ အဘယ်အကျိုး ရှိအံ့နည်း။ [ဤစကားဖြင့် "ဖဿာဒီဟိ အတ္ထတော အညမေ၀ တံ ဟောတီတိ ဣမဿတ္ထဿ ဒီပနတ္ထာယ" ကိုပယ်သည်။] [ယခုအခါ မိမိ၏ ဝါဒကို ပြလိုသောဋီကာဆရာသည် "အညပ္ပယောဇနတ္တာ" စသည်ကို မိန့်။] ပန၊ စင်စစ်ကား။ ပုရိမဿ၊ ရှေးဖြစ်သော။ စိတ္တဝစနဿ၊ စိတ်ကို ဟောတော်မူခြင်း၏။ ("စိတ္တံဥပ္ပန္နံ ဟောတိ"ဟု ဟောတော်မူခြင်း၏။) အညပ္ပယောဇနတ္တာ၊ အဋ္ဌကထာ၌ပြအပ်သော အကျိုးမှ တစ်ပါးသောအကျိုးရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပစ္ဆိမံ၊ နောက်ဖြစ်သော စိတ္တံ ဟောတိ ဟူသော စကားကို။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
ဟိ၊ ချဲ့။ ပုရိမံ၊ ရှေ့ဖြစ်သောစိတ်ကို။ သမယဝဝတ္ထာနတ္ထမေဝ၊ သမယကို ပိုင်းခြား မှတ်သားခြင်းအကျိုးငှာသာ။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။ ဝဝတ္ထိတသမယေ၊ ပိုင်းခြားအပ်ပြီးသောသမယ၌။ ဝိဇ္ဇမာနဓမ္မဒဿနတ္ထံ၊ ထင်ရှားရှိသော ဓမ္မကို ပြတော်မူခြင်းအကျိုးငှာ။ န ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်သည်မဟုတ်။ ဣတရဉ္စ၊ ရှေ့စိတ်မှတစ်ပါးသော နောက်စိတ်ကိုလည်း။ တသ္မိံ သမယေ၊ ထို ပိုင်းခြားအပ်ပြီးသော သမယ၌။ ဝိဇ္ဇမာနဓမ္မဒဿ နတ္ထံ၊ ငှာ။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။ သမယ ဝဝတ္ထာနတ္ထံ၊ ငှာ။ န ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်သည် မဟုတ်။ စ၊ ဆက်။ အညဒတ္ထံ၊ တစ်ပါးသော အကျိုးရှိသော။ ဝစနံ၊ သဒ္ဒါသည်။ အညဒတ္ထံ၊ တစ်ပါးသော အကျိုးကို။ န ဝဒတိ၊ မဟောနိုင်။ [သမယဝဝတ္ထာန အကျိုးရှိသော စိတ္တံ ဥပ္ပန္နံ- သဒ္ဒါသည် ဝိဇ္ဇမာနဓမ္မဒီပန အကျိုးကို မဟောနိုင်။] **၁။န စ လေသေန။ပ။န ကရောတိ**။ ။လေသေနကို"ပဓာနနယေန"ဟု မဓုဖွင့်၏။ မိမိကား"စိတ္တံ ဥပ္ပန္နံဟောတိ" တုန်းက "စိတ်၏ဖြစ်ခြင်းကို ဟောပြီးပြီ "ဟု နှလုံးသွင်းတော်မူခြင်းကို "လေသ-အနည်းငယ်သော အကြောင်းပြ"ဟု ဆိုလိုမည်ထင်သည်။ လေသကိုလည်း ဣတိ ကိတွာ(န)န ကရောတိ--၌ စပ်ပါ။ ထိုသို့သော အမြွက်အားဖြင့် မဟာကာရုဏိက ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် စိတ်၏ ဖြစ်ပေါ်ပါဝင်ကြောင်း ထင်ရှားအောင် "စိတ္တံ - ဟောတိ"ဟု နောက်ထပ် ဟောတော်မမူဘဲ မနေပါ၊ ဧကန်ဟောတော်မူမည်သာ ဖြစ်ပါသည်-ဟူလို။ စ၊ ဆက်။ လေသေန၊ အမြွက်အားဖြင့်။ ဝုတ္တော၊ ဟောအပ်ပြီ။ ဣတိ ကတွာ၊ ဤသို့ နှလုံးပြု၍။ မဟာ ကာရုဏိကော၊ ကြီးမြတ်သော ဂရုဏာရှင် ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်။ အတ္ထံ၊ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို။ ပါကဋံ၊ ထင်ရှားအောင်။ န ကရောတိ၊ ပြုတော်မမူသည်ကား။ န၊ မဟုတ်။ (ကရောတိဧဝ။) ဣတိ၊ မှတ်အပ်၏။ ။
ဖဿပဉ္စမ ကရာသိဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ။