ရူပါဝစရကုသလံ
ရူပါဝစရကုသိုလ်အဖွင့်
ရူပါဝစရကုသလံ
ရူပါဝစရကုသိုလ်အဖွင့်
စတုက္ကနယော
ပဌမဇ္ဈာနကထာဝဏ္ဏနာ
ပဌမဇ္ဈာနကထာ
ပဌမဇ္ဈာနကထာဝဏ္ဏနာ
ပဌမဇ္ဈာနကထာ
ဥတ္တရပဒလောပံ၊ ဘဝဟူသော နောက်ပုဒ်ကို ချေခြင်းကို။
ကတွာ။
ရူပ ဘဝေါ၊ ရူပဘဝကို။
ရူပန္တိ၊ ရူပံဟူ၍။
ဝုတ္တော၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
**၁။ ဈာနဿ။ပ။နိဝါရဏတ္ထံ**။ ။ဈာန်သည် မဂ်မဟုတ်ပါဘဲလျက် ပါဠိတော်၌ "ရူပူပ ပတ္တိယာ မဂ္ဂံ ဘာဝေတိ"ဟု ဟောတော်မူအပ်သော မဂ္ဂသဒ္ဒါသည် "ရူပဘုံ၌ ဖြစ်ဖို့ရန် (ရူပဘုံသို့ ရောက်ဖို့ရန်) ဈာန်မှတစ်ပါး အခြားသော အကြောင်းမဂ္ဂ မရှိ"ဟု တားမြစ်ရခြင်း အကျိုးရှိ၏။
ဈာနဿ၊ ဈာန်၏။
အမဂ္ဂဘာဝေ၊ မဂ်မဟုတ်သည်၏အဖြစ်သည်။
သတိပိ၊ ဖြစ်ပါလျက်လည်း။
မဂ္ဂဝစနံ၊ မဂ္ဂ-သဒ္ဒါသည်။
အညမဂ္ဂဘာဝနိဝါရဏတ္ထံ၊ အခြားတရား၏ မဂ္ဂအဖြစ်ကို တားမြစ်ရခြင်းအကျိုးရှိ၏။
ဣတိ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ
**၂။ဣတိ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ**။ ။ ဤပြခဲ့သော အနက် အဓိပ္ပာယ်သည် အဋ္ဌကထာ၌ "ရူပူပ ပတ္တိယာ ပန အညော မဂ္ဂေါ နတ္ထိ" ကို ကောက်ချက်ချအပ်သော အနက်တည်း။ ထို့ကြောင့် "ဣမသ္မိံ အတ္ထေ သတိ-ဤ အနက် အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်လတ်သော"ဟု ဆိုသည်။ [ဣမသ္မိံ အတ္ထေ သတီတိ သဗ္ဗန္ဓော။-မဓု။]
၊ ဤအနက်သည်။
(သတိ၊ သော်။)
**၃။ မဂ္ဂဂ္ဂဟ။ပ။မဂ္ဂဘာဝေါတိ**။ ။ဤအနက်အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်လတ်သော "ဣတော အညော မဂ္ဂေါ နာမ နတ္ထိ"ဟု ဆိုသော အဋ္ဌကထာဆရာသည် ပါဠိတော်ဝယ် မဂ္ဂသဒ္ဒါယူခြင်း၏ အကျိုးကိုသာ ဆိုအပ်၍ ကုသိုလ်ဈာန်အားလုံး၏ မဂ္ဂအဖြစ် (မဂ္ဂအမည်)ကို ပြဆိုအပ်ရာမရောက်သည် မဟုတ်ပါလောဟု စောဒနာသည်။ ["သဗ္ဗဿ"ဖြင့် ရူပဘုံ၌ ဖြစ်ကြောင်း ဈာန်၊ ရူပဘုံကို လွန်ကြောင်း ဈာန်၊ အကြောင်းမညီညွတ်၍ လျှောကျသွားသော ဈာန်အားလုံးကိုယူရသည်။] "ဣတိ စောဒနာ ဘဝေယျ"ဟူသော မဓုကို ထောက်၍ ဆိုအပ်ပြီးသော စကားကို စောဒနာစကားဟု မှတ်ပါ။
မဂ္ဂဂ္ဂဟဏဿ၊ မဂ္ဂသဒ္ဒါကို ယူရခြင်း၏။ (ပါဠိတော်၌ "မဂ္ဂံ ဘာဝေတိ" ဟု မဂ္ဂ-သဒ္ဒါကို ယူရခြင်း၏။)
ပယောဇနံ၊ အကျိုးကို (သင်္ဂဟကာရေန။)
ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်ပြီ။
သဗ္ဗဿ၊ အလုံးစုံသော။
ကုသလဇ္ဈာနဿ၊ ကုသိုလ်ဈာန်၏။
မဂ္ဂဘာဝေါ၊ အကြောင်း၏ အဖြစ်ကို။
န (ဒဿိတော)၊ မပြအပ်သည် မဟုတ်ပါလော။
ဣတိ၊ ဤသို့သော။
(စောဒနာ၊ စောဒနာခြင်းသည်။
ဘဝေယျ၊ ရာ၏။)**၄။တတ္ထ။ပ။ဒဿေတဗ္ဗောတိ**။ ။[တတ္ထာတိ တိဿံ စောဒနာယံ တဿဒဿေတီဘိ သဗ္ဗန္ဓော။-မဓု။] ကောက်ချက်ကျအပ်သော အဋ္ဌကထာစကားအတိုင်း ကုသိုလ်ဈာန်အားလုံး၏ မဂ္ဂ-မည်သည်၏အဖြစ်ကို မပြလျှင် မဂ္ဂ-မဟုတ်သော ကုသိုလ်ဈာန်တရားတို့ ဖြစ်ရာအခါ၌ ပါဝင်ကြသော ဖဿ- စသည်တို့၏ ကုသိုလ်အဖြစ်ကို ပြရာမရောက်။ ဘာ့ကြောင့်နည်း "ယသ္မိံ သမယေ မဂ္ဂံ ဘာဝေတိ။ပ။တသ္မိံ သမယေ ဖဿော ဟောတိ" စသည်ဖြင့် "တသ္မိံ သမယေ" အရ မဂ္ဂဘာဝနာဖြင့် သမယကို မှတ်သားထားသောကြောင့်တည်း။ ထို့ကြောင့် ထိုသမယ၌ ဖြစ်ပေါ်ကုန်ကြသော ဖဿစသည်တို့လည်း အမှန်ပင် ကုသိုလ်တရားများ ဖြစ်ကြရကား (ရူပဘုံ၌ဖြစ်ကြောင်း ဟုတ်-မဟုတ်သော) အားလုံး ဈာန်တရားတို့၏ မဂ္ဂအဖြစ်ကို ပြထိုက်သည်။
တတ္ထ၊ ထို စောဒနာစကားရပ်၌။
မဂ္ဂဿ၊ အကြောင်းဈာန်ကို။
ဘာဝနာယ၊ ဖြစ်စေခြင်းဖြင့်။
သမယဝ ဝတ္ထာနဿ၊ သမယကို ပိုင်းခြား မှတ်သားခြင်း၏။
ဝါ၊ ကို။
ကတတ္ထာ၊ ပြုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
အမဂ္ဂဘာဝနာသမယေ၊ အကြောင်း မဟုတ်သော ဈာန်ကိုဖြစ်စေရာ အခါ၌။ (ရူပဘုံ၌ ဖြစ်ဖို့ရန် အကြောင်း မဟုတ်သော ဈာန်ကို ဖြစ်စေရာ အခါ၌။)
ပဝတ္တာနံ၊ ဖြစ်ကုန်သော။
ဖဿာဒီနံ၊ ဖဿ အစရှိသော တရားတို့၏။
ကုသလဘာဝေါ၊ ကုသိုလ်၏ အဖြစ်သည်။
ဝါ၊ ကို။
န ဒဿိတော၊ မပြအပ်သည်။
သိယာ၊ ၏။
တသ္မာ။
သဗ္ဗဿ၊ အလုံးစုံသော ဈာန်၏။
မဂ္ဂဘာဝေါ၊ အကြောင်း၏အဖြစ်ကို။
ဒဿတဗ္ဗော၊ ပြထိုက်၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။ (ပြထိုက်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။)ဣတော။ပ။
နတ္ထီတိ၊ နတ္ထိဟူသော စကားဖြင့်။ (ဒဿတိ-၌ စပ်။)
ဧဝံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသည့်အတိုင်း။
["သဗ္ဗဿ မဂ္ဂဘာဝေါ"ဟု ဆိုအပ်ပြီးသည့်အတိုင်း။]
အညဘူမိကဝိဓုရော၊ အခြားဘုံ၌ဖြစ်သော တရားတို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော။ (အခြားသော ကာမဘုံ အရူပဘုံတို့၌ဖြစ်သော တရားမဟုတ်သော။)
ပစ္စယန္တ ရေ၊ အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဟူသော အကြောင်းတစ်ပါးသည်။
သတိ၊ သော်။
ရူပူပပတ္ထိဇနကသဘာဝေါ၊ ရူပဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော သဘောရှိသော။ (သဗ္ဗသမာနော-၌စပ်။)
ဝိပါကဓမ္မ သဘာဝေါ၊ ဝိပါကဓမ္မတို့၏ သဘောကို။ (အကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်သော သဘောရှိသော ကုသိုလ်တို့၏ သဘောကို။)
ဝိပါကဓမ္မဝသေန၊ ဝိပါကဓမ္မ၏ အဖြစ်ဖြင့်။
(ဝုတ္တော) ဝိယ၊ ဟောတော်မူအပ်သကဲ့သို့။
(တထာ၊ တူ။)
**၁။ဣတိ။ပ။ဒဿေတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ**။ ။ [ဣတီတိ တသ္မာ၊ တဿ ဝုတ္တောတိ သမ္ဗန္ဓော။- မဓု။] "ဣတော အညော မဂ္ဂါ နတ္ထိ"ဟူသော စကားဖြင့် ကာမာဝစရ အရူပါဝစရ ဟူသော အခြားဘုံ၌ဖြစ်သော တရားတို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော (ထိုတရားမျိုးမဟုတ်သော အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဟူသော အကြောင်းရှိသေးလျှင် ရူပဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သော သဘော သတ္တိရှိသော(သဗ္ဗသမာနော)အကြောင်း တစ်စုံတစ်ရာကြောင့် ရူပဘုံ၌ မဖြစ်စေနိုင်၊ အကြောင်း ညီသောကြောင့် ရူပဘုံ၌ ဖြစ်စေနိုင်၊ ရူပဘုံကို လွန်မြောက်စေနိုင်သော ဈာန်အားလုံးနှင့်တူသော အကြာင်းသဘောကို မဂ္ဂသဒ္ဒါဖြင့် ဆိုအပ်သည်ဟူသော အနက်အဓိပ္ပာယ်ကိုပြသည်ဟုသိပါ။ [ဥပမာ-ဝိပါကဓမ္မဓမ္မာဟူသော မာတိကာပုဒ်၌ အကျိုးပေးခြင်း သဘောရှိသော ကုသိုလ် အားလုံးကိုပင်(တစ်စုံတစ်ခုသော အကြောင်းချို့တဲ့မှုကြောင့် အကျိုးမပေးရသော်လည်း) ဝိပါကဓမ္မသဒ္ဒါက ဟောရသကဲ့သို့တည်း။]
သဗ္ဗသမာနော၊ အလုံးစုံသော ဈာန်တို့နှင့်တူသော သဘောကို။
မဂ္ဂသဒ္ဒေန၊ မဂ္ဂသဒ္ဒါဖြင့်။
ဝုတ္တော၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။
ဒဿေတိ၊ ပြ၏။
ဣတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ။အလောဘော၊ အလောဘကို။
ကုသလံ ဒါနန္တိ၊ ကုသိုလ်ဒါန ဟူ၍။
ဒဋ္ဌဗ္ဗော။
အထ ဝါ၊ ကား။
စေတနာဒါနံ၊ စေတနာဒါနကို။
(ကုသလံ ဒါနန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။)
တံ၊ ထို စေတနာဒါနကို။
ဝဇ္ဇေတွာ၊ ကြဉ်၍။
ဣတရေ၊ စေတနာဒါနမှ တစ်ပါးကုန်သော။
ဒွေ၊ ၂-ပါးကုန်သော သဒ္ဓါ ဟိရီတို့ကို။
စေတနာ သမ္ပယုတ္တကာတိ၊ စေတနာသမ္ပယုတ္တကတို့ ဟူ၍။
ဝုတ္တာ၊ ကုန်ပြီ။
ဝဋ္ဋန္တီတိ၊ ကား။
မဂ္ဂဘာဝတော၊ မဂ္ဂ၏ အဖြစ်ကြောင့်။ (မဂ္ဂေါတိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ-၌စပ်။)
ဈာနဝစနေန၊ ဈာနသဒ္ဒါဖြင့်။ (ဈာနံ ဈာနသဒ္ဒါဖြင့်။)
သင်္ဂဟေတွာ၊ သိမ်းယူ၍။
မဂ္ဂေါတိ၊ ဟူ၍။
ဝတ္တုံ၊ ငှာ။
ဝဋ္ဋန္တိ၊ သင့်ကုန်၏။
ဣတိ အတ္ထော။
သြကပ္ပနာတိ၊ ကား။
သဒ္ဒဟနာ၊ ယုံကြည်ခြင်းတည်း။
အညတ္ထ၊ အခြား သုတ္တန်တို့၌။
ဒိဋ္ဌံ၊ တွေ့မြင်အပ်သော။
အတ္ထံ၊ အနက်ကို (သမ္ဘာဝနာ-စသော အနက်ကို။)
ပရိစ္စဇိတွာ၊ စွန့်၍ (ဤ အဋ္ဌကထာ၌ မယူဘဲစွန့်၍။)
ဇနေတိ ဝဍ္ဎေတီတိ၊ ဇနေတိ ဝဍ္ဎေတိ ဟူသော။
အယံ အတ္ထော၊ ဤအနက်ကို။
ကသ္မာ။
ဝုတ္တော၊ နည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့ မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့်။
နိရုပသဂ္ဂဿ၊ ဥပသာရ ပုဒ်မရှိသော ဘာဝေတိပုဒ်၏။
အညတ္ထ၊ အခြားသုတ္တန်တို့၌။
ဧဝမတ္ထဿေဝ၊ ဤသို့ ဇနန ဝဍ္ဎန အနက်၏သာ။
ဝါ၊ ကိုသာ။
ဒိဋ္ဌတ္တာ၊ တွေ့မြင်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
(ဇနေတိ ဝဍ္ဎေတီတိ၊ ဟူသော။
အယမတ္ထော၊ ကို။
ဝုတ္ထော၊ ပြီ။)
ဣတိ ဣမ မတ္ထံ၊ ဤသို့သော ပရိဟာရ အနက်ကို။
(ဣမမတ္ထန္တိ ပရိဟာရ သင်္ခါတံ အတ္ထံ။-မဓု။]
ဝိဘာဝေတုံ၊ ထင်စွာပြခြင်းငှာ။
ပုနစပရံ ဥဒါယီတိ၊ ဟူသော။
သုတ္တံ၊ သုတ်ကို။
အာဟဋံ၊ ထုတ်ဆောင်အပ်ပြီ။
၁။ကောသဉ္စိ။ပ။ဣဇ္ဈတီတိ။ ။ ဈာန်ဟူသမျှကို ပဋိပဒါ (အကျင့်)ဖြင့် ပြီးစေအပ်သောကြောင့်လည်းကောင်း။ ထို ပဋိပဒါ အကျင့်လည်း ကျင့်သော ပုဂ္ဂိုလ်မှ ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် လည်းကောင်း ပုဂ္ဂလ ပုဗ္ဗင်္ဂမဒေသနာကို ပြုတော်မူလျှင် ပဋိပဒါမပါဘဲ ရအပ်သော ဈာန်များ၌ အဘယ်သို့ မှတ်ရမည်နည်း- မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "ကေသဉ္စိ" စသည် မိန့်သည်။
ချဲ့ဦးအံ့- ရှေးရှေးဘဝ၌ သမထ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို လွန်စွာ အားထုတ်ခဲ့၍ "သမာပတ် ၈-ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော မဂ်ကို ရပါလို၏"ဟု ဆုတောင်းခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် မဂ်ရသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် လောကီဈာန်ကိုလည်း ရတတ်၏။ ထို ဈာန်သည် မဂ္ဂသိဒ္ဓ (မဂ်ကြောင့် ပြီးသော)ဈာန် မည်၏။ ယခုဘဝ၌ သမထကို အားထုတ်ရမှ ရအပ်သော ဈာန်သည် သမထာနုယောဂ ပဋိလဒ္ဓဈာန် (တစ်နည်း- ပဋိပဒါသိဒ္ဓဈာန် ) မည်၏။ ထို ဈာန် ၂-မျိုး လုံးပင် မိမိသန္တာန်၌ဖြစ်စေထိုက်သောကြောင့် ဘာဝနာသဘော ရှိကြသည်သာ။ ထို့ကြောင့် ထို မဂ္ဂသိဒ္ဓဈာန်တို့၌လည်း ဖြစ်စေသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြင့် သမယကို မှတ်သားမှု ပြီးစီးနိုင်ပါသည်။ [ ရှေးစာအုပ်များ၌ "သဘာဝါနေဝါတိ ဒဿေတုံ"ဟု တွေ့ရ၏၊ ထို၌ "ဒဿေတုံ"သည် စပ်ပုဒ်မရှိသောကြောင့် အပိုဟု ထင်သည်။]
ကေသဉ္စိ အရိယာနံ၊ အချို့သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။
[ဈာန်ကိုရဖို့ရန် အဓိကာရရှိခဲ့သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။]
အရိယမဂ္ဂေန၊ အရိယမဂ်ကြောင့်။
သိဒ္ဓါနိ၊ ပြီးသော ဈာန်တို့သည်လည်းကောင်း။
အညာနိ၊ မဂ္ဂသိဒ္ဓဈာန်မှ တစ်ပါးကုန်သော။
ဈာနာနိ စ၊ ပဋိပဒါကြောင့်ပြီးသော ဈာန်တို့သည်လည်းကောင်း။
ဘာဝနာသဘာဝါနေဝ၊ ဘာဝနာသဘော ရိုကုန်သည်သာ။ (မိမိသန္တာန်၌ ဖြစ်စေအပ်သော သဘော, ဘိုးပွားစေအပ်သော သဘောရှိကုန်သည်သာ။)
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တေသုပိ၊ ထို မဂ္ဂသိဒ္ဓဈာန်တို့၌လည်း။
ဘာဝေန္တေန၊ ဖြစ်စေသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြင့်။
သမယဝ ဝတ္ထာနံ၊ သမယကို ပိုင်းခြား မှတ်သားခြင်းသည်။
ဣဇ္ဈတိ၊ ပြီးစီး၏။
ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
ဧတေန၊ ဤဈာန်ဖြင့်။
နိဿရန္တိ နိဂစ္ဆန္တိ၊ ထွက်မြောက်ကုန်၏။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
ဧတ္ထ၊ ဤဈာန်၌။
(နိဿရန္တိ နိဂ္ဂစ္ဆန္တိ။)
ဣတိ၊ ကြောင့်။ (ထိုသို့ ထွက်မြောက်ကြောင်း ထွက်မြောက်ရာ၏ အဖြစ်ကြောင့်။
တံ၊ ထိုဈာန်သည်။)
နိဿရဏံ၊ ဏ မည်၏။
[သရ-ဂတိမှီနှင့်အညီ "နိဿရန္တိ ကို နိဂ္ဂစ္ဆန္တိ"ဟု ဓာတ်အနက် ဖွင့်သည်။]
ကေ၊ အဘယ်တရားတို့သည်။
နိဂ္ဂစ္ဆန္တိ၊ ထွက်မြောက်ကုန်သနည်း။
(ဣတိ၊ ဤကား အမေးတည်း။)
ကာမာ၊ ကာမတို့သည်။
(နိဂ္ဂစ္ဆန္တိ၊ ကုန်၏။
ဣတိ၊ ဤကား အဖြေတည်း။)
တေသံ ကာမာနံ၊ တို့၏။
နိဿရဏံ၊ ထွက်မြောက်ကြောင်း ထွက်မြောက်ရာတည်း။
ပဟာနံ၊ ပယ်ကြောင်း ပယ်ရာတည်း။
ဣတိ အတ္ထော။
ဟိ၊ လဒ္ဓဂုဏ်ကို ပြဦးအံ့။
ဧဝံ၊ ဤ "ကေ နိဂ္ဂစ္ဆန္တိ ကာမာ"ဟူသော အနက် ဖြစ်လတ်သော်။
ကာမာနန္တိ (ဧတ္ထ)၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။
ကတ္တရိ၊ ကတ္တားအနက်၌။
သာမိဝစနံ၊ သာမိဝိဘတ်သည်။
ယုဇ္ဇတိ၊ သင့်၏။
ဝတ္ထုကာမေဟိပီတိ (ဧတ္ထ)၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။
ပိသဒ္ဒေါ၊ ပိသဒ္ဒါသည်။
ဝတ္ထုကာမေဟိ၊ ဝတ္ထုကာမတို့မှ။
ဝိဝိစ္စေဝ၊ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင်။
ဣတိပိ အတ္ထော၊ ဤအနက်သည်လည်း။
ယုဇ္ဇတိ၊ သင့်၏။
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
ယုဇ္ဇမာ နတ္ထန္တ ရသမုစ္စယတ္ထော၊ သင့်သော အနက်တစ်မျိုးကို စုစည်းခြင်း အနက်ရှိ၏။
ကိလေသ ကာမသမုစ္စယတ္ထော၊ ကိလေသကာမကို စုစည်းခြင်းအနက်ရှိသည်။
န၊ မဟုတ်။
ကသ္မာ၊ နည်း။
ဣမသ္မိံ အတ္ထေ၊ ဤအနက်၌။ (ကာမေဟိ-အရ ဝတ္ထုကာမကိုသာယူရမည်ဟူသော ဤအနက်၌။)
ကိလေသကာမာနံ၊ ကိလေသကာမတို့၏။
ဒုတိယပဒေန၊ ဒုတိယပုဒ်ဖြင့်။ (ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ ဟူသော ဒုတိယပုဒ်ဖြင့်။)
ဝိဝေကဿ၊ ကင်းဆိတ်ခြင်း၏။
ဝါ၊ ကို။
ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
အကုသလသဒ္ဒေန၊ သကုသလ-သဒ္ဒါဖြင့်။ (ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ၌ပါသော အကုသလ-သဒ္ဒါဖြင့်။)
ကိလေသကာမာ၊ တို့ကို။
ယဒိပိ(ဂဟိတာ)၊ အကယ်၍ကား ယူအပ်ပါပေကုန်ပြီ။
အထာပိ၊ ထိုသို့ပင် ယူအပ်ပြီးပါကုန်သော်လည်း။
သဗ္ဗာကုသလာ၊ အလုံးစုံသော အကုသိုလ်တို့ကို။
ဂဟိတာ၊ ကုန်ပြီ။
["ဒုတိယပဒေန ဝိဝေကဿ ဝုတ္တတ္တာ"အရ ကိလေသကာမ- တို့ကို ယူအပ်ပြီးသော်လည်း ထိုကိလေသကာမနှင့် တကွ အကုသိုလ်အားလုံးကို အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိဖြင့် ယူအပ်ကုန်ပြီး ဖြစ်သည်-ဟူလို။]
ပန၊ ထိုသို့ပင် အကုသိုလ်အားလုံးကို ယူအပ်ပါကုန်သော်လည်း။
သဗ္ဗထာ၊ အလုံးစုံသော အပြားအားဖြင့်။
ကိလေသာကာမေဟိ၊ တို့မှ။
ဝိဝေကော၊ ကို။
ဝုတ္တော၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
ဣတိ၊ ဤသို့ နှလုံးသွင်း၍။
ဒုတိယေန။ပ။
ဝစနတောတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရော) အာဟ။
["အကုသလေဟိ"အရ ကိလေသကာမ-ကို ယူသောအနက်, အကုသိုလ် အားလုံးကို ယူသောအနက်အပြားကို "သဗ္ဗထာ"ဟု ဆိုသည်။]
ကာမဂုဏာဓိဂမဟေတုပိ၊ ကာမဂုဏ်ကို ရလိုခြင်းဟူသော အကြောင်း ကြောင့်လည်း။
[ပိဖြင့် ဒေါသ မာန်မာန-စသော အခြားအကြောင်းများကိုဆည်း။]
ပါဏာတိပါတာဒိ၊ သူ့အသက်သတ်ခြင်း အစရှိသော။
အသုဒ္ဓပ္ပယောဂေါ၊ မသန့်ရှင်းသော ပယောဂသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်နိုင်၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တဗ္ဗိ ဝေကေန၊ ထို ကာမတို့မှ ကင်းဆိတ်ခြင်းဖြင့်။
ပယောဂသုဒ္ဓိ၊ ပယောဂ၏ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်းကို။
ဝိဘာဝိတာ၊ ထင်စွာ ပြအပ်ပြီ။
တဏှာသံကိလေသသော ဓနေန၊ တဏှာ သံကိလေသကို သုတ်သင်ခြင်းအားဖြင့်။
အာသယပေါသနံ၊ အာသယကို စင်ကြယ်စေခြင်းသည်။
ဝါ၊ ကို။
(ဝိဘာဝိတံ ဟောတိ-၌ စပ်။)
အညေသမ္ပိစာတိ၊ ကား။
ဒိဋ္ဌိမာနာဒီနံ၊ ဒိဋ္ဌိ မာန အစရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။
ဖဿာဒီနဉ္စ၊ ဖဿ အစရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။ (ဓမ္မာနံ-၌ စပ်။)
ဥပရိ၊ အထက်၌။
ဝုစ္စမာနာနိ၊ ဆိုအပ်လတ္တံ့ကုန်သော။
ဈာနင်္ဂါနိ၊ ဈာနင်တို့တည်း။
ဥပရိဇ္ဈာနင်္ဂါနိ၊ တို့။ (ဝုစ္စမာန-ဟူသော အလယ်ပုဒ်ကျေသည်။)
အတ္တနော၊ မိမိဟူသော နီဝရဏ၏။
ဝိပစ္စနိကာနံ၊ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်ကုန်သော။
တေသံ၊ ထို ဈာနင်တို့၏။
ပဋိပက္ခဘာဝဒဿနတ္ထံ၊ ပယ်တတ်သော ပဋိပက္ခတို့၏ အဖြစ်ကို ပြခြင်းအကျိုးငှာ။
တပ္ပစ္စနီကနိဝရဏဝစနံ၊ ထိုဈာနင်တို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော နီဝရဏကို ဟောတော်မူရခြင်းသည်။ (ဟောတိ။)
ဗျာပါဒဝိဝေကဝစနေနေ၊ ဗျာပါဒ၏ ကင်းဆိတ်ခြင်းကို ဆိုကြောင်း ဖြစ်သော ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ ဟူသော စကားဖြင့်။
["ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ"ဟူသော ဒုတိယ စကားဖြင့် "သေသနီဝရဏာနံ ဝိက္ခမ္ဘန ဝိဝေကော ဝုတ္တော"ဟု အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုထား၏။ ထို သေသနီဝရဏ၌ ဗျာပါဒနီဝရဏလည်း ပါဝင်နိုင်သောကြောင့် ထို"ဝိဝိစ္စ ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ"ဟူသော စကားကိုပင် "ဗျာပါဒ ဝိဝေကဝစနေန"ဟု ဆိုသည်။]
မေ၊ ငါ၏။
အနတ္ထံ၊ စီးပွားမဲ့ကို။
အစရိ၊ ကျင့်ဖူးပြီ။
ဣတိအာဒိ။ပ။
ဝိသယဿ၊ ဤသို့အစရှိသော အာဃာတ ဝတ္ထုဟူသော အထူးအပြားလျှင် အာရုံရှိသော။
ဒေါသဿ၊ ဒေါသ၏။
(ဝိက္ခမ္ဘနဝိဝေကော ဝုတ္ထော။)
မောဟာဓိကာနံ၊ လွန်ကဲသော မောဟရှိကုန်သော။
ထိနမိဒ္ဓါဒီနံ၊ ထိန မိဒ္ဓ အစရှိသော နီဝရဏတို့၏။
ဝိဝေကဝစနေန၊ ကင်းဆိတ်ခြင်းကို ဆိုကြောင်းဖြစ်သော ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ ဟူသော စကားဖြင့်။
ပဋိစ္ဆာဒနဝသေန၊ ဖုံးလွှမ်းခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။
ဒုက္ခာဒိ။ပ။
ဝိသယဿ၊ ဒုက္ခ သစ္စာ အစရှိသော, ပုဗ္ဗန္တ အစရှိသော အထူးအပြားလျှင် အာရုံရှိသော။
မောဟဿ၊ ၏။
ဝိက္ခမ္ဘနဝိဝေကော ဝုတ္တော။
[ဒုက္ခာဒိ၌ အာဒိဖြင့် သမုဒယ, နိရောဓ, မဂ္ဂဟူသော ကျန်သစ္စာ ၃-ပါးကိုယူ။ ပုဗ္ဗန္တာဒိ၌ အာဒိဖြင့် အပရန္တ, ပုဗ္ဗန္တာပရန္တ, ပဋိစ္စသမုပ္ပာဒ်တို့ကို ယူ။ ဆိုလိုရင်းမှာ- အဝိဇ္ဇာ ဖုံးလွှမ်းအပ်သော ၈-ဌာနပင်တည်း။]
စ၊ ဆက်။
ကာမ ကာမရာဂ။ပ။
ဝိက္ခမ္ဘနကံ၊ ကာမရာဂ ဗျာပါဒ, ထို ကာမ ရာဂ ဗျာပါဒတို့နှင့်တကွ တစ်ခုတည်းသော အာရုံ၌ တည်သော ထိန မိဒ္ဓ အစ ရှိသော အကုသိုလ်တို့ကို ပယ်ခွာတတ်သော။
ဣဒံ၊ ဤဈာန်သည်။
(ပဟာနံ ဟောန္တ ပ္ပိ သဘာဝမေဝ-တို့၌ စပ်။ မဓု၌ "ကာမရာဂ။ပ။ဝိက္ခမ္ဘနကစ္ဆေဒံ"ဟု ရှိ၏၊ မကောင်း။)
သဗ္ဗကုသလာနံ၊ အလုံးစုံသော ကုသိုလ်တို့၏။
သဗ္ဗာကုသလ ပဋိပက္ခ သဘာဝတ္တာ၊ အလုံးစုံသော အကုသိုလ်တို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက် သဘောရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
တေန သဘာဝေန၊ ထိုဆန့်ကျင်ဘက် သဘောအားဖြင့်။
သဗ္ဗာကုသလာနံ၊ အလုံးစုံသော အကုသိုလ်တို့ကို။
ပဟာနံ၊ ပယ်တတ်သည်။
ဟောန္တမ္ပိ၊ ဖြစ်ပါသော်လည်း။
၁။ကာမရာဂ။ပ။အာဟ။ ။ဈာန်တရားသည် ကုသိုလ်တရားဖြစ်သောကြောင့် အကုသိုလ် အားလုံးကို ပယ်နိုင်ပါလျက် အဘယ့်ကြောင့် နီဝရဏနှင့် အကုသိုလ် မူလစသည်တို့၏ ဝိက္ခမ္ဘနဝိဝေကကို အဋ္ဌကထာဆရာ ဖွင့်ပြရပါသနည်းဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "ကာမရာဂစသည်မိန့်။ ဈာန်တရားက ကာမရာဂ ဗျာပါဒ စသော နီဝရဏနှင့် အကုသလမူလ စသည်တို့ကို ပယ်ခွာနိုင်ခြင်းသဘောရှိသောကြောင့် အဋ္ဌကထာ၌ "အကုသိုလ်အားလုံးကို ပယ်ခွာသည်"ဟု သာမညမဆိုဘဲ "ဧဝမေတ္ထ။ပ။ပဉ္စန္နံပိ နိဝရဏာနံ။ပ။ဝိက္ခဗ္ဘ နဝိဝေကော ဝုတ္တော"ဟု ဝိသေသပြု၍ ဆိုပါသည်-ဟူလို။
မှတ်ချက်။ ။တံ သဘာဝတ္တာ၏ နောက်၌ "အဝိသေသေတွာ"ဟု တွေ့ရ၏။ မဓု၌လည်း "နီဝရဏာနမေဝ ဝိက္ခမ္ဘနဝိဝေကော"ဟု အထူးမပြုခြင်းကို "အဝိသေသေတွာ" ဆိုသည်ဟု ဖွင့်၏။ သို့သော် နီဝရဏကုသလမူလ စသည်တို့၏ ဝိက္ခမ္ဘန ဝိဝေကကို၊ ဆိုခြင်းသည် "အဝိသေအားဖြင့် ဆိုခြင်းမဟုတ်၊ အကုသိုလ်အထူးတို့ကို ထုတ်၍ဆိုခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် "ဝိသေသသေတွာ"ဟု ရှိမှ ကောင်းမည် ထင်သည်။ ထိုသို့ရှိမှလည်း "သဗ္ဗာကုသလာနံ ပဟာနံ ဟောန္တ မ္ပိ"ဟု အရုဈတ္ထ အပိ-သဒ္ဒါနှင့် လိုက်လျောမည်။ သို့သော် ဤဋီကာ၌သာမက ဝိသုဒ္ဓိမဂ် မဟာဋီကာ-သာရတ္ထဋီကာတို့၌လည်း အဝိသေသေတွာ"ဟုချည်း ရှိသောကြောင့် စဉ်းစားကြပါလေ။
ကာမရာဂါဒိ ဝိက္ခမ္ဘနသဘာဝမေဝ၊ ကာမရာဂ အစရှိသော အကုသိုလ်တို့ကို ပယ်ခွာခြင်းသဘော ရှိသည်သာလျှင်။
(ဟောတိ)၊ ဣတိ (တသ္မာ)။
တံ သဘာဝတ္တာ၊ ထို ကာမရာဂ အစရှိသော အကုသိုလ်တို့ကို ပယ်ခွာခြင်းသဘောရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဝိသေသေတွာ၊ အထူးပြု၍။
နီဝရဏာ ကုသလမူလာဒီနံ၊ နိဝရဏ အကုသလမူလ အစရှိသော တရားတို့၏။
ဝိက္ခမ္ဘနဝိဝေကော ဝုတ္တော ဟောတိ၊ ဣတိ (သင်္ဂဟကာရော) အာဟ။
[အပ္ပနာသမ္ပဟောဂတောကို ဖွင့်ပြလိုသောကြောင့် ဝိတက္ကဿ စသည် မိန့်။]
ဝိတက္ကဿ၊ ဝိတက်၏။
ကိစ္စဝိသေသေန၊ အာရုံသို့ တင်ပေးခြင်းဟူသော ကိစ္စအထူးကြောင့်။
ထိရ ဘာဝပ္ပတ္တေ၊ ခိုင်မြဲသည်၏ အဖြစ်သို့ရောက်သော။
ပဌမဇ္ဈာန သမာဓိမှိ၊ ပဋ္ဌမဈာန် သမာဓိ၌လည်းကောင်း။
ပစ္စနီက ဒူရီဘာ၀ ကတေန၊ ဆန့်ကျင်ဘက် နီဝရဏတို့မှ ဝေးကွာသည်၏အဖြစ်သည် ပြုအပ်သော။
ထိရဘာဝေန၊ ခိုင်မြဲသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
တံ သဒိသေသု၊ ထို ပဌမဈာန် သမာဓိနှင့် တူကုန်သော။
ဝိတက္ကရဟိတေသု၊ ဝိတက်မှ ကင်းကုန်သော။
ဒုတိယဇ္ဈာနာဒိသမာဓီသု စ၊ ဒုတိယဈာန် အစရှိသောသမာဓိတို့၌ လည်းကောင်း။
အပ္ပနာတိ၊ အပ္ပနာဟူ၍။
အဋ္ဌကထာဝေါဟာရော၊ အဋ္ဌကထာ အခေါ်အဝေါ် သည်။
(ဟောတိ။)
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ဝိတက္ကဿ၊ ၏။
အပ္ပနာယောဂေါ၊ အပ္ပနာနှင့် ယှဉ်ခြင်းကို။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
အညထာ၊ တစ်ပါးသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ (အဋ္ဌကထာဝေါဟာရမှ တစ်ပါးသော ပါဠိတော် ဝေါဟာရအားဖြင့်။
အတ္ထေ၊ အနက်ကို။
ဂယှမာနေ၊ ယူအပ်သော်။)
ဝိတက္ကောဝ၊ ဝိတက်သည်သာ။
အပ္ပနာ၊ အပ္ပနာသည်။
(ဟောတိ။)
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တဿ၊ ထိုဝိတက်၏။
တံ သမ္ပယောဂေါ၊ ထို အပ္ပနာနှင့် ယှဉ်ခြင်းသည်။
န သိယာ၊ မဖြစ်နိုင်တော့ရာ။
ဣတိ၊ မှတ်အပ်၏။
[အဓိပ္ပာယ်ကို အဋ္ဌကထာဘာသာဋီကာ၌ ပြထားပြီ။]
ဈာနသမင်္ဂိနော၊ ဈာန်နှင့်ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်၏။
ဝိတက္က။ပ။
ဒဿနေန၊ ဝိတက် ဝိစာရနှင့်ပြည့်စုံသည်၏ အဖြစ်ကိုပြကြောင်းဖြစ်သောစကားဖြင့်။
["ဣမိ နာ စ ဝိတက္ကေန ဣမိနာ စ ဝိစာရေန ဥပေတော ဟောတိ သမုပေတော"ဟူသော စကားဖြင့်။]
ဈာနဿေဝ၊ ဈာန်၏သာလျှင်။
သဝိတက္က သဝိစာရဘာ ဝဿ၊ ဝိတက်နှင့်တကွ ဖြစ်သည်၏အဖြစ်, ဝိစာရနှင့်တကွ ဖြစ်သည်၏အဖြစ်၏။
ဝါ၊ ကို။
ဝုတ္တတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
အတ္ထော၊ အနက်ကို။
တတြာပိ၊ ထို ဈာနဝိဘင်း ပါဠိတော်၌လည်း။
ဧဝမေဝ၊ ဤအတိုင်းသာ။
ဒဋ္ဌဗ္ဗော။
ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခန္တိ ဧတ္ထ၊ ပါဌ်၌။
ဣမသ္မိံ အတ္ထေ၊ ဤအနက်၌။
ဝိဝေကဇန္တိ၊ ဟူသည်။
ဈာနံ၊ ဈာန်တည်း။
ပီတိသုခ သဒ္ဒတော စ၊ ပီတိ သုခ- သဒ္ဒါမှ နောက်၌လည်း။ ( အကာရော ဝုတ္တော-၌ စပ်။ )
အတ္ထိအတ္ထဝိသေသ ဝတော၊ အတ္ထိဟူသော အနက်အထူးရှိသော။
အဿ၊ ထိုဈာန်၏။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
(အတ္ထိအတ္ထဝိသေသဝတိ၊ သော။ )
အသ္မိံ၊ ဤဈာန်၌။
ဣတိ ဧတ္ထ၊ ဤ အနက်၌။ (ဤ အဿတ္ထိအနက်၌။)
အကာရော၊ အ-အက္ခရာကို။
ဝါ၊ အ-ပစ္စည်းကို။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
[ ပီတိသုခံနောင် အဿတ္ထိအနက်၌ အ-ပစ္စည်း သက်၍ "ပီတိသုခံ- ဖရဏာပီတိ စေတသိက သုခရှိသော"ဟု အနက်ပေးပါ-ဟူလို။]
ဒုတိယေ၊ ဒုတိယအနက်၌။
ပီတိသုခမေဝ၊ ပီတိသုခသည်သာ။ (ဧဝဖြင့် ဈာန်ကိုကန့်။)
ဝိဝေကဇံ၊ ဝိဝေကဇံ မည်၏။
စ၊ ဆက်။
ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခန္တိ၊ ဟူ၍။
အညပဒတ္ထေ၊ အညပုဒ်၏ အနက်၌။
သမာသော၊ သမာသ်ကိုလည်းကောင်း။
ပစ္စတ္တ နိဒ္ဒေသဿ၊ ပဌမာအနက်၌ ညွှန်ပြအပ်သော ဝိဘတ်၏။
အလောပေါ စ၊ မကျေခြင်းကို လည်းကောင်း။
ကတော၊ ပြီ။
["ဝိဝေကဇံ+ပီတိသုခံ+ယဿာတိ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ"ဟု ဗဟုဗ္ဗီဟိသမာသ်ပြု၍ "ဇံ" ၌ ပဌမာဝိဘတ်၏ ကာရိယဖြစ်သော နိဂ္ဂဟိတ်ကို မချေဘဲ ထားသည်-ဟူလို။]
ဝါ၊ တစ်နည်း။
လောပေ၊ ကျေခြင်းသည်။
သတိ၊ သော်။
ဝိဝေကဇပီတိသုခန္တိ၊ ဟူ၍။
ပါဌော၊ ပါဠိတော် ပါဌ်သည်။
(ဟောတိ။)
ဣတိ အယံ၊ ကား (ပဌမာဝိဘတ်ကျေခြင်း, မကျေခြင်းကား။)
ဝိသေသော၊ တည်း။
ဂဏနာနုပုဗ္ဗတာတိ၊ ကား။
ဂဏနာနုပုဗ္ဗတာယ၊ ဂဏန်းအစဉ်အားဖြင့်။ (ပဌမံ-၌ စပ်။)
ဝါ၊ တစ်နည်း။
ပဌမန္တိ ဝစနံ၊ ပဌမံ ဟူသော သဒ္ဒါသည်။
ဂဏနာနုပုဗ္ဗတာမတ္တံ၊ ဂဏန်းအစဉ်မျှဖြစ်သော သဒ္ဒါတည်း။
ဣတိ အတ္ထော။
နိစ္စာဒိဝိပလ္လာသပ္ပဟာနေန၊ နိစ္စ အစရှိသော ဝိပလ္လာသကို ပယ်နိုင်ခြင်းကြောင့်။
မဂ္ဂေါ၊ မဂ်သည်။
အသမ္မောဟတော
**၁။အသမ္မောဟတော**။ ။"ပဋိဝိဇ္ဈတိ"အရ ပဋိဝေဓသည် အာရုံပြုသောအားဖြင့် သိခြင်းဟူသော အာရမ္မဏပဋိဝေဓ၊ အနိစ္စ စသော လက္ခဏာ နိဗ္ဗာန်၏ တထလက္ခဏာကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းဟူသော လက္ခဏပဋိဝေဓဟု ၂-မျိုး ရှိ၏။ မဂ်က အနိစ္စ စသော လက္ခဏာကို သိရာ၌ တကယ်အာရုံမပြုသော်လည်း ထိုလက္ခဏာများကို မတွေမဝေ ရှင်းပြီးလင်းပြီး အနေအားဖြင့် သိ၏။ ထိုအသိကို အသမ္မောဟပဋိဝေဓဟု ခေါ်သည်။ ထို့ကြောင့် အသမ္မောဟတောဖြင့် အာရမ္မဏပဋိဝေဓကို ကန့်သည်။
၊ သမ္မောဟ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့်။
ဝါ၊ မတွေမဝေသော အားဖြင့်။
အနိစ္စာဒိ လက္ခဏာနိ၊ တို့ကို ။
ပဋိဝိဇ္ဈတိ၊ ထိုးထွင်း၍ သိတတ်၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
လက္ခဏူပနိဇ္ဈာနံ၊ မည်၏။အသမ္မေသဓမ္မံ၊ ပျောက်ပျက်ခြင်းသဘော မရှိသော။
[အသမ္မောသဓမ္မံတိ အဝိနာသသဘာဝံ။-အနု။]
နိဗ္ဗာနံ၊ သည်။
အဝိပရီတလက္ခဏတ္ထာ၊ အဝိပရီတ လက္ခဏာရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ (မဖောက်ပြန်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော လက္ခဏာ ရှိသည့်အတွက်။)
အနညထာဘာဝတော၊ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ အခြင်းအရာအားဖြင့် မဖြစ်ခြင်းကြောင့်။
တထလက္ခဏံ၊ တထလက္ခဏရှိ၏။
ဝါ၊ မဖောက်မပြန် မှန်ကန်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော လက္ခဏာရှိ၏။
ဒုတိယဇ္ဈာနကထာဝဏ္ဏနာ
ဒုတိယဇ္ဈာနကထာ အဖွင့်
ဒုတိယဇ္ဈာနကထာဝဏ္ဏနာ
ဒုတိယဇ္ဈာနကထာ အဖွင့်
ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာတိ ဧတေန၊ ပါဌ်ဖြင့်။ (ဒီပိတော ဟောတိ-၌ စပ်။)
ယေဟိ ဝိတက္ကဝိစာရေဟိ၊ အကြင်, ဝိတက် ဝိစာရတို့ကြောင့်။
ပဌမဇ္ဈာနဿ၊ ၏။
သြဠာရိကတာ၊ ကြမ်းတမ်းသည်၏ အဖြစ်သည်။
(ဟောတိ။)
တေသံ၊ ထို ဝိတက် ဝိစာရတို့ကို။
သမတိက္ကမာ၊ လွန်မြောက်ခြင်းကြောင့်။
ဒုတိယဇ္ဈာနဿ၊ ကို။
သမဓိဂမော၊ ရခြင်းသည်။
(ဟောတိ။)
သဘာဝတော၊ ပင်ကို သဘောအားဖြင့်။
အနောဠာရိကာနံ၊ မကြမ်းတမ်းကုန်သော။
ဖဿောဒီနံ၊ ဖဿ အစရှိသော တရားတို့ကို။
သမတိက္ကမာ၊ ကြောင့်။
(ဒုတိယဇ္ဈာနဿ၊ ကို။
သမဓိဂမော၊ သည်။)
န ( ဟောတိ )။
ဣတိ အယံ အတ္ထော၊ သည်။
ဝါ၊ ကို။
ဒီပိတော ဟောတိ။
ဧဝံ၊ တူ။
ပီတိယာ စ ဝိရာဂါတိ အာဒီသု၊ တို့၌။
နယော၊ သည်။
ဟောတိ တသ္မာ။
ဝိတက္က။ပ။
ဝစနာနိ၊ ဝိတက်, ဝိစာရ, ပီတိ, သုခတို့ကို လွန်မြောက်ခြင်းကို ဆိုကြောင်းစကားတို့သည်။
["ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ, ပီတိယာ ဝိရာဂါ၊ သုခဿ စ ပဟာနာ" ဟူသော စကားတို့သည်။"
သြဠာရိ။ပ။
သမတိက္ကမာ၊ ကြမ်းတမ်းကုန် ကြမ်းတမ်းကုန်သော ဈာန်အင်္ဂါကို လွန်မြောက်ခြင်းကြောင့်။
ဒုတိယာဒိ အဓိဂမပရိဒီပကာနိ၊ ဒုတိယဈာန် အစရှိသော ဈာန်တို့ကို ရခြင်းကို ပြတတ်ကုန်၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
၁။တေသံ ဧကဒေသဘူတံ။ ။တေသံဖြင့် ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာဟူသော စကား၊ ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဟူသောစကား၊ သုခဿ စ ပဟာနာ ဟူသော စကားတို့ ညွှန်ပြ၏။ ထိုစကားတို့၏ ဧကဒေသ ဟူသည် "ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ"ဟူသော စကားတည်း။ ထိုစကား တစ်စိတ်သည် "သြဠာရိက သြဠာရိက ဖြစ်သော ဈာန်အင်္ဂါတို့ကို လွန်မြောက်ခြင်းကြောင့် နောက်နောက် ဒုတိယဈာန် စသည်ကို ရ၏"ဟူသော အနက် အဓိပ္ပာယ်ကို ပြတတ်၏။ ဤသို့ အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုအပ်ပြီ။ [သြဠာရိကဿ ပန သြဠာရိကဿ အင်္ဂဿ သမတိက္ကမာ ။ပ။ဟောတီတိ ဒီပနတ္ထံ ကို ကြည့်၍ "တံ ဒီပကန္တ ဝုတ္တံ" ဟု ဆိုသည်။]
မှတ်ချက်။ ။ဧကဒေသဘူတံကို ကြည့်၍ "ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ"သည် အစိတ်၏အမည်ကို အပေါင်း၌တင်စားသော ဧကဒေသူပစာ ဟု လည်းကောင်း၊ ပီတိ သုခ သမတိက္ကမတို့အတွက်ပါ မှတ်၍ပြသော ဥပလက္ခဏ-နည်း ဟု လည်းကောင်း အနုဋီကာ၌ ဖွင့်သည်။
တေသံ၊ ထို စကားတို့၏။
ဧကဒေသဘူတံ၊ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ဖြစ်၍ဖြစ်သော။
ဝိတက္ကဝိစာရသမတိက္ကမ ဝစနံ၊ ဝိတက်ဝိစာရတို့ကို လွန်မြောက်ခြင်းကို ဆိုကြောင်း စကားရပ်ကို။
တံဒီပကန္တိ၊ ထိုအနက် အဓိပ္ပာယ်ကို ပြတတ်၏ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုအပ်ပြီ။
["သြဠာရိကဿ ပန သြဠာရိကဿ အင်္ဂဿ သမတိက္ကမာ ပဌမဇ္ဈာနတော ပရေသံ ဒုတိယဇ္ဈာနာဒီနံ အဓိဂမော ဟောတီတိ ဒီပနတ္တံ"ဟု အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုအပ်ပြီ။]
အထ ဝါ
**၂။အထ ဝါ**။ဣဒါနိ အဝယဝေန သမုဒါယောပလက္ခဏံ ဝိနာ (ရှေ့နည်းကဲ့သို့ ဧက ဒေသူပစာ-ဥပလက္ခဏနည်း မဟုတ်ဘဲ ) ဝိတက္က ဝိစာရ ဝူပသမဝစနေန (ဝိတက္က ဝိစာရာနံ စူပသမာ-သဒ္ဒါဖြင့်) ပီတိဝိရာဂါဒိဝစနာနံ (ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ, သုခဿ စ ပဟာနာ- သဒ္ဒါတို့၏) သဝိသယေ (မိမိဈာန်အရာ၌ ) သမာနဗျာပါရတံ [ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာကဲ့သို့ တုမျှသော ဗျာပါရရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကို ) ဒဿေန္တော အထ ဝါတိအာဒိမာဟ။-နု။ ရှေ့နည်း၌ "ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ" တစ်ပုဒ်တည်းက "ပီတိသမတိက္ကမ-သုခမသတိက္ကမတို့ကို ပြ၏" ဟု ဆို၏။ ဤ အထ ဝါ နည်း၌ကား "ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ"ပုဒ်က တတိယဈာန်အရာ၌ ပီတိသမတိက္ကမ ဖြစ်ပုံကို ပြဖို့ရန်လည်းကောင်း၊ စတုတ္ထဈာန်အရာ၌ "သုခဿ စ ပဟာနာ" ပုဒ်က သုခသမှတိက္ကမကို ပြဖို့ရန်လည်းကောင်း ဗျာပါရရှိကြကြောင်းကို "ဤ ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ ပုဒ်ကပင် လှမ်းမျှော်၍ ပြသည်"ဟု ဆိုလိုသည်။ ဒီပကနည်းဟု ဆိုလိုဟန်တူသည်။
၊ ကား။
တံ သမတိက္ကမာ၊ ထို ဝိတက်ဝိစာရတို့ကို လွန်မြောက်ခြင်းကြောင့်။
ဒုတိယာဓိဂမဒီပကေန၊ ဒုတိယဈာန်ကိုရခြင်းကို ပြတတ်သော။
ဝိတက္က။ပ။
ဝစနေနေဝ၊ ဝိတက် ဝိစာရတို့၏ ငြိမ်းအေးခြင်းကို ဆိုကြောင်းစကားဖြင့်ပင်။
["ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ"ဟူသော စကားဖြင့်ပင်။]
ပီတိ ဝိရာဂါဒိဝစနာနံ၊ ပီတိဝိရာဂ-အစရှိသည်ကို ဆိုကြောင်း စကားတို့၏။
ပီတိ ယာဒိသမတိက္ကမာ၊ ပီတိ အစရှိသည်ကို လွန်မြောက်ခြင်းကြောင့်။
တတိယာဒိ အဓိဂမဒီပကတာ၊ တတိယ အစရှိသော ဈာန်တို့ကို ရခြင်းကို ပြတတ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်သည်။
ဟောတိ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တဿ၊ ထို ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာဟူသော စကား၏။
တံ ဒီပကတာ၊ ထို အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ပြတတ်သည်၏အဖြစ် ကို။
ဝုတ္တာ၊ အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုအပ်ပြီ။
["သြဠာရိကဿ။ ပန။ပ။ဒီပနတ္ထံ"ဟူ၍ ဆိုအပ်ပြီ။]နီလဝဏ္ဏ။ပ။
ဝိယာတိ၊ ကား။
နီလယောဂတော၊ အညိုဂုဏ်နှင့် ယှဉ်ခြင်းကြောင့်။
ဝတ္ထံ၊ အဝတ်သည်။
နီလံ၊ နီလမည်သည်။
(ဟောတိ) ဝိယ၊ ကဲ့သို့။
ဣတိ(အယံ)၊ ကား။
အဓိပ္ပာယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။
["နီလ ဝတ္ထံ ၀ိယ"ဟုဆိုသော်လည်း "ဝိတ္ထံ နီလံ ဝိယ"ဟု အဓိပ္ပာယ်မှတ်ပါ-ဟူလို။]
**၁။ယေန။ပ။ယုတ္တော**။ ။ဝိဘင်္ဂေ ပန။ပ။ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗာ"ဟူသော အဋ္ဌကထာစကားအရ ဈာနဝိဘင်းပါဠိတော်နှင့် ဤ အဋ္ဌကထာအဖွင့်၏ မဆန့်ကျင်ပုံကို ပြလို၍ "ယေန သမ္ပသာဒနေန"စသည်ကို မိန့်သည်။ သမ္ပသာဒန မည်သော့ အကြင် သဒ္ဒါနှင့် ယှဉ်ခြင်းကြောင့် ဈာန်ကို ဂုဏူပစာရအားဖြင့် သမ္မသာဒနဟု ခေါ်ရ၏။ ဝိဘင်းပါဠိတော်၌ ထိုသဒ္ဒါကို "သမ္ပသာဒနန္တိယာ သဒ္ဒါ။ပ။ အဘိပ္ပသာဒေါ"ဟု ဟောတော်မူ၏။ ထို သမ္ပသာဒန (သဒ္ဒါ)နှင့် ဈာန်ကို "သမ္ပသာဒနံ ဈာနံ"ဟု အရတူ တုလျာဓိကရဏ အဖြစ်ဖြင့် ဟောတော်မူအပ်သော စကားဖြင့်ပင် သမ္ပသာဒန မည်သော သဒ္ဒါနှင့်ယှဉ်သောကြောင့် ဈာန်ဟုသော အနက်၌လည်း သမ္ပသာဒန-သဒ္ဒါက ဖြစ်ပုံကို ပြအပ်ပြီး ဖြစ်တော့၏။ ထို့ကြောင့် သမ္ပသာဒန-အရ သဒ္ဒါကို ပြသော ဈာနဝိဘင်းပါဠိတော်နှင့် ဤအဋ္ဌကထာဖွင့်ပုံ၏ မဆန့်ကျင်ခြင်းသည် သင့်မြတ်ပါပေသည်-ဟူလို။
ယေန သမ္ပသာဒနေန၊ အကြင် သမ္ပသာဒန မည်သော သဒ္ဒါနှင့်။
ယောဂါ၊ ယှဉ်ခြင်းကြောင့်။
ဈာနံ၊ ဈာန်သည်။
သမ္ပသာဒနံ၊ န မည်၏။
တသ္မိံ၊ ထို သမ္ပသာဒနကို။
ဒဿိတေ၊ ပြအပ်သော်။ (ဝိဘင်းပါဠိတော်၌ ပြလိုက်လျှင်။)
သမ္ပသာဒနံ ဈာနန္တိ၊ ဟူ၍။
သမာနာဓိကရဏ နိဒ္ဒေသေနေဝ၊ တူသော တည်ရာ အနက်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကို ပြကြောင်း စကားဖြင့်ပင်။ (တုလျာဓိကရဏအဖြစ်ကို ပြကြောင်းစကားဖြင့်ပင်။)
တံ ယောဂါ၊ ထိုသမ္ပသာဒနနှင့် ယှဉ်ခြင်းကြောင့်။
ဈာနေ၊ ဈာန်၌။
တံသဒ္ဒပ္ပဝတ္တိ၊ ထိုသမ္ပသာဒန-သဒ္ဒါ၏ဖြစ်ခြင်းကို။
ဒဿိတာ၊ ပြအပ်ပြီ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
အဝိရောဓော၊ ဈာနဝိဘင်း ပါဠိတော်နှင့် ဤအဋ္ဌကထာ၏ မဆန့်ကျင်ခြင်းသည်။
ယုတ္တော၊ သင့်ပါပေ၏။
ဝါ၊ သင့်ပါစေတော့။**၁။ဧကောဒိဘာဝေ ကထံ**။ ။ဧကောဒိဘာဝံ အရ ဈာန်ကိုရရာ၌ကား အဘယ်နည်းဖြင့် သင့်နိုင်ပါအံ့နည်း၊ ဈာနဝိဘင်းပါဠိတော်၌ ဧကောဒိဘာဝံ အရ သမာဓိကို ပြတော်မူ၍ အဋ္ဌကထာ၌မူ "ဣဒံ ဒုတိယဇ္ဈာနံ ဧကောဒိဘာဝံ"ဟု ဆိုသောကြောင့် ဆန့်ကျင်သည်သာ မဟုတ်ပါလော-ဟု စောဒနာသည်။
ဧကော ဒိဘာဝေ၊ ဧကောဒိဘာဝ ၌။
ကထံ၊ အဘယ်သို့လျှင်။
(ယုတ္တော၊ သင့်နိုင်ပါအံ့နည်း။)
ဣတိ၊ ဤကား အမေးတည်း။
**၂။ဧကောဒီမှိ။ပ။ဟောတီဟိ**။ ။ဈာနဝိဘင်းပါဠိတော်၌ ဧကောဒိဘာဝံအရ ဧကောဒိမည်သော သမာဓိကိုသာ ပြတော်မူသော်လည်း "ဧကောဒိဘာဝံ ဈာနံ"ဟု တုလျာဓိကရဏ အဖြစ်ဖြင့် ညွှန်ပြခြင်းကြောင့်ပင် ဈာန်၏ ဧကောဒိမည်သော သမာဓိကို တိုးပွားစေတတ်သည်၏ အဖြစ်ကို ဟောတော်မူအပ်ပြီး ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဝိဘင်းပါဠိတော်နှင့် ဤ အဋ္ဌကထာ မဆန့်ကျင်ပါ- ဟုလို။ [ဣတိကို အဝိရောဓော ပြန်လှည့်စပ်။]
ဧကောဒိမှိ၊ ဧကောဒိကို။
ဒဿိတေ၊ ပါဠိတော်၌ပြအပ်သော်။
ဧကောဒိဘာဝံ ဈာနန္တိ၊ ဟူ၍။
သမာနာဓိကရဏ နိဒ္ဒေသေနေဝ၊ ဖြင့်ပင်။
ဈာနဿ၊ ၏။
ဧကောဒိဝဍ္ဎနတာ၊ ဧကောဒိမည်သော သမာဓိကို တိုးပွားစေတတ်သည်၏ အဖြစ်သည်။
ဝါ၊ ကို။
ဝုတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီးသည်။
ဟောတိ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(အဝိရောဓော။
ယုတ္တော၊ သင့်၏။)
၃။ ဧကောဒိဘာဝန္တိ ။ပ။ယုတ္တံ။ ။ဈာန်တရားက ဧကောဒိမည်သော သမာဓိကို တိုးပွားစေတတ်သောကြောင့် ဧကောဒိဘာဝ အမည်ဖြစ်လျှင် ပါဠိတော်၌ "ဧကောဒိဘာဝန္တိ" ဟု သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗတည်ပြီးလျှင် အကျယ်ညွှန်ပြသောအခါ ဧကောဒိ၏ အနက်ဖြစ်သော သမာဓိကိုသာ ညွှန်ပြတော်မူ၏။ ထိုကဲ့သို့ ညွှန်ပြမှုကို မပြုထိုက်ရာရောက်သည် မဟုတ်ပါလော-ဟု ပါဠိတော်အတွက် စောဒနာ၍ အဖြေကိုပြလိုသောကြောင့် "ဧကောဒိ ဘာဝသဒ္ဒေါ ဧဝ"စသည်ကို မိန့်သည်။ သမာဓိဟူသော အနက်၌ဖြစ်သော ဧကောဒိဘာဝသည်ပင် (သမ္ပသာဒန-သဒ်ဒါကဲ့သို့) ဂုဏူပစာရအားဖြင့် ဈာန် ဟူသော အနက်၌ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဝိဘင်းပါဠိတော်စကားသည် အသင့်ပင်ဖြစ်သည်-ဟူလို။
မှတ်ချက်။ ။"ဧကောဒိဘာဝ-သဒ္ဒါက သမာဓိကိုဟော၏"ဟူသော စကားသည် အဋ္ဌကထာစကားမဟုတ်၊ ဋီကာဆရာ၏ သီးခြားစကားတည်း။ ထိုစကားအရ ဧကောဒိသဒ္ဒါသည် ဈာန်ဟူသော့အနက်ကို ဟော၏။ (ဝိဂ္ဂဟကိုကား အဋ္ဌကထာအတိုင်း နည်းမှီ၍ ပြုပြီးလျှင် ဈာန်ကို အရကောက်ပါ။) "ဧကောဒိဿ+ဘာဝေါ ဧကောဒိဘာဝေါ"ဟု သမာသ်တွဲသောအခါ ဧကောဒိမည်သော ဈာန်၏ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ သမာဓိကို ရသည်ဟု သာရတ္ထဋီကာ မိန့်သည်။
ပန၊ ဆက်။
ဧကောဒိဘာဝန္တိ၊ ဟူ၍။
ဣဒံ၊ ဤ သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗပုဒ်ကို။
ဥဒ္ဓရိတွာ၊ ထုတ်ဆောင်တော်မူ၍။
ဧကောဒိဿ၊ ဧကောဒိမည်သော သမာဓိကို။
နိဒ္ဒေသော၊ အကျယ်ညွှန်ပြခြင်းသည်။
ဝါ၊ ကို။
န ကတ္တဗ္ဗော၊ မပြုထိုက်သည်။
သိယာ၊ ဖြစ်ရာသည် မဟုတ်လော။
ဣတိ၊ ဤကား စောဒနာတည်း။
သမာဓိမှိ၊ သမာဓိဟူသော အနက်၌။
ပဝတ္တော၊ သော။
ဧကောဒိဘာဝ သဒ္ဓေါ ဧဝ၊ ဧကောဒိဘာဝ၊ သဒ္ဒါသည်ပင်။
သမ္ပသာဒနသဒ္ဓေါ ဝိယ၊ သမ္ပသာဒန- သဒ္ဒါသည်ကဲ့သို့။
ဈာနမှိ၊ ဈာန်ဟူသော အနက်၌။
ပဝတ္တတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ယုတ္တံ၊ ပါဠိတော် စကားလည်း သင့်မြတ်၏။
[အပ္ပိတာ ဗျပ္ပိတာ၌ အဂ္ဂိတာကို ဖွင့်လို၍ အပ္ပိတာတိ-မိန့်။]
အပ္ပိတာတိ၊ ကား။
ဝိနာသံ၊ ပျက်စီးခြင်းသို့။
ဂမိတာ၊ ရောက်ကုန်သည်။
(ဟောန္တိ။)
[အပ္ပ- ဓာတ်သည် "ပါပုဏန-ရောက်ခြင်းအနက်"ကို ဟော၏။ ထို့ကြောင့် "ဂမိတာ"ဟု ဖွင့်သည်။ ဝိနာသံကား အပိုထည့်အပ်သော ကံပုဒ်တည်း။]
**၁။ ဒုတိယ။ပ။ဝစနေနေဝ**။ ။"ဒီပကေန" ၃-ပုဒ်သည် "ဝိတက္ကဝိစာရဝူပသမ ဝစနေနေဝ"၏ ဂိသေသနတည်း။ ထိုတွင် "ဒုတိယဇ္ဈာနာဒိအဓိ ဂမုပါယဒီ ပကေန" ဟူသော ဝိသေသနသည် "သြဠာရိကဿ ပန။ပ။ဒီပနတ္ထံ"ဟူသော အဋ္ဌကထာစကားကို ယူ၍ ဆိုအပ်သော ဝိသေသနတည်း။ "အဇ္ဈတ္ထသမ္ပသာဒနတာယ စေတသော ဧကောဒိဘာဝ တာယ စ ဟေတုဒီပကေန" ဟူသော ဝိသေသနသည် "အပိ စ ဝိတက္က ဝိစာရာနံ ဝူပသမာ" စသော အဋ္ဌကထာ စကားကိုယူ၍ ဆိုအပ်သော ဝိသေသနတည်း။ "အဝိတက္ကအဝိစါရဘာဝဟေတု ဒီပကေန" ဟူသော ဝိသေသနသည် "တထာဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ ဣဒံ အဝိတက္ကအဝိစာရံ" ဟူသော အဋ္ဌကထာစကားကိုယူ၍ ဆိုအပ်သော ဝိသေသနတည်း။
ဒုတိယ။ပ။
ဒီပကေန၊ ဒုတိယဈာန် အစရှိသည်ကို ရခြင်း၏အကြောင်းကို ပြတတ်သည်လည်းဖြစ်သော။
အဇ္ဈတ္တသမ္ပသာဒနတာယ၊ အဇ္ဈတ္တပမ္ပသာဒနအဖြစ် လည်းကောင်း။
စေတသော ဧကောဒိ ဘာဝတာယ စ၊ စေတသော ဧကောဒိဘာဝ အဖြစ်လည်းကောင်း။
ဟေတုဒီပကေန၊ အကြောင်းကို ပြတတ်သည်လည်းဖြစ်သော။
အဝိတက္ကာဝိစာရဘာဝ ဟေတုဒီပကေန စ၊ အဝိတက္ကာဝိစာရ အဖြစ်၏ အကြောင်းကို ပြတတ်သည်လည်းဖြစ်သော။
ဝိတက္က ဝိစာရ ဝူပသမ ဝစနေနေဝ၊ ဝိတက် ဝိစာရတို့၏ ငြိမ်းပျောက်ခြင်းကိုဆိုကြောင်း စကားဖြင့်ပင်။ (ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာဟူသော စကားဖြင့်ပင်။)
ဝိတက္က ဝိစာရာဘာဝေါ၊ ဝိတက် ဝိစာရတို့၏ မရှိခြင်းကို။
ဒီပိတော၊ ပြအပ်ပြီ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ပုန၊ တစ်ဖန်။
ကတေန၊ ပြုအပ်သော။
အဝိတက္က အဝိစာရဝစနေနေ၊ ဝိတက်မရှိသည်၏ အဖြစ်, ဝိစာရ မရှိသည်၏အဖြစ်ကို ဆိုကြောင်းစကားဖြင့်။
("အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ"ဟူသော စကားဖြင့်။)
ကိံ၊ အဘယ်အကျိုး ရှိအံ့နည်း။
ဣတိ၊ ဤကား စောဒနာတည်း။(တံ၊ ထိုစောဒနာသည်။)
န၊ မသင့်။
(ကသ္မာ၊ နည်း။)
အဒီပိတ္တာ၊ ဝိတက္က ဝိစာရ ဝူပသမ-စကားဖြင့် ဝိတက် ဝိစာရ မရှိသည်၏ အဖြစ်ကို မပြအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
[ပါဠိထည့်၍ အနက်ပေးလိုလျှင်
"ဝိတက္က ဝိစာရ ဝူပသမဝစနေန၊ ဖြင့်။
ဝိတက္က ဝိစာရာဘာဝဿ၊ ၏။
အဒီပိတတ္တာ၊ ကြောင့်တည်း" ဟု ပေးပါ။]
ဟိ၊ ချဲ့။
ဝိတက္က။ပ။
ဝစနေနေ၊ ဖြင့်။ (ဝိတက္က ဝိစာရာနံ ဝူပသမာ ဟူသော စကားဖြင့်။)
ဝိတက္က ဝိစာရာနံ၊ တို့၏။
အပ္ပဝတ္တိ၊ မဖြစ်ခြင်းသည်။
ဝါ၊ ကို။
ဝုတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်သည်။
န ဟောတိ၊ မဟုတ်။
၁။ဝိတက္ကဝိစာရေသု ဟိ။ ။ဝိတက္ကဝိစာရတို့၏ ငြိမ်းအေးခြင်းဟူသည် ဝိတက္က ဝိစာရတို့၌ တပ်မက်မှု တဏှာ၏ ငြိမ်းအေးခြင်းတည်း။ "ထိုသို့ ငြိမ်းအေးရုံမျှဖြင့် ဝိတက်ဝိစာရမယှဉ်"ဟု မဆိုနိုင်။ ဥပမာ- အရိယာမဂ်သည် သင်္ခါရတို့၌ တပ်မက်မှုတဏှာကို ပယ်သတ်၏။ ဖိုလ်ကား ပယ်သတ်ခြင်းကိစ္စ ပြီးပြီးသော တရားဖြစ်၏။ သို့သော် ထိုမင်္ဂ ထိုဖိုလ်တို့၌ သင်္ခါရတရားတို့ (ရုပ်နာမ်တို့) ဖြစ်နေကြ ပါဝင်နေကြသကဲ့သို့တည်း။ ဤသို့လျှင် "ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ"ဟူသော ရှေ့စကားဖြင့် "ဝိတက် ဝိစာရ မယှဉ်" ဟူသော အနက် အဓိပ္ပာယ်ကို မပြနိုင်သောကြောင့် "အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ"ဟူသော နောက်စကားကို ထပ်၍ ဟောတော်မူရသည်။
မှတ်ချက်။ ။ဤအမေးအဖြေများ၌ အဋ္ဌကထာစကားကို ကောက်ချက်ချ၍ စောဒနာလုပ်ပြီးလျှင် ဋီကာဆရာ၏ အလိုအတိုင်း အဖြေကိုပြသော စကားတည်း။ အဋ္ဌကထာကို တိုက်ရိုက်ဖွင့်သော စကားမဟုတ်-ဟု မှတ်ပါ။
ဟိ၊ မှန်။
ဝိတက္က ဝိစာရေသု၊ တို့၌။
တဏှာ ပဟာနဉ္စ၊ တပ်မက်ခြင်းကို ပယ်ခြင်းသည်လည်း။ (စ- ဖြင့် မရှိခြင်းကို ဆည်း။)
ဧတေသံ၊ ဤ ဝိတက် ဝိစာရတို့၏။
ဝူပသမော၊ ငြိမ်းပျောက်ခြင်းတည်း။
စ၊ ဆက်။
( တစ်နည်း ) စ၊ ဥပမာဆောင် ထင်အောင်ပြဦးအံ့။
ယေ၊ အကြင် မဂ်တို့သည်။
သင်္ခါရေသု၊ တေဘူမက သင်္ခါရတို့၌။
တဏှာပဟာနံ၊ တဏှာကို ပယ်ခြင်းကို။
ကရောန္တိ၊ ပြုနိုင်ကုန်၏။
တေသု မဂ္ဂေသု၊ ထို ပယ်ဆဲဖြစ်သော မဂ်တို့၌လည်းကောင်း။
ပဟီနတဏေသု၊ ပယ်အပ်ပြီးသော တဏှာရှိကုန်သော။
ဝါ၊ တဏှာကို ပယ်ပြီးကုန်သော။
ဖလေသု စ၊ ဖိုလ် တို့၌လည်းကောင်း။
သင်္ခါရပ္ပဝတ္တိ၊ သင်္ခါရတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည်။
ဟောတိ (ယထာ)၊ ကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ တူ။
ဣဓာပိ၊ ဤ ဈာန်အရာ၌လည်း။
ဝိက္ခမ္ဘိတ။ပ။
တဏှဿ၊ ပယ်ခွာပြီးသော ဝိတက်ဝိစာရတို့၌ တပ်မက်တတ်သော တဏှာရှိသော။
ဝါ၊ ဝိတက် ဝိစာရတို့၌ တပ်မက်တတ်သော တဏှာကို ဝိက္ခမ္ဘနပဟာန်ဖြင့် ပယ်ခွာပြီးသော။
ဒုတိယဇ္ဈာနဿ၊ ၏။
ဝိတက္က။ပ။
ယောဂေါ၊ ဝိတက် ဝိစာရတို့နှင့် ယှဉ်ခြင်းသည်။
ဝါ၊ ကို။
ပရမေန၊ ရှေ့ဖြစ်သော ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာဟူသော စကားဖြင့်။
န နိဝါရိတော၊ မတားမြစ်အပ်သည်။
သိယာ၊ ဖြစ်ရာ၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တံ နိဝါရဏတ္ထံ၊ ထို ဝိတက် ဝိစာရတို့နှင့် ယှဉ်ခြင်းကို တားမြစ်ခြင်း အကျိုးငှာလည်းကောင်း။
အာဝဇ္ဇိတုကာမတာဒိအတိက္က မောဝ၊ ဆင်ခြင်ခြင်းငှာ အလိုရှိသည်၏အဖြစ် စသည်ကို လွန်မြောက်ခြင်းသည်ပင်။ (အာဒိဖြင့် သမာပဇ္ဇန-ဝသီဘော် စသည်ကိုယူ။)
တေသံ၊ ထိုဝိတက် ဝိစာရတို့၏။
ဝူပသမော၊ ငြိမ်းပျောက်ခြင်းတည်း။
ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။
ဒဿနတ္ထံ စ၊ ပြခြင်း အကျိုးငှာလည်းကောင်း။
အဝိတက္ကံ အဝိစာရန္တိ၊ ဟူ၍။
(ဘဂဝတာ။)
ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
တတိယဇ္ဈာနကထာဝဏ္ဏနာ
ပရိသုဒ္ဓပကတိ၊ စင်ကြယ်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ ပင်ကိုသဘောဟူသည်။
ခီဏာသဝ ပကတိ၊ ကုန်းခမ်းပြီးသော အာသဝေါရှိသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ ပင်ကို သဘောဖြစ်သော။
နိက္ကိလေသတာ၊ ကိလေသာ မရှိသူ၏ အဖြစ်တည်း။
ဥပေက္ခာ နိမိတ္တန္တိ ဧတ္ထ၊ ၌။
လီနုဒ္ဓစ္စပက္ခပါတရဟိတံ၊ တွန့်ဆုတ်ခြင်းအဖို့, ပျံ့လွင့်ခြင်းအဖို့၌ ကျရောက်ခြင်းမှ ကင်းသော။
မဇ္ဈတ္တံ၊ အလယ်အလတ်၌ တည်သော သဘောရှိသော။
ဝါ၊ လျစ်လျူရှုတတ်သော။
ဝီရိယံ၊ ဝီရိယကို။
ဥပေက္ခာတိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ။
တဒေဝ၊ ထို ရှေးရှေး ဝီရိယသည်ပင်။
တံ အာကာရံ၊ ထို လျစ်လျူရှုခြင်း ဟူသော အခြင်းအရာကို။
ဂဟေတွာ၊ ၍။
ပဝတ္တေတဗ္ဗဿ၊ ဖြစ်စေထိုက်သော။
တာဒိသဿ၊ ထိုကဲ့သို့ ရှုအပ်သော။
ဝီရိယဿ၊ နောက်နောက် ဝီရိယ၏။
နိမိတ္တဘာဝတော၊ အကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဥပေက္ခာနိမိတ္တံ၊ ဥပေက္ခာနိမိတ္တ မည်၏။
["ဒသ သင်္ခါရုပေက္ခာ ဝိပဿနာဝသေန ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ"ဟူသော အဋ္ဌကထာ-လာ ပါဠိတော်၏ အဆက်ကိုပြလို၍ "ပဌမဇ္ဈာနပဋိလာဘတ္ထာယ"စသည် မိန့်။]
ပဌမဇ္ဈာန ပဋိလာဘတ္ထာယ၊ ပဌမဈာန်ကို ရခြင်းအကျိုးငှာ။
နီဝရံဏေ၊ နီဝရဏတို့ကို။
(ပဋိသင်္ခါသန္တိဋ္ဌနာပညာ၊ အသင့်အားဖြင့် ရှုလျက် ကောင်းစွာ တည်တတ်သောပညာဟု ဆိုအပ်သော။
သင်္ခါရုပေက္ခာသု၊ သင်္ခါရုပေက္ခာတို့၌။
ဉာဏံ၊ ဉာဏ်လည်းကောင်း။) ပ ။
နေဝသညာ။ ပ ။
ပဋိလာဘတ္ထာယ၊ နေဝသညာ သညာယတန သမာပတ်ကို ရခြင်းအကျိုးငှာ။
အာကိဉ္စညာယတနသညံ၊ အာကိဉ္စညာယတန သညာကို။
ပဋိသင်္ခါ။ပ။
ဉာဏံ၊ လည်းကောင်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဣမာ အဋ္ဌ၊ ဤ ရှစ်ပါးတို့သည်။
သမာပတ္တိဝသေန၊ သမာပတ်၏ အစွမ်းကြောင့်။ (သမာဓိ၏အစွမ်းကြောင့်)
ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ကုန်၏။
["အဋ္ဌ သင်္ခါရုပေက္ခာ သမာဓိဝသေန" ဟူသော အဋ္ဌကထာ၌ အဋ္ဌ၏သရုပ်ကို ပြသည်။]
သောတာပတ္တိမဂ္ဂပဋိလာဘတ္ထာယ၊ ငှာ။
**ဥပ္ပါဒံ။ပ။ဇာတိံ**။ ။ဥပ္ပါဒန္တိ ပုရိမကမ္မပစ္စယာ ဣဓ ဥပ္ပတ္တိံ၊ ပဝတ္တန္တိ တထာ ဥပ္ပန္နဿ ပဝတ္တိံ ၊ နိမိတ္တန္တိ သဗ္ဗမ္ပိ သင်္ခါရဂတံ, နိမိတ္တဘာဝေန ဥပဋ္ဌာနတော၊ အာယူဟနန္တိ အာယတိံ ပဋိသန္ဓိ ဟေတုဘူတံ ကမ္မံ၊ ပဋိသန္ဓိန္တိ အာယတိံ ဥပတ္တိံ ၊ ဂတိန္တိ ယာယ ဂတိယာ သာ ပဋိသန္ဓိ ဟောတိ၊ နိဗ္ဗတ္တိန္တိ ခန္ဓာနံ နိဗ္ဗတ္တနံ၊ ဥပပတ္တိန္တိ "သမာပန္နဿ ဝါ ဥပပန္နဿ ဝါ" တိ ဧဝံ ဝုတ္တံ ဝါပါကပ္ပဝတ္တိံ၊ ဇာတိန္တိ ဇာရာဒီနံ ပစ္စယ ဘူတံ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိံ ၊ ဇရာမရဏာဒယော ပါကဋာ ဧဝ၊ ဧတ္ထ စ ဥပ္ပါဒါ ယော ပဉ္စေဝ သင်္ခရုပေက္ခာ ဉာဏဿ ဝိသယဝသေန ဝုတ္တာ၊ သေသာ တေသံ ဝေဝစနဝသေန၊ "နိဗ္ဗတ္တိ ဇာတံ"။ တိ ဣဒဉှိ ဒွယံ ဥပ္ပါဒဿ စေဝ ပဋိသန္ဓိယာ စ ဝေဝစနံ၊ "ဂတိ ဥပပတ္တိစာ" တိဣဒံ ဒွယံ ပဝတ္တဿ၊ ဇရာဒယော နိမိတ္တဿာတိ။-အနု။
ဥပ္ပါဒံ၊ ရှေးကံကြောင့် ဤ ဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေဖြစ်ခြင်းကို လည်းကောင်း။
ပဝတ္တံ၊ ပဝတ္တိအခါ၌ အဆက်မပြတ်ခြင်းကို လည်းကောင်း။
နိမိတ္တံ၊ သင်္ခါရနိမိတ်ကို လည်းကောင်း။
အာယူဟနံ၊ နောက်ဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေဖြစ်ဖို့ရန် အားထုတ်အပ်သော ကံကိုလည်းကောင်း။
ပဋိသန္ဓိံ၊ နောက်ဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေကို လည်းကောင်း။
ဂတိံ၊ ဂတိကို လည်းကောင်း။
နိဗ္ဗတ္တိံ၊ ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း။
ဥပ၀တ္တိံ၊ အကျိုးဝိပါက်၏ ဖြစ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း။
ဇာတိံ၊ ဇာတိကိုလည်းကောင်း။
ဇရာ။ပ။
ဥပါယာသေ၊ ဇရာ, မရဏ, သောက, ပရိဒေဝ, ဒုက္ခ, ဒေါမနဿ ဥပါယာသတို့ကို လည်းကောင်း။
(ပဋိသင်္ခါ။ပ။
ဉာဏံ၊ လည်းကောင်း။)သောတာပတ္တိဖလ သမာ ပတ္တတ္ထာယ၊ ငှာ။ပ။
သုညတဝိဟာရ သမာပတ္တတ္ထာယ၊ သုညတဝိဟာရ သမာပတ် အကျိုးငှာ။
[သုညတနိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုသော သမာပတ်ကိုပင် "သုညတဝိဟာရ သမာပတ်"ဟု ခေါ်သည်] ။ပ။
အနိမိတ္တဝိဟာရ သမာပတ္တတ္ထာယ၊ ငှာ။
[အနိမိတ္တ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုသော သမာပတ်ကိုပင် "အနိမိတ္တဝိဟာရ သမာပတ်"ဟု ခေါ်သည်။]
ဥပ္ပါဒံ၊ ကိုလည်းကောင်း။ပ။
ဉာဏံ၊ လည်းကောင်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဣမာ ဒသ၊ ဤဆယ်ပါးတို့သည်။
[မဂ် ၄-ပါး, ဖိုလ် ၄-ပါး, သုည တဝိဟာရ သမာပတ်, အနိမိတ္တဝိဟာရ သမာပတ်အားဖြင့် ၁၀-ပါးတို့သည်။]
ဝိပဿနာ ဝသေန၊ ဝိပဿနာ၏အစွမ်းကြောင့်။
ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
["ဒသ သင်္ခါရုပေက္ခာ ဝိပဿနာဝသေန"ဟူသော အဋ္ဌကထာ၌ ဒသ၏သရုပ်ကို ပြသည်။]
ယဒတ္ထိ ယံ ဘူတန္တိ၊ ကား။
ခန္ဓပဉ္စကံ၊ ခန္ဓာငါးပါး အပေါင်းတည်း။
တံ၊ ထိုခန္ဓငါးပါးအပေါင်းကို။
မုဉ္စိတုကမျတာဉာဏေန၊ မုဉ္စိတုကမျတာဉာဏ်ဖြင့်။
ပဇဟတိ၊ ပယ်စွန့်၏။
ဒိဋ္ဌသောဝတ္ထိကတ္တယဿ၊ မြင်အပ်ပြီးသော လည်ရစ်သုံးခု အပေါင်းရှိသော မြွေ၏(အပေါ်၌)။
[ဒိဋ္ဌိ+သောဝတ္ထိကတ္တယံ ယဿသော တထာ, သပ္ပေါ။-မဓု။]
သပ္ပလက္ခဏဝိစိနနေ၊ မြွေ၏လက္ခဏာကို ရှာဖွေစိစစ်ခြင်း၌။
(ဥပေက္ခံ၊ လျစ်လျူရှုခြင်းကို။
ပဋိလဘတိ) ဝိယ၊ ရသကဲ့သို့။
(ဧဝံ၊ တူ။)
ဓိဋ္ဌလက္ခဏတ္တယဿ၊ မြင်အပ်ပြီးသော လက္ခဏာသုံးပါးအပေါင်းရှိသော။
ဘူတဿ၊ ထင်ရှားရှိသော ခန္ဓာငါးပါးအပေါင်း၏ (အပေါ်၌)။
သင်္ခါရ လက္ခဏဝိစိနနေ၊ သင်္ခါရလက္ခဏာကို ရှာဖွေ စိစစ်ခြင်း၌။
ဥပေက္ခံ၊ အသင့်အားဖြင့် ရှုတတ်သောဉာဏ်ကို။
ပဋိလဘတိ၊ ရ၏။
အနာဘောဂရသာတိ၊ ကား။
ပဏီတသုခေ၊ မွန်မြတ်သော ချမ်းသာဖြစ်သော။
တသ္မိံပိ၊ ထို တတိယဈာန်ချမ်းသာ၌ သော်မှလည်း။
အဝနတိ ပဋိပက္ခကိစ္စာ၊ ကိုင်းညွတ်တတ်သော တဏှာ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ကိစ္စရှိ၏။
ဣတိ၊ အတ္ထော။
နာမကာယေန၊ သမ္ပယုတ္တနာမျှကာယဖြင့်။
စေတသိကသုခံ၊ စေတသိက သုခကိုလည်းကောင်း။
ကာယိက။ပ။
သမုဋ္ဌာပနေန၊ ကာယိကသုခ၏အကြောင်း ဖြစ်သော ပဏီတရုပ်ကို ဖြစ်စေခြင်းအားဖြင့်။
ကာယိကသုခဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ဈာနသမင်္ဂီ၊ တတိယဈာန်နှင့် ပြည့်စုံခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
ပဋိသံဝေဒေတိ၊ ခံစား၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ဖုဋတ္တာ၊ ပျံ့နှံ့ အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဗျာပိတတ္တာ၊ ပျံ့နှံ့အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ (သုခံ ပတိသံဝေဒေယျ-၌စပ်။)
ဟိ၊ ဥပမာဆောင် ထင်အောင်ပြဦးအံ့။
ဥဒကေန၊ ရေသည်။
ဖုဋသရီရဿ၊ ပျံ့နှံ့အပ်သော ကိုယ်ရှိသူ၏ သန္တာန်၌။
တာဒိသေ၊ ထိုကဲ့သို့ ရှုအပ်သော။ (သုခဖြစ်လောက်သော။)
နာတိ ပစ္စနီကေ၊ အလွန်မဆန့်ကျင်သော။
[အလွန်ဆန့်ကျင်သော လေ စသည်ထိလျှင် သုခမဖြစ်ဘဲ ဒုက္ခ ဖြစ်သောကြောင့် "နာတိပစ္စနီကေ"ဟု ဆိုသည်။]
ဝါတာဒိကေ၊ လေ အစရှိသော။
ဖောဋ္ဌဗ္ဗေ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံသည်။
ဖုဋ္ဌေ၊ တွေ့ထိလတ်သော်။
သုခံ၊ သုခသည်။
ဥပ္ပဇ္ဇတိ ယထာ၊ ဖြစ်သကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ တူ။
ဧတေဟိ၊ ဤ ပဏီတ ရုပ်တို့သည်။
ဖုဋသရီရဿပိ၊ ပျံ့နှံ့အပ်သော ကိုယ်ရှိသူ၏ သန္တာန်၌လည်း။
(သုခံ၊ သည်။
ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။)
စတုတ္ထဇ္ဈာနကထာဝဏ္ဏနာ
စတုတ္ထဇ္ဈာနကထာ အဖွင့်
စတုတ္ထဇ္ဈာနကထာဝဏ္ဏနာ
စတုတ္ထဇ္ဈာနကထာ အဖွင့်
အဝိဘူတပစ္စုပဋ္ဌာနာတိ၊ ကား။
သုခဒုက္ခာနိ ဝိယ၊ သုခ ဒုက္ခတို့ကဲ့သို့။
အဝိဘူ တာကာရာ၊ မထင်ရှားသော အခြင်းအရာရှိ၏။
[ဝိသဒိသူပမာ၊ "သုခ ဒုက္ခတို့၏ ဖြစ်ပုံသည် ထင်ရှားသကဲ့သို့ ဤ ဥပေက္ခာ၏ဖြစ်ပုံသည် မထင်ရှား"ဟူလို။]
ပိဋ္ဌိပါသာဏဂတမိဂမဂ္ဂေါ ဝိယ၊ ကျောက်ဖျာအပြင်၌ သွားသော သမင်၏လမ်းကြောင်း ကဲ့သို့။
[ဂတကို မိဂ-၌ စပ်၊ (တစ်နည်း) "သွားအပ်သော" ဟု ပေးလျှင် ဂတကို မဂ္ဂေါ-၌ စပ်။]
တဒနုမာတဗ္ဗာဝိဘူတာကာရောပဋ္ဌာနာ၊ ထိုသုခ ဒုက္ခတို့ဖြင့် မှန်းဆအပ်သော မထင်ရှားသော အခြင်းအရာရှိ၏ဟု ယောဂီတို့ဉာဏ်အား ရှေးရှု ထင်လာ၏။
[ဤဝါကျ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ပါရာဇိကဏ် ဘာသာဋီကာ၌ ပြထားပြီ။]
စတုက္ကနယဝဏ္ဏနာ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။