Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā

တတိယဇ္ဈာနကထာဝဏ္ဏနာ

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

တတိယဇ္ဈာနကထာဝဏ္ဏနာ

ပရိသုဒ္ဓပကတိ၊ စင်ကြယ်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ ပင်ကိုသဘောဟူသည်။ ခီဏာသဝ ပကတိ၊ ကုန်းခမ်းပြီးသော အာသဝေါရှိသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ ပင်ကို သဘောဖြစ်သော။ နိက္ကိလေသတာ၊ ကိလေသာ မရှိသူ၏ အဖြစ်တည်း။
ဥပေက္ခာ နိမိတ္တန္တိ ဧတ္ထ၊ ၌။ လီနုဒ္ဓစ္စပက္ခပါတရဟိတံ၊ တွန့်ဆုတ်ခြင်းအဖို့, ပျံ့လွင့်ခြင်းအဖို့၌ ကျရောက်ခြင်းမှ ကင်းသော။ မဇ္ဈတ္တံ၊ အလယ်အလတ်၌ တည်သော သဘောရှိသော။ ဝါ၊ လျစ်လျူရှုတတ်သော။ ဝီရိယံ၊ ဝီရိယကို။ ဥပေက္ခာတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ။ တဒေဝ၊ ထို ရှေးရှေး ဝီရိယသည်ပင်။ တံ အာကာရံ၊ ထို လျစ်လျူရှုခြင်း ဟူသော အခြင်းအရာကို။ ဂဟေတွာ၊ ၍။ ပဝတ္တေတဗ္ဗဿ၊ ဖြစ်စေထိုက်သော။ တာဒိသဿ၊ ထိုကဲ့သို့ ရှုအပ်သော။ ဝီရိယဿ၊ နောက်နောက် ဝီရိယ၏။ နိမိတ္တဘာဝတော၊ အကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဥပေက္ခာနိမိတ္တံ၊ ဥပေက္ခာနိမိတ္တ မည်၏။ ["ဒသ သင်္ခါရုပေက္ခာ ဝိပဿနာဝသေန ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ"ဟူသော အဋ္ဌကထာ-လာ ပါဠိတော်၏ အဆက်ကိုပြလို၍ "ပဌမဇ္ဈာနပဋိလာဘတ္ထာယ"စသည် မိန့်။]
ပဌမဇ္ဈာန ပဋိလာဘတ္ထာယ၊ ပဌမဈာန်ကို ရခြင်းအကျိုးငှာ။ နီဝရံဏေ၊ နီဝရဏတို့ကို။ (ပဋိသင်္ခါသန္တိဋ္ဌနာပညာ၊ အသင့်အားဖြင့် ရှုလျက် ကောင်းစွာ တည်တတ်သောပညာဟု ဆိုအပ်သော။ သင်္ခါရုပေက္ခာသု၊ သင်္ခါရုပေက္ခာတို့၌။ ဉာဏံ၊ ဉာဏ်လည်းကောင်း။) ပ ။ နေဝသညာ။ ပ ။ ပဋိလာဘတ္ထာယ၊ နေဝသညာ သညာယတန သမာပတ်ကို ရခြင်းအကျိုးငှာ။ အာကိဉ္စညာယတနသညံ၊ အာကိဉ္စညာယတန သညာကို။ ပဋိသင်္ခါ။ပ။ ဉာဏံ၊ လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမာ အဋ္ဌ၊ ဤ ရှစ်ပါးတို့သည်။ သမာပတ္တိဝသေန၊ သမာပတ်၏ အစွမ်းကြောင့်။ (သမာဓိ၏အစွမ်းကြောင့်) ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ကုန်၏။ ["အဋ္ဌ သင်္ခါရုပေက္ခာ သမာဓိဝသေန" ဟူသော အဋ္ဌကထာ၌ အဋ္ဌ၏သရုပ်ကို ပြသည်။]
သောတာပတ္တိမဂ္ဂပဋိလာဘတ္ထာယ၊ ငှာ။ **ဥပ္ပါဒံ။ပ။ဇာတိံ**။ ။ဥပ္ပါဒန္တိ ပုရိမကမ္မပစ္စယာ ဣဓ ဥပ္ပတ္တိံ၊ ပဝတ္တန္တိ တထာ ဥပ္ပန္နဿ ပဝတ္တိံ ၊ နိမိတ္တန္တိ သဗ္ဗမ္ပိ သင်္ခါရဂတံ, နိမိတ္တဘာဝေန ဥပဋ္ဌာနတော၊ အာယူဟနန္တိ အာယတိံ ပဋိသန္ဓိ ဟေတုဘူတံ ကမ္မံ၊ ပဋိသန္ဓိန္တိ အာယတိံ ဥပတ္တိံ ၊ ဂတိန္တိ ယာယ ဂတိယာ သာ ပဋိသန္ဓိ ဟောတိ၊ နိဗ္ဗတ္တိန္တိ ခန္ဓာနံ နိဗ္ဗတ္တနံ၊ ဥပပတ္တိန္တိ "သမာပန္နဿ ဝါ ဥပပန္နဿ ဝါ" တိ ဧဝံ ဝုတ္တံ ဝါပါကပ္ပဝတ္တိံ၊ ဇာတိန္တိ ဇာရာဒီနံ ပစ္စယ ဘူတံ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိံ ၊ ဇရာမရဏာဒယော ပါကဋာ ဧဝ၊ ဧတ္ထ စ ဥပ္ပါဒါ ယော ပဉ္စေဝ သင်္ခရုပေက္ခာ ဉာဏဿ ဝိသယဝသေန ဝုတ္တာ၊ သေသာ တေသံ ဝေဝစနဝသေန၊ "နိဗ္ဗတ္တိ ဇာတံ"။ တိ ဣဒဉှိ ဒွယံ ဥပ္ပါဒဿ စေဝ ပဋိသန္ဓိယာ စ ဝေဝစနံ၊ "ဂတိ ဥပပတ္တိစာ" တိဣဒံ ဒွယံ ပဝတ္တဿ၊ ဇရာဒယော နိမိတ္တဿာတိ။-အနု။ ဥပ္ပါဒံ၊ ရှေးကံကြောင့် ဤ ဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေဖြစ်ခြင်းကို လည်းကောင်း။ ပဝတ္တံ၊ ပဝတ္တိအခါ၌ အဆက်မပြတ်ခြင်းကို လည်းကောင်း။ နိမိတ္တံ၊ သင်္ခါရနိမိတ်ကို လည်းကောင်း။ အာယူဟနံ၊ နောက်ဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေဖြစ်ဖို့ရန် အားထုတ်အပ်သော ကံကိုလည်းကောင်း။ ပဋိသန္ဓိံ၊ နောက်ဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေကို လည်းကောင်း။ ဂတိံ၊ ဂတိကို လည်းကောင်း။ နိဗ္ဗတ္တိံ၊ ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း။ ဥပ၀တ္တိံ၊ အကျိုးဝိပါက်၏ ဖြစ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း။ ဇာတိံ၊ ဇာတိကိုလည်းကောင်း။ ဇရာ။ပ။ ဥပါယာသေ၊ ဇရာ, မရဏ, သောက, ပရိဒေဝ, ဒုက္ခ, ဒေါမနဿ ဥပါယာသတို့ကို လည်းကောင်း။ (ပဋိသင်္ခါ။ပ။ ဉာဏံ၊ လည်းကောင်း။)
သောတာပတ္တိဖလ သမာ ပတ္တတ္ထာယ၊ ငှာ။ပ။ သုညတဝိဟာရ သမာပတ္တတ္ထာယ၊ သုညတဝိဟာရ သမာပတ် အကျိုးငှာ။ [သုညတနိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုသော သမာပတ်ကိုပင် "သုညတဝိဟာရ သမာပတ်"ဟု ခေါ်သည်] ။ပ။
အနိမိတ္တဝိဟာရ သမာပတ္တတ္ထာယ၊ ငှာ။ [အနိမိတ္တ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုသော သမာပတ်ကိုပင် "အနိမိတ္တဝိဟာရ သမာပတ်"ဟု ခေါ်သည်။] ဥပ္ပါဒံ၊ ကိုလည်းကောင်း။ပ။ ဉာဏံ၊ လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမာ ဒသ၊ ဤဆယ်ပါးတို့သည်။ [မဂ် ၄-ပါး, ဖိုလ် ၄-ပါး, သုည တဝိဟာရ သမာပတ်, အနိမိတ္တဝိဟာရ သမာပတ်အားဖြင့် ၁၀-ပါးတို့သည်။] ဝိပဿနာ ဝသေန၊ ဝိပဿနာ၏အစွမ်းကြောင့်။ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။ ["ဒသ သင်္ခါရုပေက္ခာ ဝိပဿနာဝသေန"ဟူသော အဋ္ဌကထာ၌ ဒသ၏သရုပ်ကို ပြသည်။]
ယဒတ္ထိ ယံ ဘူတန္တိ၊ ကား။ ခန္ဓပဉ္စကံ၊ ခန္ဓာငါးပါး အပေါင်းတည်း။ တံ၊ ထိုခန္ဓငါးပါးအပေါင်းကို။ မုဉ္စိတုကမျတာဉာဏေန၊ မုဉ္စိတုကမျတာဉာဏ်ဖြင့်။ ပဇဟတိ၊ ပယ်စွန့်၏။
ဒိဋ္ဌသောဝတ္ထိကတ္တယဿ၊ မြင်အပ်ပြီးသော လည်ရစ်သုံးခု အပေါင်းရှိသော မြွေ၏(အပေါ်၌)။ [ဒိဋ္ဌိ+သောဝတ္ထိကတ္တယံ ယဿသော တထာ, သပ္ပေါ။-မဓု။] သပ္ပလက္ခဏဝိစိနနေ၊ မြွေ၏လက္ခဏာကို ရှာဖွေစိစစ်ခြင်း၌။ (ဥပေက္ခံ၊ လျစ်လျူရှုခြင်းကို။ ပဋိလဘတိ) ဝိယ၊ ရသကဲ့သို့။ (ဧဝံ၊ တူ။) ဓိဋ္ဌလက္ခဏတ္တယဿ၊ မြင်အပ်ပြီးသော လက္ခဏာသုံးပါးအပေါင်းရှိသော။ ဘူတဿ၊ ထင်ရှားရှိသော ခန္ဓာငါးပါးအပေါင်း၏ (အပေါ်၌)။ သင်္ခါရ လက္ခဏဝိစိနနေ၊ သင်္ခါရလက္ခဏာကို ရှာဖွေ စိစစ်ခြင်း၌။ ဥပေက္ခံ၊ အသင့်အားဖြင့် ရှုတတ်သောဉာဏ်ကို။ ပဋိလဘတိ၊ ရ၏။
အနာဘောဂရသာတိ၊ ကား။ ပဏီတသုခေ၊ မွန်မြတ်သော ချမ်းသာဖြစ်သော။ တသ္မိံပိ၊ ထို တတိယဈာန်ချမ်းသာ၌ သော်မှလည်း။ အဝနတိ ပဋိပက္ခကိစ္စာ၊ ကိုင်းညွတ်တတ်သော တဏှာ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ကိစ္စရှိ၏။ ဣတိ၊ အတ္ထော။
နာမကာယေန၊ သမ္ပယုတ္တနာမျှကာယဖြင့်။ စေတသိကသုခံ၊ စေတသိက သုခကိုလည်းကောင်း။ ကာယိက။ပ။ သမုဋ္ဌာပနေန၊ ကာယိကသုခ၏အကြောင်း ဖြစ်သော ပဏီတရုပ်ကို ဖြစ်စေခြင်းအားဖြင့်။ ကာယိကသုခဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။ ဈာနသမင်္ဂီ၊ တတိယဈာန်နှင့် ပြည့်စုံခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ပဋိသံဝေဒေတိ၊ ခံစား၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ဖုဋတ္တာ၊ ပျံ့နှံ့ အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဗျာပိတတ္တာ၊ ပျံ့နှံ့အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ (သုခံ ပတိသံဝေဒေယျ-၌စပ်။)
ဟိ၊ ဥပမာဆောင် ထင်အောင်ပြဦးအံ့။ ဥဒကေန၊ ရေသည်။ ဖုဋသရီရဿ၊ ပျံ့နှံ့အပ်သော ကိုယ်ရှိသူ၏ သန္တာန်၌။ တာဒိသေ၊ ထိုကဲ့သို့ ရှုအပ်သော။ (သုခဖြစ်လောက်သော။) နာတိ ပစ္စနီကေ၊ အလွန်မဆန့်ကျင်သော။ [အလွန်ဆန့်ကျင်သော လေ စသည်ထိလျှင် သုခမဖြစ်ဘဲ ဒုက္ခ ဖြစ်သောကြောင့် "နာတိပစ္စနီကေ"ဟု ဆိုသည်။] ဝါတာဒိကေ၊ လေ အစရှိသော။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံသည်။ ဖုဋ္ဌေ၊ တွေ့ထိလတ်သော်။ သုခံ၊ သုခသည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ယထာ၊ ဖြစ်သကဲ့သို့။ ဧဝံ၊ တူ။ ဧတေဟိ၊ ဤ ပဏီတ ရုပ်တို့သည်။ ဖုဋသရီရဿပိ၊ ပျံ့နှံ့အပ်သော ကိုယ်ရှိသူ၏ သန္တာန်၌လည်း။ (သုခံ၊ သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။)