Issues
ເລືອກເວີຊັນ
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
云台教理组
中文
Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā

Dukaatthuddhāravaṇṇanā

ຜູ້ຂຽນ: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

မာနော ၊ပေ၊ ဣဒံ၊ ဤစကားကို၊ အဝုတ္တ ၊ပေ၊ ဝသေန၊ မဆိုအပ်သေးသော အထူးအပြားကို ပြခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်၊ ဝုတ္တံ၊ အညထာ၊ အဝုတ္တပ္ပကာရဒဿနမှ တစ်ပါးသောအခြင်းအရာအားဖြင့်၊ (အတ္တေ၊ ကို၊ ဂယှမာနေ၊ သော၊) မာနော၊ သည်၊ မာက၊ပေ၊ ဇာနေဟိ၊ ကာမရာဂသံယောဇဉ်, အဝိဇ္ဇာသံယောဇဉ်တို့နှင့်၊ ဧကတော၊ တစ်ပေါင်းတည်း၊ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဣတိ၊ ကြောင့်၊ ဒွိဓာတိ၊ ဟူ၍၊ ဝတ္တဗ္ဗောသိယာ၊ **အဝုတ္တ ၊ပေ၊ ဝုတ္တံ** ။ ။ရှေ့၌ “ကာမရာဂေါ တာဝ မာနသံယောဇန အဝိဇ္ဇာ သံယောဇနေဟိ စေဝ ပေ၊ ဧကတော ဝုစ္စတိ"ဟု ဆိုခဲ့၏၊ ထိုစကားအရ “မာန လည်း ကာမရာဂအပိဇ္ဇာတို့နှင့် အတူဖြစ်၏”ဟု ဆိုပြီးဖြစ်တော့၏၊ ထို့ကြောင့် “မာနောဘဝရာဂေါ ၊ပေ၊ ဧကဓာ၀”ဟူသော စကားကို “ရှေ့၌ မဆိုအပ်သေးသော အပြားကို ပြသောစကား”ဟု ဆိုသည်။
ဘဝရာဂါဒီသု၊ တို့၌၊ ဧသနယော၊
တထာ၊ပေ၊ဧတ္ထ၊ ပါဌ်၌၊ တထာတိဧတဿ၊ ဤပုဒ်၏၊ ဧကဓာဝါတိ၊ ဟူ၍၊ အတ္ထော (ဟောတိ၊) [တထာဖြင့် “ဧကဓာဝ”ကို ပြန်၍ညွှန်သည်-ဟူလို။]
သသင်္ခါရိကေသူတိဣဒံ၊ ကို၊ ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏဿ၊ ၏၊ တီဟိ၊ န်သော၊ နီဝရဏေဟိ၊ တို့နှင့်၊ (ထိနမိဒ္ဓ, ဥဒ္ဓစ္စ, အဝိဇ္ဇာနိဝရဏတို့နှင့်၊) သဒ္ဓိံ, ဥပ္ပဇ္ဇန ၊ပေ၊ မတ္တံ၊ ဖြစ်ရာဌာနကို ပြကြောင်းစကားမျှဟူ၍၊ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။ နိယမတော၊ မြဲသောအားဖြင့်၊ တတ္ထ၊ ထိုသသင်္ခါရိကစိတ်တို့၌၊ တဿ၊ ထိုကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏ၏၊ တေဟိ၊ ထိုသုံးပါးသော နီဝရဏတို့နှင့်တကွ၊ ဥပ္ပတ္တိဒဿနတ္တံ၊ ဖြစ်ပုံကို ပြခြင်းအကျိုးရှိ၏ဟူ၍၊ န(ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊) (ကသာ), ထိနမိဒ္ဓဿ၊ ၏၊ အနိယတတ္တာ၊ အနိယစေတသိက်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
ဟေဋ္ဌိမပရိစ္ဆေဒေနာတိ၊ ကား၊ ဥဒ္ဓစ္စဿ၊ ၏၊ သဗ္ဗာကုသလေ၊ အလုံးစုံ သော အကုသိုလ်၌၊ ဥပ္ပဇ္ဇနတော၊ ကြောင့်၊ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတေ၊ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ် စိတ္တုပ္ပာဒ်၌၊ ဒွေ၊ နှစ်ပါးသော နီဝရဏတို့သည်လည်းကောင်း၊ အညေသု၊ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်စိတ္တုပ္ပာဒ်မှ တစ်ပါးသော အကုသိုလ်စိတ်တို့တွင်၊ ထိနမိဒ္ဓ ကုက္ကုစ္စ၊ မှကင်းသော စိတ္တုပ္ပာဒ်၌၊ တီဏိ၊ သုံးပါးသော နီဝရဏတို့သည်လည်းကောင်း၊ ဟေဋ္ဌိမန္တတော၊ အောက်၌ဖြစ်သော အပိုင်းအခြားအားဖြင့်၊ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဣတိ ကတွာ၊ ဤသို့ နှစ်လုံးသွင်း၍၊ ဒွေ တီဏီတိ၊ ဟူ၍၊ ဝုတ္တံ၊ ဣတိ အတ္ထော၊ **ဒွေ တီဏိ** ။ ။ဒေါတိ-ဥဒ္ဓစ္စဝိဇ္ဇာနိဝရဏနိ၊ တီဏီတိ-ကာမစ္ဆန္ဒဗျာပါဒ ဝိစိကိစ္ဆာသု ဧကေကေန ဥဒ္ဓစ္စာဝိဇ္ဇာနိဝရဏာနိ၊ ဒွေဝါ တီဏိဝါတီ ပါဠိယံ ဝါသဒ္ဒဿ လုတ္တနိဒ္ဒိဋ္ဌတံ အာဟ၊-အနု။
ပန၊ ဆက်၊ ယတ္တကာနံ၊ အကြင်မျှလောက် အတိုင်းအရှည် ရှိကုန်သောနီဝရဏတို့၏၊ ဧကတော,ဥပ္ပတ္တိယံ၊ ဖြစ်ရာအခါ၌၊ နီဝရဏာ၊ပေ၊ စာတိ၊ ဟူသော၊ အယံ အတ္ထော၊ သည်၊ သမ္ဘဝတိ၊ ဟေဋ္ဌိမန္တေန၊ အားဖြင့်၊ တေသံ၊ ထိုနီဝရဏတို့ကို၊ ဒဿနတ္ထံ၊ ဝှာ၊ ဒွေတိ၊ ဟူ၍၊ ဝုတ္တံ၊
တတော၊ ထို နှစ်ပါးမှ၊ ဥဒ္ဓမ္ပိ၊ ၌လည်း၊ ပဝတ္တိယံ၊ ဖြစ်ရာအခါ၌၊ အယံ အတ္ထော၊ သည်၊ သမ္ဘဝတိဧဝ၊ သာ၊ ဣတိ၊ သို့၊ ဒဿနတ္တံတီဏီတိ ဝုတ္တံ၊
စ၊ ဆက်၊ ဒွေ တီဏီတိ၊ ကား၊ ဒွေဝါ၊ နှစ်ပါးသော်လည်းဖြစ်ကုန်သော၊ တီဏိဝါ၊ န်သော၊ (နီဝရဏာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ၊) ဣတိ၊ သို့၊ အနိယမနိဒ္ဒေသော၊ အနိယမအနက်ကို ညွှန်ပြခြင်းသည်။(ဟောတိ၊) ဣတိ၊ ကြောင့်၊ စတ္တာရိဝါ၊ လေးပါသောနီဝရဏ တို့သည်လည်းကောင်း၊ ပဉ္စဝါ၊ သော်လည်းကောင်း၊ (ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ၊) ဣတိပိ၊ သို့လည်း၊ ဝိညာယတိ၊ (၅ပါးတစ်ပြိုင်နက်ဖြစ်ဖို့ရန် ဌာနကိုရှာသင့်၏။ ၄ ပါးတစ်ပြိုင်နက် ဖြစ်ဖို့ရန်ကား ကာမစ္ဆန္ဒ-ထိနမိဒ္ဓ-ဥဒ္ဓစ္စ-အဝိဇ္ဇာအားဖြင့်လည်းကောင်း, ဗျာပါဒ- ထိနမိဒ္ဓ-ဥဒ္ဓစ္စ-ကုက္ကုစ္စ-အဝိဇ္ဇာအားဖြင့်လည်းကောင်း ရနိုင်၏။]
ဝါ၊ တစ်နည်း၊ ဧတံ၊ ဤဒွေတီဏိဟူသော စကားသည်၊ ယတ္ထ၊ အကြင်စိတ်၌၊ သဟုပ္ပတ္တိ၊ တကွဖြစ်ခြင်းသည်၊ (အတ္ထိ၊) တတ္ထ၊ ၌၊ နီဝရဏာစေဝ၊ တို့သည်လည်းကောင်း၊ နီဝရဏသမ္ပယုတ္တာစ၊ နိဝရဏနှင့် ယှဉ်ကုန်သည်လည်းကောင်း၊ ဟောန္တိ ၊ ဣတိ၊ သို့၊ ဧတဿ လက္ခဏဿ၊ ဤလက္ခဏာကို၊ ဒဿနံ၊ ပြကြောင်းစကားတည်း၊ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်၊
ယတ္ထ၊ အကြင်စိတ္တုပ္ပာဒ်၌၊ စတ္တာရိစ၊ လေးပါးသော နီဝရဏတို့သည်လည်းကောင်း၊ ပဉ္စစ၊ လည်း ကောင်း၊ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ၊ တတ္ထစ၊ ၌လည်း၊ အယံ အတ္ထော၊ သည်၊ ဝါ၊ ကို၊ သာဓိတော၊ ပြီးစေအပ်သည်၊ ဟောတိ၊
ဧဝဉ္စ ကတွာ၊ ကြောင့်၊ ကိလေသဂေါစ္ဆကေစ၊ ၌လည်း၊ ဒွေ တယောတိ၊ ဟူ၍၊ ဝုတ္တံ၊
ဟိ၊ မှန်၊ လက္ခဏဒဿနဝသေန၊ ဖြင့်၊ ကိလေသာစေဝ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း၊ ကိလေသသမ္ပယုတ္တာစ၊ တို့ကို လည်းကောင်း၊ ဝုတ္တာ၊ သဗ္ဗေ၊ န်သော၊ သမ္ဘဝန္တာနံ၊ ဖြစ်သင့်သော ကိလေသာတို့ကို၊ သရူပေန၊ အားဖြင့်၊ ဒဿနဝသေန၊ ဖြင့်၊ န (ဝုတ္တာ)၊ ဟောတော်မူအပ်ကုန်သည် မဟုတ်၊ ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
ဥဒ္ဓစ္စံ၊ သည်၊ သဗ္ဗာကုသလေ၊ ၌၊ ယဒိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ (ဧဝံ သတိ၊) ကသ္မာ, ဥဒ္ဓစ္စ ပေဥပ္ပဇ္ဇတီတိ၊ ဟူ၍၊ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပါသနည်း၊ **ယဒိ ဥဒ္ဓစ္စံ ၊ပေ၊ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ** ။ ။ဥဒ္ဓစ္စသည် အကုသိုလ်အားလုံးနှင့် ယှဉ်ပါလျက် အဘယ်ကြောင့် ပါဠိတော်၌ “ဥဒ္ဓစ္စ သဟဂတေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ”ဟု ဟောတော်မူ အပ်ပါသနည်းဟု မေးသည်၊ [သုတ္တန္တေ စသော စကားသည် သုတ္တန်ပါဠိတော်အချို့၌ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏကို ဟောတော်မမူဘဲ ဈာန်အင်္ဂါငါးပါး၏ တိုက်ရိုက်ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သော နီဝရဏငါးပါးကိုသာ ဟောတော်မူခြင်းကို အခြေခံ၍ ဖြေသောစကားတည်း၊ မှန်၏-“ဝိတက္ကော ထိနမိဒ္ဓဿ"စသော စကား၌ အဝိဇ္ဇာမပါ။]
သုတ္တန္တေ၊ ၌၊ ဝုတ္တေသုံ၊ န်သော၊ ပဉ္စသု၊ န်သော၊ နီဝရဏေသု၊ တို့တွင်၊ အည ၊ပေ၊ ရဟိတဿ၊ တစ်ပါးသော နီဝရဏမှကင်းသော၊ ဥဒ္ဓစ္စဿ၊ ၏၊ ဝိသယဝိသေသ ဒဿနတ္ထံ၊ ဖြစ်ရာစိတ်အထူးကို ပြခြင်းအကျိုးငှာ၊ (ဝုတ္တံ၊)
ပန၊ ဆက်၊ ဆဋ္ဌံ၊ သော၊ နီဝရဏံ၊ (အဝိဇ္ဇာ)နီဝရဏသည်၊ အဘိဓမ္မေ၊ ၌၊ ဣတရေဟိ၊ အခြားသော နီဝရဏတို့နှင့်၊ သဟဂတံ၊ တကွဖြစ်၏၊ ဣတိ၊ ကြောင့်၊ အညနီဝရဏ ရဟိတဿ၊ သော၊ တဿ၊ ထိုအဝိဇ္ဇနီဝရဏ၏၊ ကောစိ၊ သော၊ ဝိသယဝိသေသော၊ ဖြစ်ရာဌာနအထူးသည်၊ န အတ္ထိ၊ အတ္ထာ၊ နှင့်၊ သဟဂတေဟိ၊ တကွ ဖြစ်သော နီဝဝရဏတို့နှင့်၊ ဝိနာ၊ ၍၊ ဥပ္ပဇ္ဇနဋ္ဌာနာဘာဝါ၊ ဖြစ်ရာဌာန မရှိခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ တဒုပလက္ခိတဿ၊ ထိုအဝိဇ္ဇာနီဝရဏဖြင့် မှတ်သားအပ်သော၊ စိတ္တုပ္ပာဒဿ၊ ၏၊ အဘာဝေါစ၊ ကြောင့်လည်းကောင်း၊ ဝိသယ ဝိသေသော၊ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏ၏ ဖြစ်ရာဌာနအထူးသည်၊ နတ္ထေဝ၊ တသ္မာ, တံ၊ ထိုအဝိဇ္ဇာနီဝရဏကို၊ သဗ္ဗာကုသလေ၊ ၌၊ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ၊ ဟူ၍၊ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ၊
ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတော၊ သော၊ ဝုတ္တစိတ္တုပ္ပာဒေါပန၊ ဆိုအပ်ပြီးသော စိတ္တုပ္ပာဒ်သည်ကား၊ သေသဓမ္မာနံ၊ ဥဒ္ဓစ္စမှကြွင်းသော တရားတို့၏၊ (ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်စိတ်၌ယှဉ်သော ကြွင်းသောတရားတို့၏၊) ဥဒ္ဓစ္စာနုဝတ္တနဘာဝေ န၊ ဥဒ္ဓစ္စသို့ အစဉ်လိုက်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်၊ တဒုပလက္ခိတော၊ ထိုဥဒ္ဓစ္စဖြင့် မှတ်သားအပ်သော၊ ဥဒ္ဓစ္စဿ၊ ၏၊ ဝိသယဝိသေသော၊ သည်၊ (အတ္ထိ၊) တသ္မာ, သဗ္ဗကုသလေ၊ ၌၊ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ၊ သော၊ ဥဒ္ဓစ္စံ၊ ကို၊ (ဂဟေတွာ၌ စပ်၊) သာမညေန၊ ဥဒ္ဓစ္စသာမညအားဖြင့်၊ ဥဒ္ဓစ္စနီဝရဏံတိ၊ ဟူ၍၊ ဂဟေတွာပိ၊ ယူပြီး၍လည်း၊ တံ၊ ထိုဥဒ္ဓစ္စနိဝရဏကို၊ အတ္တနော၊ ၏၊ ဝိသယဝိသေသေန၊ ဖြင့်၊ ပကာသေတုံ၊ ငှာ၊ ဥဒ္ဓစ္စ ၊ပေ၊ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ၊ ဟူ၍၊ အာဟ။
စ၊ ဆက်၊ ဧဝံ၏၊ သို့၊ ပကာသနံ၊ ပြခြင်းကို၊ ဝိသယဝိသေသေသု၊ ဖြစ်ရာ ဌာန အထူးရှိကုန်သော၊ လောဘ ၊ပေ၊ ဂတေသု၊ လောဘသဟဂုတ်စိတ်, ဒေါမနဿသဟဂုတ်စိတ်, သသင်္ခါရိကစိတ်, ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ်, ဥဒ္ဓစ္စသဟ ဂုတ်စိတ်တို့၌၊ ပဉ္စနီဝရဏာနိ၊ တို့ကို၊ ဝဝတ္ထပေတွာ၊ ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ပြီး၍၊ တေသံ၊ ထိုနီဝရဏတို့သို့၊ ဗျာပကဘာဝေန၊ ပျံ့နှံ့တတ်သည်၏အဖြစ်ဖြင့်၊ ဆဋ္ဌံ၊ ခြောက်ခုမြောက် အဝိဇ္ဇာနီဝရဏကို၊ ပကာသေတုံ ကတန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ။ **ဧ၀ဉ္စ ပကာသနံ** ။ ။“ဂတန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ”၌စပ်၊ လောဘ၊ပေ၊ သဟဂတေသုဝယ် လောဘသဟဂတစသည်ဖြင့် အသီးသီး တွဲပါ၊ ထိုတွင် လောဘသဟဂတဖြင့် ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏ၏ ဝိသယဝိသေသကို ပြ၏၊ပေ၊ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတဖြင့် ဥဒ္ဓစ္စနီဝရဏ၏ ဝိသယဝိသေသကို ပြ၏၊ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏကား ထိုငါပါးတို့သို့ ပျံ့နှံ့၏။
ပန၊ ဝါဒန္တ ရကား၊ ကေစိ၊ အချို့ဆရာတို့သည်၊ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတေတိ (ဧတ္ထ)၊ ဤပါဌ်၌၊ သာမညေန၊ သာမညအားဖြင့်၊ သဗ္ဗံ၊ သော၊ ဥဒ္ဓစ္စံ၊ ကို၊ ဥဒ္ဓစ္စန္တိ၊ ဥဒ္ဓစ္စဟူ၍၊ ဂဟေတွာ၊ ၍၊ တေန၊ ဥဒ္ဓစ္စနှင့်၊ သဟဂတေ၊ တကွဖြစ်သော၊ စိတ္တုပ္ပာဒေ၊ ၌၊ (အကုသိုလ်စိတ်အားလုံး၌၊) (ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊) ဣတိ၊ သို့၊ ၀ဒန္တိ၊ ပန၊ ထိုသို့ပင် ဆိုကြပါကုန်သော်လည်း၊ အယံ အတ္ထော၊ ဤအနက်အဓိပ္ပာယ် ကို၊ န ဗဟုမတော၊ များစွာ အလေးမပြုအပ်၊ ဝါ၊ များစွာသော ဆရာတို့သည် အသိအမှတ် မပြုအပ်၊ (ကသ္မာ န ဗဟုမတော၊) ဒွါဒသမ ၊ပေ၊ ဝိယ၊ ဒွါဒသမစိတ္တုပ္ပာဒ်၏ကဲ့သို့၊ သဗ္ဗာကုသလစိတ္တုပ္ပာဒါနံ၊ တို့၏၊ ဝါ၊ တို့ကို၊ ဥဒ္ဓစ္စေန၊ ဖြင့်၊ အနုပလက္ခိတတ္တာ(စ)၊ မမှတ်သားအပ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ ဥပလက္ခိတတ္တေ၊ မှတ်သားအပ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်သည်၊ သတိ၊ ဖြစ်လသော်၊ အဋ္ဌသု ၊ပေ၊ အာဒိသု ဝိယ၊ အစရှိသော စကား တို့၌ကဲ့သို့၊ [ဤစကားရပ်၌ “အဋ္ဌသု”ဟု သင်္ချာတပ်၍ ထားအပ်သကဲ့သို့၊] အညေသံ၊ န်သော၊ စိတ္တုပ္ပာဒါနံ၊ တို့ကို၊ နိဝတ္တနတ္ထိ၊ တားမြစ်ခြင်းအကျိုးငှာ၊ ဒွါဒသု ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတေသူတိ၊ ဟူ၍၊ (ဒွာဒသသုဟု သင်္ချာတပ်၍၊) ဝတ္တဗ္ဗတ္တာစ၊ ဟောတော်မူထိုက်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ (နု ဗဟုမတော။) **ကေစိ ၊ပေ၊ ဝဒန္တိ** ။ ။“ဥဒ္ဓစ္စနိဝရဏံ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတေ စိတ္တုပ္ပာဒေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ” ဟူသော ပါဠိတော်၌ ကေစိဝါဒကို ပြလိုသောကြောင့် “ကေစိ”စသည် မိန့်၊ ဥဒ္ဓစ္စ သဟဂတေ၌ ဥဒ္ဓစ္စအရ (ဒွါဒသမ အကုသိုလ်စိတ်၌ယှဉ်သော ဥဒ္ဓစ္စသာမက) အကုသိုလ်စိတ် အားလုံး၌ယှဉ်သော ဥဒ္ဓစ္စသာမညကိုသာ ယူ၍ “ထိုဥဒ္ဓစ္စနှင့်တကွဖြစ်သော စိတ္တုပ္ပာဒ်၌ (အကုသိုလ်စိတ်အားလုံး၌)ဖြစ်၏”ဟု ကေစိဆရာတို့က ဆိုကြသည်။ [ထိုအယူကို ပယ်လို၍ “အယံ ပနတ္ထော န ဗဟုမတော"စသည်ကို မိန့်သည်။]
ပန၊ ဆက်၊ သဗ္ဗာကုသလာနံ၊ တို့၏၊ ဝါ၊ တို့ကို၊ ဥဒ္ဓစ္စနုပလက္ခိတတ္တာ၊ ဥဒ္ဓစ္စဖြင့် မမှတ်သားအပ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၊ (န ဝုတ္တ၌ စပ်၊) အဝိဇ္ဇာ နီဝရဏံဝိယ၊ ဝိဇ္ဇာနီဝရဏကဲ့သို့၊ ဣဒမ္ပိ၊ ဤဥဒ္ဓစ္စနီဝရဏသည်လည်း၊ ဝါ၊ ကိုလည်း၊ သဗ္ဗာကုသလေသု ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ၊ ဟူ၍၊ (ဘဂဝတာ)ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဟောတော် မူထိုက်သည်၊ သိယာ၊ ဖြစ်ရာ၏၊ ပန၊ စင်စစ်ကား၊ န ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မမူအပ်၊ တသ္မာ, ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်၊ (သုတ္တန္တေ ဝုတ္တေသုစသည်ဖြင့် ဆိုအပ်ခဲ့သော နည်းဖြင့်သာလျှင်၊) အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော၊
စ၊ ဆက်၊ ယ္မာ, အဝိဇ္ဇာ နီဝရဏံဝိယ၊ ကဲ့သို့၊ ဥဒ္ဓစ္စနီဝရဏဉ္စ၊ သည်လည်း၊ သဗ္ဗာကုသလေသု၊ တို့၌၊ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တသ္မာ, နိက္ခိက္ခေပကဏ္ဍ၊ ၌၊ ကာမစ္ဆန္ဒ ၊ပေ၊ အာဒိ၊ အစရှိသော စကားကို၊ (ဘဂဝတာ)ဝုတ္တံ၊
တေန၊ ကြောင့်၊ ဧကသ္မိံ ယေ၀၊ သော၊ စိတ္တုပ္ပာဒေ၊ ၌၊ ဥဒ္ဓစ္စနီဝရဏံ၊ သည်၊ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဣတိ၊ သို့၊ အဂ္ဂဟေတွာ၊ မယူမူ၍၊ အဓိပ္ပာယော၊ ကို၊ မဂ္ဂိတဗ္ဗော၊ ရှားမှီးထိုက်၏၊ ဣတိ၊ အပြီးတည်း၊ (ဥဒ္ဓစ္စနှင့် စပ်၍ အပြီးတည်း။) **အဂ္ဂဟေတွာ ၊ပေ၊ မဂ္ဂိတဗ္ဗောတိ** ။ ။“ဥဒ္ဓစ္စနိဝရဏံ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတေ စိတ္တုပ္ပါ ဒေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ” ဟူ သော ပါဠိတော်၏အဓိပ္ပာယ်ကို (ဥဒ္ဓစ္စနီဝရဏသည် ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ် စိတ္တုပ္ပာဒ်တစ်ခုတည်းသာ ဖြစ်၏ဟု) တိုက်ရိုက်မယူဘဲ နိက္ခေပကဏ္ဍပါဠိတော်, ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်တို့နှင့် မဆန့်ကျင်လောက်အောင် အဓိပ္ပာယ်ကို ရှားမှီးပါလေဟု နိဂုံးအုပ်သော စကားဖြစ်သည်၊ [အဂ္ဂဟေတွာတိ ယထာရုဝသေနေဝ အတ္ထံ အဂ္ဂဟေတွာ ၊ပေ၊ ဧဝံ အဓိပ္ပာယော ဂဟေသိတဗ္ဗောတိ ယထာဝုတ္တမေ၀ အတ္ထံ နိဂမေတိ၊-အနု။]
ကိလေသဂေါစ္ဆကေ၊ ၌၊ လောဘာဒီနိ၊ န်သော၊ ဒသ၊ မှန်သော၊ ကိလေသ ဝတ္ထူနိ၊ ကိလေသာဝတ္ထုတို့သည်၊ ဣမိနာ အနုက္ကမေန၊ ဤအစဉ်ဖြင့်၊ ဣဓေ၀ အဘိဓမ္မေ၊ ဤအဘိဓမ္မာ၌သာ၊ အာဂတာနိ၊ [ဤပါဠိတော်အတိုင်း သင်္ဂြိုဟ်၌လည်း စဉ်ထား၏၊]
တသ္မာ, ဣဓေဝ၊ ဤပါဠိတော်၌ပင်၊ ဝုတ္တဿ၊ သော၊ အတ္တနာ၊ နှင့်၊ သဟ ဝုတ္တေဟိ၊ အတူတကွ ဟောတော်မူအပ်ကုန်သော၊ ကိလေသော၊ တို့မှ၊ ရဟိတဿ၊ ကင်းသော၊ ဥဒ္ဓစ္စကိလေသဿ၊ ၏၊ ဝိသယ ဝိသေသေဟိ၊ ဖြစ်ရာဌာန အထူးသည်၊ နတ္ထိ၊ ဣတိ၊ ကြောင့်၊ ဝိသယ ဝိသေသေန၊ ဖြင့်၊ ပကာသနံ၊ ကို၊ အကတွာ၊ ၍၊ ဥဒ္ဓစ္စ ၊ပေ၊ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ၊ ဟူ၍၊ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။
ကိလေ ၊ပေ၊ နိဒ္ဒေသေ၊ ကိလေသာစေဝ သံကိလိဋ္ဌပဒနိဒ္ဒေသ၌၊ ယသ္မာ, သံကိလဋ္ဌပဒံ၊ သံကိလိဋ္ဌပုဒ်သည်၊ ကိလေသသမ္ပယုတ္တပဒေန၊ နှင့်၊ အသမာ နတ္ထံ၊ မတူသော အနက်ရှိသော၊ ကေဝလံ၊ သမ္ပယုတ်မဖက် သက်သက်၊ မလေန၊ ကိလေသာ အညစ်အကြေးသည်၊ ဥပတာပိတတံ၊ ပူပန်စေအပ်သည်၏အဖြစ်ဟူသော အနက်ကိုလည်းကောင်း၊ ဝိဗာဓိတတဉ္စ၊ နှိပ်စက်အပ်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော အနက်ကိုလည်းကောင်း၊ ဒီပေတိ၊ တသ္မာ, ကိလေသာ ၊ပေ၊ နိဒ္ဒေသေန၊ နှင့်၊ သမာနံ၊ တူသော၊ နိဒ္ဒေသံ၊ ကို၊ အကတွာ, တေဝေ ၊ပေ၊ သံကိလိဋ္ဌာစာတိ၊ ဟူ၍၊ (ဘဂဝတာ)ဝုတ္တံ။
ဒွေ ၊ပေ၊ ဧတ္ထ၊ ၌၊ ဒွေ တယောတိ၊ ဟူသော ပုဒ်ကို၊ ဟေတု ဂေါစ္ဆကာဒီသု၊ တို့၌၊ ဝုတ္တာဓိကာရဝသေန၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီးသော ပုဒ်၏ လိုက်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ ရုဠှိယာ၊ အတွင်ရုဋီအားဖြင့်၊ ဝုတ္တံ၊ ဣတိ၊ သို့၊ ကေစိ ဝဒန္တိ၊
အတ္ထံ၊ ကို၊ အနပေက္ခိတွာ၊ မရှုငဲ့မူ၍၊ ရုဠှိယာ၊ အားဖြင့်၊ ယဒိ ဝုစ္စေယျ၊ (ဧဝံသတိ၊) ဂန္ထဂေါစ္ဆကေစ၊ ၌လည်း၊ ယတ္ထ ၊ပေ၊ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ တိ၊ ဟူ၍၊ ဝတ္တဗ္ဗံ သိယာ၊
ယတ္ထ ဒွေ တယော ဂန္ထာ အညေဟိ ဧကတော ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ တိ၊ ဟူသော၊ ဣမဿ အတ္ထဿ၊ ဤအနက်၏၊ သမ္ဘဝတော၊ ကြောင့်၊ ဧကတောသဒ္ဒါ၊ ဧကတောသဒ္ဒါသည်၊ ကိလေသဂေါစ္ဆကေ၊ ၌၊ သာတ္ထကော၊ အနက်ရှိ၏၊ ဟေတုဂေါစ္ဆကာဒီသု၊ တို့၌၊ တေန၊ ထို ဧကတောသဒ္ဒါနှင့်၊ ဝိနာပိ၊ ၍လည်း၊ အဓိပ္ပာယဝိဇာနနတော၊ အဓိပ္ပာယ်ကို သိနိုင်ခြင်းကြောင့်၊ န (သာတ္ထကော၊) ဣတိ၊ သို့၊ ယဉ္စ၊ အကြင်စကားကိုလည်း၊ ဝဒန္တိ ၊ တမ္ပိ၊ သည်လည်း၊ န၊ မသင့်၊ (ကသ္မာ), ဟေတုဂေါစ္ဆကာဒီသုပ၊ တို့၌လည်း၊ နာနာဥပ္ပတ္တိယံ၊ အသီးအသီး ဖြစ်ရာအခါ၌၊ ဧကတောသဒ္ဒဿ၊ ၏၊ ဟေတူ ပေ၊ ဏတ္ထတ္တာ၊ ဟေတူစေဝ ဟေတုသမ္ပယုတ္တအစရှိသည်ကို ယူခြင်းကို တားမြစ်ခြင်းအနက်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း၊ တသ္မာ, ရုဠှီအနွတ္ထ ကထာရောပနဉ္စ၊ ရုဠှီကထာ, အနွတ္ထကထာသို့ တင်ခြင်းကိုလည်း၊ [“ရုဠှီ အနွတ္ထကတာရောပနဉ္စ”ဟုလည်း ရှိ၏၊ “ရုဠှီအဖြစ်, အနွတ္ထအဖြစ်သို့ တင်ခြင်းကိုလည်း”ဟု ပေး၊] ဝဇ္ဇေတွာ၊ ကြဉ်၍၊ ယထာဝုတ္တေနေဝ၊ သော၊ နယေန၊ ဖြင့်၊ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။ **ယထာဝုတ္တေနေ နယေန** ။ ။အဋ္ဌကထာ၌ “ယတ္ထ ဒွေတယော ကိလေသာ ပေ၊ တတ္ထ ဒွေကိလေသာ အညေဟိ, တယောဝါ ၊ပေ၊ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ ဧဝမတ္တော ဒဋ္ဌဗ္ဗော”ဟု ဖွင့်ထား၏၊ ထိုနည်းအတိုင်းသာ အဓိပ္ပာယ်မှတ်သင့်သည်၊ ရုဠှီ အနွတ္ထ အဖြစ်သို့ တင်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ၊ [ရှေးက တွင်လာခဲ့သော စကားအတိုင်း “ဒွေ တယော ကိလေသာ”ဟု ဟောတော်မူသည်ဟု ယူလျှင် အတွင်ရုဠှီအဖြစ်သို့ တင်ရာ ရောက်၏၊ ကိလေသာနှစ်ပါးသာ, သို့မဟုတ် သုံးပါးသာ တိကျ အတူဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူလျှင် အနွတ္ထအဖြစ်သို့ တင်ရာရောက်၏၊ ထိုကဲ့သို့ မရောက်အောင် ရှောင်ကြဉ်၍ အဋ္ဌကထာဆိုထားသည့်အတိုင်း မှတ်ပါ-ဟူလို။]
လောဘော ၊ပေ၊ အာဒိနာ၊ သော၊ လောဘပဋိဃမောဟာနံ၊ တို့၏၊ အညေဟိ၊ အခြားကိလေသာတို့နှင့်၊ ဧကတော, ဥပ္ပတ္တိဒဿနေနေဝ၊ ဖြစ်ပုံကို ပြကြောင်းစကားဖြင့်ပင်၊ တေသမ္ပိ၊ ထို အခြားသော ကိလေသာတို့၏လည်း၊ လောဘာဒီဟိ၊ တို့နှင့်၊ ဧကတော, ဥပ္ပတ္တိ၊ ဖြစ်ပုံကို၊ ဒဿိတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ [တေသံတိ- လောဘာဒိတော အညေသံ၊ “ဒဿိတာတိ ကထံ ဒဿိတာ”ဟု ပုစ္ဆာထုတ်၍ အနုဋီကာ၌ အကျယ်ပြထား၏၊]
သေသံ၊ သည်၊ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ၊ ဣတိ၊ အပြီးတည်း၊
အဋ္ဌကထာကဏ္ဍဝဏ္ဏနာ၊ သည်၊ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
စတ္တာရိသဟဿာနိစ၊ လေးထောင်သော ပုဒ်တို့သည်လည်း၊ ပုန၊ တစ်ဖန်၊ တီဏိသတာနိစ၊ သုံးရာသော ပုဒ်တို့သည်လည်းကောင်း၊
အဋ္ဌသာလိနိယာ၊ အဋ္ဌသာလိနီ အဋ္ဌကထာ၏၊ ဧတေပဒါ (ဧတာနိ ပဒါနိ)၊ ဤပုဒ်တို့သည်၊ လီနတ္ထဇောတကာ (ဇောတကာနိ)၊ လျှို့ဝှက်သော အနက်တို့ကို ထွန်းပြတတ်သော ပုဒ်တို့တည်း။
နာမေန၊ အမည်အားဖြင့်၊ ဓမ္မမိတ္တောတိ၊ ဓမ္မမိတ္တမည်သော ရဟန်းသည်၊ သက္ကစ္စံ၊ ရိုသေစွာ၊ အဘိယာစိတော၊ ရှေးရှုတောင်းပန်အပ်သည်၊ (ဟုတွာ), နာမေန၊ ဖြင့်၊
အာနန္ဒောဣတိ၊ အာနန္ဒာမည်သော၊ သုဗုဒ္ဓိနာ၊ ကောင်းသော ပညာရှိပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ဂန္ထာ၊ ထုံးဖွဲ့အပ်သော ကျမ်းစာတို့ကို၊ ကတာ၊ ပြုအပ်ကုန်ပြီ၊ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ဣတိ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော စကားဖြင့်၊ အဋ္ဌသာလိနိယာ၊ ၏၊ လီနတ္ထပဒဝဏ္ဏနာ၊ လျှို့ဝှက်တိမ်မြုပ်သော အနက်ရှိသောပုဒ်တို့ကို ဖွင့်ကြောင်းဖွင့်ရာ ဖြစ်သော၊
ဓမ္မသင်္ဂဏီမူလဋီကာ၊ သည်၊ သမတ္တာ၊ ပြီးပြီ၊ [မူလဋီကာဟူသော အမည်သည် အနုဋီကာ ပေါ်လာမှဖြစ်သော နာမည်တည်း၊ ထို့ကြောင့် “ဓမ္မသင်္ဂဏီမူလဋီကာ”ဟူသောပါဌ်သည် ရှေးပါဌ် မဟုတ်နိုင်ပါ။]