ကမ္မကထာဝဏ္ဏနာ
ကမ္မကထာအဖွင့်
ကမ္မကထာဝဏ္ဏနာ
ကမ္မကထာအဖွင့်
စေတယိတွာ။ပ။
ဧတ္ထ၊ ၌။
ယသ္မာ၊ ပုရိမစေတနာယ၊ ဖြင့်။
စေတယိတွာ၊ စေ့ဆော်ပြီး၍။
သန္နိဋ္ဌာနကမ္မံ၊ ဆုံးဖြတ်ကြောင်း ကံကို။
ကရောတိ၊ ၏။
တသ္မာ။
စေတနာပုဗ္ဗကံ၊ စေတနာရှေ့ရှိသော။
ကမ္မံ၊ သတ်မှု စသော ကံသည်။
တံစေတနာ သဘာဝမေဝ၊ ထို စေတနာ သဘောရှိသည်သာ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
စေတနံ၊ ကို။
အဟံ၊ သည်။
ကမ္မံ၊ ကံဟူ၍။
ဝဒါမိ၊ ၏။
ဣတိ အတ္ထော။
[ ဤဝါကျ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ၌ ပြထားပြီ။ ဤဋီကာအလို "ယသ္မာ စေတယိတွာ ကာယေန ဝါစာယ မနသာ ကမ္မံ ကရောတိ၊ တသ္မာ စေတနံ ကမ္မံ ဝဒါမိ"ဟု ဝါကျကို ရှေ့နောက်ပြန်၍လည်း အနက်ပေးနိုင်သည်ဟု မှတ်ပါ။]
၂။ အထ ဝါ။ပ။ယုတ္တာ။ ။ ပြခဲ့သော နည်း၌"စေတယိတွာ"အရ ပုရိမစေတနာကို ရ၍ "ကမ္မံ ကရောတိ"အရ ပစ္ဆိမစေတနာကို ရသောကြောင့် ကာလအားဖြင့် ကွဲပြားနေရကား ထိုသို့ မကွဲပြားသော အခြားတစ်နည်းကို ပြလို၍ "အထ ဝါ" စသည် မိန့်။ "စေတယိတွာ ကမ္မံ ကရောတိ"ဟု ဆိုရာ၌ ကာလတူသော်လည်း "စေတယိတွာ"အရ စေ့ဆော်ခြင်း ကိရိယာသည် အကြောင်းကြိယာ၊ "ကရောတိ"အရ ပြုခြင်းကြိယာသည် အကျိုးကြိယာ ဖြစ်သောကြောင့်အကြောင်းကြိယာကို ပုဗ္ဗကာလ၊ အကျိုးကြိယာကို အပရကာလကဲ့သို့ ဆိုသင့်၏။ ဆိုရိုးထုံးစံလည်း ရှိ၏။
ဥပမာ- "စက္ခုံ စ ပဋိစ္စ ရူပေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ" ဟူရာ၌ စက္ခု ရူပတို့ကို စွဲမှီရာကာလနှင့် စက္ခုဝိညာဉ်စိတ်၏ ဖြစ်ရာကာလသည် သမာနကာလ ဖြစ်သော်လည်း အကြောင်းဖြစ်သော စက္ခု ရူပ ပဋိစ္စကြိယာကို ပုဗ္ဗကာလကဲ့သို့ ရှေ့က ထား၍၊ စက္ခုဝိညာဉ်၏ ဥပ္ပဇ္ဇနကြိယာကို အကျိုးကြိယာ ဖြစ်သောကြောင့် နောက်က ထားလျက်ဆိုသကဲ့သို့တည်း။ [စိတ်ဖြစ်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် စေတနာစေတသိက် ပါဝင်၏။ ထို စိတ်ကြောင့်ပင် ကာယဝိညတ် ဝစီဝိညတ်နှင့်တကွ လှုပ်ရှားခြင်း ကြိယာ၊ အဘိဇ္ဈာဒိကြိယာလည်း ဖြစ်ရကား တစ်ပြိုင်နက် သမာနကာလ ဖြစ်ပုံကို သိပါ။]
အထ ဝါ၊ ကား။ သမာနကာလတ္တေ၊ တူသော ကာလရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်သည်။ (သတိ) ပိ၊ သော်လည်း။ ကာရဏကိရိယာ၊ အကြောင်း ကြိယာသည်။ ပုဗ္ဗကာလာ ဝိယ၊ ပုဗ္ဗကာလ ကြိယာကဲ့သို့။ ဝတ္တုံ၊ ဆိုခြင်းငှာ။ ယုတ္တာ၊ သင့်၏။ ဖလကိရိယာ စ၊ အကျိုးကြိယာသည်လည်း။ အပရကာလာ ဝိယ၊ အပရကာလ ကြိယာကဲ့သို့။ (ဝတ္တုံ ယုတ္တာ။)စ၊ ဆက်။
**၁။ ယသ္မာ။ပ။ကရောတိ**။ ။ စေတယိတွာနှင့် ကရောတိကို တစ်ပြိုင်နက်ဖြစ်သော သမာန ကာလကြိယာဟု ယူ၍ "ကမ္မံ" အရ စေတနာကိုမယူဘဲ အမူအရာ ကြိယာကိုယူသည်။ "ကရဏံ၊ ပြုခြင်းအမူအရာ။ ကမ္မံ၊ ရာ"ဟုပြု။ ထိုကြိယာ ဟူသည် ကာယဝိညတ် ဝစီဝိညတ် တို့နှင့်တကွ ပြုအပ်သော စောပနကြိယာ၊ မနောဒွါရသက်သက်ဖြင့် ပြုအပ်သော အဘိဇ္ဈာစသော အမူအရာတည်း။ [စောပန၌ စုပဓာတ်သည် မန္ဒဂတိနှေးနှေးသွားခြင်း (လှုပ်ရှားခြင်း) အနက် ဟောတည်း။ "စောပနကြိယာ"အရ ကာယဝိညတ် ဝစီဝိညတ်ကိုလည်း အနုဖွင့်သေး၏။ ထိုအလို ရှေးရှေး ကာယ-ဝစီဝိညတ်ကို "ကာယဝါစာဟိ" အရ ယူ၍၊ နောက်နောက် ဝိညတ်ကို "စောပနကြိယံ" အရ ယူပါ။]
ယသ္မာ။
စေတနာယ၊ ဖြင့်။
စေတယိတွာ၊ စေ့ဆော်၍။
ကာယဝါစာဟိ၊ ကာယဒွါရ ၀စီဒွါရတို့ဖြင့်။
စောပနကိရိယံ၊ စောပနကြိယာကိုလည်းကောင်း။ (ဝါယောဓာတ်၏ အစွမ်းအားဖြင့် လှုပ်ရှား ကြွမြှောက်ခြင်း ဟူသော အမူအရာ ကြိယာ, ပထဝီဓာတ်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ထိခိုက် လှုပ်ရှားခြင်း ဟူသော အမူအရာ ကြိယာကိုလည်းကောင်း။)
မနသာ၊ မနောဒွါရဖြင့်။
အဘိဇ္ဈာဒိ ကိရိယံစ၊ အဘိဇ္ဈာ အစရှိသော ကြိယာကိုလည်းကောင်း။
ကရောတိ၊ ၏။
**၂။ တသ္မာ တဿာ။ပ။စေတနံ**။ ။ [တသ္မာဖြင့် "ယသ္မာ။ ။ကရောတိ" ဝါကျကို ပြန်စွဲပါ။ မဓု၌ "သမာန ကာလတ္တေပိ။ပ။ယုတ္တာ" ဝါကျနှင့်ယသ္မာ-စသော နောက်ဝါကျကို အစွဲပြထား၏၊ စဉ်းစားပါ။] "တဿာကြိယာယ ကာရိကံ"ဖြင့် "စေတနာဟံဘိက္ခဝေ"ဟူသော ဝါကျ၌ စေတနာ၏ ဝိသေသနကိုပြ၏။ ဤအလို "စေတနာ ဟံဘိက္ခဝေ" စသော ပါဠိတော်၌ "ယသ္မာ။ စေတယိတွာ၊ စေတနာဖြင့် စေ့ဆော်၍။ ကာယေန၊ ဖြင့်လည်းကောင်း။ပ။မနသာ၊ ဖြင့်လည်းကောင်း။ ကမ္မံ၊ စောပနကြိယာ အဘိဇ္ဈာ-စသော ကြိယာကို။ ကရောတိ။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တဿ ကမ္မဿ၊ ထို စောပနကြိယာ အဘိဇ္ဈာဒိကြိယာကို။ ကာရိကံ၊ ပြုတတ်သော။ စေတနံ၊ ကို။ ကမ္မံ၊ ကံဟူ၍။ ၀ဒါမိ၊ ၏" ဟု ပေးပါ။ ဤနည်း၌ "အကျိုးကြိယာ၏ ကမ္မ အမည်ကို အကြောင်း စေတနာ၌ တင်စား၍ ဖလူပစာရအားဖြင့် စေတနာကို ကမ္မဟု ခေါ်သည်" ဟု ဆိုလိုသည်။
တသ္မာ။
တဿာ ကိရိယာယ၊ ထို စောပန ကြိယာ, အဘိဇ္ဈာဒိ ကြိယာကို။
ကာရိကံ၊ ပြုတတ်သော။
စေတနံ၊ ကို။
အဟံ ကမ္မံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော။ကာယေဝါတိ၊ ကား။
ကာယဝိညတ္တိသင်္ခါတေ၊ ကာယဝိညတ် ဟု ဆိုအပ်သော။
ကာယေ ဝါ၊ ကာယဒွါရ သည်သော်လည်း။
သတီတိ၊ ကား။
ဓရမာနေ၊ ထင်ရှားရှိလတ်သော်။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
အနိရောဓိတေ၊ မချုပ်စေအပ်သေးလတ်သော်။
ကာယသမ္ပဋ္ဌာပိကာ၊ ကာယဝိညတ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော။
စေတနာ၊ သည်။
ကာယသဉ္စေတနာ၊ မည်၏။
စ၊ ဆက်။
ဧတ္ထ၊ ဤ ပါဠိတော်၌။
သုခ ဒုက္ခုပ္ပါဒကေန၊ ကောင်းသော ဣဋ္ဌအကျိုး, မကောင်းသော အနိဋ္ဌအကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်သော တရားသည်။
ကမ္မေန၊ ကံသည်။
ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ဖြစ်ရာ၏။
စေတနာ စ၊ စေတနာကိုလည်း။
(ကာယသဉ္စေတနာ၌ စေတနာကိုလည်း။)
သုခ ဒုက္ခုပ္ပါဒိကာ၊ ကောင်းသော ဣဋ္ဌအကျိုး, မကောင်းသော အနိဋ္ဌအကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်၏ ဟူ၍။
(ဘဂဝတာ၊ သည်။)
ဝုတ္တာ၊ ပြီ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တဿာ၊ ထို စေတနာ၏။
ကမ္မဘာဝေါ၊ ကံ၏အဖြစ်သည်။
သိဒ္ဓော၊ ပြီးစီးသည်။
ဟောတိ။
သဉ္စေတနိယန္တိ၊ ကား။
သဉ္စေတနသဘာဝဝန္တံ၊ သဉ္စေတနာ သဘောရှိသော။
(ကမ္မံ-၌ စပ်။)
သမိဒ္ဓိတ္ထေရေန၊ သမိဒ္ဓိထေရ်သည်။
သဉ္စေတနိယံ။ပ။
ဒုက္ခံ သော ဝေ ဒယတီတိ၊ ဟူ၍။
အဝိဘဇိတွာ၊ မခွဲခြား မဝေဖန်မူ၍။
ဗျာကတော၊ ဖြေဆိုအပ်ပြီ။
[ယခုစာအုပ်များ၌ "သုခံသော ဝေဒယတိ ဟု ရှိ၏။ ပါဠိတော်၌ကား "ဒုက္ခံ သော ဝေဒယတိ"ဟု ရှိ၏။]
ပန၊ စင်စစ်ကား။
သော ပဉှော၊ ထို ပြဿနာကို။
သုခဝေဒနီယန္တိ အာဒိနာ၊ ဖြင့်။
ဝိဘဇိတွာ၊ ၍။
ဗျာကာတဗ္ဗော၊ ဖြေဆိုထိုက်၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ (ခွဲခြား ဖြေဆိုထိုက်သည်ကို မခွဲခြားဘဲ ဖြေဆိုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။)
သမ္မာ ဗျာကတော နာမ၊ သမ္မာ ဗျာကတ မည်သည်။
န ဟောတိ။
ဣတရဒွယေပိ၊ သုခဝေဒနိယမှ တစ်ပါးသော ဒုက္ခဝေဒနိယ, အဒုက္ခမသုခဝေဒနီယ နှစ်ပါးအပေါင်း၌လည်း။
ဧသေဝနာယော။
**၁။ ယထာ ပန။ပ။ တထာ**။ ။အဋ္ဌကထာဝယ် ကမ္မဒွါရကထာတုန်းက ကံနှင့်ဒွါရတို့၏ မရောပုံကိုလည်းကောင်း၊ အချင်းချင်း ပိုင်းခြားသတ်မှတ် နာမည်တပ်ရပုံကိုလည်းကောင်း ယေဘုယျနည်း တဗ္ဗာဟုလ္လနည်းတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ဤကံသုံးပါးတို့ကို ပြရာအခန်း၌ အဘယ့်ကြောင့် မဆိုအပ်ပါသနည်း ဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "ယထာ ပန"စသည်ကို မိန့်သည်။ [ပြတ်ပြီးစကားကို စောဒနာဖွယ်ရှိ၍ တက်လာသော ဝါကျာရမ္ဘတည်း။ တထာကို ဒွါရာနိ၊ ကမ္မံ ဒိဿတိ-တို့၌ စပ်ပါ။] ဆိုလိုရင်းကား-ယထာ သုတ္တာနိ ဌိတာနိ၊ တထာ ဒွါရာနိ ကမ္မန္တိ ဒိဿတိ-ကာယေဝါ ဟိ သတိ-စသော ပါဠိတော်များ တည်ရှိသည့် အတိုင်းပင် "မည်သည့် တရားတို့က ဒွါရ၊ မည်သည့်တရားတို့က ကံ"ဟု သတ်မှတ်ပုံ ထင်ရှားပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္မဒွါရကထာတုန်းကကဲ့သို့ ယေဘုယျနည်း တဗ္ဗာဟုလ္လနည်း အားဖြင့် မဆိုအပ်တော့ပါ။-ဟူလို။
ပန၊ ဆက်။
ယထာ၊ အကြင် အခြင်းအရာအားဖြင့်။
သုတ္တာနိ၊ ကာယေ ဝါ၊ သတိ-အစရှိသော သုတ်တို့သည်။
ဌိတာနိ၊ တည်ရှိကုန်၏။
တထာ၊ ထိုသုတ်တို့၏ တည်ရှိတိုင်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။
**၁။ စောပနကြိယာ။ပ။ဒွါရာနိ**။ ။ စိတ္တဇဝါယောဓာတ် လွန်ကဲသော ရုပ်ကလာပ်ဝယ် ဝါယောဓာတ်၏ ရူပကာယကို တောင့်ထားခြင်း လှုပ်ရှားစေခြင်း ကြိယာ၊ စိတ္တဇ ပထဝီဓာတ် လွန်ကဲသော ရုပ်ကလာပ်ဝယ် ပထဝီဓာတ်၏ ဥပါဒိန္နက ပထဝီဓာတ်တို့၌ ထိုခိုက်ခြင်း ကြိယာကို "စောပနကြိယာ"ဟုခေါ်သည်။ ထိုကြိယာတို့၏မှီရာ ဥပနိဿယသည် ကာယဝါစာ ဟူသော ဝိညတ် ၂-ပါးတည်း။ အဘိဇ္ဈာဒိကြိယာ၏မှီရာ ဥပနိဿယသည် မနတည်း။ ထို ၃-ပါးကို "ဒွါရ"ဟုခေါ်၏။
စောပန။ပ။
ဘူတာ၊ စောပန ကြိယာ၏ မှီရာဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော။
ကာယဝါစာ၊ ကာယဝါစာ တို့သည်လည်းကောင်း။ (ကာယ ဝိညတ် ဝစီဝိညတ်တို့သည်လည်းကောင်း။)
အဘိဇ္ဈာဒိကိရိယာ နိဿယော၊ အဘိဇ္ဈာအစရှိသော ကြိယာ၏ မှီရာဖြစ်သော။
မနောစ၊ မနသည် လည်းကောင်း။
ဒွါရာနိ၊ ဒွါရတို့မည်၏။
ပန၊ ဆက်။
(တစ်နည်း) ပန၊ ဒွါရမည်ပုံမှတစ်ပါး ကံမည်ပုံကား။
ဝါသိအာဒီဟိ၊ ဓား အစရှိသည်တို့ဖြင့်။
ဆေဒနာဒိံ၊ ဖြတ်ခြင်း အစရှိသော အမှုကို။
(ကရောန္တိ) ၀ိယ၊ ကဲ့သို့။
(တထာ၊ တူ။)
**၂။ ယာယပန။ပ။ကမ္မံ**။ ။ ["တေဟိ ကာယာဒီဟိ"ပုဒ်က ကရိုဏ်းဖြစ်သောကြောင့် ယာယ စေတနာယ-ကို ဟိတ်အနက်ပေးရသည်။] ဓား စသည်တို့ဖြင့် ဖြတ်မှုစသည်တို့ကို ပြုရသကဲ့သို့၊ ကာယ- စသည်တို့ဖြင့် စောပနကြိယာ စသည်ကို ပြုကြောင်း စေတနာသည် ကံမည်၏။
ယာယ စေတနာယ၊ ကြောင့်။
ကရဏဘူတေဟိ၊ ကရိုဏ်းဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော။
တေဟိ ကာယာဒီဟိ၊ ထို ကာယ-အစရှိသည်တို့ဖြင့်။
စောပနာဘိဇ္ဈာဒိ ကိရိယံ၊ စောပနကြိယာ, အဘိဇ္ဈာ-အစရှိသော ကြိယာကို။
ကရောန္တိ၊ ကုန်၏။
သာ စေတနာ၊ သည်။
ကမ္မံ၊ ကံမည်၏။
**၃။ ဣတိ-ဒွါရပ္ပဝတ္တိယံ။ပ။ဒိဿတိ**။ ။ ဣတိကို တသ္မာ-ဟု မဓုဖွင့်၏။ ထိုတသ္မာဖြင့် ရှေ့၌ပြခဲ့သော စောပနကြိယာနိဿယဘူတာ-စသည်ကို (နိဿယအတိုင်း)စွဲပါ။ ဒွါ ရပ္ပဝတ္တိယမ္ပိကို "အညသ္မိံ ဒွါရေ အညေသံ ကမ္မာနံ ပဝတ္တိယံသတိပိ-ပါဏာတိပါတ-စသော ကံက ဝစီဒွါရ၌ လည်းကောင်း၊ မုသာဝါဒစသောကံက ကာယဒွါရ၌လည်းကောင်း ဤသို့စသည်ဖြင့် အခြားဒွါရ၌အခြားကံတို့ ဖြစ်ပါသော်လည်း"ဟု မဓုဖွင့်၏၊ "ကမ္မဒွါရာနံ အသံမိဿနံ"ဟူသော မဓုအဖွင့်ကို ကြည့်၍ "ကမ္မဒွါရဘေဒနဉ္စ"ဟု ရှိသင့်၏။ ကမ္မဒွါရဝဝတ္ထာနံ၏ အဖွင့်ကိုလည်း "ကမ္မဒွါရာနဉ္စ အညမညနိယမနံ" ဟု မဓု၌ ပါဌ်ရှိသင့်၏။ ဆိုလိုရင်းကား-ပါဏာတိပါတ-စသော ကံတို့သည် အခြားဒွါရ၌ဖြစ်သော်လည်း "ကာယေ ဝါ ဟိ သတိ" စသော သုတ်တို့အတိုင်း ခွဲခြားလျှင် ကာယဒွါရ၌ ဖြစ်သမျှကံသည် မုသားပင် ဖြစ်သော်လည်း ကာယကံ ဟုလည်းကောင်း၊ ၀စီဒှါရ၌ ဖြစ်သမျှကံသည် ပါဏာတိပါတပင် ဖြစ်သော်လည်း ဝစီကံဟုလည်းကောင်း ဤသို့စသည်ဖြင့် ကမ္မဒွါရတို့ကို မရောယှက်အောင် ခွဲခြားခြင်း နာမည်တပ်ခြင်းသည် ထင်ရှားပါသည်-ဟူလို။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(စောပနကြိယာ၏ မှီရာဖြစ်၍ဖြစ်သော ကာယဝါစာ, အဘိဇ္ဈာဒိကြိယာ၏ မှီရာဖြစ်သော မနတို့၏ ဒွါရ- မည်ကုန်သည်၏ အဖြစ်, ကာယ-အစရှိသည်တို့ဖြင့် စောပနကြိယာ အဘိဇ္ဈာဒိ ကြိယာကို ပြုကြောင်း စေတနာ၏ ကံမည်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။)
ဒွါရပ္ပဝတ္တိယံ၊ ဒွါရတစ်ပါး၌ ကံတစ်ပါးတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည်။
(သတိ) ပိ၊ သော်လည်း။
ကမ္မဒွါရဘေဒနံ စ၊ ကံနှင့် ဒွါရတို့ကို ပိုင်းခြားသတ်မှတ် နာမည်တပ်ခြင်းသည် လည်းကောင်း။
ဒိဿတိ၊ ကွဲကွဲပြားပြား ထင်ရှား၏။
**၁။ဧဝဉ္စ။ပ။ယုဇ္ဇန္တိ**။ ။ ဤဝါကျသည် လဒ္ဓဂုဏ ဝါကျတည်း။ ဤပြခဲ့သော အဓိပ္ပာယ် အရ ယေဘုယျနည်း တဗ္ဗာဟုလ္လနည်းအားဖြင့် မဟုတ်ဘဲ ပါဠိတော် တည်ရှိသည့်အတိုင်း ကမ္မဒွါရကို ခွဲခြား၍ နာမည်တပ်နိုင်သောကြောင့် "ကာယေန စေ ကတံကမ္မံ" စသော ဂါထာတို့သည် အလွန်ပင် သင့်လျော်ခြင်းဂုဏ်ကို ရကြပေသည်၊ ထိုဂါထာတို့ကလည်း ကာယဒွါရဖြင့် ပြုအပ်လျှင် မုသားပင်ဖြစ်သော်လည်း ကာယကံ၊ ဝစီဒွါရဖြင့် ပြုအပ်လျှင် ပါဏာတိပါတပင်ဖြစ်သော်လည်း ဝစီကံဟူသော အဓိပ္ပာယ်ကိုပြကြ၏။ ထိုအဓိပ္ပာယ်သည် အလွန်သင့်မြတ်ပါသည်-ဟူလို။
စ၊ လဒ္ဓဂုဏ်ကို ပြဦးအံ့။
ဧဝံ သတိ၊ သော်။
ကာယေန။ပ။
ဂါထာယော၊ တို့သည်။
အတိဝိယ၊ အလွန်အကဲ သာလျှင်။
ယုဇ္ဇန္တိ၊ သင့်မြတ်ကုန်၏။လောကုတ္တရမဂ္ဂေါ၊ လောကုတ္တရမဂ်သည်။
ဣဓ လောကိယကမ္မကထာယံ၊ ဤ လောကီဖြစ်သော ကမ္မကထာ၌။
အနဓိပ္ပတော၊ အလိုမရှိအပ်သည်။
(သမာနော) ပိ၊ သော်လည်း။
ဘဇာပိယမာနော၊ ကပ်ဝင်စေအပ်သော်။ (သွင်းအပ်သော်။)
တီဏိ၊ ကုန်သော။
ကမ္မာနိ၊ ကံတို့သို့။
ဘဇတိ၊ ကပ်ဝင်၏။
["လောကုတ္တရမဂ္ဂေါ ဘဇာပိယမာနော"ဟူသော အဋ္ဌကထာ စကားကိုပင် "ဣဓ လောကိယ ကမ္မကထာယံ အနဓိပ္ပေတောပိ" ဟု ထည့်၍ ဖွင့်သည်။]
မနေန ဒုဿီလျ
**၁။မနေန ဒုဿီလျံ**။ ။ကာယေန ဒုသီလျံဖြင့် ကာယဒွါရ၌ဖြစ်သော လွန်ကျူးမှုကိုသာ ယူသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ဝါစာယ ဒုဿီလျံဖြင့် ဝစီဒွါရ၌ဖြစ်သော လွန်ကျူးမှုကိုသာ ယူသကဲ့သို့ လည်းကောင်း။ မနေန ဒုဿီလျံဖြင့် မနောဒွါရ၌ ဖြစ်သော လွန်ကျူးမှုကိုသာ ယူရပါသလောဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "မနေန ဒုဿီလျန္တိ"စသည်ကို မိန့်သည်။ ဤမနဒုဿီလျ၌ မနောဒုစရိုက် ၃-ပါးသာမက၊ကာယိက ဝါစသိက လွန်ကျူးမှုမှ ကြွင်းသော အကုသိုလ်အားလုံးကို ယူနိုင်၏။ တစ်နည်း-ဝိရတိ ၃-ပါးမှ ကြွင်းသော မဂ္ဂင် ၅-ပါး၏ ပြောင်းပြန်ဖြစ်သော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ၊ မိစ္ဆာ ဝါယာမ၊ မိစ္ဆာသတိ၊ မိစ္ဆာသမာဓိတို့ကို ယူရ၏။ ထို့ကြောင့် "တမှာ သံဝရော" ၌လည်း သမ္မာဒိဋ္ဌိ-စသော ၅-ပါးကိုသာ အဋ္ဌကထာပြသည်။
န္တိ၊ ပါဌ်ဖြင့်။
ကာယိက။ပ။
ဝဇ္ဇံ၊ ကာယဒွါရ၌ ဖြစ်သော လွန်ကျူးမှု, ဝစီဒွါရ၌ ဖြစ်သော လွန်ကျူးမှုသည် ကြဉ်အပ်သော။
သဗ္ဗံ၊ သော။
အကုသလံ၊ ကို။
သင်္ဂဏှာတိ၊ ၏။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ။ပ။
သမာဓိံ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ, မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ, မိစ္ဆာဝါယာမ, မိစ္ဆာသတိ, မိစ္ဆာသမာဓိကို။
(သင်္ဂဏှာတိ)။**၂။ အပိစေတံ**။ ။ စာအုပ်များ၌ "တမ္ပိစေတံ"ဟု တွေ့ရ၏။ မဓုဋီကာ၌ ဧတံကို "မနေန ဒုဿီလျံ"ဟု စွဲ၍ "အပိစသဒ္ဒေါနိပါတသမုဒါယော အာရမ္ဘတ္တော"ဟု ရှိသောကြောင့် "အပိစေတံ"ဟု ရှေးပါဌ် ရှိဟန်တူသည်။ ဆိုလိုရင်းကား-မနေန ဒုဿီလျံ-စသောစကားကို သီလဝိပတ္တိဖြစ်သော ဒုဿီလျကိုရည်ရွယ်၍ ဆိုသည်မဟုတ်၊ "မနသာ သံဝရော သာဓု"ဟု ဟောတော်မူအပ်သော သံဝရ၏ ဆန့်ကျင်ဘက် အနေအားဖြင့် ဆိုအပ်သည်-ဟူလို။
အပိစ၊ သည်သာမကသေး။
ဝါ၊ ဆက်ဦးအံ့။
ဧတံ၊ ဤမနေန ဒုဿီလျကို။
မနသာ။ပ။
ဝုတ္တဿ၊ ဟောတော်မူအပ်သော။
သံဝရဿ၊ သံဝရ၏။
ပဋိပက္ခသေန၊ ဆန့်ကျင်ဘက်၏ အစွမ်းဖြင့်။
ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်ပြီ။
သီလဝိပတ္တိဝသေန၊ သီလပျက်စီးခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။
နဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်သည်မဟုတ်။ဟိ၊ မှန်။
(တစ်နည်း) ဟိ (ယသ္မာ)။
သာ၊ ထို သီလဝိပတ္တိသည်။
မာနသိကာ၊ မနောဒွါရ၌ ဖြစ်သော သီလဝိပတ္တိသည်။
န အတ္ထိ၊ မရှိ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
( သီလဝိပတ္တိ ဝသေန န ဝုတ္တံ။)
[မနသက်သက်ဖြင့် သီလမပျက်နိုင်သောကြောင့် "န သီလဝိပတ္တိဝသေန" ဟု ဆိုသည်-ဟူလို။]
မဂ္ဂဿေဝ
**၃။ မဂ္ဂဿေဝ**။ ။ စေတနာ သမ္မယုတ္တဓမ္မတို့ကို ပြရာ၌ ဗောဇ္ဈင်နှင့် မဂ္ဂင်၂-မျိုးကို ပြထားသော်လည်း ကံသို့ သွင်းရာဝယ် လောကုတ္တရာမဂ်ကိုသာပြ၍ ဗောဇ္ဈင်ကို မပြခြင်းမှာ မဂ်က ကံ-၃ပါးလုံး၌ ဝင်နိုင်သည့်အတွက် အရာကျယ်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ မဂ်ကိုသွင်းပြလိုက်လျှင် မနောကံ၌သာ ဝင်နိုင်သည့်အတွက် အရာကျဉ်းသော ဗောဇ္ဈင် သွင်းနည်းကိုလည်း သိနိုင်သောကြောင့်လည်းကောင်းတည်း။
၊ မဂ်ကိုသာလျှင်။
ဘဇာပနံ၊ ကပ်ဝင်စေခြင်းသည်။
မဟာ ဝိသယတ္တာ၊ ဗောဇ္ဈင်ထက်ကျယ်သော အရာရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
(ဟောတိ။)
[မဓုဋီကာ၌ "ဟောတိ" ဟု မထည့်ဘဲ "ကတံ" ဟုထည့်သည်။]ဟိ၊ မှန်။
(တစ်နည်း) ဟိ (ယသ္မာ)။
ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ ဗောဇ္ဈင်တို့သည်။
မနောကမ္မမေဝ၊ မနောကံသို့သာ။
(ဧဝဖြင့် ကာယကံ ဝစီကံတို့ကို ကန့်။)
ဘဇေယျုံ၊ ကုန်ရာ၏။
စ၊ သည်သာ မကသေး။
မဂ္ဂဘဇာပနေနေဝ၊ မဂ်တို့ကို ကပ်ဝင်စေခြင်း (သွင်းခြင်း ဖြင့်ပင်။
တေသံ၊ ထိုဗောဇ္ဈင်တို့ကို။
ဘဇာပနံ၊ ကပ်ဝင်စေခြင်းကို။ (ကပ်ဝင်စေနည်းကို။)
ဝိညာတုံ၊ သိခြင်းငှာ။
နသက္ကာ၊ မတတ်ကောင်းသည်ကား။
န၊ မဟုတ်။
(သက္ကာ ဧဝ။)
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(မဂ္ဂဿေဝ ဘဇာပနံ ဟောတိ။)
ကမ္မပထံ၊ ကမ္မပထသို့။
အပ္ပတ္တာနမ္ပိ၊ မရောက်သော ကံတို့၏လည်း။
တံတံ ဒွါရေ၊ ထိုထိုဒွါရ၌။
သံသန္ဒနံ၊ နှီးနှောခြင်းသည်လည်းကောင်း။
အဝရောဓနံ၊ သက်ဝင်စေခြင်းသည်လည်းကောင်း။
[သံသန္ဒနံကို "အဝရောဓနံ"ဟု ထပ်ဖွင့်။]
ဒွါရန္တ ရေ၊ ဒွါရတစ်ပါး၌။
ကမ္မန္တ ရုပ္ပတ္တိယံ၊ ကံတစ်ပါးတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည်။
(သတိ) ပိ၊ ရှိသော်လည်း။
ကမ္မဒွါရာဘေဒနဉ္စ၊ ကံ ဒွါရတို့၏ မပျက်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။
ဒွါရသံသန္ဒနံ နာမ၊ ဒွါရသံသန္ဒန မည်၏။
[အဓိပ္ပာယ်ကို အဋ္ဌကထာ ဘာသာဋီကာ၌ ပြထားပြီ။]
တိဝိဓာ။ပ။
အာဒိနာ၊ ဖြင့်။
ကမ္မပ္ပထပ္ပတ္တာဝ၊ ကမ္မပထသို့ ရောက်သည်သာလျှင် ဖြစ်သော။
သန္နိဋ္ဌာပကစေတနာ၊ အပြီးအဆုံးသို့ ရောက်စေကြောင်း စေတနာကို။
ဝါ၊ ဆုံးဖြတ်ကြောင်း စေတနာကို။
ကမ္မန္တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တာ၊ ပြီ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
သဗ္ဗာ၊ သော။
ပုရိမစေတနာ၊ ရှေ့၌ဖြစ်သော စေတနာကို။
ကာယကမ္မံ နဟောတီတိ၊ ကာယကံ မမြောက်ဟူ၍။
ဝုတ္တာ၊ အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုအပ်ပြီ။
["ကာယကမ္မံ နာမ ဟောတိ န ဟောတီတိ၊ န ဟောတိ"ဟူသော စကားကို ရည်ရွယ်၍ "ကာယကမ္မံ န ဟောတီတိ ဝုတ္တာ"ဟု ဆိုသည်။]
အာဏာပေတွာ။ပ။
အလဘန္တဿာတိ၊ ဟူသော စကားကို။
အာဏတ္တေဟိ၊ စေခိုင်းအပ်သူတို့သည်။
အမာရိတဘာဝံ၊ မသတ်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကို။
(သတ်မှု အထမမြောက်သည်၏ အဖြစ်ကို။)
သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ အကမ္မပထဘာ၀တော၊ ကမ္မပထ မမြောက်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဝစီဒုစ္စရိတံ နာမ ဟောတိ။
ဣတိ၊ ကား။
အဓိပ္ပာယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။
["ဝစီဒွါရေပိ။ပ။ဝစီဒုစ္စရိတံ နာမ ဟောတိ"၏ အဖွင့်။ အကယ်၍ စေခိုင်းအပ်သူတို့က တောထဲ၌ သားကောင်တို့ကို သတ်မှု အထမြောက်လျှင် စေခိုင်းသူမှာ ပါဏာတိပါတ ကာယကံ ဖြစ်ရလိမ့်မည်- ဟူလို။]
ဣမေ သတ္တာ၊ တို့ကို။
ဟညန္တု၊ သတ်အပ်ပါစေကုန်။
ဣတိ၊ သို့။
ပဝတ္တ ဗျာပါဒဝသေန၊ ဖြစ်သော ဗျာပါဒ၏ အစွမ်းဖြင့်။(ဟောတိ။)
[သော စ ခေါ ဗျာပါဒ ဝသေန-၏ အဖွင့်။]
ကာယကမ္မဝေါဟာရလာဘာ၊ ကာယကံဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သော အမည်ကို ရခြင်းကြောင့်။
စေတနာပက္ခိကာ ဝါ၊ စေတနာ၏ အသင်းအပင်း၌ပါဝင်ကုန်သည်လည်းကောင်း။
မနောကမ္မဝေါဟာရဝိရဟာ၊ မနောကံဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သော အမည်မှ ကင်းခြင်းကြောင့်။
အဗ္ဗောဟာရိကာ ဝါ၊ မနောကံဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သော အမည်ကို မရထိုက်ကုန်သည်လည်းကောင်း။
ဘဝန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
သသမ္ဘာရပထဝီ အာဒီသု
**၁။ သသာရမ္ဘာပထဝီအာဒီသု**။ ။ ပကတိမြေကြီးကို ပထဝီမှကြွင်းသော အာပေါစသော အဆောက်အဦတို့နှင့် တကွဖြစ်သောကြောင့် "သသမ္ဘာရပထဝီ"ဟု ခေါ်၏။ ထိုမြေကြီး၌ အာပေါ တေဇော ဝါယောတို့ ပါသော်လည်း "ရေ,မီး,လေ"ဟူသော ဝေါဟာရကို မရဘဲ မြေအမည်၌ ပါဝင်ကြရတော့၏။ အာဒိဖြင့် သသမ္ဘာရ ရေ, မီး,လေ တို့ကို ယူပါ။ ပကတိရေ၌ မြေ, မီး, လေတို့ ပါဝင်ကြသော်လည်း ရေဟူသော ဝေါဟာရ၌ ပါဝင်ကြရ၏။ မြေဟူသော မီးဟူသော လေဟူသော ဝေါဟာရ(နာမည်)ကို မရတော့၊ ဤသို့စသည်ဖြင့် သိပါ။
၊ အဆောက်အဦနှင့်တကွ ဖြစ်သော မြေကြီးအစရှိသည်တို့၌။
အာပါဒယော၊ အာပေါ-အစရှိသည်တို့သည်။
ဧတ္ထ၊ ဤ အဗ္ဗောဟာရိက အရာ၌။
နိဒဿနံ၊ ညွှန်ပြကြောင်း ဥဒါဟရုဏ်တည်း။ကုလုမ္ဗဿာတိ၊ ကား။
ဂဗ္ဘဿ၊ ကိုယ်ဝန်သူငယ်ကို။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
ကုလဿ၊ အမျိုးအနွယ်ကို။ (ဥပဃာတော ဟောတိ-၌ စပ်။)
ဣတိ အတ္ထော ဧဝ၊ ဤအနက်ကိုသာ။
(ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။)
[ဧဝဖြင့် "ဂဗ္ဘဿ" ဟူသော အနက်ကို ကန့်။]
တိဿောပိ၊ ၃-တန်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။
သင်္ဂီတိယော၊ သင်္ဂါယနာတို့သို့။
အာရုဠှတာယ၊ တက်ရောက်သည်၏ အဖြစ်ကို။
အနနုဇာနနတော၊ ခွင့်မပြုလိုသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
တဝ သုတ္တဿာတိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ။
ဒသဝိဓာ၊ သော။
ဣဒ္ဓိ၊ ကို။
ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂေ၊ ၌။
ဣဒ္ဓိကထာယ၊ ဣဒ္ဓိကထာမှ။
ဂဟေတဗ္ဗာ၊ ၏။
ဘာဝနာမယန္တိ၊ ဟူသော စကားကို။
အဓိဋ္ဌာနိဒ္ဓိံ၊ အဓိဋ္ဌာနိဒ္ဓိကို။
သန္ဓာယဝဒတိ။
ဃဋဘေဒေါ ဝိယ၊ အိုး၏ ကွဲခြင်းကဲ့သို့။
ပရူပဃာတော၊ သူတစ်ပါးကို သတ်ခြင်းသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ဥဒကဝိနာသော ဝိယ၊ ရေ၏ ပျက်စီးခြင်းကဲ့သို့။
ဣဒ္ဓိဝိနာသော စ၊ တန်ခိုး၏ ပျက်စီးခြင်းသည်လည်း။
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဥပမာ၊ သည်။
သံသန္ဒတိ၊ ဥပမေယျနှင့် ရောနှော၏။
တဝ ပဉှောတိ၊ ကား။
ဘာဝနာမယာယ၊ ဘာဝနာမယိဒ္ဓိဖြင့်။
ပရူပဃာတော၊ သူတပါးကို သတ်နိုင်ခြင်းသည်။
ဟောတိ။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုတ္တော၊ သော။
ဉာပေတုံ၊ သူတစ်ပါးကို သိစေခြင်းငှာ။
ဣစ္ဆိတော၊ သော။
အတ္ထော၊ တည်း။
အာထဗ္ဗနိဒ္ဓိ၊ ဟူသည်။
ဝိဇ္ဇာမယိဒ္ဓိ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
သတ္တမေ ပဒေတိ၊ ကား။
မဏ္ဍလာဒိတော၊ စည်းဝိုင်း အစရှိသော အရပ်မှ။
သတ္တမေ၊ ခုနစ်လှမ်းမြောက် ဖြစ်သော။
ပဒေ၊ ခြေလှမ်း၌။ (ဌတွာ-၌စပ်။)
ဝစနန္တ ရေန၊ တစ်ပါးသော စကားဖြင့်။
ဂမိတဗ္ဗတ္ထံ၊ သိထိုက်သော အနက်ရှိသော သုတ်သည်။
နေယျတ္ထံ၊ နေယျတ္တ မည်၏။
သယမေဝ၊ မိမိ ပါဠိအတိုင်းပင်။
ဂမိတဗ္ဗတ္ထံ၊ သည်။
နီတတ္ထံ၊ မည်။
ကိရိယတော။ပ။
အကိရိယတောတိ၊ ဟူသော ပုစ္ဆာကို။
တေန၊ ထို ဝိတဏ္ဍဝါဒီသည်။
အဓိပ္ပေတံ၊ သော။
သမ္ပဇာနမုသာဝါဒံ၊ သမ္ပဇာနမုသာဝါဒပါစိတ်ကို။ ။
သန္ဓာယ ပုစ္ဆတိ။
ဥပေါသထက္ခန္ဓကေ၊ ၌။
ဝုတ္ထံ၊ ဟောတော်မူအပ်သော သမ္ပဇာနမုသာဝါဒကို။
(သန္ဓာယ။)
န(ပုစ္ဆတိ)၊ မေးသည်မဟုတ်။
ဟိ၊ မှန်။
(တစ်နည်း-ကသ္မာ ဝိညာယတိ) ဟိ (ယသ္မာ)။
တတ္ထ၊ ထိုဥပေါသထက္ခန္ဓက၌။
အဝုတ္တမေဝ၊ မဟောအပ်သည်သာလျှင် ဖြစ်သော။
အနရိယဝေါဟာရံ၊ အနရိယဝေါဟာရကို။
(မဟုတ်မမှန် ပြောဆိုခြင်းကို။)
သော၊ ထို ဝိတဏ္ဍဝါဒီသည်။
ဝုတ္တန္တိ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ ဟူ၍။
ဂဟေတွာ၊ ၍။
ဝေါဟရတိ၊ ပြောဆို၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(ဥပေါသထက္ခန္ဓကေ။
ဝုတ္တံ၊ ကို။
န ပုစ္ဆတိ၊ ဣတိ ဝိညာယတိ။)
ဝါစာဂိရန္တိ၊ ကား။
ဝါစာသင်္ခါတံ၊ စကားဟု ဆိုအပ်သော။
ဂိရံ၊ အသံကို။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
ဝါစာနုစ္စာရဏံ၊ အဖန်ဖန်မြွက်ဆိုအပ်သော စကားကို။
(နောဘဏေယျ-၌ စပ်။)
ခန္ဒသိဝါဒယော သေဋ္ဌာတိ(ဧတ္ထ)၊ ၌။
ခန္ဓာတိ၊ ကား။
ကုမာရ၊ ကုမာရနတ်တို့တည်း။
ဝါ၊ ခဒဲနတ်တို့တည်း။
သိဝါတိ၊ ကား။
မဟေဿရာ၊ မဟေဿရ နတ်တို့တည်း။
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယာ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကို။
နိဒဿနတ္ထံ၊ ညွှန်ပြခြင်း အကျိုးငှာ။
ဣဒံ၊ ဤ ခန္ဒသိဝါဒယော သေဋ္ဌာ-ဟူသော စကားကို။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။
ဟိ၊ မှန်။
(တစ်နည်း-ကသ္မာ ဝိညာယတိ၊) ဟိ(ယသ္မာ)။
နတ္ထိကဒိဋ္ဌာဒယော၊ အစရှိသော အယူတို့သည်သာ။
(ဧဝဖြင့် ခန္ဓသိဝါဒယော သေဋ္ဌာကို ကန့်။)
ကမ္မပ္ပထပ္ပတ္တာ၊ ကမ္မပထသို့ ရောက်ကုန်သည်။
(ဟုတွာ။)
ကမ္မံ၊ ကံမည်၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(မိစ္ဆဒိဋ္ဌိယာ။ပ။
ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဣတိ ဝိညာယတိ။)
စေတနာ ပနေတ္ထ အဗ္ဗောဟာရိကာတိ၊ ကား။
ကာယဒွါရေ၊ ၌ လည်းကောင်း။
ဝစီဒွါရေ စ၊ ၌ လည်းကောင်း။
သမုဋ္ဌိတာ၊ ဖြစ်သည်။
(သမာနာ) ပိ၊ သော်လည်း။
ကာယကမ္မန္တိ စ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။
ဝစီကမ္မန္တိ စ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။
ဝေါဟာရံ၊ ခေါ်ဝေါ်အပ်သော အမည်ကို။
န လဘတိ။
(ကသ္မာ၊ နည်း။)
အဘိဇ္ဈာဒိပ္ပဓာနတ္တာ၊ အဘိဇ္ဈာ အစရှိသော မနောကံတို့က ပဓာနတို့၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
ပန၊ ဆက်။
တိဝိဓာ။ပ။
မနောကမ္မန္တိ၊ ဟူ၍။
ဝစနတော၊ မူခြင်းကြောင့်။
သဘာဝေနေဝ၊ မိမိသဘောအားဖြင့်ပင်။
သာ၊ ထို စေတနာသည်။
မနောကမ္မံ၊ မနောကံတည်း။
အဘိဇ္ဈာဒိပက္ခိကတ္တာ၊ အဘိဇ္ဈာ အစရှိသည်တို့၏အဖို့၌ ဖြစ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
(မနောကမ္မံ၊ သည်။)
န၊ မဟုတ်။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
အဘိဇ္ဈာဒိပက္ခိကာ ဝါတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရေန) န ဝုတ္တံ။
ဣမသ္မိံ ပန ဌာနေ၊ ဤ မနောကံ၏ မနောဒွါရဝယ် ဖြစ်ရာ၌။
ကာယင်္ဂဝါ စင်္ဂါနိ၊ တို့ကို။
အစောပေတွာ၊ ၍။
စိန္တနကာလေ၊ ၌။
စေတနာပိ၊ သည်လည်းကောင်း။
စေတနာ သမ္ပယုတ္တဓမ္မာပိ၊ တို့သည်လည်းကောင်း။
မနောဒွါရေ ဧဝ၊ ၌သာ။
သမုဋ္ဌဟန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
တသ္မာ။
စေတနာယ၊ ၏။
အဗ္ဗောဟာရိက ဘာဝေါ၊ အဗ္ဗောဟာရိက-၏ အဖြစ်သည်။
ကထဉ္စိ၊ တစ်စုံတစ်ခုသော အကြောင်းကြောင့်မျှ။
နတ္ထိ၊ မရှိတော့။
ဣတိ၊ ကား။
အဓိပ္ပာယော၊ သင်္ဂဟကာရ ဆရာ၏ အလိုတည်း။
တိဝိဓာ။ပ။
ဝစနတော၊ အစရှိသော စကားကို ဟောတော်မူခြင်းကြောင့်။
ပါဏာတိပါတာဒိ ပဋိပက္ခဘူတာ၊ ပါဏာတိပါတ အစရှိသည်တို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော။
တဗ္ဗိရတိဝိသိဋ္ဌာ၊ ထို ပါဏာတိပါတ အစရှိသည်တို့မှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် အထူးပြုအပ်ကုန်သော။
စေတနာဝ၊ စေတနာတို့သည်ပင်။
ပါဏာတိပါတဝိရတိ အာဒိကာ၊ ပါဏာတိပါတဝိရတိ အစရှိသည်တို့သည်။ ဟောန္တိ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
စေတနာ ပက္ခိကာဝါတိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ။
ဝိရတိပက္ခိကာတိ၊ ဟူ၍။
န (ဝုတ္တံ)။
ရက္ခတီတိ၊ ကား။
အဝိနာသေတွာ၊ မဖျက်ဆီးမူ၍။
ကထေတိ၊ ပြော၏။
ဘိန္ဒတီတိ၊ ကား။
ဝိနာသေတွာ၊ ဖျက်ဆီး၍။
ကထေတိ၊ ၏။
ကမ္မကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတာ။
ပဉ္စဝိညာဏစသည်အဖွင့်
စက္ခုဝိညာဏဒွါရန္တိ၊ ကား။ စက္ခုဝိညာဏဿ၊ စက္ခုဝိညာဉ်၏။ ဒွါရံ၊ ဒွါရတည်း။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
စက္ခု စ၊ စက္ခုပသာဒလည်း ဟုတ်၏။
တံ၊ ထို စက္ခုပသာဒ ဟူသည်။
ဝိညာဏဒွါရဉ္စ၊ စက္ခုဒွါရိက ဝီထိဖြစ်သော ဝိညာဉ်တို့၏ ဒွါရလည်း ဟုတ်၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
စက္ခုဝိညာဏဒွါရံ၊ မည်၏။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
စက္ခု၊ စက္ခုဟူသော။
ဝိညာဏဒွါရံ၊ စက္ခုဒွါရိကဝီထိ ဖြစ်သော ဝိညာဉ်တို့၏ ဒွါရ။
ဣတိ၊ သို့။
အသမာသနိဒ္ဒေသော၊ သမာသ်မဟုတ်သော ဝါကျကို ညွှန်ပြခြင်းသည်။
(ဟောတိ။)
ပန၊ ဆက်။
တံ၊ ထို စက္ခုဝိညာဏဒွါရ ဟူသည်။
စက္ခုမေဝ၊ စက္ခုပသာဒ ပင်တည်း။
သေသေသုပိ၊ စက္ခုဝိညာဏ ဒွါရံ ပုဒ်မှကြွင်းသော သောတဝိညာဏဒွါရံ အစရှိသော ပုဒ်တို့၌လည်း။
ဧသ၊ ဤ အစီအရင်သည်။
နယော၊ သိကြောင်း အစီအရင်တည်း။
စက္ခုနာ။ပ။
အာဒိကာယ၊ သော။
ဂါထာယ၊ ၌။
ပသာဒ။ပ။
သံဝရေ၊ ပသာဒကာယသံဝရ, စောပနကာယသံဝရ ၂-ပါးတို့ကို။
ဧကဇ္ဈံ၊ တစ်ပေါင်းတည်း။
ကတွာ၊ ၍။
ကာယေန သံဝရော၊ ကာယေန သံဝရကို။
(ဘဂ၀တာ) ဝုတ္တော။
တံ၊ ထိုကာယေန သံဝရကို။
ဣဓ၊ ဤအဋ္ဌကထာ၌။
ဘိန္ဒိတွာ၊ ၂-မျိုးခွဲ၍။
အဋ္ဌသံဝရာ၊ ရှစ်ပါးသော သံဝရတို့ကို။
(ကထိတာ။)
တပ္ပဋိပက္ခဘာဝေန၊ ထိုရှစ်ပါးသော သံဝရတို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက်၏ အဖြစ်ဖြင့်။
အသံဝရာ၊ တို့ကို။
အဋ္ဌ၊ ဟူ၍။
ကထိတာ၊ (အဋ္ဌကထာ၌) ဆိုအပ်ကုန်ပြီ။
သီလသံဝရာဒယောပိ၊ သီလသံဝရ အစရှိသော သံဝရတို့သည်လည်း။ (ပိဖြင့် ၅-ပါးချင်း တူသော အသံဝရကိုပေါင်း။)
သဗ္ဗဒွါရေသု၊ အလုံးစုံသော စက္ခု စသော ဒွါရတို့၌။
ဥပ္ပဇ္ဇမာနာပိ၊ ကုန်သော်လည်း။
ပဉ္စေဝ၊ တရားကိုယ်အားဖြင့် ၅-ပါးသာလျှင်ဖြစ်ကုန်သော။
သံဝရာ၊ တို့သည်။
(ဟောန္တိ။)
[ ၅-ပါး သရုပ် နောက်၌လာလတ္တံ့။]
တပ္ပဋိပက္ခ ဘာဝေန၊ ထိုသံဝရတို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက်တို့၏ အဖြစ်ဖြင့်။
ဒုဿီလျာဒီနိ၊ ဒုဿီလျ အစရှိသော ၅-ပါးတို့ကို။
အသံဝရာတိ၊ တို့ဟူ၍။
ဝုတ္တာနိ။
တတ္ထ၊ ထို ၅-ပါးတို့တွင်။
ဒုဿီလျံ၊ ဟူသည်။
ပါဏာတိပါတာဒိ စေတနာ၊ ပါဏာတိပါတ အစရှိသော စေတနာတည်း။
မုဋ္ဌဿစ္စံ၊ ဟူသည်။
သတိပဋိပက္ခာ၊ သတိ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ကုန်သော။
အကုသလာဓမ္မာ၊ တို့တည်း။
(မုဋ္ဌဿစ္စံ၊ ဟူသည်။)
ပမာဒံ၊ မေ့လျော့ကြောင်းဖြစ်သော အကုသိုလ်စိတ္တုပ္ပာဒ်တည်း။
ဣတိ၊ သို့။
ကေစိ (ဝဒန္တိ)။
သီတာဒီသု၊ အအေး အစရှိသည်တို့ကြောင့်။
ပဋိဃော၊ စိတ်ကို ထိပါးတတ်သော ဒေါသသည်။
အက္ခန္တိ၊ မည်၏။
ထိနမိဒ္ဓံ၊ သည်။
ကောသဇ္ဇံ၊ မည်၏။
ဝိနာ။ပ။
သင်္ခါတန္တိ ဣဒံ၊ ဤ စကားကို။ (ဝုတ္တံ-၌ စပ်။)
၀စီဒွါရသလ္လက္ခိတဿ၊ ဝစီဒွါရဖြင့် ကောင်းစွာ မှတ်သားအပ်သော။
မုသာဝါဒါဒိနောပိ၊ မုသာဝါဒ အစရှိသော ကံ၏လည်း။
ကာယဒွါရေ၊ ကာယဒွါရ၌။
ပဝတ္တိသမ္ဘာဝါ၊ ဖြစ်ခြင်း၏ ထင်ရှားရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
အသုဒ္ဓတာ၊ မစင်ကြယ်သည်၏ အဖြစ်သည်။ (ကာယဒွါရ၌ ဝစီကံပါနေသောကြောင့် မစင်ကြယ်သည်၏ အဖြစ်သည်။)
အတ္ထိ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တံနိဝါရဏတ္ထံ၊ ထိုကာယဒွါရ၏ အသုဒ္ဓအဖြစ်ကို တားမြစ်ခြင်း အကျိုးငှာ။
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
(သုဒ္ဓံ၊ ဟု ထည့်၍ ဆိုအပ်ပြီ- ဟူလို။)
ဟိ၊ ဆက်။
(တစ်နည်း- ကသ္မာ တံနိဝါရဏတ္ထံ ဝုတ္တံ၊ ဣတိ ဝိညာယတိ။)
ဟိ (ယသ္မာ)။
တံ၊ ထို ကာယဒွါရ၌ ဖြစ်သော မုသာဝါဒ အစရှိသော ကံသည်။
ကာယကမ္မံ၊ သည်။
န ဟောတိ၊ မဟုတ်။
ပန၊ အဟုတ်ကား။
သုဒ္ဓဝစီဒွါရောပလက္ခိတံ၊ သုဒ္ဓဝစိဒွါရဖြင့် မှတ်သားအပ်သော။
ဝစီကမ္မမေဝ၊ ဝစီကံသည်သာ။
ဟောတိ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(တံ- နိဝါရဏတ္ထံဝုတ္တံ၊ ဣတိ ဝိညာယတိ။)
ဧတ္ထ အသံဝရောတိ ဧတေန၊ ဖြင့်။
ဒွါရန္တ ရေ၊ ဝစီဒွါရဟူသော ဒွါရတစ်ပါး၌။
ဥပ္ပဇ္ဇမာနောပိ၊ သော်လည်း။
သုဒ္ဓကာယဒွါရေန၊ သုဒ္ဓကာယဒွါရဖြင့်၊။
ဥပလက္ခိတော၊ သော။
အသံဝရော၊ ကို။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
ဒွါရန္တရာနုပလက္ခိတံ၊ ၀စီဒွါရ စသော ဒွါရတစ်ပါးဖြင့် မမှတ်သားအပ်သော။
သဗ္ဗံ၊ သော။
တံ ဒွါရိကာ ကုသလဉ္စ၊ ထို သုဒ္ဓကာယဒွါရ၌ ဖြစ်သော အကုသိုလ်ကိုလည်း။
(ဝုတ္တံ) ဣတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ။
**၁။ ဧဝဉ္စ ကတွာ။ပ။အဝိရုဒ္ဓံ**။ [ဧဝဉ္စ ကတွာတိ-၀စီဒွါရေ ဥပ္ပဇ္ဇမာနဿပိ ကာယကမ္မဿ ကာယဒွါရေ အသံဝရဘာဝတော။-မဓု။] နောက်၌ ကမ္မပထသံသန္ဒနအခန်း လာလတ္တံ့။ ထို၌ "စောပနကာယ အသံဝရဒွါရဝ ရဝသေန ဥပ္ပန္နော (အသံဝရော) အကုသလံ ကာယကမ္မမေဝ ဟောတိ၊ ဝါစာအသံဝရ ဒွါရဝသေန ဥပ္ပန္နော အကုသလံ ဝစီကမ္မမေဝ ဟောတိ" ဟူသော စကားပါရှိ၏။ ထိုစကားသည် နောက်၌လာသော "အကုသလံ ကာယကမ္မံ။ ပ။စောပနကာယ အသံဝရ ဒွါရဝသေန ဝါစာအသံဝရဒွါရဝသေန စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ" စသော စကားနှင့် ဆန့်ကျင်ပါ-ဟူလို။ ထို့ကြောင့် ဤ ဝါကျသည် မဆန့်ကျင်ခြင်း အကျိုးရပုံကို ပြသော လဒ္ဓဂုဏ ဝါကျတည်း။ ["ဧဝဉ္စ ကတွာ"ဟု စချီရာ၌ တချို့နေရာဝယ် သာဓကလည်း ဖြစ်တတ်၏။ ထို့ကြောင့် "ဧဝဉ္စ ကတွာ, သာဓကာ, တဖြာလဒ္ဓဂုဏ်"ဟု ရှေးဆရာတို့ မိန့်တော်မူကြသည်။]
ဧဝဉ္စ ကတွာ၊ ဤ အကြောင်းကြောင့်။
ကမ္မပထသံသန္ဒနေ၊ ကမ္မပထသံသန္ဒန အခန်း၌။
စောပနကာယ အသံဝရ အသံဝရဒွါရဝသေန ဥပ္ပန္နော အကုသလံ ကာယကမ္မမေဝ ဟောတီတိ အာဒိ၊ အစရှိသော စကားသည်။ (အဝိရုဒ္ဓံ ဟောတိ-၌ စပ်။)
အကုသလံ ကာယကမ္မံ။ပ။
စောပန ကာယကမ္မ။ မ္မံ။ပ။
စောပနကာယ အသံဝရဒွါရဝသေန ဝါစာအသံဝရ ဒွါရဝသေန စ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ အာဒိနာ၊ အစရှိသော စကားနှင့်။
သဟ။
အဝိရုဒ္ဓံ၊ မဆန့်ကျင်သည်။
ဟောတိ။**၁။ အသံဝရော ဟိ။ပ။ဧဝံ အဝိရုဒ္ဓံ**။ ။ မဆန့်ကျင်ပုံ အခြင်းအရာကို ပြလို၍ "အသံဝရောဟိ"စသည်ကို မိန့်။ ကာယအသံဝရသည်ဝစီဒွါရဟူသော ဒွါရတစ်ပါး၌ ဖြစ်စေကာမူ "မိမိဟူသော ဒွါရ၌သာ ဖြစ်၏"ဟု ဆို၏။ ဝါစာအသံဝရလည်း ကာယဒွါရဟူသောဒွါရ တစ်ပါး၌ ဖြစ်စေကာမူ မိမိဟူသော ဝစီဒွါရ၌သာဖြစ်၏ ဟု ဆိုရ၏။ ["သဒွါရေ ဧဝါတိ ဝုစ္စတိ"ကိုပင် "သဒွါရဝသေန ဥပ္ပန္နောတိ"ဟု ထပ်၍ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် စာအုပ်များ၌ "ဥပ္ပန္နောတိ စ"ဟု စသဒ္ဒါပါနေသည်မှာ ပိုဟန်တူသည်။]
ဟိ၊ မှန်။
(တစ်နည်း) ဟိ၊ မဆန့်ကျင်ပုံ အခြင်းအရာကား။
အသံဝရော၊ အသံဝရသည်။
ဒွါရန္တ ရေ၊ ဒွါရတစ်ပါး၌။
ဥပ္ပဇ္ဇမာနောပိ၊ သော်လည်း။
သဒွါရေ ဧဝ၊ မိမိဒွါရ၌သာ။
(ဥပ္ပန္နော) တိ၊ ဖြစ်၏ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ။
သဒွါရဝသေန၊ မိမိဒွါရ၏ အစွမ်းဖြင့်။
ဥပ္ပန္နောတိ၊ ဟူ၍။
(ဝုစ္စတိ။)
**၂။ ကမ္မံ။ပ။အညဒွါရဝသေန စာတိ**။ ။ကမ္မံအရ ကာယကံကိုယူလျှင် "အညဒွါရေ"အရ ဝစီဒွါရကို ယူ၍ "အညဒွါရဝသေန"အရ ဝစီဒွါရမှတစ်ပါးသော ကာယဒွါရကိုပင် ယူပါ။ ကမ္မံအရ ဝစီကံကို ယူလျှင်လည်း အညဒွါရဝသေနတို့အရ ယူရပုံကို ဤနည်းမှီးပါ။ ဤစကားဖြင့် "ကံလည်း အသံဝရကဲ့သို့ မိမိဒွါရ၌သာဖြစ်သည်"ဟု ပြသည်။ "ဝသေန စ"မှ စ-ကို ကမ္မံ၌ ယှဉ်ပါစေ။ [ဧဝံ အဝိရုဒ္ဓံကား မဆန့်ကျင်ပုံ အခြင်းအရာ၏ နိဂုံးတည်း။]
ကမ္မံ စ၊ ကံကိုလည်း။
အညဒွါရေ၊ ၌။
(ဥပ္ပဇ္ဇမာနံပိ၊ သော်လည်း။)
အညဒွါရဝသေန၊ အခြားဒွါရ၏ အစွမ်းဖြင့်။
(ဥပ္ပန္နံတိ ဝုစ္စတိ။)
ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။
ဝါ၊ ဤ အခြင်းအရာအားဖြင့်။
အဝိရုဒ္ဓံ၊ မဆန့်ကျင်။အထဝါ
**၃။ အထဝါ**။ ။ ဤ အထဝါ၏ နယ်ကား "ကမ္မပထာဝိရောဓော န သိယာ" တိုင်အောင်တည်း။ ဤသို့ သုဒ္ဓကာယဒွါရ သုဒ္ဓဝစီဒွါရ ဟု လည်းကောင်း၊ အသုဒ္ဓကာယဒွါရ အသုဒ္ဓဝစီဒွါရဟု လည်းကောင်း မစိစစ်ဘဲ သာမညအားဖြင့် ဧတ္တကို "ဧတသ္မိံ စောပနေ"ဟု ဆိုလျှင် ဟု အထဝါ အတွက် အဓိပ္ပာယ်မှတ်ပါ။ ထို့ကြောင့် အထဝါ၊ သုဒ္ဓကာယဒွါရေန ဥပလက္ခိတော-စသောနည်းမှ တစ်နည်းကား"ဟု ပေးပါ။ [အညံ အတ္ထံ ဝိကပ္ပေတွာ တဿ (ထိုအခြား တစ်နည်း၏) ကမ္မပထသံသန္ဒနဝိရောဓံ ဒဿေတုံ အထဝါတိ အာဒိမာဟ။-မဓု။ ဧတသ္မိံ စောပနေကို "ဧတသ္မိံ စောပနကာယအသံဝရဒွါရေ"ဟု အနက်မှတ်ပါ။]
၊ တစ်နည်းကား။
ဧတ္ထာတိ၊ ဧတ္ထ ဟူသော ဤပါဌ်၌။
သုဒ္ဓံ အသုဒ္ဓံတိ ဧတံ၊ သုဒ္ဓံ အသုဒ္ဓံ ဟူသော ဤ ၂-ပါးကို။
အဝိစာရေတွာ၊ မခွဲခြား စိစစ်မူ၍။
ဧတသ္မိံ စောပနေ၊ ဤ စောပနကာယ အသံဝရဒွါရ၌။
ဣတိ၊ ဤအနက်သည်။
ဝါ၊ ကို။
ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်သည်။
ဝါ၊ ဆိုလိုသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်အံ့။**၄။ ဧဝံ သတိ။ပ။ဝုစ္စတိ**။ ။[ဧဝံ သတီတိ စောပနကာယအသံဝရဒွါရေတိ အတ္ထေသတိ၊ ဒွါရန္တ ရောပလက္ခိတံတိ ဝစီမနောကမ္မဒွါရေဟိ ဥပလက္ခိတ္တာတိ အတ္ထော။ ဝုစ္စတီတိ ဝုစ္ဆေယျ။-မဓု။] ဆိုလိုရင်းကား "ဝစီဒွါရ မနောဒွါရတို့ဖြင့် မှတ်သားအပ်သော ကမ္မပထမြောက်သော ဝစီကံ မနောကံကို စောပနကာယ အသံဝရဒွါရ၌ဖြစ်လျှင် စောပနကာယအသံဝရ ဟု ဆိုအပ်ရာ ရောက်သည်"ဟူလို။
ဧဝံ သတိ။
ဒွါရန္တ ရောပလက္ခိတံ၊ ဝစီဒွါရ မနောဒွါရဟူသော ဒွါရတစ်ပါးဖြင့်မှတ်သားအပ်သော။
ကမ္မပထဘာဝပ္ပတ္တတာယ၊ ကမ္မပထ၏အဖြစ်သို့ ရောက်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
စောပနကာယ အသံဝရဒွါရေ၊ စောပနကာယ အသံဝရ- ဒွါရ၌။
ဥပ္ပန္နံ၊ သော။
ဝစီမနောကမ္မံ၊ ဝစီကံ မနောကံကို။
**၁။ သေသံ သဗ္ဗံ။ပ။ဝိယ**။ ။ ဥပမာ-တံ ဒွါရုပ္ပန္န(ထို ကာယဒွါရ၌ဖြစ်သော) ကမ္မပထ မြောက်သော ဝစီကံ မနောကံမှ ကြွင်းသမျှ အကုသိုလ်ကို စောပနကာယအသံဝရဟု ဆိုအပ် သကဲ့သို့တည်း။
သေသံ၊ ကမ္မပထမြောက်သော စေတနာမှ ကြွင်းသော။
သဗ္ဗံ၊ သော။
(တံဒွါရုပ္ပန္နာကုသလံ ဝိယ၊ ထိုဒွါရ၌ဖြစ်သော အကုသိုလ်ကိုကဲ့သို့။)
စောပနကာယ အသံဝရောတိ၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်ရာ ရောက်၏။ (ဆိုစရာ ဖြစ်၏။)**၂။ ကမ္မပထ။ပ။တထာ န ဝုစ္စတိ**။ ။ ကမ္မပထ မြောက်သောအားဖြင့် ဝစီဒွါရ၌ဖြစ်သော (အသတ်ခိုင်းခြင်း စသော) ကာယကံလည်း (၀စီဒွါရ၌ ဖြစ်သည့်အတွက်) ကာယကံဟု မဆိုအပ်ရာရောက်၏။
ကမ္မပထဘာဝပ္ပတ္တိယာ၊ ကမ္မပထ၏အဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းကြောင့်။
ဒွါရန္တ ရုပ္ပန္နံ၊ ကာယဒွါရမှတစ်ပါးသော ဝစီဒွါရ၌ဖြစ်သော။
ကာယကမ္မဉ္စ၊ ကိုလည်း။
တထာ၊ ထို စောပနကာယအသံဝရ ဟူ၍။
န ဝုစ္စတိ၊ မဆိုအပ်ရာ ရောက်၏။ (မဆိုစရာ ဖြစ်၏။)
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ကမ္မပထသံ သန္ဒနဝိရောဓော၊ ကမ္မပထသံသန္ဒန အခန်းနှင့်ဆန့်ကျင်ခြင်းသည်။
သိယာ။
["ကမ္မပထသံသန္ဒနာဝိရောဓော နသိယာ"] ဟုလည်း ရှိ၏။ အဓိပ္ပာယ် အတူပင်။]
တဒဝိရောဓံ၊ ထိုကမ္မပထသံသန္ဒန အခန်းနှင့် မဆန့်ကျင်ပုံကို။
တတ္ထေဝ၊ ထို ကမ္မပထသံသန္ဒနအခန်း၌သာ။
ဝက္ခာမ၊ ကုန်အံ့။["အတ္ထတော သီလံ သတိ" စသည်ကို ဖွင့်ပြလို၍ "သီလသံဝရာဒယော"စသည်မိန့်။
[သီလသံဝရာဒယော၊ ကုန်သော။
ပဉ္စ၊ တို့သည်။
နိက္ခေပကဏ္ဍေ၊ ၌။
အာဝီဘဝိဿန္တိ။
တတ္ထ၊ ထို ၅-ပါးသော သံဝရတို့တွင်။
**၃။ ဉာဏသံဝရေ။ပ။ဒဋ္ဌဗ္ဗာ**။ ။ ဤစကားဖြင့် ပစ္စယသန္နိဿိတနှင့် အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိ ကို သီလသံဝရ၌ မသွင်းဟုသိပါ။ ပစ္စည်း ၄-ပါးကို ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော-စသည်ဖြင့် ဉာဏ်ကိုဖြစ်စေ၍ ဆင်ခြင်ရသောကြောင့် ဉာဏသံဝရ၌ ပစ္စယသန္နိဿိတသီလကို သွင်းရ၏။ ပစ္စည်းကို ရှာဖွေရာဝယ် အချောင်သုံးစွဲလိုသူ၊ ဝီရိယနည်းသူတို့သာ မတရားရှာဖွေတတ်၏။ ဝီရိယရှိသူကား တရားသဖြင့်ရအောင် (ဆွမ်းခံသွားခြင်း-အစရှိသည်ဖြင့်) ဝီရိယအားထုတ်၍ ရှာ၏။ ထို့ကြောင့် အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလကို ဝီရိယသံဝရ၌ သွင်းရသည်။
ဉာဏသံဝရေ၊ ဉာဏ သံဝရ၌။
ပစ္စယ သန္နိဿိတသီလဿ၊ ပစ္စယ သန္နိဿိတသီလ၏။
(အန္တောဂဓတာ၊ အတွင်းဝင်သည်၏ အဖြစ်ကိုလည်းကောင်း။)
ဝိရိယသံဝရေ၊ ၌ ။
အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိယာ၊ အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ၏။
အန္တောဂဓတာ စ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ၏။