1. Paṭhamavaggo
1. Cakkhusuttaṃ
188. Evaṃ
T2.287V1.221M1.439 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .Atha kho āyasmā rāhulo yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rāhulo bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ sādhu me , bhante , bhagavā saṃkhittena dhammaṃ desetu , yamahaṃ bhagavato dhammaṃ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyyan ’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , rāhula , cakkhuṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Dukkhaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ
P2.245 panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ , kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ –‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Sotaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’… pe ….
‘‘ Ghānaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’… pe …‘‘ jivhā niccā vā aniccā vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccā , bhante ’’… pe …‘‘ kāyo nicco vā anicco vā ’’ ti ?
‘‘ Anicco , bhante ’’
T2.288 … pe …‘‘ mano nicco vā anicco vā ’’ ti ?‘‘ Anicco , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Dukkhaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ , kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ –
‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Evaṃ passaṃ , rāhula , sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati
V1.222 … pe … sotasmimpi nibbindati … ghānasmimpi nibbindati … jivhāyapi nibbindati … kāyasmimpi nibbindati … manasmimpi nibbindati ;nibbindaṃ virajjati ;
virāgā vimuccati ;
vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti .
‘ Khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyā ’ ti pajānātī ’’ ti .
Paṭhamaṃ .
2. Rūpasuttaṃ
189. Sāvatthiyaṃ
M1.440 viharati … pe …‘‘ taṃ kiṃ maññasi , rāhula , rūpā niccā vā aniccā vā ’’ ti ?‘‘ Aniccā
P2.246 , bhante ’’… pe … saddā … gandhā … rasā … phoṭṭhabbā … dhammā niccā vā aniccā vāti ?‘‘ Aniccā , bhante ’’… pe …‘‘ evaṃ passaṃ , rāhula , sutavā ariyasāvako rūpesupi nibbindati … saddesupi nibbindati … gandhesupi nibbindati … rasesupi nibbindati … phoṭṭhabbesupi nibbindati … dhammesupi nibbindati ;
nibbindaṃ virajjati … pe … pajānātī ’’ ti .
Dutiyaṃ .
3. Viññāṇasuttaṃ
190. Sāvatthiyaṃ
T2.289 viharati … pe …‘‘ taṃ kiṃ maññasi , rāhula , cakkhuviññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’… pe …‘‘ sotaviññāṇaṃ … pe … ghānaviññāṇaṃ … jivhāviññāṇaṃ … kāyaviññāṇaṃ … manoviññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’
V1.223 … pe …‘‘ evaṃ passaṃ , rāhula , sutavā ariyasāvako cakkhuviññāṇasmimpi nibbindati … pe … sotaviññāṇasmimpi nibbindati … ghānaviññāṇasmimpi nibbindati … jivhāviññāṇasmimpi nibbindati … kāyaviññāṇasmimpi nibbindati … manoviññāṇasmimpi nibbindati ;nibbindaṃ virajjati … pe … pajānātī ’’ ti .
Tatiyaṃ .
4. Samphassasuttaṃ
191. Sāvatthiyaṃ viharati … pe …‘‘ taṃ kiṃ maññasi , rāhula , cakkhusamphasso nicco vā anicco vā ’’ ti ?
‘‘ Anicco , bhante ’’… pe …‘‘ sotasamphasso … pe … ghānasamphasso … jivhāsamphasso … kāyasamphasso … manosamphasso nicco vā anicco vā ’’ ti ?
‘‘ Anicco , bhante ’’… pe …‘‘ evaṃ passaṃ , rāhula , sutavā ariyasāvako cakkhusamphassasmimpi nibbindati … pe … sotasamphassasmimpi nibbindati … ghānasamphassasmimpi nibbindati … jivhāsamphassasmimpi nibbindati … kāyasamphassasmimpi nibbindati … manosamphassasmimpi nibbindati ;
nibbindaṃ
P2.247 virajjati … pe … pajānātī ’’ ti .Catutthaṃ .
5. Vedanāsuttaṃ
192. Sāvatthiyaṃ
V1.224 viharati … pe …‘‘ taṃ kiṃ maññasi , rāhula , cakkhusamphassajāT2.290 vedanā niccā vā aniccā vā ’’ ti ?‘‘ Aniccā , bhante ’’… pe …‘‘ sotasamphassajā vedanā … pe … ghānasamphassajā vedanā … jivhāsamphassajā vedanā … kāyasamphassajā vedanā … manosamphassajā vedanā niccā vā aniccā vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccā
M1.441 , bhante ’’… pe …‘‘ evaṃ passaṃ , rāhula , sutavā ariyasāvako cakkhusamphassajāya vedanāyapi nibbindati … pe … sota … ghāna … jivhā … kāya … manosamphassajāya vedanāyapi nibbindati … pe … pajānātī ’’ ti .Pañcamaṃ .
6. Saññāsuttaṃ
193. Sāvatthiyaṃ viharati … pe …‘‘ taṃ kiṃ maññasi , rāhula , rūpasaññā niccā vā aniccā vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccā , bhante ’’… pe …‘‘ saddasaññā … pe … gandhasaññā … rasasaññā … phoṭṭhabbasaññā … dhammasaññā niccā vā aniccā vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccā , bhante ’’… pe …‘‘ evaṃ passaṃ , rāhula , sutavā ariyasāvako rūpasaññāyapi nibbindati … pe … saddasaññāyapi nibbindati … gandhasaññāyapi nibbindati … rasasaññāyapi nibbindati … phoṭṭhabbasaññāyapi nibbindati … dhammasaññāyapi nibbindati … pe … pajānātī ’’ ti .
Chaṭṭhaṃ .
7. Sañcetanāsuttaṃ
194. Sāvatthiyaṃ
V1.225 viharati … pe …‘‘ taṃ kiṃ maññasi , rāhula , rūpasañcetanā niccā vā aniccā vā ’’ ti ?‘‘ Aniccā , bhante ’’… pe …‘‘ saddasañcetanā … pe … gandhasañcetanā … rasasañcetanā
P2.248 … phoṭṭhabbasañcetanā … dhammasañcetanā niccā vā aniccā vā ’’ ti ?‘‘ Aniccā , bhante ’’… pe …‘‘ evaṃ passaṃ , rāhula , sutavā ariyasāvako rūpasañcetanāyapi nibbindati … pe … saddasañcetanāyapi nibbindati … gandhasañcetanāyapi nibbindati … rasasañcetanāyapi nibbindati … phoṭṭhabbasañcetanāyapi
T2.291 nibbindati … dhammasañcetanāyapi nibbindati … pe … pajānātī ’’ ti .Sattamaṃ .
8. Taṇhāsuttaṃ
195. Sāvatthiyaṃ viharati … pe …‘‘ taṃ kiṃ maññasi , rāhula , rūpataṇhā niccā vā aniccā vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccā , bhante ’’… pe …‘‘ saddataṇhā … pe … gandhataṇhā … rasataṇhā … phoṭṭhabbataṇhā … dhammataṇhā niccā vā aniccā vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccā , bhante ’’… pe …‘‘ evaṃ passaṃ , rāhula , sutavā ariyasāvako rūpataṇhāyapi nibbindati … pe … saddataṇhāyapi nibbindati … gandhataṇhāyapi nibbindati … rasataṇhāyapi nibbindati … phoṭṭhabbataṇhāya nibbindati … dhammataṇhāyapi nibbindati
V1.226 … pe … pajānātī ’’ ti .Aṭṭhamaṃ .
9. Dhātusuttaṃ
196. Sāvatthiyaṃ
M1.442 viharati … pe …‘‘ taṃ kiṃ maññasi , rāhula , pathavīdhātu niccā vā aniccā vā ’’ ti ?‘‘ Aniccā , bhante ’’… pe …‘‘ āpodhātu … pe … tejodhātu … vāyodhātu … ākāsadhātu … viññāṇadhātu niccā vā aniccā vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccā , bhante ’’… pe …‘‘ evaṃ passaṃ , rāhula , sutavā ariyasāvako pathavīdhātuyāpi nibbindati … pe … āpodhātuyāpi nibbindati … tejodhātuyāpi nibbindati … vāyodhātuyāpi
T2.292P2.249 nibbindati … ākāsadhātuyāpi nibbindati … viññāṇadhātuyāpi nibbindati … pe … pajānātī ’’ ti .Navamaṃ .
10. Khandhasuttaṃ
197. Sāvatthiyaṃ viharati … pe …‘‘ taṃ kiṃ maññasi , rāhula , rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’… pe …‘‘ vedanā … pe … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’… pe …‘‘ evaṃ passaṃ , rāhula , sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati … pe … vedanāyapi nibbindati … saññāyapi nibbindati … saṅkhāresupi nibbindati … viññāṇasmimpi nibbindati ;
nibbindaṃ virajjati
V1.227 ;virāgā vimuccati ;
vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti .
‘ Khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyā ’ ti pajānātī ’’ ti .
Dasamaṃ .
Paṭhamo vaggo .
Tassuddānaṃ –
Cakkhu rūpañca viññāṇaṃ , samphasso vedanāya ca ;
Saññā sañcetanā taṇhā , dhātu khandhena te dasāti .