3. Dasabalavaggo
1. Dasabalasuttaṃ
21. Sāvatthiyaṃ
T2.33M1.266 viharati … pe …‘‘ dasabalasamannāgato , bhikkhave , tathāgato catūhi ca vesārajjehi samannāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti , parisāsuV1.26 sīhanādaṃ nadati , brahmacakkaṃ pavatteti – itiP2.28 rūpaṃ iti rūpassa samudayo iti rūpassa atthaṅgamo , iti vedanā iti vedanāya samudayo iti vedanāya atthaṅgamo , iti saññā iti saññāya samudayo iti saññāya atthaṅgamo , iti saṅkhārā iti saṅkhārānaṃ samudayo iti saṅkhārānaṃ atthaṅgamo , iti viññāṇaṃ iti viññāṇassa samudayo iti viññāṇassa atthaṅgamo .Iti imasmiṃ sati idaṃ hoti , imassuppādā idaṃ uppajjati .
Imasmiṃ asati idaṃ na hoti , imassa nirodhā idaṃ nirujjhati .
Yadidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā ;
saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ … pe … evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho ;
saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho … pe … evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī ’’ ti .
Paṭhamaṃ .
2. Dutiyadasabalasuttaṃ
22. Sāvatthiyaṃ viharati … pe …‘‘ dasabalasamannāgato , bhikkhave , tathāgato catūhi ca vesārajjehi samannāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti , parisāsu sīhanādaṃ nadati , brahmacakkaṃ pavattetti –
‘ iti rūpaṃ iti rūpassa samudayo iti rūpassa atthaṅgamo , iti vedanā iti vedanāya samudayo iti vedanāya
T2.34 atthaṅgamo , iti saññā iti saññāya samudayo iti saññāya atthaṅgamo , iti saṅkhārā iti saṅkhārānaṃ samudayo iti saṅkhārānaṃ atthaṅgamo , iti viññāṇaṃ iti viññāṇassa samudayo iti viññāṇassa atthaṅgamo .Iti imasmiṃ sati idaṃ hoti , imassuppādā idaṃ uppajjati ;
imasmiṃ asati idaṃ na hoti imassa nirodhā idaṃ nirujjhati .
Yadidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā ;
saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ … pe …
V1.27 evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho ;
saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho … pe … evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti ’’’.
‘‘ Evaṃ svākkhāto , bhikkhave , mayā dhammo uttāno vivaṭo pakāsito chinnapilotiko .
Evaṃ svākkhāte kho , bhikkhave , mayā dhamme uttāne vivaṭe pakāsite chinnapilotike alameva saddhāpabbajitena kulaputtena vīriyaṃ ārabhituṃ –
‘ kāmaṃ taco ca nhāru [ nahāru ( sī . syā . kaṃ . pī .)] ca aṭṭhi
M1.267 ca avasissatu , sarīre upasussatu [ avasussatu ma . ni .2.184] maṃsalohitaṃ .Yaṃ taṃ purisathāmena purisavīriyena purisaparakkamena pattabbaṃ , na taṃ apāpuṇitvā vīriyassa saṇṭhānaṃ bhavissatī ’’’ ti .
‘‘ Dukkhaṃ
P2.29 , bhikkhave , kusīto viharati vokiṇṇo pāpakehi akusalehi dhammehi , mahantañca sadatthaṃ parihāpeti .Āraddhavīriyo ca kho , bhikkhave , sukhaṃ viharati pavivitto pāpakehi akusalehi dhammehi , mahantañca sadatthaṃ paripūreti .
Na , bhikkhave , hīnena
T2.35 aggassa patti hoti .Aggena ca kho , bhikkhave , aggassa patti hoti .
Maṇḍapeyyamidaṃ , bhikkhave , brahmacariyaṃ , satthā sammukhībhūto .
Tasmātiha , bhikkhave , vīriyaṃ ārabhatha appattassa pattiyā , anadhigatassa adhigamāya , asacchikatassa sacchikiriyāya .
‘ Evaṃ no ayaṃ amhākaṃ pabbajjā avañjhā bhavissati saphalā saudrayā .
Yesañca [ yesaṃ ( sī . syā . kaṃ .), yesaṃ hi ( pī . ka .)] mayaṃ paribhuñjāma cīvara-piṇḍapātasenāsana-gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ tesaṃ te kārā amhesu mahapphalā bhavissanti mahānisaṃsā ’ ti – evañhi vo , bhikkhave , sikkhitabbaṃ .
Attatthaṃ vā hi , bhikkhave , sampassamānena alameva appamādena sampādetuṃ ;
paratthaṃ vā hi , bhikkhave , sampassamānena alameva appamādena sampādetuṃ ;
ubhayatthaṃ vā hi , bhikkhave , sampassamānena alameva appamādena sampādetun ’’ ti .
Dutiyaṃ .
3. Upanisasuttaṃ
23. Sāvatthiyaṃ viharati … pe …‘‘ jānato ahaṃ , bhikkhave , passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi , no ajānato no apassato .
Kiñca , bhikkhave , jānato kiṃ passato āsavānaṃ khayo hoti
V1.28 ?Iti rūpaṃ iti rūpassa samudayo iti rūpassa atthaṅgamo , iti vedanā … pe … iti saññā … iti saṅkhārā … iti viññāṇaṃ iti viññāṇassa samudayo iti viññāṇassa atthaṅgamoti .
Evaṃ kho , bhikkhave , jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hoti ’’.
‘‘ Yampissa
P2.30 taṃ , bhikkhave , khayasmiṃ khayeññāṇaṃ , tampi saupanisaṃ vadāmi , no anupanisaṃ .Kā ca , bhikkhave , khayeñāṇassa upanisā ?
‘ Vimuttī ’ tissa
T2.36 vacanīyaṃ .Vimuttimpāhaṃ [ vimuttimpahaṃ ( sī . syā . kaṃ .)], bhikkhave , saupanisaṃ vadāmi , no anupanisaṃ .
Kā ca , bhikkhave , vimuttiyā
M1.268 upanisā ?‘ Virāgo ’ tissa vacanīyaṃ .
Virāgampāhaṃ , bhikkhave , saupanisaṃ vadāmi , no anupanisaṃ .
Kā ca , bhikkhave , virāgassa upanisā ?
‘ Nibbidā ’ tissa vacanīyaṃ .
Nibbidampāhaṃ , bhikkhave , saupanisaṃ vadāmi , no anupanisaṃ .
Kā ca , bhikkhave , nibbidāya upanisā ?
‘ Yathābhūtañāṇadassanan ’ tissa vacanīyaṃ .
Yathābhūtañāṇadassanampāhaṃ , bhikkhave , saupanisaṃ vadāmi , no anupanisaṃ .
Kā ca , bhikkhave , yathābhūtañāṇadassanassa upanisā ?
‘ Samādhī ’ tissa vacanīyaṃ .
Samādhimpāhaṃ , bhikkhave , saupanisaṃ vadāmi , no anupanisaṃ .
‘‘ Kā ca , bhikkhave , samādhissa upanisā ?
‘ Sukhan ’ tissa vacanīyaṃ .
Sukhampāhaṃ , bhikkhave , saupanisaṃ vadāmi , no anupanisaṃ .
Kā ca , bhikkhave , sukhassa upanisā ?
‘ Passaddhī ’ tissa vacanīyaṃ .
Passaddhimpāhaṃ , bhikkhave , saupanisaṃ vadāmi , no anupanisaṃ .
Kā ca , bhikkhave , passaddhiyā upanisā ?
‘ Pītī ’ tissa vacanīyaṃ .
Pītimpāhaṃ , bhikkhave , saupanisaṃ vadāmi , no anupanisaṃ .
Kā ca , bhikkhave , pītiyā upanisā ?
‘ Pāmojjan ’ tissa vacanīyaṃ .
Pāmojjampāhaṃ , bhikkhave , saupanisaṃ vadāmi , no anupanisaṃ .
Kā ca , bhikkhave , pāmojjassa upanisā ?
‘ Saddhā ’ tissa vacanīyaṃ .
Saddhampāhaṃ , bhikkhave , saupanisaṃ vadāmi , no anupanisaṃ .
‘‘ Kā
P2.31 ca , bhikkhave , saddhāya upanisā ?‘ Dukkhan ’ tissa vacanīyaṃ .
Dukkhampāhaṃ , bhikkhave , saupanisaṃ vadāmi , no anupanisaṃ .
Kā ca , bhikkhave , dukkhassa upanisā ?
‘ Jātī ’ tissa vacanīyaṃ .
Jātimpāhaṃ
T2.37 , bhikkhave , saupanisaṃ vadāmi , no anupanisaṃ .Kā ca , bhikkhave , jātiyā upanisā ?
‘ Bhavo ’ tissa vacanīyaṃ .
Bhavampāhaṃ , bhikkhave , saupanisaṃ vadāmi
V1.29 , no anupanisaṃ .Kā ca , bhikkhave , bhavassa upanisā ?
‘ Upādānan ’ tissa vacanīyaṃ .
Upādānampāhaṃ , bhikkhave , saupanisaṃ vadāmi , no anupanisaṃ .
Kā ca , bhikkhave , upādānassa upanisā ?
‘ Taṇhā ’ tissa vacanīyaṃ .
Taṇhampāhaṃ , bhikkhave , saupanisaṃ vadāmi , no anupanisaṃ .
‘‘ Kā ca , bhikkhave , taṇhāya upanisā ?
‘ Vedanā ’ tissa vacanīyaṃ … pe …‘ phasso ’ tissa vacanīyaṃ …‘ saḷāyatanan ’ tissa vacanīyaṃ …‘ nāmarūpan ’ tissa vacanīyaṃ …‘ viññāṇan ’ tissa vacanīyaṃ …‘ saṅkhārā ’ tissa vacanīyaṃ .
Saṅkhārepāhaṃ , bhikkhave , saupanise vadāmi , no anupanise .
Kā ca , bhikkhave , saṅkhārānaṃ upanisā ?
‘ Avijjā ’ tissa vacanīyaṃ .
‘‘ Iti
M1.269 kho , bhikkhave , avijjūpanisā saṅkhārā , saṅkhārūpanisaṃ viññāṇaṃ , viññāṇūpanisaṃ nāmarūpaṃ , nāmarūpūpanisaṃ saḷāyatanaṃ , saḷāyatanūpaniso phasso , phassūpanisā vedanā , vedanūpanisā taṇhā , taṇhūpanisaṃ upādānaṃ , upādānūpaniso bhavo , bhavūpanisā jāti , jātūpanisaṃ dukkhaṃ , dukkhūpanisā saddhā , saddhūpanisaṃ pāmojjaṃ , pāmojjūpanisā pīti , pītūpanisā passaddhi , passaddhūpanisaṃ sukhaṃ , sukhūpaniso samādhi , samādhūpanisaṃ yathābhūtañāṇadassanaṃ , yathābhūtañāṇadassanūpanisāP2.32 nibbidā , nibbidūpaniso virāgo , virāgūpanisā vimutti , vimuttūpanisaṃ khayeñāṇaṃ .‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , uparipabbate thullaphusitake deve vassante
T2.38 taṃ udakaṃ yathāninnaṃ pavattamānaṃ pabbatakandarapadarasākhā paripūreti .Pabbatakandarapadarasākhāparipūrā kusobbhe [ kussubbhe ( sī . syā . kaṃ .), kusubbhe ( pī .) ṇvādi 129 suttaṃ oloketabbaṃ ] paripūrenti .
Kusobbhā paripūrā mahāsobbhe paripūrenti .
Mahāsobbhā paripūrā kunnadiyo paripūrenti .
Kunnadiyo paripūrā mahānadiyo paripūrenti .
Mahānadiyo paripūrā mahāsamuddaṃ paripūrenti .
‘‘ Evameva kho , bhikkhave , avijjūpanisā saṅkhārā , saṅkhārūpanisaṃ viññāṇaṃ , viññāṇūpanisaṃ nāmarūpaṃ , nāmarūpūpanisaṃ saḷāyatanaṃ , saḷāyatanūpaniso phasso , phassūpanisā vedanā , vedanūpanisā taṇhā , taṇhūpanisaṃ upādānaṃ , upādānūpaniso bhavo , bhavūpanisā jāti , jātūpanisaṃ
V1.30 dukkhaṃ , dukkhūpanisā saddhā , saddhūpanisaṃ pāmojjaṃ , pāmojjūpanisā pīti , pītūpanisā passaddhi , passaddhūpanisaṃ sukhaṃ , sukhūpaniso samādhi , samādhūpanisaṃ yathābhūtañāṇadassanaṃ , yathābhūtañāṇadassanūpanisā nibbidā , nibbidūpaniso virāgo , virāgūpanisā vimutti , vimuttūpanisaṃ khayeñāṇan ’’ ti .Tatiyaṃ .
4. Aññatitthiyasuttaṃ
24. Rājagahe viharati veḷuvane .
Atha kho āyasmā sāriputto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi .
Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi –
‘‘ atippago kho tāva rājagahe piṇḍāya carituṃ .
Yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyyan ’’ ti .
Atha
M1.270 kho āyasmā sāriputto yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃP2.33 ārāmo tenupasaṅkami ;upasaṅkamitvā
T2.39 tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodi .Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ sāriputtaṃ te aññatitthiyā paribbājakā etadavocuṃ –
‘‘ Santāvuso , sāriputta , eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti .
Santi panāvuso sāriputta , eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti .
Santāvuso sāriputta , eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkhaṃ paññapenti .
Santi panāvuso sāriputta , eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti .
Idha , panāvuso sāriputta , samaṇo gotamo kiṃvādī kimakkhāyī ?
Kathaṃ byākaramānā ca mayaṃ vuttavādino ceva samaṇassa gotamassa assāma , na ca samaṇaṃ gotamaṃ abhūtena abbhācikkheyyāma , dhammassa cānudhammaṃ byākareyyāma , na ca koci sahadhammiko vādānupāto [ vādānuvādo ( ka .) dī . ni .1.381] gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā ’’ ti ?
‘‘ Paṭiccasamuppannaṃ kho , āvuso , dukkhaṃ vuttaṃ bhagavatā .
Kiṃ paṭicca ?
Phassaṃ paṭicca .
Iti
V1.31 vadaṃ vuttavādī ceva bhagavato assa , na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkheyya , dhammassa cānudhammaṃ byākareyya , na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya .‘‘ Tatrāvuso , ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā .
Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā .
Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā .
Yepi
T2.40P2.34 te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā .‘‘ Tatrāvuso , ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti , te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati .
Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti , te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati .
Yepi te
M1.271 samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkhaṃ paññapenti , te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati .Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti , te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī ’’ ti .
Assosi kho āyasmā ānando āyasmato sāriputtassa tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ imaṃ kathāsallāpaṃ .
Atha kho āyasmā ānando rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando yāvatako āyasmato sāriputtassa tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ ahosi kathāsallāpo taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi .
‘‘ Sādhu sādhu , ānanda , yathā taṃ sāriputto sammā byākaramāno
T2.41 byākareyya .Paṭiccasamuppannaṃ kho , ānanda , dukkhaṃ vuttaṃ mayā .
Kiṃ paṭicca ?
Phassaṃ paṭicca .
Iti vadaṃ vuttavādī ceva me assa , na ca maṃ abhūtena abbhācikkheyya , dhammassa cānudhammaṃ byākareyya , na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya .
‘‘ Tatrānanda
V1.32 , ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā .Yepi
P2.35 te … pe … yepi te … pe … yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā .‘‘ Tatrānanda , yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti , te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati .
Yepi te … pe … yepi te … pe … yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti , te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati .
‘‘ Ekamidāhaṃ , ānanda , samayaṃ idheva rājagahe viharāmi veḷuvane kalandakanivāpe .
Atha khvāhaṃ , ānanda , pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisiṃ .
Tassa mayhaṃ , ānanda , etadahosi –
‘ atippago
M1.272 kho tāva rājagahe piṇḍāya carituṃ .Yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyyan ’’’ ti .
‘‘ Atha khvāhaṃ , ānanda , yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkamiṃ ;
upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi
T2.42 saddhiṃ sammodiṃ .Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃ .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho maṃ , ānanda , te aññatitthiyā paribbājakā etadavocuṃ –
‘ Santāvuso gotama , eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti .
Santi panāvuso gotama , eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti .
Santāvuso gotama , eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkhaṃ paññapenti .
Santi panāvuso gotama , eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti .
Idha no āyasmā gotamo kiṃvādī kimakkhāyī ?
Kathaṃ byākaramānā ca mayaṃ vuttavādino ceva āyasmato gotamassa assāma , na ca āyasmantaṃ gotamaṃ abhūtena abbhācikkheyyāma
P2.36 , dhammassa cānudhammaṃ byākareyyāma , na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā ’’’ ti ?‘‘ Evaṃ
V1.33 vuttāhaṃ , ānanda , te aññatitthiye paribbājake etadavocaṃ –‘ paṭiccasamuppannaṃ kho , āvuso , dukkhaṃ vuttaṃ mayā .
Kiṃ paṭicca ?
Phassaṃ paṭicca .
Iti vadaṃ vuttavādī ceva me assa , na ca maṃ abhūtena abbhācikkheyya , dhammassa cānudhammaṃ byākareyya , na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā ’’’ ti .
‘‘ Tatrāvuso , ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā .
Yepi te … pe … yepi te … pe …
T2.43 yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā .‘‘ Tatrāvuso , ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti , te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati .
Yepi te … pe … yepi te … pe … yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti , te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī ’’ ti .
‘‘ Acchariyaṃ bhante , abbhutaṃ bhante
M1.273 !Yatra hi nāma ekena padena sabbo attho vutto bhavissati .
Siyā nu kho , bhante , esevattho vitthārena vuccamāno gambhīro ceva assa gambhīrāvabhāso cā ’’ ti ?
‘‘ Tena hānanda , taññevettha paṭibhātū ’’ ti .
‘‘ Sace maṃ , bhante , evaṃ puccheyyuṃ –
‘ jarāmaraṇaṃ , āvuso ānanda , kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhavan ’ ti ?
Evaṃ puṭṭhohaṃ , bhante , evaṃ byākareyyaṃ –
‘ jarāmaraṇaṃ kho , āvuso , jātinidānaṃ jātisamudayaṃ jātijātikaṃ jātipabhavan ’ ti .
Evaṃ puṭṭhohaṃ , bhante , evaṃ byākareyyaṃ .
‘‘ Sace
P2.37 maṃ , bhante , evaṃ puccheyyuṃ –‘ jāti panāvuso ānanda , kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā ’ ti ?
Evaṃ puṭṭhohaṃ , bhante , evaṃ byākareyyaṃ –
‘ jāti kho , āvuso , bhavanidānā bhavasamudayā bhavajātikā bhavappabhavā ’ ti .
Evaṃ puṭṭhohaṃ , bhante , evaṃ byākareyyaṃ
T2.44 .‘‘ Sace maṃ , bhante , evaṃ puccheyyuṃ –
‘ bhavo panāvuso ānanda , kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo ’ ti ?
Evaṃ puṭṭhohaṃ , bhante , evaṃ byākareyyaṃ –
‘ bhavo kho , āvuso , upādānanidāno
V1.34 upādānasamudayo upādānajātiko upādānappabhavo ’ ti .Evaṃ puṭṭhohaṃ , bhante , evaṃ byākareyyaṃ .
‘‘ Sace maṃ , bhante , evaṃ puccheyyuṃ – upādānaṃ panāvuso … pe … taṇhā panāvuso … pe … vedanā panāvuso … pe … sace maṃ , bhante , evaṃ puccheyyuṃ –
‘ phasso panāvuso ānanda , kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo ’ ti ?
Evaṃ puṭṭhohaṃ , bhante , evaṃ byākareyyaṃ –
‘ phasso kho , āvuso , saḷāyatananidāno saḷāyatanasamudayo saḷāyatanajātiko saḷāyatanappabhavo ’ ti .
‘ Channaṃtveva , āvuso , phassāyatanānaṃ asesavirāganirodhā phassanirodho ;
phassanirodhā vedanānirodho ;
vedanānirodhā taṇhānirodho ;
taṇhānirodhā upādānanirodho ;
upādānanirodhā bhavanirodho ;
bhavanirodhā jātinirodho ;
jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī ’ ti .
Evaṃ puṭṭhohaṃ , bhante , evaṃ byākareyyan ’’ ti .
Catutthaṃ .
5. Bhūmijasuttaṃ
25. Sāvatthiyaṃ
M1.274 viharati .Atha kho āyasmā bhūmijo sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā
P2.38 āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi .Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho
T2.45 āyasmā bhūmijo āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca –‘‘ Santāvuso sāriputta , eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti .
Santi panāvuso sāriputta , eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti .
Santāvuso sāriputta , eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkatañca paraṃkatañca sukhadukkhaṃ paññapenti .
Santi panāvuso sāriputta , eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ paññapenti .
Idha no , āvuso sāriputta , bhagavā kiṃvādī kimakkhāyī
V1.35 , kathaṃ byākaramānā ca mayaṃ vuttavādino ceva bhagavato assāma , na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkheyyāma , dhammassa cānudhammaṃ byākareyyāma , na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā ’’ ti ?‘‘ Paṭiccasamuppannaṃ kho , āvuso , sukhadukkhaṃ vuttaṃ bhagavatā .
Kiṃ paṭicca ?
Phassaṃ paṭicca .
Iti vadaṃ vuttavādī ceva bhagavato assa , na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkheyya , dhammassa cānudhammaṃ byākareyya , na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya .
‘‘ Tatrāvuso , ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti , tadapi phassapaccayā .
Yepi te … pe … yepi te … pe … yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ paññapenti , tadapi phassapaccayā .
‘‘ Tatrāvuso , ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ
T2.46 paññapenti , te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati .Yepi te … pe .
P2.39 … yepi te … pe … yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ paññapenti , te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī ’’ ti .Assosi
M1.275 kho āyasmā ānando āyasmato sāriputtassa āyasmatā bhūmijena saddhiṃ imaṃ kathāsallāpaṃ .Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando yāvatako āyasmato sāriputtassa āyasmatā bhūmijena saddhiṃ ahosi kathāsallāpo taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi .
‘‘ Sādhu sādhu , ānanda , yathā taṃ sāriputto sammā byākaramāno byākareyya .
Paṭiccasamuppannaṃ kho , ānanda , sukhadukkhaṃ vuttaṃ mayā .
Kiṃ paṭicca ?
Phassaṃ paṭicca .
Iti vadaṃ vuttavādī ceva me assa , na ca maṃ abhūtena abbhācikkheyya , dhammassa cānudhammaṃ byākareyya , na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya .
‘‘ Tatrānanda
V1.36 , ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā .Yepi te … pe … yepi te … pe … yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā .
‘‘ Tatrānanda
T2.47 , ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti , te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati .Yepi te … pe … yepi te … pe … yepi te samaṇabrāhmaṇākammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ paññapenti , te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati .
‘‘ Kāye vā hānanda , sati kāyasañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṃ
P2.40 sukhadukkhaṃ .Vācāya vā hānanda , sati vacīsañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ .
Mane vā hānanda , sati manosañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ avijjāpaccayā ca .
‘‘ Sāmaṃ vā taṃ , ānanda , kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti , yaṃpaccayāssa [ yaṃpaccayāya ( syā . kaṃ .), yaṃpaccayā yaṃ ( ka .)] taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ .
Pare vā taṃ [ pare vāssa taṃ ( sī . pī .), pare vāyataṃ ( syā . kaṃ .)], ānanda , kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharonti , yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ .
Sampajāno vā taṃ , ānanda , kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ .
Asampajāno
M1.276 vā taṃ , ānanda , kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ .‘‘ Sāmaṃ vā taṃ , ānanda , vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ .
Pare
T2.48 vā taṃ , ānanda , vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharonti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ .Sampajāno vā taṃ , ānanda … pe … asampajāno vā taṃ , ānanda , vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ .
‘‘ Sāmaṃ vā taṃ , ānanda , manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ .
Pare vā taṃ , ānanda , manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharonti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ .
Sampajāno vā taṃ , ānanda … pe … asampajāno vā taṃ , ānanda , manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ .
‘‘ Imesu
V1.37 , ānanda , dhammesu avijjā anupatitā .Avijjāya tveva , ānanda , asesavirāganirodhā so kāyo na hoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ .
Sā vācā na hoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ .
So mano na hoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati
P2.41 ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ .Khettaṃ taṃ na hoti … pe … vatthu taṃ na hoti … pe … āyatanaṃ taṃ na hoti … pe … adhikaraṇaṃ taṃ na hoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhan ’’ ti .
Pañcamaṃ .
6. Upavāṇasuttaṃ
26. Sāvatthiyaṃ viharati .
Atha kho āyasmā upavāṇo yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā upavāṇo bhagavantaṃ etadavoca
T2.49 –‘‘ Santi , bhante , eke samaṇabrāhmaṇā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti .
Santi pana , bhante , eke samaṇabrāhmaṇā paraṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti .
Santi pana , bhante , eke samaṇabrāhmaṇā sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkhaṃ paññapenti .
Santi pana , bhante , eke samaṇabrāhmaṇā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti .
Idha no , bhante , bhagavā kiṃvādī kimakkhāyī kathaṃ byākaramānā ca mayaṃ vuttavādino ceva bhagavato assāma , na ca bhagavantaṃ abhūtena
M1.277 abbhācikkheyyāma , dhammassa cānudhammaṃ byākareyyāma , na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā ’’ ti ?‘‘ Paṭiccasamuppannaṃ kho , upavāṇa , dukkhaṃ vuttaṃ mayā .
Kiṃ paṭicca ?
Phassaṃ paṭicca .
Iti vadaṃ vuttavādī ceva me assa , na ca maṃ abhūtena abbhācikkheyya , dhammassa cānudhammaṃ byākareyya , na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya .
‘‘ Tatra , upavāṇa , ye te samaṇabrāhmaṇā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti , tadapi phassapaccayā .
Yepi te … pe … yepi te … pe … yepi te samaṇabrāhmaṇā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā .
‘‘ Tatra
V1.38P2.42 , upavāṇa , ye te samaṇabrāhmaṇā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti , te vata añña phassā paṭisaṃvedissantītiT2.50 netaṃ ṭhānaṃ vijjati .Yepi te … pe … yepi te … pe … yepi te samaṇabrāhmaṇā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti , te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī ’’ ti .
Chaṭṭhaṃ .
7. Paccayasuttaṃ
27. Sāvatthiyaṃ viharati … pe …‘‘ avijjāpaccayā , bhikkhave , saṅkhārā ;
saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ … pe … evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
‘‘ Katamañca , bhikkhave , jarāmaraṇaṃ ?
Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko – ayaṃ vuccati jarā .
Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālakiriyā khandhānaṃ bhedo kaḷevarassa nikkhepo ;
idaṃ vuccati maraṇaṃ .
Iti ayañca jarā idañca maraṇaṃ .
Idaṃ vuccati , bhikkhave , jarāmaraṇaṃ .
Jātisamudayā jarāmaraṇasamudayo ;
jātinirodhā jarāmaraṇanirodho .
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo jarāmaraṇanirodhagāminī paṭipadā .
Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi , sammāsaṅkappo , sammāvācā , sammākammanto , sammāājīvo , sammāvāyāmo , sammāsati , sammāsamādhi .
‘‘ Katamā
M1.278 ca , bhikkhave , jāti … pe … katamo ca , bhikkhave , bhavo … katamañca , bhikkhave , upādānaṃ … katamāP2.43 ca , bhikkhave , taṇhā … katamā ca , bhikkhave , vedanā … katamo ca , bhikkhaveT2.51 , phasso … katamañca , bhikkhave , saḷāyatanaṃ … katamañca , bhikkhave , nāmarūpaṃ … katamañca , bhikkhave , viññāṇaṃ …?‘‘ Katame
V1.39 ca , bhikkhave , saṅkhārā ?Tayome , bhikkhave , saṅkhārā – kāyasaṅkhāro , vacīsaṅkhāro , cittasaṅkhāro .
Ime vuccanti , bhikkhave , saṅkhārā .
Avijjāsamudayā saṅkhārasamudayo ;
avijjānirodhā saṅkhāranirodho .
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā .
Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi … pe … sammāsamādhi .
‘‘ Yato kho , bhikkhave , ariyasāvako evaṃ paccayaṃ pajānāti , evaṃ paccayasamudayaṃ pajānāti , evaṃ paccayanirodhaṃ pajānāti , evaṃ paccayanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , ariyasāvako diṭṭhisampanno itipi , dassanasampanno itipi , āgato imaṃ saddhammaṃ itipi , passati imaṃ saddhammaṃ itipi , sekkhena ñāṇena samannāgato itipi , sekkhāya vijjāya samannāgato itipi , dhammasotaṃ samāpanno itipi , ariyo nibbedhikapañño itipi , amatadvāraṃ āhacca tiṭṭhati itipī ’’ ti .
Sattamaṃ .
8. Bhikkhusuttaṃ
28. Sāvatthiyaṃ viharati … pe …‘‘ tatra kho … pe … idha , bhikkhave , bhikkhu jarāmaraṇaṃ pajānāti , jarāmaraṇasamudayaṃ pajānāti , jarāmaraṇanirodhaṃ pajānāti , jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti , jātiṃ pajānāti … pe … bhavaṃ pajānāti … upādānaṃ pajānāti … taṇhaṃ
P2.44 pajānāti … vedanaṃ pajānāti … phassaṃ pajānāti … saḷāyatanaṃ pajānāti … nāmarūpaṃ pajānāti … viññāṇaṃ pajānāti … saṅkhāre pajānāti , saṅkhārasamudayaṃ pajānātiT2.52 , saṅkhāranirodhaṃ pajānāti , saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti .‘‘ Katamañca , bhikkhave , jarāmaraṇaṃ ?
Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko – ayaṃ vuccati jarā .
Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālakiriyā khandhānaṃ bhedo kaḷevarassa nikkhepo ;
idaṃ vuccati
M1.279 maraṇaṃ .Iti ayaṃ ca jarā idañca maraṇaṃ .
Idaṃ vuccati , bhikkhave , jarāmaraṇaṃ .
Jātisamudayā
V1.40 jarāmaraṇasamudayo ;jātinirodhā jarāmaraṇanirodho .
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo jarāmaraṇanirodhagāminī paṭipadā .
Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi … pe … sammāsamādhi .
‘‘ Katamā ca , bhikkhave , jāti … pe … katamo ca , bhikkhave , bhavo … katamañca , bhikkhave , upādānaṃ … vedanā … phasso … saḷāyatanaṃ … nāmarūpaṃ … viññāṇaṃ ….
‘‘ Katame ca , bhikkhave , saṅkhārā ?
Tayome , bhikkhave , saṅkhārā – kāyasaṅkhāro , vacīsaṅkhāro , cittasaṅkhāro .
Ime vuccanti , bhikkhave , saṅkhārā .
Avijjāsamudayā saṅkhārasamudayo ;
avijjānirodhā saṅkhāranirodho .
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā .
Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi … pe … sammāsamādhi .
‘‘ Yato kho , bhikkhave , bhikkhu evaṃ jarāmaraṇaṃ pajānāti , evaṃ jarāmaraṇasamudayaṃ pajānāti , evaṃ jarāmaraṇanirodhaṃ
T2.53 pajānāti , evaṃ jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti , evaṃ jātiṃ pajānāti … pe … bhavaṃ … upādānaṃ … taṇhaṃ … vedanaṃ … phassaṃ … saḷāyatanaṃ … nāmarūpaṃ … viññāṇaṃP2.45 … saṅkhāre … saṅkhārasamudayaṃ … saṅkhāranirodhaṃ … evaṃ saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti .Ayaṃ vuccati , bhikkhave , bhikkhu diṭṭhisampanno itipi , dassanasampanno itipi , āgato imaṃ saddhammaṃ itipi , passati imaṃ saddhammaṃ itipi , sekkhena ñāṇena samannāgato itipi , sekkhāya vijjāya samannāgato itipi , dhammasotaṃ samāpanno itipi , ariyo nibbedhikapañño itipi , amatadvāraṃ āhacca tiṭṭhati itipī ’’ ti .
Aṭṭhamaṃ .
9. Samaṇabrāhmaṇasuttaṃ
29. Sāvatthiyaṃ viharati … pe …‘‘ tatra kho … pe … ye hi keci , bhikkhave , samaṇā vā brāhmaṇā
V1.41 vā jarāmaraṇaṃ na parijānanti , jarāmaraṇasamudayaṃ na parijānanti , jarāmaraṇanirodhaṃ na parijānanti , jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ na parijānanti , jātiṃ na parijānanti … pe … bhavaṃ … upādānaṃ … taṇhaṃ … vedanaṃ … phassaṃ … saḷāyatanaṃ … nāmarūpaṃ … viññāṇaṃ … saṅkhāre … saṅkhārasamudayaṃ … saṅkhāranirodhaṃ … saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ na parijānanti .Na mete , bhikkhave , samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā .
Na ca panete
M1.280 āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhammeT2.54 sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti ’’.‘‘ Ye ca kho keci , bhikkhave , samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ parijānanti , jarāmaraṇasamudayaṃ parijānanti , jarāmaraṇanirodhaṃ parijānanti , jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ parijānanti , jātiṃ parijānanti … pe … bhavaṃ … upādānaṃ … taṇhaṃ … vedanaṃ … phassaṃ … saḷāyatanaṃ … nāmarūpaṃ … viññāṇaṃ … saṅkhāre parijānanti
P2.46 , saṅkhārasamudayaṃ parijānanti , saṅkhāranirodhaṃ parijānanti , saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ parijānanti .Te kho me , bhikkhave , samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā .
Te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī ’’ ti .
Navamaṃ .
10. Dutiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ
30. Sāvatthiyaṃ viharati … pe …‘‘ tatra kho … pe … ye hi keci , bhikkhave , samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ nappajānanti , jarāmaraṇasamudayaṃ nappajānanti , jarāmaraṇanirodhaṃ nappajānanti , jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti te vata jarāmaraṇaṃ samatikkamma ṭhassantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati .
Jātiṃ nappajānanti … pe … bhavaṃ … upādānaṃ … taṇhaṃ … vedanaṃ … phassaṃ … saḷāyatanaṃ … nāmarūpaṃ … viññāṇaṃ … saṅkhāre nappajānanti , saṅkhārasamudayaṃ nappajānanti , saṅkhāranirodhaṃ nappajānanti , saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti te vata saṅkhāre samatikkamma ṭhassantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati ’’.
‘‘ Ye
T2.55V1.42 ca kho keci , bhikkhave , samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ pajānanti , jarāmaraṇasamudayaṃ pajānanti , jarāmaraṇanirodhaṃ pajānanti , jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti te vata jarāmaraṇaṃ samatikkamma ṭhassantīti ṭhānametaṃ vijjati .Jātiṃ pajānanti … pe … bhavaṃ … upādānaṃ … taṇhaṃ … vedanaṃ … phassaṃ … saḷāyatanaṃ … nāmarūpaṃ … viññāṇaṃ … saṅkhāre pajānanti , saṅkhārasamudayaṃ pajānanti , saṅkhāranirodhaṃ pajānanti , saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti .
Te vata saṅkhāre samatikkamma ṭhassantīti ṭhānametaṃ vijjatī ’’ ti .
Dasamaṃ .
Dasabalavaggo
P2.47 tatiyo .Tassuddānaṃ –
Dve
M1.281 dasabalā upanisā ca , aññatitthiyabhūmijo ;Upavāṇo paccayo bhikkhu , dve ca samaṇabrāhmaṇāti .