7. Naḷakalāpīsuttaṃ
67. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahākoṭṭhiko [ mahākoṭṭhito ( sī . syā . kaṃ . pī .)] bārāṇasiyaṃ viharanti isipatane migadāye .
Atha kho āyasmā mahākoṭṭhiko sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā mahākoṭṭhiko āyasmantaṃ
T2.137 sāriputtaṃ etadavoca –‘‘ kiṃ nu kho , āvuso sāriputta , sayaṃkataṃ jarāmaraṇaṃ , paraṃkataṃ jarāmaraṇaṃ , sayaṃkatañca
P2.113 paraṃkatañca jarāmaraṇaṃ , udāhu asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ jarāmaraṇan ’’ ti ?‘‘ Na kho , āvuso koṭṭhika , sayaṃkataṃ
V1.99 jarāmaraṇaṃ , na paraṃkataṃ jarāmaraṇaṃ , na sayaṃkatañca paraṃkatañca jarāmaraṇaṃ , nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ jarāmaraṇaṃ .Api ca , jātipaccayā jarāmaraṇan ’’ ti .
‘‘ Kiṃ nu kho , āvuso sāriputta , sayaṃkatā jāti , paraṃkatā jāti , sayaṃkatā ca paraṃkatā ca jāti , udāhu asayaṃkārā aparaṃkārā adhiccasamuppannā jātī ’’ ti ?
‘‘ Na kho , āvuso koṭṭhika , sayaṃkatā jāti , na paraṃkatā jāti , na sayaṃkatā ca paraṃkatā ca jāti , nāpi asayaṃkārā aparaṃkārā adhiccasamuppannā jāti .
Api ca , bhavapaccayā jātī ’’ ti .
‘‘ Kiṃ nu kho , āvuso sāriputta , sayaṃkato bhavo … pe … sayaṃkataṃ upādānaṃ … sayaṃkatā taṇhā … sayaṃkatā vedanā … sayaṃkato phasso … sayaṃkataṃ saḷāyatanaṃ … sayaṃkataṃ nāmarūpaṃ , paraṃkataṃ nāmarūpaṃ , sayaṃkatañca paraṃkatañca nāmarūpaṃ , udāhu asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ nāmarūpan ’’ ti
M1.335 ?‘‘ Na kho , āvuso koṭṭhika , sayaṃkataṃ nāmarūpaṃ , na paraṃkataṃ nāmarūpaṃ , na sayaṃkatañca paraṃkatañca nāmarūpaṃ , nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ , adhiccasamuppannaṃ nāmarūpaṃ .
Api ca , viññāṇapaccayā nāmarūpan ’’ ti .
‘‘ Kiṃ nu kho , āvuso sāriputta , sayaṅkataṃ viññāṇaṃ , paraṅkataṃ viññāṇaṃ , sayaṃkatañca paraṃkatañca viññāṇaṃ , udāhu
T2.138 asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ viññāṇan ’’ ti ?‘‘ Na kho , āvuso koṭṭhika , sayaṃkataṃ viññāṇaṃ , na paraṃkataṃ viññāṇaṃ na sayaṃkatañca paraṃkatañca viññāṇaṃ , nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ viññāṇaṃ .
Api ca , nāmarūpapaccayā viññāṇan ’’ ti .
‘‘ Idāneva
P2.114 kho mayaṃ āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ evaṃ ājānāma –‘ na khvāvuso koṭṭhika , sayaṃkataṃ nāmarūpaṃ , na paraṃkataṃ nāmarūpaṃ , na sayaṃkatañca paraṃkatañca nāmarūpaṃ , nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ nāmarūpaṃ .
Api ca , viññāṇapaccayā nāmarūpan ’’’ ti .
‘‘ Idāneva ca pana mayaṃ āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ evaṃ ājānāma –
‘ na khvāvuso koṭṭhika , sayaṃkataṃ viññāṇaṃ , na paraṃkataṃ viññāṇaṃ , na sayaṃkatañca paraṃkatañca viññāṇaṃ
V1.100 , nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ viññāṇaṃ .Api ca , nāmarūpapaccayā viññāṇan ’’’ ti .
‘‘ Yathā kathaṃ panāvuso sāriputta , imassa bhāsitassa attho daṭṭhabbo ’’ ti ?
‘‘ Tenahāvuso , upamaṃ te karissāmi .
Upamāyapidhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṃ jānanti .
Seyyathāpi , āvuso , dve naḷakalāpiyo aññamaññaṃ nissāya tiṭṭheyyuṃ .
Evameva kho , āvuso , nāmarūpapaccayā viññāṇaṃ ;
viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ ;
nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ ;
saḷāyatanapaccayā phasso … pe … evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
Tāsaṃ ce , āvuso
T2.139 , naḷakalāpīnaṃ ekaṃ ākaḍḍheyya , ekā papateyya ;aparaṃ ce ākaḍḍheyya , aparā papateyya .
Evameva kho , āvuso , nāmarūpanirodhā viññāṇanirodho ;
viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho ;
nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho ;
saḷāyatananirodhā phassanirodho … pe … evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī ’’ ti .
‘‘ Acchariyaṃ
M1.336 , āvuso sāriputta ;abbhutaṃ , āvuso sāriputta !
Yāvasubhāsitaṃ cidaṃ āyasmatā sāriputtena .
Idañca pana mayaṃ āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ imehi chattiṃsāya vatthūhi anumodāma –
‘ jarāmaraṇassa ce , āvuso , bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya dhammaṃ deseti , dhammakathiko bhikkhūti alaṃ
P2.115 vacanāya .Jarāmaraṇassa ce , āvuso , bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti , dhammānudhammappaṭipanno bhikkhūti alaṃ vacanāya .
Jarāmaraṇassa ce , āvuso , bhikkhu nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto hoti , diṭṭhadhammanibbānappatto bhikkhūti alaṃ vacanāya .
Jātiyā ce … bhavassa ce … upādānassa ce … taṇhāya ce … vedanāya ce … phassassa ce … saḷāyatanassa ce … nāmarūpassa ce … viññāṇassa ce … saṅkhārānaṃ ce … avijjāya ce , āvuso , bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya dhammaṃ deseti , dhammakathiko bhikkhūti alaṃ vacanāya .
Avijjāya ce , āvuso , bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti , dhammānudhammappaṭipanno bhikkhūti alaṃ vacanāya
T2.140 .Avijjāya ce , āvuso , bhikkhu nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto hoti , diṭṭhadhammanibbānappatto bhikkhūti alaṃ vacanāyā ’’’ ti .
Sattamaṃ .