8. Bhikkhusuttaṃ
28. Sāvatthiyaṃ viharati … pe …‘‘ tatra kho … pe … idha , bhikkhave , bhikkhu jarāmaraṇaṃ pajānāti , jarāmaraṇasamudayaṃ pajānāti , jarāmaraṇanirodhaṃ pajānāti , jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti , jātiṃ pajānāti … pe … bhavaṃ pajānāti … upādānaṃ pajānāti … taṇhaṃ
P2.44 pajānāti … vedanaṃ pajānāti … phassaṃ pajānāti … saḷāyatanaṃ pajānāti … nāmarūpaṃ pajānāti … viññāṇaṃ pajānāti … saṅkhāre pajānāti , saṅkhārasamudayaṃ pajānātiT2.52 , saṅkhāranirodhaṃ pajānāti , saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti .‘‘ Katamañca , bhikkhave , jarāmaraṇaṃ ?
Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko – ayaṃ vuccati jarā .
Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālakiriyā khandhānaṃ bhedo kaḷevarassa nikkhepo ;
idaṃ vuccati
M1.279 maraṇaṃ .Iti ayaṃ ca jarā idañca maraṇaṃ .
Idaṃ vuccati , bhikkhave , jarāmaraṇaṃ .
Jātisamudayā
V1.40 jarāmaraṇasamudayo ;jātinirodhā jarāmaraṇanirodho .
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo jarāmaraṇanirodhagāminī paṭipadā .
Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi … pe … sammāsamādhi .
‘‘ Katamā ca , bhikkhave , jāti … pe … katamo ca , bhikkhave , bhavo … katamañca , bhikkhave , upādānaṃ … vedanā … phasso … saḷāyatanaṃ … nāmarūpaṃ … viññāṇaṃ ….
‘‘ Katame ca , bhikkhave , saṅkhārā ?
Tayome , bhikkhave , saṅkhārā – kāyasaṅkhāro , vacīsaṅkhāro , cittasaṅkhāro .
Ime vuccanti , bhikkhave , saṅkhārā .
Avijjāsamudayā saṅkhārasamudayo ;
avijjānirodhā saṅkhāranirodho .
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā .
Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi … pe … sammāsamādhi .
‘‘ Yato kho , bhikkhave , bhikkhu evaṃ jarāmaraṇaṃ pajānāti , evaṃ jarāmaraṇasamudayaṃ pajānāti , evaṃ jarāmaraṇanirodhaṃ
T2.53 pajānāti , evaṃ jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti , evaṃ jātiṃ pajānāti … pe … bhavaṃ … upādānaṃ … taṇhaṃ … vedanaṃ … phassaṃ … saḷāyatanaṃ … nāmarūpaṃ … viññāṇaṃP2.45 … saṅkhāre … saṅkhārasamudayaṃ … saṅkhāranirodhaṃ … evaṃ saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti .Ayaṃ vuccati , bhikkhave , bhikkhu diṭṭhisampanno itipi , dassanasampanno itipi , āgato imaṃ saddhammaṃ itipi , passati imaṃ saddhammaṃ itipi , sekkhena ñāṇena samannāgato itipi , sekkhāya vijjāya samannāgato itipi , dhammasotaṃ samāpanno itipi , ariyo nibbedhikapañño itipi , amatadvāraṃ āhacca tiṭṭhati itipī ’’ ti .
Aṭṭhamaṃ .