8. Kosambisuttaṃ
68. Ekaṃ
V1.101 samayaṃ āyasmā ca musilo [ mūsilo ( sī .), musīlo ( pī .)] āyasmā ca paviṭṭho [ saviṭṭho ( sī . pī .)] āyasmā ca nārado āyasmā ca ānando kosambiyaṃ viharanti ghositārāme .Atha kho āyasmā paviṭṭho āyasmantaṃ musilaṃ etadavoca –
‘‘ aññatreva , āvuso musila , saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato musilassa paccattameva ñāṇaṃ –
‘ jātipaccayā jarāmaraṇan ’’’ ti ?
‘‘ Aññatreva , āvuso paviṭṭha , saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi –
‘ jātipaccayā jarāmaraṇan ’’’ ti .
‘‘ Aññatreva
P2.116 , āvuso musila , saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato musilassaM1.337 paccattameva ñāṇaṃ –‘ bhavapaccayā jātīti … pe … upādānapaccayā bhavoti … taṇhāpaccayā upādānanti … vedanāpaccayā taṇhāti … phassapaccayā vedanāti … saḷāyatanapaccayā phassoti … nāmarūpapaccayā saḷāyatananti … viññāṇapaccayā nāmarūpanti … saṅkhārapaccayā viññāṇanti … avijjāpaccayā
T2.141 saṅkhārā ’’’ ti ?‘‘ Aññatreva , āvuso paviṭṭha , saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi –
‘ avijjāpaccayā saṅkhārā ’’’ ti .
‘‘ Aññatreva , āvuso musila , saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato musilassa paccattameva ñāṇaṃ –
‘ jātinirodhā jarāmaraṇanirodho ’’’ ti ?
‘‘ Aññatreva , āvuso paviṭṭha , saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi –
‘ jātinirodhā jarāmaraṇanirodho ’’’ ti .
‘‘ Aññatreva
V1.102 , āvuso musila , saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato musilassa paccattameva ñāṇaṃ –‘ bhavanirodhā jātinirodhoti … pe … upādānanirodhā bhavanirodhoti … taṇhānirodhā upādānanirodhoti … vedanānirodhā taṇhānirodhoti … phassanirodhā vedanānirodhoti … saḷāyatananirodhā phassanirodhoti … nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodhoti … viññāṇanirodhā nāmarūpanirodhoti
P2.117 … saṅkhāranirodhā viññāṇanirodhoti … avijjānirodhā saṅkhāranirodho ’’’ ti ?‘‘ Aññatreva , āvuso paviṭṭha , saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā
T2.142 ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi –‘ avijjānirodhā saṅkhāranirodho ’’’ ti .
‘‘ Aññatreva , āvuso musila , saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato musilassa paccattameva ñāṇaṃ –
‘ bhavanirodho nibbānan ’’’ ti ?
‘‘ Aññatreva , āvuso paviṭṭha , saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra
M1.338 ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi –‘ bhavanirodho nibbānan ’’’ ti .
‘‘ Tenahāyasmā musilo arahaṃ khīṇāsavo ’’ ti ?
Evaṃ vutte , āyasmā musilo tuṇhī ahosi .
Atha kho āyasmā nārado āyasmantaṃ paviṭṭhaṃ etadavoca –
‘‘ sādhāvuso paviṭṭha , ahaṃ etaṃ pañhaṃ labheyyaṃ .
Maṃ etaṃ pañhaṃ puccha .
Ahaṃ te etaṃ pañhaṃ byākarissāmī ’’ ti .
‘‘ Labhatāyasmā nārado etaṃ pañhaṃ .
Pucchāmahaṃ āyasmantaṃ nāradaṃ etaṃ pañhaṃ .
Byākarotu ca me āyasmā nārado etaṃ pañhaṃ ’’.
‘‘ Aññatreva , āvuso nārada , saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato nāradassa paccattameva ñāṇaṃ –
‘ jātipaccayā jarāmaraṇan ’’’ ti ?
‘‘ Aññatreva , āvuso paviṭṭha , saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ
T2.143 jānāmi ahametaṃ passāmi –‘ jātipaccayā jarāmaraṇan ’’’ ti .
‘‘ Aññatreva
V1.103 , āvuso nārada , saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato nāradassa paccattameva ñāṇaṃ – bhavapaccayā jāti … pe … avijjāpaccayā saṅkhārā ’’ ti ?‘‘ Aññatreva , āvuso paviṭṭha , saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi –
‘ avijjāpaccayā saṅkhārā ’’’ ti .
‘‘ Aññatreva , āvuso nārada , saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato nāradassa paccattameva ñāṇaṃ –
‘ jātinirodhā jarāmaraṇanirodho ’’’ ti ?
‘‘ Aññatreva , āvuso paviṭṭha , saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi –
‘ jātinirodhā jarāmaraṇanirodho ’’’ ti .
‘‘ Aññatreva , āvuso nārada , saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato nāradassa
M1.339 paccattameva ñāṇaṃ –‘ bhavanirodhā jātinirodhoti … pe … avijjānirodhā saṅkhāranirodho ’’’ ti ?
‘‘ Aññatreva , āvuso paviṭṭha , saddhāya aññatra
T2.144 ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi –‘ avijjānirodhā saṅkhāranirodho ’’’ ti .
‘‘ Aññatreva , āvuso nārada , saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato nāradassa paccattameva ñāṇaṃ –
‘ bhavanirodho nibbānan ’’’ ti ?
‘‘ Aññatreva , āvuso paviṭṭha , saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi –
‘ bhavanirodho nibbānan ’’’ ti .
‘‘ Tenahāyasmā nārado arahaṃ khīṇāsavo ’’ ti ?
‘‘‘ Bhavanirodho
P2.118 nibbānan ’ ti kho me , āvuso , yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ , na camhi arahaṃ khīṇāsavo .Seyyathāpi , āvuso , kantāramagge
V1.104 udapāno .Tatra nevassa rajju na udakavārako .
Atha puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito , so taṃ udapānaṃ olokeyya .
Tassa ‘ udakan ’ ti hi kho ñāṇaṃ assa , na ca kāyena phusitvā vihareyya .
Evameva kho , āvuso ,‘ bhavanirodho nibbānan ’ ti yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ , na camhi arahaṃ khīṇāsavo ’’ ti .
Evaṃ vutte , āyasmā ānando āyasmantaṃ paviṭṭhaṃ etadavoca –
‘‘ evaṃvādī [ evaṃvādiṃ (?)] tvaṃ , āvuso paviṭṭha , āyasmantaṃ nāradaṃ kiṃ vadesī ’’ ti ?
‘‘ Evaṃvādāhaṃ , āvuso ānanda , āyasmantaṃ nāradaṃ na kiñci vadāmi aññatra kalyāṇā aññatra kusalā ’’ ti .
Aṭṭhamaṃ .