2. Dutiyavaggo
1. Duggatasuttaṃ
134. Ekaṃ
T2.221V1.168 samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati .Tatra kho bhagavā bhikkhu āmantesi –
‘‘ bhikkhavo ’’ ti .
‘‘ Bhadante ’’ ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ anamataggoyaṃ , bhikkhave , saṃsāro .
Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ .
Yaṃ , bhikkhave , passeyyātha duggataṃ durūpetaṃ niṭṭhamettha gantabbaṃ –
‘ amhehipi evarūpaṃ paccanubhūtaṃ iminā dīghena addhunā ’ ti .
Taṃ kissa hetu … pe … yāvañcidaṃ , bhikkhave , alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ alaṃ virajjituṃ alaṃ vimuccitun ’’ ti .
Paṭhamaṃ .
2. Sukhitasuttaṃ
135. Sāvatthiyaṃ
M1.394 viharati … pe …‘‘ anamataggoyaṃ , bhikkhave , saṃsāro … pe … yaṃ , bhikkhave , passeyyātha sukhitaṃ susajjitaṃ , niṭṭhametthaP2.187 gantabbaṃ –‘ amhehipi evarūpaṃ paccanubhūtaṃ iminā dīghena addhunā ’ ti .
Taṃ kissa hetu ?
Anamataggoyaṃ , bhikkhave , saṃsāro .
Pubbā koṭi na paññāyati … pe … alaṃ vimuccitun ’’ ti .
Dutiyaṃ .
3. Tiṃsamattasuttaṃ
136. Rājagahe viharati veḷuvane .
Atha kho tiṃsamattā pāveyyakā [ pāṭheyyakā ( katthaci ) vinayapiṭake mahāvagge kathinakkhandhakepi ] bhikkhū sabbe āraññikā sabbe piṇḍapātikā sabbe paṃsukūlikā sabbe tecīvarikā sabbe sasaṃyojanā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Atha kho bhagavato etadahosi –
‘‘ ime kho tiṃsamattā pāveyyakā bhikkhū sabbe āraññikā sabbe piṇḍapātikā sabbe paṃsukūlikā
T2.222 sabbe tecīvarikā sabbe sasaṃyojanā .Yaṃnūnāhaṃ imesaṃ tathā dhammaṃ deseyyaṃ yathā nesaṃ imasmiṃyeva āsane anupādāya āsavehi cittāni vimucceyyun ’’ ti .
Atha
V1.169 kho bhagavā bhikkhū āmantesi –‘‘ bhikkhavo ’’ ti .
‘‘ Bhadante ’’ ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ Anamataggoyaṃ , bhikkhave , saṃsāro .
Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ .
Taṃ kiṃ maññatha , bhikkhave , katamaṃ nu kho bahutaraṃ , yaṃ vā vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ , yaṃ vā catūsu mahāsamuddesu udakan ’’ ti ?
‘‘ Yathā kho mayaṃ , bhante , bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāma , etadeva , bhante , bahutaraṃ , yaṃ no iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ sīsacchinnānaṃ
P2.188 lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ , na tveva catūsu mahāsamuddesu udakan ’’ ti .‘‘ Sādhu sādhu , bhikkhave , sādhu kho me tumhe , bhikkhave , evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānātha .
Etadeva , bhikkhave , bahutaraṃ , yaṃ vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ , na tveva catūsu mahāsamuddesu
M1.395 udakaṃ .Dīgharattaṃ vo , bhikkhave , gunnaṃ sataṃ gobhūtānaṃ sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ , na tveva catūsu mahāsamuddesu udakaṃ .
Dīgharattaṃ vo , bhikkhave , mahiṃsānaṃ [ mahisānaṃ ( sī . pī .)] sataṃ mahiṃsabhūtānaṃ sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ
T2.223 … pe … dīgharattaṃ vo , bhikkhave , urabbhānaṃ sataṃ urabbhabhūtānaṃ … pe … ajānaṃ sataṃ ajabhūtānaṃ … migānaṃ sataṃ migabhūtānaṃ … kukkuṭānaṃ sataṃ kukkuṭabhūtānaṃ … sūkarānaṃ sataṃ sūkarabhūtānaṃ … dīgharattaṃ vo , bhikkhave , corā gāmaghātāti gahetvā sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ .Dīgharattaṃ vo , bhikkhave , corā pāripanthikāti gahetvā sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ .
Dīgharattaṃ vo , bhikkhave , corā pāradārikāti gahetvā sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ , na tveva catūsu mahāsamuddesu udakaṃ .
Taṃ kissa hetu ?
Anamataggoyaṃ , bhikkhave , saṃsāro … pe … alaṃ vimuccitun ’’ ti .
‘‘ Idamavoca bhagavā .
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti .
Imasmiñca
P2.189 pana veyyākaraṇasmiṃ bhaññamāne tiṃsamattānaṃ pāveyyakānaṃ bhikkhūnaṃ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṃsū ’’ ti .Tatiyaṃ .
4. Mātusuttaṃ
137. Sāvatthiyaṃ
V1.170 viharati … pe …‘‘ anamataggoyaṃ , bhikkhave , saṃsāro … pe … na so , bhikkhave , satto sulabharūpo yo namātābhūtapubbo iminā dīghena addhunā .Taṃ kissa hetu ?
Anamataggoyaṃ , bhikkhave , saṃsāro … pe … alaṃ vimuccitun ’’ ti .
Catutthaṃ .
5. Pitusuttaṃ
138. Sāvatthiyaṃ viharati … pe …‘‘ anamataggoyaṃ , bhikkhave , saṃsāro … pe … na so , bhikkhave , satto sulabharūpo yo napitābhūtapubbo
T2.224 … pe … alaṃ vimuccitun ’’ ti .Pañcamaṃ .
6. Bhātusuttaṃ
139. Sāvatthiyaṃ viharati … pe …‘‘ na so , bhikkhave , satto sulabharūpo yo nabhātābhūtapubbo … pe … alaṃ vimuccitun ’’ ti .
Chaṭṭhaṃ .
7. Bhaginisuttaṃ
140. Sāvatthiyaṃ
M1.396 viharati … pe …‘‘ na so , bhikkhave , satto sulabharūpo yo nabhaginibhūtapubbo … pe … alaṃ vimuccitun ’’ ti .Sattamaṃ .
8. Puttasuttaṃ
141. Sāvatthiyaṃ
P2.190 viharati … pe …‘‘ na so , bhikkhave , satto sulabharūpo yo naputtabhūtapubbo … pe … alaṃ vimuccitun ’’ ti .Aṭṭhamaṃ .
9. Dhītusuttaṃ
142. Sāvatthiyaṃ
V1.171 viharati … pe …‘‘ anamataggoyaṃ , bhikkhave , saṃsāro .Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ .
Na so , bhikkhave , satto sulabharūpo yo na dhītābhūtapubbo iminā dīghena addhunā .
Taṃ kissa hetu ?
Anamataggoyaṃ , bhikkhave , saṃsāro .
Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ .
Evaṃ dīgharattaṃ vo , bhikkhave , dukkhaṃ paccanubhūtaṃ tibbaṃ paccanubhūtaṃ byasanaṃ paccanubhūtaṃ , kaṭasī vaḍḍhitā .
Yāvañcidaṃ , bhikkhave , alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ , alaṃ virajjituṃ , alaṃ vimuccitun ’’ ti .
Navamaṃ .
10. Vepullapabbatasuttaṃ
143. Ekaṃ
T2.225 samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate .Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ bhikkhavo ’’ ti .
‘‘ Bhadante ’’ ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ Anamataggoyaṃ , bhikkhave , saṃsāro .
Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ .
Bhūtapubbaṃ , bhikkhave , imassa vepullassa pabbatassa ‘ pācīnavaṃso ’ tveva samaññā udapādi .
Tena kho pana , bhikkhave
P2.191 , samayena manussānaṃ ‘ tivarā ’ tveva samaññā udapādi .Tivarānaṃ , bhikkhave , manussānaṃ cattārīsa vassasahassāni āyuppamāṇaṃ ahosi .
Tivarā , bhikkhave , manussā pācīnavaṃsaṃ pabbataṃ catūhena ārohanti , catūhena orohanti .
Tena kho pana , bhikkhave
M1.397 , samayena kakusandho bhagavā arahaṃ sammāsambuddho loke uppanno hoti .Kakusandhassa , bhikkhave , bhagavato arahato sammāsambuddhassa vidhurasañjīvaṃ nāma sāvakayugaṃ ahosi aggaṃ bhaddayugaṃ .
Passatha , bhikkhave , sā cevimassa pabbatassa samaññā antarahitā , te ca manussā kālaṅkatā , so ca bhagavā parinibbuto .
Evaṃ aniccā , bhikkhave , saṅkhārā ;
evaṃ addhuvā , bhikkhave , saṅkhārā ;
evaṃ anassāsikā , bhikkhave , saṅkhārā .
Yāvañcidaṃ , bhikkhave , alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ , alaṃ virajjituṃ , alaṃ vimuccituṃ .
‘‘ Bhūtapubbaṃ
V1.172 , bhikkhave , imassa vepullassa pabbatassa ‘ vaṅkako ’ tvevaT2.226 samaññā udapādi .Tena kho pana , bhikkhave , samayena manussānaṃ ‘ rohitassā ’ tveva samaññā udapādi .
Rohitassānaṃ , bhikkhave , manussānaṃ tiṃsavassasahassāni āyuppamāṇaṃ ahosi .
Rohitassā , bhikkhave , manussā vaṅkakaṃ pabbataṃ tīhena ārohanti , tīhena orohanti .
Tena kho pana , bhikkhave , samayena koṇāgamano bhagavā arahaṃ sammāsambuddho loke uppanno hoti .
Koṇāgamanassa , bhikkhave , bhagavato arahato sammāsambuddhassa bhiyyosuttaraṃ nāma sāvakayugaṃ ahosi aggaṃ bhaddayugaṃ .
Passatha , bhikkhave , sā cevimassa pabbatassa samaññā antarahitā , te ca manussā kālaṅkatā , so ca bhagavā parinibbuto .
Evaṃ
P2.192 aniccā , bhikkhave , saṅkhārā … pe … alaṃ vimuccituṃ .‘‘ Bhūtapubbaṃ , bhikkhave , imassa vepullassa pabbatassa ‘ supasso ’ tveva [ suphassotveva ( sī .)] samaññā udapādi .
Tena kho pana , bhikkhave , samayena manussānaṃ ‘ suppiyā ’ tveva [ appiyātveva ( sī .)] samaññā udapādi .
Suppiyānaṃ , bhikkhave , manussānaṃ vīsativassasahassāni āyuppamāṇaṃ ahosi .
Suppiyā , bhikkhave , manussā supassaṃ pabbataṃ dvīhena ārohanti , dvīhena orohanti .
Tena kho pana , bhikkhave , samayena kassapo bhagavā arahaṃ sammāsambuddho loke uppanno hoti .
Kassapassa , bhikkhave , bhagavato arahato sammāsambuddhassa tissabhāradvājaṃ nāma sāvakayugaṃ ahosi aggaṃ bhaddayugaṃ .
Passatha , bhikkhave , sā cevimassa pabbatassa samaññā antarahitā , te ca manussā kālaṅkatā , so ca bhagavā parinibbuto .
Evaṃ aniccā
T2.227 , bhikkhave , saṅkhārā ;evaṃ addhuvā , bhikkhave , saṅkhārā … pe … alaṃ vimuccituṃ .
‘‘ Etarahi
M1.398 kho pana , bhikkhave , imassa vepullassa pabbatassa ‘ vepullo ’ tveva samaññā udapādi .Etarahi kho pana , bhikkhave , imesaṃ manussānaṃ ‘ māgadhakā ’ tveva samaññā udapādi .
Māgadhakānaṃ , bhikkhave , manussānaṃ appakaṃ āyuppamāṇaṃ parittaṃ lahukaṃ [ lahusaṃ ( sī .)];
yo ciraṃ jīvati so vassasataṃ appaṃ vā bhiyyo .
Māgadhakā , bhikkhave , manussā vepullaṃ pabbataṃ muhuttena ārohanti muhuttena orohanti .
Etarahi kho panāhaṃ , bhikkhave , arahaṃ sammāsambuddho loke uppanno .
Mayhaṃ kho pana , bhikkhave , sāriputtamoggallānaṃ nāma sāvakayugaṃ aggaṃ bhaddayugaṃ .
Bhavissati , bhikkhave , so samayo yā ayañcevimassa pabbatassa
P2.193 samaññā antaradhāyissati , imeV1.173 ca manussā kālaṃ karissanti , ahañca parinibbāyissāmi .Evaṃ aniccā , bhikkhave , saṅkhārā ;
evaṃ addhuvā , bhikkhave , saṅkhārā ;
evaṃ anassāsikā , bhikkhave , saṅkhārā .
Yāvañcidaṃ , bhikkhave , alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ , alaṃ virajjituṃ , alaṃ vimuccitun ’’ ti .
Idamavoca bhagavā .
Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
‘‘ Pācīnavaṃso tivarānaṃ , rohitassāna vaṅkako ;
Suppiyānaṃ supassoti , māgadhānañca vepullo .
‘‘ Aniccā
T2.228 vata saṅkhārā , uppādavayadhammino ;Uppajjitvā nirujjhanti , tesaṃ vūpasamo sukho ’’ ti .
dasamaṃ ;
Dutiyo vaggo .
Tassuddānaṃ –
Duggataṃ sukhitañceva , tiṃsa mātāpitena ca ;
Bhātā bhaginī putto ca , dhītā vepullapabbataṃ .
Anamataggasaṃyuttaṃ samattaṃ .