2. Vibhaṅgasuttaṃ
2. Sāvatthiyaṃ viharati … pe …‘‘ paṭiccasamuppādaṃ vo , bhikkhave , desessāmi vibhajissāmi .
Taṃ suṇātha , sādhukaṃ manasi karotha ;
bhāsissāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ Katamo ca , bhikkhave , paṭiccasamuppādo ?
Avijjāpaccayā , bhikkhave , saṅkhārā ;
saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ ;
viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ ;
nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ ;
saḷāyatanapaccayā phasso ;
phassapaccayā vedanā ;
vedanāpaccayā taṇhā ;
taṇhāpaccayā upādānaṃ ;
upādānapaccayā bhavo ;
bhavapaccayā jāti
T2.3 ;jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
‘‘ Katamañca , bhikkhave , jarāmaraṇaṃ ?
Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko ;
ayaṃ vuccati
V1.3 jarā .Yā tesaṃ
P2.3 tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālakiriyā khandhānaṃ bhedo kaḷevarassa nikkhepo ()[( jīvitindriyassa upacchedo )( syā . kaṃ .) evamuparipi , aṭṭhakathāyaṃ pana na dissati ], idaṃ vuccati maraṇaṃ .Iti ayañca jarā , idañca maraṇaṃ .
Idaṃ vuccati , bhikkhave , jarāmaraṇaṃ .
‘‘ Katamā ca , bhikkhave , jāti ?
Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jāti sañjāti okkanti nibbatti abhinibbatti khandhānaṃ pātubhāvo āyatanānaṃ paṭilābho .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , jāti .
‘‘ Katamo
M1.245 ca , bhikkhave , bhavo ?Tayo me , bhikkhave , bhavā – kāmabhavo , rūpabhavo , arūpabhavo .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , bhavo .
‘‘ Katamañca , bhikkhave , upādānaṃ ?
Cattārimāni , bhikkhave , upādānāni – kāmupādānaṃ , diṭṭhupādānaṃ , sīlabbatupādānaṃ , attavādupādānaṃ .
Idaṃ vuccati , bhikkhave , upādānaṃ .
‘‘ Katamā ca , bhikkhave , taṇhā ?
Chayime , bhikkhave , taṇhākāyā – rūpataṇhā , saddataṇhā , gandhataṇhā , rasataṇhā , phoṭṭhabbataṇhā , dhammataṇhā .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , taṇhā .
‘‘ Katamā
T2.4 ca , bhikkhave , vedanā ?Chayime , bhikkhave , vedanākāyā – cakkhusamphassajā vedanā , sotasamphassajā vedanā , ghānasamphassajā vedanā , jivhāsamphassajā vedanā , kāyasamphassajā vedanā , manosamphassajā vedanā .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , vedanā .
‘‘ Katamo ca , bhikkhave , phasso ?
Chayime , bhikkhave , phassakāyā – cakkhusamphasso , sotasamphasso , ghānasamphasso , jivhāsamphasso , kāyasamphasso , manosamphasso .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , phasso .
‘‘ Katamañca , bhikkhave , saḷāyatanaṃ ?
Cakkhāyatanaṃ , sotāyatanaṃ , ghānāyatanaṃ , jivhāyatanaṃ , kāyāyatanaṃ , manāyatanaṃ – idaṃ vuccati , bhikkhave , saḷāyatanaṃ .
‘‘ Katamañca
V1.4 , bhikkhave , nāmarūpaṃ ?Vedanā , saññā , cetanā , phasso , manasikāro – idaṃ vuccati nāmaṃ .
Cattāro ca
P2.4 mahābhūtā , catunnañca mahābhūtānaṃ upādāyarūpaṃ .Idaṃ vuccati rūpaṃ .
Iti idañca nāmaṃ , idañca rūpaṃ .
Idaṃ vuccati , bhikkhave , nāmarūpaṃ .
‘‘ Katamañca , bhikkhave , viññāṇaṃ ?
Chayime , bhikkhave , viññāṇakāyā – cakkhuviññāṇaṃ , sotaviññāṇaṃ , ghānaviññāṇaṃ , jivhāviññāṇaṃ , kāyaviññāṇaṃ , manoviññāṇaṃ .
Idaṃ vuccati , bhikkhave , viññāṇaṃ .
‘‘ Katame ca , bhikkhave , saṅkhārā ?
Tayome , bhikkhave , saṅkhārā – kāyasaṅkhāro , vacīsaṅkhāro , cittasaṅkhāro .
Ime vuccanti , bhikkhave , saṅkhārā .
‘‘ Katamā
T2.5 ca , bhikkhave , avijjā ?Yaṃ kho , bhikkhave , dukkhe aññāṇaṃ , dukkhasamudaye aññāṇaṃ , dukkhanirodhe aññāṇaṃ , dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṃ .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , avijjā .
‘‘ Iti
M1.246 kho , bhikkhave , avijjāpaccayā saṅkhārā ;saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ … pe … evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho ;
saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho … pe … evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī ’’ ti .
Dutiyaṃ .