Issues
Select Version
Nidānavaggo
Nidānavaggo

2. Kaḷārasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

2. Kaḷārasuttaṃ

32. SāvatthiyaṃV1.45 viharati .
Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca –
‘‘ moḷiyaphagguno , āvuso sāriputta , bhikkhu sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattoti .
Na hi nūna so āyasmā imasmiṃ dhammavinaye assāsamalatthāti .
Tena hāyasmā sāriputto imasmiṃ dhammavinaye assāsaṃ patto ’’ ti ?
‘‘ Na khvāhaṃ , āvuso , kaṅkhāmī ’’ ti .
‘‘ Āyatiṃ , panāvuso ’’ ti ?
‘‘ Na khvāhaṃ , āvuso , vicikicchāmī ’’ ti .
Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiT2.60 .
Ekamantaṃ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu bhagavantaṃP2.51 etadavoca –
‘‘ āyasmatā , bhante , sāriputtena aññā byākatā –
‘ khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyā ’ ti pajānāmī ’’ ti .
Atha kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi –
‘‘ ehi tvaṃ , bhikkhu , mama vacanena sāriputtaṃ āmantehi –
‘ satthā taṃ , āvuso sāriputta , āmantetī ’’’ tiM1.284 .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca –
‘‘ satthā taṃ , āvuso sāriputta , āmantetī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , āvuso ’’ ti kho āyasmā sāriputto tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ sāriputtaṃ bhagavā etadavoca –
‘‘ saccaṃ kira tayā , sāriputta , aññā byākatā –
‘ khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyā ’ ti pajānāmī ’’ ti ?
‘‘ Na kho , bhante , etehi padehi etehi byañjanehi attho [ attho ca ( syā . kaṃ . ka .)] vutto ’’ ti .
‘‘ Yena kenacipi , sāriputta , pariyāyena kulaputto aññaṃ byākaroti , atha kho byākataṃ byākatato daṭṭhabban ’’ ti .
‘‘ Nanu ahampiV1.46 , bhante , evaṃ vadāmi –
‘ na kho , bhante , etehi padehi etehi byañjanehi attho vutto ’’’ ti .
‘‘ Sace taṃ , sāriputta , evaṃ puccheyyuṃ –
‘ kathaṃ jānatā pana tayā , āvuso sāriputta , kathaṃ passatā aññāT2.61 byākatā – khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī ’ ti .
Evaṃ puṭṭho tvaṃ , sāriputta , kinti byākareyyāsī ’’ ti ?
‘‘ Sace maṃ , bhante , evaṃ puccheyyuṃ –
‘ kathaṃ jānatā pana tayā , āvuso sāriputta , kathaṃ passatā aññā byākatā – khīṇāP2.52 jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī ’ ti ;
evaṃ puṭṭhohaṃ [ puṭṭho ahaṃ ( syā . kaṃ .), puṭṭhāhaṃ ( pī . ka .)], bhante , evaṃ byākareyyaṃ –
‘ yaṃnidānā , āvuso , jāti , tassa nidānassa khayā khīṇasmiṃ khīṇāmhīti viditaṃ .
Khīṇāmhīti viditvā – khīṇājāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī ’ ti .
Evaṃ puṭṭhohaṃ , bhante , evaṃ byākareyyan ’’ ti .
‘‘ Sace pana taṃ , sāriputta , evaṃ puccheyyuṃ –
‘ jāti panāvuso sāriputta , kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā ’ ti ?
Evaṃ puṭṭho taṃ , sāriputta , kinti byākareyyāsī ’’ ti ?
‘‘ Sace maṃ , bhante , evaṃ puccheyyuṃ –
‘ jāti panāvuso sāriputta , kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā ’ ti ?
Evaṃ puṭṭhohaṃ , bhante , evaṃ byākareyyaṃ –
‘ jāti kho , āvuso , bhavanidānā bhavasamudayāM1.285 bhavajātikā bhavappabhavā ’ ti .
Evaṃ puṭṭhohaṃ , bhante , evaṃ byākareyyan ’’ ti .
‘‘ Sace pana taṃ , sāriputta , evaṃ puccheyyuṃ –
‘ bhavo panāvuso sāriputta , kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo ’ ti ?
Evaṃ puṭṭho tvaṃ , sāriputta , kinti byākareyyāsī ’’ ti ?
‘‘ Sace maṃ , bhante , evaṃ puccheyyuṃ –
‘ bhavo panāvuso sāriputta , kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo ’ tiT2.62 ?
Evaṃ puṭṭhohaṃ , bhante , evaṃ byākareyyaṃ –
‘ bhavo kho , āvuso , upādānanidāno upādānasamudayo upādānajātiko upādānappabhavo ’ ti .
Evaṃ puṭṭhohaṃ , bhante , evaṃ byākareyyan ’’ ti .
‘‘ SaceV1.47 pana taṃ , sāriputta , evaṃ puccheyyuṃ –
‘ upādānaṃ panāvuso … pe … sace pana taṃ , sāriputta , evaṃ puccheyyuṃ – taṇhā panāvuso sāriputta , kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā ’ ti ?
Evaṃ puṭṭho tvaṃ , sāriputta , kinti byākareyyāsī ’’ ti ?
‘‘ SaceP2.53 maṃ , bhante , evaṃ puccheyyuṃ – taṇhā panāvuso sāriputta , kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā ’ ti ?
Evaṃ puṭṭhohaṃ , bhante , evaṃ byākareyyaṃ –
‘ taṇhā kho , āvuso , vedanānidānā vedanāsamudayā vedanājātikā vedanāpabhavā ’ ti .
Evaṃ puṭṭhohaṃ , bhante , evaṃ byākareyyan ’’ ti .
‘‘ SaceT2.63 pana taṃ , sāriputta , evaṃ puccheyyuṃ –
‘ kathaṃ jānato pana te , āvuso sāriputta , kathaṃ passato yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī ’ ti .
Evaṃ puṭṭho tvaṃ , sāriputta , kinti byākareyyāsī ’’ ti ?
‘‘ Sace maṃ , bhante , evaṃ puccheyyuṃ –
‘ kathaṃ jānato pana te , āvuso sāriputta , kathaṃ passato yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī ’ ti evaṃ puṭṭhohaṃ , bhante , evaṃ byākareyyaṃ –
‘ tisso kho imā , āvuso , vedanā .
Katamā tisso ?
Sukhā vedanā , dukkhā vedanā , adukkhamasukhā vedanā .
Imā kho , āvuso , tisso vedanā aniccā .
Yadaniccaṃ taṃ dukkhanti viditaṃ [ viditā ( ṭīkā )], yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī ’ ti .
Evaṃ , puṭṭhohaṃ , bhante , evaṃ byākareyyan ’’ ti .
‘‘ Sādhu sādhu , sāriputta .
Ayampi kho , sāriputta , pariyāyo , etasseva atthassa saṃkhittena veyyākaraṇāya –
‘ yaṃ kiñci vedayitaṃ taṃ dukkhasmin ’’’ ti .
‘‘ SaceM1.286 pana taṃ , sāriputta , evaṃ puccheyyuṃ –
‘ kathaṃ vimokkhā pana tayā , āvuso sāriputta , aññā byākatā – khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī ’ ti ?
Evaṃ puṭṭho tvaṃ , sāriputta , kinti byākareyyāsī ’’ ti ?
‘‘ Sace maṃ , bhante , evaṃ puccheyyuṃ –
‘ kathaṃ vimokkhā pana tayā , āvuso sāriputta , aññā byākatāT2.64 – khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī ’ ti .
Evaṃ puṭṭhohaṃ , bhante , evaṃ byākareyyaṃ –
‘ ajjhattaṃP2.54 vimokkhā khvāhaṃ , āvuso , sabbupādānakkhayā tathā sato viharāmi yathā sataṃ viharantaṃ āsavā nānussavanti , attānañca nāvajānāmī ’ ti .
Evaṃ puṭṭhohaṃ , bhante , evaṃ byākareyyan ’’ ti .
‘‘ SādhuV1.48 sādhu , sāriputta .
Ayampi kho sāriputta , pariyāyo etasseva atthassa saṃkhittena veyyākaraṇāya – ye āsavā samaṇena vuttā tesvāhaṃ na kaṅkhāmi , te me pahīnāti na vicikicchāmī ’’ ti .
Idamavoca bhagavā .
Idaṃ vatvā sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṃ pāvisi .
Tatra kho āyasmā sāriputto acirapakkantassa bhagavato bhikkhū āmantesi –
‘‘ pubbe appaṭisaṃviditaṃ maṃ , āvuso , bhagavā paṭhamaṃ pañhaṃ apucchi , tassa me ahosi dandhāyitattaṃ .
Yato ca kho me , āvuso , bhagavā paṭhamaṃ pañhaṃ anumodi , tassa mayhaṃ , āvuso , etadahosi – divasaṃ cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi , divasampāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi .
Rattiṃ cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi , rattimpāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi .
Rattindivaṃ [ rattidivaṃ ( ka .)] cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehiT2.65 , rattindivampāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi .
DveP2.55 rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya … pe … dve rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ … pe … tīṇi rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya … pe … tīṇi rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ … pe … cattāri rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya … pe … cattāri rattindivānipāhaṃM1.287 bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ … pe … pañca rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya … pe … pañca rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ … pe … cha rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya … pe … cha rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ … pe … satta rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi , satta rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī ’’ ti .
Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ āyasmatā , bhante , sāriputtena sīhanādo nadito – pubbe appaṭisaṃviditaṃ maṃ , āvuso , bhagavā paṭhamaṃ pañhaṃ apucchi , tassa me ahosi dandhāyitattaṃ .
YatoV1.49 ca kho me , āvuso , bhagavā paṭhamaṃ pañhaṃ anumodiT2.66 , tassa mayhaṃ , āvuso , etadahosi – divasaṃ cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi , divasampāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi ;
rattiṃ cepi … pe … rattindivaṃ cepi maṃ bhagavā … pe … dve rattindivāni cepi maṃ bhagavā … pe … tīṇi … cattāri … pañca … cha … satta rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyyaP2.56 aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi , satta rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī ’’ ti .
‘‘ Sā hi , bhikkhu , sāriputtassa dhammadhātu suppaṭividdhā , yassā dhammadhātuyā suppaṭividdhattā divasaṃ cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi , divasampi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi .
Rattiṃ cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi , rattimpi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya … pe … rattindivaṃ cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ , rattindivampi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya … dve rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ , dve rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya … tīṇi rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ , tīṇi rattindivānipiT2.67 me sāriputto etamatthaṃM1.288 byākareyya … cattāri rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ , cattāri rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya … pañca rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ , pañca rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya … cha rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ , cha rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya … satta rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi , satta rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī ’’ ti .
Dutiyaṃ .