Adhikaraṇasamathasattakavaṇṇanā
Adhikarīyanti etthāti adhikaraṇāni .
Ke adhikarīyanti ?
Samathā .
Kathaṃ adhikarīyantīti ?
Samanavasena , tasmā te tesaṃ samanavasena pavattantīti āha
M3.260 ‘‘ adhikaraṇāni samentī ’’ tiādi .Uppannānaṃ uppannānan ti uṭṭhitānaṃ uṭṭhitānaṃ .
Samathatthan ti samanatthaṃ .
‘‘ Aṭṭhārasahi vatthūhī ’’ ti lakkhaṇavacanametaṃ yathā ‘‘ yadi me byādhī dāheyyuṃ dātabbamidamosadhan ’’ ti , tasmā tesu aññataraññatarena vivadantā ‘‘ aṭṭhārasahi vatthūhi vivadantī ’’ ti vuccanti .
Upavadanāti akkoso .
Codanāti anuyogo .
Adhikaraṇassa sammukhāva vinayanato sammukhāvinayo
P3.337 .
Sannipatitaparisāya dhammavādīnaṃ yebhuyyatāya yebhuyyasikakammassa karaṇaṃ yebhuyyasikā .Ayan ti ayaṃ yathāvuttā catubbidhā sammukhatā sammukhāvinayo nāma .
Saṅghasāmaggivasena sammukhībhāvo , na yathā tathā kārakapuggalānaṃ sammukhātā .
Bhūtatāti tacchatā .
Saccapariyāyo hi idha dhamma -saddo ‘‘ dhammavādī ’’ tiādīsu ( dī . ni .1.9,194) viya .
Vineti etenāti vinayo , tassa tassa adhikaraṇassa vūpasamanāya bhagavatā vuttavidhi , tassa vinayassa sammukhatā vinayasammukhatā .
Tenāha ‘‘ yathā taṃ … pe … sammukhatā ’’ ti .
Yenāti yena puggalena .
Vivādavatthusaṅkhāte atthe paccatthikā atthapaccatthikā .
Saṅghasammukhatā parihāyati sammatapuggaleheva vūpasamanato .
Nan ti vivādādhikaraṇaṃ .
‘‘ Na chandāgatiṃ gacchatī ’’ tiādinā vuttaṃ pañcaṅgasamannāgataṃ .
Guḷhakā dīsu alajjussannāya parisāya guḷhako salākaggāho kātabbo lajjussannāya vivaṭako , bālussannāya sakaṇṇajappako .
Yassā kiriyāya dhammavādino bahutarā , sā yebhuyyasikāti āha ‘‘ dhammavādīnaṃ yebhuyyatāyā ’’ tiādi .
‘‘ Catūhi
V3.233 samathehi sammatī ’’ ti idaṃ sabbasaṅgāhikavasena vuttaṃ .
Tattha pana dvīhi dvīhi eva vūpasamanaṃ daṭṭhabbaṃ .Evaṃ vinicchitan ti sace āpatti natthi , ubho khamāpetvā , atha atthi , āpattiṃ dassetvā ropanavasena vinicchitaṃ .
Paṭikammaṃ pana āpattādhikaraṇasamathe parato āgamissati .
Na samaṇasāruppaṃ assāmaṇakaṃ , samaṇehi akattabbaṃ , tasmiṃ .
Ajjhācāre vītikkame sati .
Paṭicaratoti
M3.261 paṭicchādentassa .
Pāpussannatāya pāpiyo , puggalo , tassa kattabbakammaṃ tassa pāpiyasikaṃ .Sammukhāvinayeneva vūpasamo natthi paṭiññāya tathārūpāya , khantiyā vā vinā avūpasamanato .
Etthāti
P3.338 āpattidesanāya .
Paṭiññāte āpannabhāvādike karaṇaṃ kiriyā ‘‘ āyatiṃ saṃvareyyāsī ’’ ti , parivāsadānādivasena ca pavattaṃ vacīkammaṃ paṭiññātakaraṇaṃ .Yathānurūpan ti ‘‘ dvīhi samathehi catūhi tīhi ekenā ’’ ti evaṃ vuttanayena yathānurūpaṃ .
Etthāti imasmiṃ sutte , imasmiṃ vā samathavicāre .
Vinicchayanayoti vinicchaye nayamattaṃ .
Tenāha ‘‘ vitthāro panā ’’ tiādi .
Samantapāsādikāyaṃ vinayaṭṭhakathāya ( cūḷava . aṭṭha .184-187) vutto , tasmā vuttanayeneva veditabboti adhippāyo .
Sattakavaṇṇanā niṭṭhitā .
Niṭṭhitā ca dutiyabhāṇavāravaṇṇanā .