Acelapāthikaputtavatthuvaṇṇanā
Kiṃ panāyaṃ acelo pāthikaputto attano pamāṇaṃ na jānātīti ?
No na jānāti .
Yadi evaṃ , kasmā sukkhagajjitaṃ gajjīti ?
‘‘ Evāhaṃ loke pāsaṃso bhavissāmī ’’ ti kohaññe katvā sukkhagajjitaṃ gajji .
15.‘‘ Ahaṃ sabbaṃ jānāmī ’’ ti evaṃ sabbaññutaññāṇaṃ vadati paṭijānātīti ñāṇavādo , tena mayā ñāṇavādena saddhiṃ .
Atikkamma gacchatoti upaḍḍhabhāgena paricchinnaṃ padesaṃ atikkamitvā iddhipāṭihāriyaṃ kātuṃ gacchato .
Paṭṭhapetvāti yugaggāhaṃ ārabhitvā .
Tena vuttaṃ ‘‘ nagaravāsino ’’ tiādi .
16. Hīnajjhāsayattā … pe … udapādi .
Vuttañhetaṃ ‘‘ hīnādhimuttikā sattā hīnādhimuttike eva satte sevanti bhajanti payirupāsantī ’’ ti ( saṃ . ni .2.98).
Yasmā
P3.10 tathāvuttā vācā tathārūpacittahetukā , tañca cittaṃ tathārūpadiṭṭhicittahetukaṃ , tasmā ‘‘ taṃ vācaṃ appahāyā ’’ ti vatvā yathā tassā appahānaṃ hoti , taṃ dassento ‘‘ taṃ cittaṃ appahāyā ’’ ti āha , tassa ca yathā appahānaṃ hoti , taṃ dassetuṃ ‘‘ taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissajjitvā ’’ ti avoca .
Yasmā vā tathārūpā vācā mahāsāvajjā , cittaṃ tato mahāsāvajjataraṃ taṃsamuṭṭhāpakabhāvato , diṭṭhi pana tato mahāsāvajjatamā tadubhayassa mūlabhāvato , tasmā tesaṃ mahāsāvajjatāya imaṃ vibhāgaṃ dassetvā ayaṃ anukkamo ṭhapitoti veditabbo .Tesaṃ pana
M3.8 yathā pahānaṃ hoti , taṃ dassetuṃ ‘‘ ahan ’’ tiādi vuttaṃ .
‘‘ Nāhaṃ buddho ’’ ti vadantoti sāṭheyyena vinā ujukameva ‘‘ ahaṃ buddho na homī ’’ ti vadanto .Cittadiṭṭhippahāne pi eseva nayo .
Vipateyyāti ettha vi -saddo paṭhame vikappe upasaggamattaṃ , dutiye pana visaraṇatthoti āha ‘‘ sattadhā vā pana phaleyyā ’’ ti .
17. Ekaṃsenāti ekantena , ekantikaṃ pana vacanapariyāyavinimuttaṃ hotīti āha ‘‘ nippariyāyenā ’’ ti .
Odhāritāti avadhāritā niyametvā bhāsitā .
Vigatarūpenāti apagatasabhāvena
V3.8 .
Tenāha ‘‘ vigacchitasabhāvenā ’’ ti , iddhānubhāvena apanītasakabhāvena .
Tena vuttaṃ ‘‘ attano ’’ tiādi . 18. Dvayaṃ gacchatīti dvayagāminī .
Kīdisaṃ dvayanti āha ‘‘ sarūpenā ’’ tiādi .
Ayañhi so gaṇḍassupariphoṭṭhabbādosaṃ .
19. Ajitassa licchavisenāpatissa mahāniraye nibbattitvā tato āgantvā acelassa pāthikaputtassa santike parodanaṃ .
Abhāvāti
P3.11 pubbe vuttappakārassa pāṭihāriyakaraṇassa abhāvā .
Bhagavā pana sannipatitaparisāyaṃ pasādajananatthaṃ tadanurūpaṃ pāṭihāriyamakāsiyeva .
Yathāha ‘‘ tejodhātuṃ samāpajjitvā ’’ tiādi .