Issues
Select Version
(DN) Pāthikavaggaṭṭhakathā
(DN) Pāthikavaggaṭṭhakathā

Vimuttāyatanapañcakavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

Vimuttāyatanapañcakavaṇṇanā

322. Vimuttiyā vaṭṭadukkhato vimuccanassa āyatanāni kāraṇāni vimuttāyatanānīti āha ‘‘ vimuccanakāraṇānī ’’ ti .
Pāḷiatthaṃ jānantassāti ‘‘ idha sīlaṃ āgataṃ , idha samādhi , idha paññā ’’ tiādinā taṃ taṃ pāḷiatthaṃ yāthāvato jānantassa .
Pāḷiṃ jānantassāti tadatthajotanaṃ pāḷiṃ yāthāvato upadhārentassa .
Taruṇapītīti sañjātamattā mudukā pīti jāyati . Kathaṃ jāyati ? Yathādesitadhammaṃ upadhārentassa tadanucchavikameva attano kāyavacīmanosamācāraṃ pariggaṇhantassa somanassappattassa pamodalakkhaṇaṃ pāmojjaṃ jāyati .
Tuṭṭhākārabhūtā balavapītīti purimuppannāya pītiyā vasena laddhāsevanattā ativiya tuṭṭhākārabhūtā kāyacittadarathapassambhanasamatthāya passaddhiyā paccayo bhavituṃ samatthā balappattā pīti jāyati .
Yasmā nāmakāye passaddhe rūpakāyopi passaddho eva hoti , tasmā ‘‘ nāmakāyo paṭipassambhati ’’ icceva vuttaṃ .
Sukhaṃ paṭilabhatīti vakkhamānassa cittasamādhānassa paccayo bhavituṃ samatthaṃ cetasikaṃ nirāmisaṃ sukhaṃ paṭilabhati vindati .
‘‘ Samādhiyatī ’’ ti ettha na yo koci samādhi adhippeto , atha kho anuttarasamādhīti dassento ‘‘ arahatta phalasamādhinā samādhiyatī ’’ ti āha .
‘‘ Ayañhī ’’ tiādi tassā desanāya tādisassa puggalassa yathāvuttasamādhipaṭilābhassa kāraṇabhāvavibhāvanaṃ . Tassa vimuttāyatanabhāvo .
Osakkitun ti nayituṃ .
Samādhiyeva samādhinimittan ti kammaṭṭhānapāḷiāruḷho samādhiyeva parato uppajjanakabhāvanāsamādhissa kāraṇabhāvato samādhinimittaṃ .
Tenāha ‘‘ ācariyasantike ’’ tiādi .
VimuttiP3.327 vuccati arahattaṃ sabbaso kilesehi paṭippassaddhivimuttīti katvā . Paripācentīti sādhenti nipphādenti .
Aniccānupassanāñāṇe nissayapaccayabhūte uppannasaññā , tena ñāṇena sahagatāti attho .
SesesupiM3.252 eseva nayo .
Yaṃ panettha vattabbaṃ , taṃ visuddhimaggasaṃvaṇṇanāyaṃ ( visuddhi . ṭī .1.37,306) vuttanayena veditabbaṃ .
Pañcakavaṇṇanā niṭṭhitā .