Issues
(DN) Pāthikavaggaṭṭhakathā
(DN) Pāthikavaggaṭṭhakathā

Aṭṭhadhammavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

Aṭṭhadhammavaṇṇanā

358.( Ka ) ādibrahmacariyikāyātiM3.286V3.258 ādibrahmacariyā eva ādibrahmacariyikā yathā ‘‘ vinayo eva venayiko ’’ ti , tassā ādibrahmacariyikāya . Kā pana sāti āha ‘‘ paññāyā ’’ ti . Sikkhattayasaṅgahassāti adhisīlasikkhādisikkhattayasaṅgahassa . Upacārajjhānasahagatā taruṇasamathapaññāva udayabbayānupassanāvasena pavattā taruṇavipassanāpaññā [ taruṇasamathavipassanāpaññā ( aṭṭhakathāyaṃ )]. Ādibhūtāyāti paṭhamāvayavabhūtāya , desanāvasena cetaṃ vuttaṃ . Uppattikāle pana natthi maggadhammānaṃ ādimajjhapariyosānatā ekacittuppādapariyāpannattā ekajjhaṃyeva uppajjanato .
Peman ti daḷhabhatti , taṃ pana vallabhavasena pavattamānaṃ gehasitasadisaṃ hotīti ‘‘ gehasitapeman ’’ ti vuttaṃ .
Garukaraṇavasena pavattiyā garu cittaṃ etassāti garucitto , tassa bhāvo garucittabhāvo , garumhi garukāro .
‘‘ Kilesā na uppajjantī ’’ ti vatvā tattha kāraṇamāha ‘‘ ovādānusāsaniṃ labhatī ’’ ti . Garūnañhi santike ovādānusāsaniṃ labhitvā yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjantassa kilesā na uppajjanti . Tenāha ‘‘ tasmā ’’ tiādi .
( Cha ) petāti petamahiddhikā . Asurānan ti devāsurānaṃ . Petāsurā pana petā evāti tesaṃ petehi saṅgahoP3.367 avuttasiddhova . Āvāhanaṃ gacchantīti sambhogasaṃsaggamukhena peteheva asurānaṃ saṅgahaṇe kāraṇaṃ dasseti .
( Ja ) appicchassāti niicchassa . Abhāvattho hettha appa-saddo ‘‘ appaḍaṃsamakasavātātapā ’’ tiādīsu ( a . ni .10.11) viya . Paccayesu appiccho paccayaappiccho , cīvarādipaccayesu icchārahito .
Adhigamaappicchoti jhānādiadhigamavibhāvane icchārahito .
Pariyattiappicchoti pariyattiyaṃ bāhusaccavibhāvane icchārahito .
Dhutaṅgaappicchoti dhutaṅgesu appiccho dhutaṅgavibhāvena icchārahito .
Santaguṇanigūhanenāti attani saṃvijjamānānaṃ jhānādiguṇānañceva bāhusaccaguṇassa ca dhutaṅgaguṇassa ca nigūhanena chādanena .
Sampajjatīti nippajjati sijjhati .
No mahicchassāti mahatiyā icchāya samannāgatassa , icchaṃ vā mahantassa no sampajjati anudhammassāpi anicchanato .
PavivittassātiM3.287 pakārehi vivittassa .
Tenāha ‘‘ kāyacittaupadhivivekehi vivittassā ’’ ti .
‘‘ Aṭṭhaārambhavatthuvasenā ’’ tiV3.259 etena bhāvanābhiyogavasena ekībhāvova idha ‘‘ kāyaviveko ’’ ti adhippeto , na gaṇasaṅgaṇikābhāvamattanti dasseti .
Kamman ti yogakammaṃ .
Sattehi kilesehi ca saṅgaṇanaṃ samodhānaṃ saṅgaṇikā , sā āramitabbaṭṭhena ārāmo etassāti saṅgaṇikārāmo , tassa .
Tenāha ‘‘ gaṇasaṅgaṇikāya cevā ’’ tiādi .
Āraddhavīriyassāti paggahitavīriyassa , tañca kho upadhiviveke ninnatāvasena ‘‘ ayaṃ dhammo ’’ ti vacanato .
Esa nayo ito paresupi .
Vivaṭṭasannissitaṃyeva hi samādhānaṃ idhādhippetaṃ , tathā paññāpi .
Kammassakatāpaññāya hi patiṭṭhato kammavasena ‘‘ bhavesu nānappakāro anattho ’’ tiP3.368 jānanto kammakkhayakarañāṇaṃ abhipattheti , tadatthañca ussāhaṃ karoti .
Mānādayo sattasantānaṃ saṃsāre papañcenti vitthārentīti papañcāti āha ‘‘ nippapañcassāti vigatamānataṇhādiṭṭhipapañcassā ’’ ti .
Maggo kathito sarūpeneva .
Navadhammavaṇṇanā