Aṭṭhadhammavaṇṇanā
358.( Ka ) ādibrahmacariyikāyāti
M3.286V3.258 ādibrahmacariyā eva ādibrahmacariyikā yathā ‘‘ vinayo eva venayiko ’’ ti , tassā ādibrahmacariyikāya .
Kā pana sāti āha ‘‘ paññāyā ’’ ti .
Sikkhattayasaṅgahassāti adhisīlasikkhādisikkhattayasaṅgahassa .
Upacārajjhānasahagatā taruṇasamathapaññāva udayabbayānupassanāvasena pavattā taruṇavipassanāpaññā [ taruṇasamathavipassanāpaññā ( aṭṭhakathāyaṃ )].
Ādibhūtāyāti paṭhamāvayavabhūtāya , desanāvasena cetaṃ vuttaṃ .
Uppattikāle pana natthi maggadhammānaṃ ādimajjhapariyosānatā ekacittuppādapariyāpannattā ekajjhaṃyeva uppajjanato .Peman ti daḷhabhatti , taṃ pana vallabhavasena pavattamānaṃ gehasitasadisaṃ hotīti ‘‘ gehasitapeman ’’ ti vuttaṃ .
Garukaraṇavasena pavattiyā garu cittaṃ etassāti garucitto , tassa bhāvo garucittabhāvo , garumhi garukāro .
‘‘ Kilesā na uppajjantī ’’ ti vatvā tattha kāraṇamāha ‘‘ ovādānusāsaniṃ labhatī ’’ ti .
Garūnañhi santike ovādānusāsaniṃ labhitvā yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjantassa kilesā na uppajjanti .
Tenāha ‘‘ tasmā ’’ tiādi .
( Cha ) petāti petamahiddhikā .
Asurānan ti devāsurānaṃ .
Petāsurā pana petā evāti tesaṃ petehi saṅgaho
P3.367 avuttasiddhova .
Āvāhanaṃ gacchantīti sambhogasaṃsaggamukhena peteheva asurānaṃ saṅgahaṇe kāraṇaṃ dasseti .( Ja ) appicchassāti niicchassa .
Abhāvattho hettha appa-saddo ‘‘ appaḍaṃsamakasavātātapā ’’ tiādīsu ( a . ni .10.11) viya .
Paccayesu appiccho paccayaappiccho , cīvarādipaccayesu icchārahito .
Adhigamaappicchoti jhānādiadhigamavibhāvane icchārahito .
Pariyattiappicchoti pariyattiyaṃ bāhusaccavibhāvane icchārahito .
Dhutaṅgaappicchoti dhutaṅgesu appiccho dhutaṅgavibhāvena icchārahito .
Santaguṇanigūhanenāti attani saṃvijjamānānaṃ jhānādiguṇānañceva bāhusaccaguṇassa ca dhutaṅgaguṇassa ca nigūhanena chādanena .
Sampajjatīti nippajjati sijjhati .
No mahicchassāti mahatiyā icchāya samannāgatassa , icchaṃ vā mahantassa no sampajjati anudhammassāpi anicchanato .
Pavivittassāti
M3.287 pakārehi vivittassa .Tenāha ‘‘ kāyacittaupadhivivekehi vivittassā ’’ ti .
‘‘ Aṭṭhaārambhavatthuvasenā ’’ ti
V3.259 etena bhāvanābhiyogavasena ekībhāvova idha ‘‘ kāyaviveko ’’ ti adhippeto , na gaṇasaṅgaṇikābhāvamattanti dasseti .Kamman ti yogakammaṃ .
Sattehi kilesehi ca saṅgaṇanaṃ samodhānaṃ saṅgaṇikā , sā āramitabbaṭṭhena ārāmo etassāti saṅgaṇikārāmo , tassa .
Tenāha ‘‘ gaṇasaṅgaṇikāya cevā ’’ tiādi .
Āraddhavīriyassāti paggahitavīriyassa , tañca kho upadhiviveke ninnatāvasena ‘‘ ayaṃ dhammo ’’ ti vacanato .
Esa nayo ito paresupi .
Vivaṭṭasannissitaṃyeva hi samādhānaṃ idhādhippetaṃ , tathā paññāpi .
Kammassakatāpaññāya hi patiṭṭhato kammavasena ‘‘ bhavesu nānappakāro anattho ’’ ti
P3.368 jānanto kammakkhayakarañāṇaṃ abhipattheti , tadatthañca ussāhaṃ karoti .Mānādayo sattasantānaṃ saṃsāre papañcenti vitthārentīti papañcāti āha ‘‘ nippapañcassāti vigatamānataṇhādiṭṭhipapañcassā ’’ ti .
Maggo kathito sarūpeneva .
Navadhammavaṇṇanā