Issues
(DN) Pāthikavaggaṭṭhakathā
(DN) Pāthikavaggaṭṭhakathā

Catuṭhānādivaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

246.‘‘ Pāpakammaṃ karotī ’’ ti kasmā ayaṃ uddesaniddeso pavattoti antolīnacodanaṃ sandhāya ‘‘ idaṃ bhagavā ’’ tiādi vuttaṃ . Sukkapakkhavasena hi uddeso kato , kaṇhapakkhavasena ca niddeso āraddho . Kāraketi pāpakammassa kārake . Akārako pākaṭo hoti yathā paṭipajjanto pāpaṃ karoti nāma , tathā appaṭipajjanato . Saṃkilesadhammavivajjanapubbakaṃ vodānadhammapaṭipattiācikkhanaṃ idha desanākosallaṃ . Paṭhamataraṃ kārakaṃ dassento āha yathā ‘‘ vāmaṃ muñca dakkhiṇaṃ gaṇhā ’’ ti ( dha . sa . aṭṭha .498) tathāM3.130P3.167 hi bhagavā aṭṭhatiṃsa maṅgalāni dassento ‘‘ asevanā ca bālānan ’’ ti ( khu . pā .5.3; su . ni .262) vatvā ‘‘ paṇḍitānañcaV3.117 sevanā ’’ ti ( khu . pā .5.3; su . ni .262) avoca .
Chandāgatin ti ettha sandhivasena saralopoti dassento āha ‘‘ chandena pemena agatin ’’ ti . Chandāti hetumhi nissakkavacananti āha ‘‘ chandenā ’’ ti . Chanda-saddo cettha taṇhāpariyāyo , na kusalacchandādipariyāyoti āha ‘‘ pemenā ’’ ti .
Parapadesūti ‘‘ dosāgatiṃ gacchanto ’’ tiādīsu vākyesu . ‘‘ Eseva nayo ’’ ti iminā ‘‘ dosena kopenā ’’ ti evamādi atthavacanaṃ atidisati .
Mittoti daḷhamitto , sambhattoti attho . Sandiṭṭhoti diṭṭhamattasahāyo .
Pakativeravasenāti pakatiyā uppannaveravasena , cirakālānubandhavirodhavasenāti attho . Tenevāha ‘‘ taṅkhaṇuppannakodhavasena vā ’’ ti .
Yaṃ vā taṃ vā ayuttaṃ akāraṇaṃ vatvā .
Visame corādike , visamāni vā kāyaduccaritādīni samādāya vattanena nissito visamanissito .
Chandāgatiādīni na gacchati maggeneva catunnampi agatigamanānaṃ pahīnattā , agatigamanānīti ca tathāpavattā apāyagamanīyā akusalacittuppādā veditabbā agati gacchati etehīti .
Yassati tena kittīyatīti yaso , thutighoso . Yassati tena purecarānucarabhāvena parivārīyatīti yaso , parivāroti āha ‘‘ kittiyasopi parivārayasopī ’’ ti . Parihāyatīti pubbe yo ca yāvatake labbhati , tato parito hāyati parikkhayaṃ gacchati .