Issues
(DN) Pāthikavaggaṭṭhakathā
(DN) Pāthikavaggaṭṭhakathā

Satatavihārachakkavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

Satatavihārachakkavaṇṇanā

328. Niccavihārāti sabbadā pavattanakavihārā . Ṭhapetvā hi samāpattivelaṃ , bhavaṅgavelañca khīṇāsavā imināva chaḷaṅgupekkhāvihārena sabbakālaṃ viharanti .
Cakkhunā rūpaṃ disvāti nissayavohārena vuttaṃ . Sasambhārakathā hesā yathā ‘‘ dhanunā vijjhatī ’’ ti . Tasmā nissayasīsena nissitassa gahaṇaṃ daṭṭhabbanti āha ‘‘ cakkhuviññāṇena disvā ’’ ti . Iṭṭhe arajjantoti iṭṭhe ārammaṇe rāgaṃ anuppādento maggena samucchinnattā . Neva sumano hoti gehasitapemavasenapi . Na dummano pasādaññathattavasenapi . Asamapekkhaneti iṭṭhepi aniṭṭhepi majjhattepi ārammaṇe na samaṃM3.256 na sammā ayoniso gahaṇe . Yo akhīṇāsavānaṃ moho uppajjati , taṃ anuppādento maggeneva tassa samugghāṭitattā . Ñāṇupekkhāvaseneva upekkhako viharati majjhatto . Ayañcassa paṭipattivepullappattiyāP3.332 , paññāvepullappattiyā vāti āha ‘‘ satiyā ’’ tiādi .
Chaḷaṅgupekkhāti chasu dvāresu pavattā satisampajaññassa vasena chāvayavā upekkhā .
Ñāṇasampayuttacittāni labbhanti tehi vinā sampajānatāya asambhavato .
Mahācittānīti aṭṭhapi mahākiriyacittāni labbhanti . Satatavihārāti ñāṇuppattipaccayarahitakālepi pavattibhedanato .
Dasa cittānīti aṭṭha mahākiriyacittāni hasituppādavoṭṭhabbanacittehi saddhiṃ dasa cittāni labbhanti . Arajjanādussanavasena pavatti tesampi sādhāraṇāti .
‘‘ Upekkhako viharatī ’’ ti vacanato chaḷaṅgupekkhāvasena āgatānaṃ imesaṃ satatavihārānaṃ ‘‘ somanassaṃ kathaṃ labbhatī ’’ ti codetvā ‘‘ āsevanato labbhatī ’’ ti sayameva pariharatīti . Kiñcāpi khīṇāsavo iṭṭhāniṭṭhepi ārammaṇe majjhatte viya bahulaṃ upekkhako viharati attano parisuddhapakatibhāvāvijahanato , kadāci pana tathā cetobhisaṅkhārābhāve yaṃ taṃ sabhāvato iṭṭhaṃ ārammaṇaṃ , tattha yāthāvasabhāvaggahaṇavasenapi arahato cittaṃ somanassasahagataṃ hutvā pavattateva , tañca kho pubbāsevanavasena . Tenāha ‘‘ āsevanato labbhatī ’’ ti .