Pañcavaggo
Pañcavaggo
Pañcavaggo
Pañcavaggo
Kammavaggavaṇṇanā
Kammavaggavaṇṇanā
Kammavaggavaṇṇanā
Kammavaggavaṇṇanā
482. Kammavagge ‘‘ gaṇanaparicchedavacanan ’’ ti iminā na pamāṇavacananti dasseti .
Iminā kammānaṃ tato ūnātirekabhāvaṃ nivāreti .
Gaṇiyate gaṇanaṃ , paricchijjati anenāti paricchedo , gaṇanassa paricchedo gaṇanaparicchedo .
Atha vā gaṇiyati anenāti gaṇanaṃ , tameva paricchedo gaṇanaparicchedo , soyeva vacanaṃ gaṇanaparicchedavacanaṃ .
Apalokanakammaṃ nāmāti kattabbaṃ kammanti sambandho .
Vuttanayenevāti ‘‘ sīmaṭṭhakasaṅghaṃ
M0.635 sodhetvā chandārahānaṃ chandaṃ āharitvā ’’ ti vuttena eva nayena .Tatthāti catūsu kammesu , ñattidutiyakammaṃ pana atthīti sambandho .
Tatthāti dvīsu kammesu .
Avasesāti chahi kammehi avasesā .
Yadi parivattetvā kataṃ daḷhīkammaṃ
V2.259 na hoti , evaṃ sati daḷhīkammatthāya kinti kātabbanti āha ‘‘ sace panā ’’ tiādi .
Tattha ‘‘ akkharaparihīnaṃ vā padaparihīnaṃ vā ’’ ti idaṃ akkharapadānaṃ gaḷitaṃ sandhāya vuttaṃ .
‘‘ Duruttapadaṃ vā ’’ ti idaṃ sithiladhanitādiaparipuṇṇaṃ sandhāya vuttaṃ .
Ettha ‘‘ duruttakkharaṃ vā ’’ ti ajjhāharitabbaṃ .Idan ti punappunaṃ vacanaṃ .
Kammaṃ hutvāti sukammaṃ hutvā .
483. Sammukhākaraṇīyaasammukhākaraṇīyesu asammukhākaraṇīyāni appakattā paṭhamaṃ dassetvā sesānaṃ sammukhākaraṇīyabhāvaṃ dassento āha ‘‘ tatthā ’’ tiādi .
Tattha tatthāti tesu dvīsu , asammukhākaraṇīyaṃ nāma aṭṭhavidhaṃ hotīti sambandho .
Tattha tatthāti tesu tesu khandhakesu .
‘‘ Sukataṃ hotī ’’ ti vacanasāmatthiyato sammukhākatampi sukataṃ hotīti atthopi gahetabbo .
483. Kammavagge
M3.492V3.451 ummattakassa bhikkhuno ummattakasammuti ummattake yācitvā gate asammukhāpi dātuṃ vaṭṭati , tattha nisinnepi na kuppati niyamābhāvato .
Asammukhā kate pana dosābhāvaṃ dassetuṃ ‘‘ asammukhākataṃ sukataṃ hotī ’’ ti vuttaṃ .
Dūtena upasampadā pana sammukhā kātuṃ na sakkā kammavācānānattasambhavato .
Pattanikkujjanādayo hatthapāsato apanītamattepi kātuṃ vaṭṭanti .
483.‘‘ UmmattakasammutiṃV0.529M0.579 ummattake yācitvā gate asammukhāpi dātuṃ vaṭṭatī ’’ ti vuttaṃ .
Tattha nisinnepi na kuppati niyamābhāvā .
Asammukhā kate dosābhāvaṃ dassetuṃ ‘‘ asammukhākataṃ sukataṃ hotī ’’ ti vuttaṃ .
483. KammavaggeM2.314V2.297 ṭhapitauposathapavāraṇānaṃ kattikamāse sāmaggiyā katāya sāmaggīpavāraṇaṃ muñcitvā uposathaṃ kātuṃ na vaṭṭatīti āha ‘‘ ṭhapetvā kattikamāsan ’’ ti .
Sace pana tesaṃ nānāsīmāsu mahāpavāraṇāya visuṃ pavāritānaṃ kattikamāsabbhantare sāmaggī hoti , sāmaggīuposatho eva tehi kattabbo , na pavāraṇā .
Ekasmiṃ vasse katapavāraṇānaṃ puna pavāraṇāya avihitattā .Sesānīti aṭṭhakammehi sesāni .
Dūtena upasampadā panettha sammukhā kātuṃ na sakkā .
Etānīti kammāni .
Kammavācānānattasabhāvā pattanikkujjanādayo hatthapāsato apanetvā kātabbā , tena vuttaṃ ‘‘ asammukhā kataṃ sukataṃ hotī ’’ ti .
Vatthuvipannānīti vatthunā vipannāni .
Tesampīti paṭipucchākaraṇīyānampi .
Saṅghasammukhatātiādīsu yāvatikā bhikkhū kammappattā , te āgatā honti , chandārahānaṃ chando āhaṭo hoti , sammukhībhūtā na paṭikkosanti , ayaṃ saṅghasammukhatā .
Yena dhammena yena vinayena yena satthusāsanena saṅgho kammaṃ karoti , ayaṃ dhammasammukhatā .
Tattha dhammoti bhūtaṃ vatthu .
Vinayoti codanā ceva sāraṇā ca .
Satthusāsanaṃ nāma ñattisampadā ceva anussāvanasampadā ca .
Yassa saṅgho kammaṃ karoti , tassa sammukhabhāvo puggalasammukhatā .
Etthāti ‘‘ paṭipucchākaraṇīyan ’’ ti pade .
‘‘ Pucchitvā ’’ ti iminā paṭipucchāti padassa tvāpaccayantabhāvaṃ dasseti .
‘‘ Kātabban ’’ ti iminā karaṇīyan ti ettha anīyasaddassa kammatthabhāvaṃ dasseti .
Yathādinnāyā hi cuditakena yathādinnāya .
Vippalapantassāti vikārena yaṃ vā taṃ vā vacanaṃ palapantassa cuditakassāti sambandho .
Sabbatthāti sabbesu ‘‘ tajjanīyakammārahassā ’’ tiādīsu .
Anuposathadivaseti uposathadivasato aññasmiṃ divase .
Tamevatthaṃ dassento āha ‘‘ uposathadivaso nāmā ’’ tiādi .
Kattikamāsan ti pacchimakattikamāsaṃ .
Tassa pavāraṇamāsattā ‘‘ ṭhapetvā ’’ ti vuttaṃ .
‘‘ Pucchitvā codetvā sāretvā kātabbaṃ apucchitvā acodetvā asāretvā karotī ’’ ti ayaṃ vacanattho .
Sāmaggidivaso ca yathāvuttā cātuddasapannarasā ca uposathadivaso
M0.636 nāmāti yojanā .Yatrahīti yasmiṃ pana vihāre , ṭhapentīti sambandho .
Antarāti cātuddasīpannarasīnaṃ majjhe .
Paccukkaḍḍhitvā ṭhapitadivasoti pacchā upari kaḍḍhitvā ṭhapitaṃ kattikakāḷapakkhacātuddasiṃ vā pañcadasiṃ vā sandhāya vuttaṃ .
Idhāpīti apavāraṇāya pavāraṇaṭṭhānepi .
Pāḷiyamāgatanayato aññampi nayaṃ dassento āha ‘‘ apicā ’’ tiādi .
Sāmaggīdivasoti anuposathadivase sāmaggīkaraṇaṃ sandhāya vuttaṃ .
Sace pana cātuddasiyaṃ , pannarasiyaṃ vā saṅgho sāmaggiṃ karoti , tadā sāmaggīuposathadivaso na hoti , cātuddasīpannarasīuposathova hoti .
Upari pavāraṇāyapi eseva nayo .
Antimavatthun ti pārājikavatthuṃ .
Kattikamāsassa pavāraṇamāsattā ‘‘ ṭhapetvā kattikamāsan ’’ ti vuttaṃ .
Ṭhapetvā kattikamāsan ti so pavāraṇāmāso , dve ca puṇṇamāsiyoti paṭhamadutiyavassūpagatānaṃ pavāraṇā puṇṇamāsā dve .
Paccukkaḍḍhitvā ṭhapitadivasoti bhaṇḍanakārakehi upaddutā vā kenacideva karaṇīyena pavāraṇāsaṅgahaṃ vā katvā ṭhapito kāḷapakkhacātuddasīdivasova .
Dve ca puṇṇamāsiyoti pubba-kattikapuṇṇamā , pacchimakattikapuṇṇamā cāti dve puṇṇamāsiyo .
Evaṃ catubbidhampīti puṇṇamāsīdvayena saddhiṃ sāmaggīpavāraṇaṃ , cātuddasīpavāraṇañca sampiṇḍetvā vuttaṃ .
Idañca pakaticārittavasena vuttaṃ .
Tathārūpapaccaye pana sati ubhinnaṃ puṇṇamāsīnaṃ purimā dve cātuddasiyopi kāḷapakkhacātuddasiyā anantarā pannarasīpīti imepi tayo divasā pavāraṇādivasā evāti imaṃ sattavidhampi pavāraṇādivasaṃ ṭhapetvā aññasmiṃ divase pavāretuṃ na vaṭṭati .
Yassāti puggalassa .
Iminā kammāraho puggalo vatthu nāmāti dasseti .
Paccukkaḍḍhitvā ṭhapitadivaso cāti kāḷapakkhe cātuddasiṃ vā pannarasiṃ vā sandhāya vuttaṃ .
Dve ca puṇṇamāsiyoti paṭhamapacchimavassūpagatānaṃ vasena vuttaṃ .
484. Dabbassa
V2.260 aggaṇhanaṃ vatthuaparāmasanaṃ nāma na hoti , atha kho nāmassa aggaṇhanamevāti āha ‘‘ tassa nāmaṃ na gaṇhātī ’’ ti .
Aparāmasanākāraṃ dassento āha ‘‘ suṇātu me ’’ tiādi .
484. Anussāvanakammaṃ katvāti paṭhamaṃ anussāvanaṃ sāvetvā ‘‘ esā ñattī ’’ ti anussāvanānantarameva sakalaṃ ñattiṃ vatvā , pariyosāne ‘‘ esā ñattī ’’ ti vatvāti adhippāyo .Puggalaṃ na parāmasatīti ettha puggalo nāma upajjhāyoti āha ‘‘ yo upasampadāpekkhassa upajjhāyo ’’ ti .
Tan ti upajjhāyaṃ .
Sabbena sabban ti sabbathā sabbaṃ , nipātasamudāyoyaṃ , sabbena vā ākārena sabbaṃ ñattinti yojanā .
Ñattikamme paṭhamaṃ kammaṃ katvā pacchā ñattiṭṭhapanampi pacchā ñattiṃ ṭhapetiyeva nāma .
Iti imehītiādi nigamanaṃ .
485.‘‘ Vuttanayenevā ’’ ti atidisitvāpi ñattikammavācānaṃ asadisattā aparāmasanākāraṃ dassento āha ‘‘ evaṃ panā ’’ tiādi .
485. Padaṃ vā chaḍḍetīti attho .
Tattha nesan ti vatthusaṅghapuggalānaṃ , paṭhamānussāvane vā dutiyatatiyānussāvanāsu vā vattabbe vadantoti sambandho .
Sāvanaṃ hāpetīti ettha anusaddo lopoti āha ‘‘ anussāvanaṃ na karotī ’’ ti .
‘‘ Sāvanaṃ hāpetī ’’ ti ettha na kevalaṃ sabbena sabbaṃ anussāvanaṃ akarontoyeva sāvanaṃ hāpeti nāma , atha kho anussāvanāya duruttachaḍḍanampi hāpetiyeva nāmāti dassento āha ‘‘ yopī ’’ tiādi .
485. Ṭhānakaraṇāni sithilāni katvā uccāretabbaṃ akkharaṃ sithilaṃ , tāniyeva dhanitāni asithilāni katvā uccāretabbaṃ akkharaṃ dhanitaṃ .
Dvimattakālaṃ dīghaṃ , ekamattakālaṃ rassaṃ .
Dasadhā byañjanabuddhiyā pabhedoti evaṃ sithilādivasena byañjanabuddhiyā akkharuppādakacittassa dasappakārena pabhedo .
Sabbāni hi akkharāni cittasamuṭṭhānāni yathādhippetatthabyañjanato byañjanāni ca .
485. Yvāyan ti
V2.298 byañjanappabhedo adhippeto .
Dasadhā byañjanabuddhiyā pabhedoti ettha dasadhā dasavidhena byañjanānaṃ pabhedoti yojetabbaṃ .
Kenāyaṃ pabhedoti āha ‘‘ byañjanabuddhiyā ’’ ti .
Yathādhippetatthabyañjanato byañjanasaṅkhātānaṃ akkharānaṃ janikā buddhi byañjanabuddhi , tāya byañjanabuddhiyāM2.315 , akkharasamuṭṭhāpakacittabhedenevāti attho .‘‘ Sakimeva vā dvikkhattuṃ vā ’’ ti iminā tikkhattuṃ aparipūrentoyeva sāvanaṃ hāpeti nāmāti dasseti .
Imassa vacanassa sāmatthiyato ñattidutiyakamme ekakkhattuto , ñatticatutthakamme
M0.637 tikkhattuto atirekaṃ kammavācaṃ karonto na hāpetīti ñāyati .‘‘ Chaḍḍetī ’’ ti ettha chaḍḍanassa padakkharānaṃ gaḷitabhāvena pākaṭattā taṃ adassetvā ‘‘ duruttaṃ karotī ’’ ti ettha duruttameva dassento āha ‘‘ duruttaṃ karotīti ettha panā ’’ tiādi .
Karontena bhikkhunā upalakkhetabboti sambandho .
‘‘ Sithila … pe … pabhedo ’’ ti yvāyaṃ byañjanappabhedo vutto , ayaṃ byañjanappabhedoti yojanā
V2.261 .
Gāthāyaṃ dasadhāti dasappakārena .
Byañjanabuddhiyāti vaddhetīti buddhi , byañjanameva akkharameva sithilādivasena dasadhā buddhi byañjanabuddhi , tāya .
Ettha ‘‘ dasadhā ’’ ti padena ‘‘ byañjanabuddhī ’’ ti samāsapadassa antare dasadhāsaddassa lopaṃ dasseti ‘‘ kammajaṃ evā ’’ tiādīsu ( visuddhi .2.450; visuddhi . mahāṭi .2.450) viya .
Ettha hi evasaddena kammena eva jātaṃ kammajan ti samāsaṃ katvā samāsamajjhe evasaddalopaṃ dasseti .
Pabhedoti viseso .
Ayaṃ panettha yojanā – sithilañca dhanitañca dīghañca rassañca garukañca lahukañca niggahitañca sambandhañca vavatthitañca vimuttañcāti dasadhā byañjanabuddhiyāva pabhedo viseso ñātabboti .
‘‘ Sithilan ’’ ti ādīni dasa padāni ‘‘ akkharaṃ padaṃ byañjanan ’’ ti napuṃsakaliṅgavasena vuttapāṭhaṃnissāya vuttānīti daṭṭhabbaṃ .Gāthāya vitthāraṃ dassento āha ‘‘ ettha hī ’’ tiādi .
Agāḷhena vacīpayogena vattabbaṃ akkharaṃ sithilaṃ .
Gāḷhena vacīpayogena vattabbaṃ akkharaṃ dhanitaṃ .
Tesvevāti pañcasu eva vaggesu .
485. Ṭhānakaraṇāni sithilāni katvā uccāretabbaṃ akkharaṃ sithilaṃ , tāniyeva dhanitāni asithilāni katvā uccāretabbaṃ akkharaṃ dhanitaṃ .
Ka-vaggādīsu pañcasu .
485. Ṭhānakaraṇāni sithilāni katvā uccāretabbaṃ akkharaṃ sithilaṃ , tāniyeva dhanitāni asithilāni katvā uccāretabbaṃ akkharaṃ dhanitaṃ .
Dvimattakālaṃ dīghaṃ , ekamattakālaṃ rassaṃ .
Dvimattakālaṃ dīghaṃ , ekamattakālaṃ rassaṃ .
Garukan ti dīghaṃ , saṃyogaparañca .
Na kevalaṃ dīghameva garukaṃ nāma , atha kho saṃyogaparampīti āha ‘‘ yaṃ vā ’’ tiādi .
Yaṃ akkharaṃ saṃyogaparaṃ katvā vuccati , tampi garukaṃ nāmāti yojanā .
Saṃyogo paro yassa akkharassāti saṃyogaparaṃ .
‘‘ Saṃyogapadan ’’ tipi pāṭho .
Saṃyogo paro etasmāti saṃyogaparo , na saṃyogaparo asaṃyogaparo .
‘‘ Buddharakkhitattherassa yassa nakkhamatī ’’ ti ettha ta-kāraka-kārā saṃyogaparā .
Yaṃ vā saṃyogaparaṃ katvā vuccati , idampi garukanti yojanā .
Tattha āyasmatotiādīsu yāni anantaritāni sa -kāra ma -kārādibyañjanāni ‘‘ saṃyogo ’’ ti vuccanti , so saṃyogo paro yassa a -kārādino , so saṃyogaparo nāma .
Yaṃ asaṃyogaparaṃ katvā vuccati , tampi lahukaṃ nāmāti yojanā .
Saṃyogo paro etasmāti saṃyogaparo , na saṃyogaparo asaṃyogaparo .
Āyasmato buddharakkhitatherassa yassa na khamatīti ettha ta -kāra na -kārasahitākāro asaṃyogaparo .
Rassan ti akārādibyañjanarahitaṃ saraṃ .
Asaṃyogaparan ti ‘‘ yassa nakkhamatī ’’ tiādīsu ya -kāra na -kārādibyañjanasahitasaraṃ sandhāya vuttaṃ .
Yaṃ sānunāsikaṃ katvā vattabbaṃ , taṃ niggahitaṃ nāmāti yojanā .
Niggahetvāti niggahitaṃ nāma atthato ṭhānakaraṇānaṃ
M0.638 avissajjanaṃ amuñcananti āha ‘‘ avissajjetvā ’’ ti .Yaṃ sambandhitvā vuccati , taṃ sambandhaṃ nāmāti yojanā .
Yaṃ asambandhaṃ katvā vuccati , taṃ vavatthitaṃ nāmāti yojanā .
Yaṃ aniggahetvā vuccati , taṃ vimuttaṃ nāmāti yojanā .
Aniggahetvāti aniggahaṃ nāma atthato vissajjananti āha ‘‘ vissajjetvā ’’ ti .
Evaṃ byañjanabuddhivisesaṃ dassetvā idāni kammavācāya uccāraṇavisesaṃ vitthārena dassento āha ‘‘ tatthā ’’ tiādi .
Tattha tatthāti tāsu dasasu byañjanabuddhīsu .
Tathāsaddena takārassa thakārakaraṇañca sithilassa dhanitakaraṇañca atidisati , tathā ‘‘ pattakallaṃ esā ñattī ’’ tiādivacanañca sithilassa dhanitakaraṇaṃ nāmāti yojanā .
Ta -kārassa tha -kāraṃ akatvā vaggantare sithilameva katvā ‘‘ suṇāṭu me ’’ tiādiṃ vadantopi duruttaṃ karotiyeva ṭhapetvā anurūpaṃ ādesaṃ .
Itīti evaṃ .
Sithile kattabbe dhanitaṃ karotīti sambandho .
Cattāri byañjanānīti cattāri akkharāni .
Byañjanasaddo hi idha akkharavācako .
Catassannaṃ byañjanabuddhīnaṃ kammadūsanaṃ dassetvā itarāsaṃ adūsanaṃ dassento āha ‘‘ itaresu panā ’’ tiādi .
Anukkamāgatan ti
V2.262 ariyehi otaritvā anukkamena āgataṃ .
Paveṇin ti santatiṃ .
Yañhi ‘‘ saccikatthaparamatthenā ’’ ti vattabbe ‘‘ saccikaṭṭhaparamaṭṭhenā ’’ ti ca ‘‘ atthakathā ’’ ti vattabbe ‘‘ aṭṭhakathā ’’ ti ca tattha tattha vuccati , tādisaṃ pāḷiaṭṭhakathāsu diṭṭhapayogaṃ , tadanurūpañca vattuṃ vaṭṭati , tato aññaṃ na vaṭṭati .
Tenāha ‘‘ anukkamāgataṃ paveṇiṃ avināsentenā ’’ tiādi .Vināsetvā vutte kiṃ kammavācākopo hotīti āha ‘‘ sace panā ’’ tiādi .
Dīghe vattabbe rassan ti ‘‘ so tuṇhī assā ’’ ti vattabbe so tuṇhi assāti vacanaṃ .
Dīghe vattabbe rassan tiādīsu ‘‘ bhikkhūnan ’’ ti vattabbe ‘‘ bhikkhunan ’’ ti vā ‘‘ bahūsū ’’ ti vattabbe ‘‘ bahusū ’’ ti vā ‘‘ nakkhamatī ’’ ti vattabbe ‘‘ na khamatī ’’ ti vā ‘‘ upasampadāpekkho ’’ ti vattabbe ‘‘ upasampadāpekho ’’ ti vā evaṃ anurūpaṭṭhānesu eva dīgharassādi rassadīghādivasena parivattetuṃ vaṭṭati , na pana ‘‘ nāgo ’’ ti vattabbe ‘‘ nago ’’ ti vā ‘‘ saṅgho ’’ ti vattabbe ‘‘ sagho ’’ ti vā ‘‘ tisso ’’ ti vattabbe ‘‘ tiso ’’ ti vā ‘‘ yācatī ’’ ti vattabbe ‘‘ yācantī ’’ ti vā evaṃ ananurūpaṭṭhānesu vattuṃ .
Na kuppatīti na nassati .
Kasmā pana kammavācā na kuppati , nanu kammaṃ kopentī kammavācā kuppatīti āha ‘‘ imāni hī ’’ tiādi .
Hi yasmā na kopenti , tasmā kammavācā na kuppatīti yojanā .
Sambandhaṃ , pana vavatthānañca sabbathāpi vaṭṭatīti gahetabbaṃ .
Yaṃ pana vacanaṃ suttantikattherā vadantīti sambandho .
Kaccāyanādisuttantaṃ karontīti suttantikā , kaccāyanādayo , suttantikā ca te therā ceti suttantikattherā .
Na vaṭṭatīti akkharavikāro na vaṭṭati .
Vinayadharena kammavācā kātabbāti sambandho .
Yathāpāḷiyāti bhagavatā yathāvuttāya pāḷiyā .
Byañjananiruttiyāti byañjananiruttiyaṃ .
Itarathāti vuttadosapariharaṇato aññena pakārena .
Akāle
M0.639 vā sāvetīti ettha akālo nāma anokāsoti āha ‘‘ anokāse ’’ ti .
Anokāso nāma ñattianussāvanānaṃ pubbāparavitathanti āha ‘‘ ñattiṃ aṭṭhapetvā ’’ tiādi .
Paṭhamaṃyeva ñattiṃ aṭṭhapetvā paṭhamaṃyeva anussāvanakammaṃ katvāti yojanā .
‘‘ Paṭhamaṃyevā ’’ ti hi padaṃ pubbāparāpekkhaṃ .Itītiādi nigamanaṃ .
486. Yā ekavīsati bhikkhū na gaṇhāti , ayaṃ atikhuddakasīmā nāmāti yojanā .
Ekavīsati bhikkhūti abbhānakamme kammārahena saddhiṃ ekavīsati bhikkhū .
486. Sesaṭṭhakathāsu vuttavacanaṃ kurundiyaṃ pākaṭaṃ katvā ‘‘ nisīdituṃ na sakkontī ’’ ti vuttaṃ .
486. Sesasīmāsupīti atimahatīādīsu dasasupi .
Yattha sīmāyaṃ nisīdituṃ na sakkonti , ayaṃ atikhuddakasīmā nāmāti yojanā .
Nisīditun ti aññamaññassa hatthapāsaṃ avijahitvā parimaṇḍalākārena nisīdituṃ .
Tatthāti atikhuddake .
Etthāti sesasīmāsu .
Yā sammatā hoti , ayaṃ atimahatī nāmāti yojanā .
Kesaggamattenāpīti pisaddo tato atirekena pana pagevāti dasseti .
Aghaṭitaṃ asambandhaṃ nimittaṃ imissāti aghaṭitanimittā .
Khaṇḍanimittabhāvaṃ akhaṇḍanimittadassanena pākaṭaṃ karonto āha ‘‘ puratthimāyā ’’ tiādi .
Pubbakittitan ti paṭhamakittitaṃ .
Tatthevāti uttarāya eva disāya .
Aparāpīti pisaddo dutiyatthasampiṇḍanattho .
Yā sammatā hoti , khaṇḍanimittā nāmāti yojanā .
Animittupagan ti yathābhūtakathanavisesanameva , na byavacchedavisesanaṃ tacasārādiggahaṇena animittupagabhāvassa pākaṭattā .
Antarāti majjhe .
Yā sammatā hoti , sā chāyānimittā nāma , animittā nāmāti yojanā .
Bahi ṭhito hutvā sammannatīti yojanā .
Nimittāni pana bahi ṭhatvāpi kittetuṃ vaṭṭati
V2.263 .Evaṃ sammatāpīti pisaddo asammatā pana pagevāti dasseti .
Sīmāya sīman ti padānaṃ sambandhāpekkhattā , tassa ca asamānabhāvato tesaṃ visuṃ visuṃ sambandhaṃ dassento āha ‘‘ attano sīmāya paresaṃ sīman ’’ ti .
Sambhindatīti sambandhaṃ karoti .
Ettha hi bhididhātu dvidhākaraṇatthavācako , dhātvatthabādhakena saṃtyūpasaggena sambandhavācako
M0.640 hotīti daṭṭhabbaṃ .Tatthāti tāsu dvīsu sīmāsu .
Itīti evaṃ .
Tāsūti sīmāsu .
488. Anukkhittā
M3.493V3.452 pārājikaṃ anāpannā ca pakatattāti āha ‘‘ pakatattā anukkhittā ’’ tiādi .
Tattha anissāritāti purimapadasseva vevacanaṃ .
Parisuddhasīlāti pārājikaṃ anāpannā .
488. Catuvaggakaraṇeti catuvaggena saṅghena kattabbe .
Anissāritāti uposathaṭṭhapanādinā vā laddhinānāsaṃvāsakabhāvena vā na bahikatā .
Aṭṭhakathāyañhi ‘‘ apakatattassāti ukkhittakassa vā , yassa vā uposathapavāraṇā ṭhapitā hontī ’’ ti ( pari . aṭṭha .425) vuttattā ṭhapitauposathapavāraṇo bhikkhu apakatatto evāti gahetabbaṃ .
Parisuddhasīlāti pārājikaṃ anāpannā adhippetā .
Parivāsādikammesu pana garukaṭṭhāpi apakatattā evāti gahetabbaṃV2.299 .Na tesaṃ chando vā pārisuddhi vā etīti tīsu dvīsu vā nisinnesu ekassa vā dvinnaṃ vā chandapārisuddhi āhaṭāpi anāhaṭāva hotīti adhippāyo .
Avasesā … pe … chandārahāva hontīti saṅghato
M2.316 hatthapāsaṃ vijahitvā ṭhite sandhāya vuttaṃ .
Avijahitvā ṭhitā pana chandārahā na honti , tepi catuvaggādito adhikā hatthapāsaṃ vijahitvāva chandārahā honti .
Tasmā saṅghato hatthapāsaṃ vijahitvā ṭhiteneva chando vā pārisuddhi vā dātabbā .Kammavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
Apalokanakammakathāvaṇṇanā
489. Etthāti paṇḍakādīnaṃ avatthubhāvadassanaṭṭhāne .