(3) Pācittiyādipañhāvaṇṇanā
Pācittiyādipañhāvaṇṇanā
481. Salākaṃ
V2.257M0.633 dentassa assa bhikkhussa chejjaṃ hotīti yojanā .
‘‘ Pārājikaṃ hotī ’’ ti iminā hotichejjan ti padassa atthaṃ dasseti .
481. Suppatiṭṭhitanigrodhasadisan ti yojanadviyojanādiparamaṃ mahānigrodhaṃ sandhāya vuttaṃ .
481. Suppatiṭṭhita-nigrodhasadisan ti yojanavitthataṃ rukkhaṃ sandhāya vuttaṃ .Suppatiṭṭhitanigrodhasadisaṃ rukkhamūlaṃ , tameva vā gahetabbaṃ .
481. Methunadhammapaccayā nāma kāyasaṃsaggo .
Taṃhetu methunadhammassa pubbabhāgabhūtaṃ kāyasaṃsaggaṃ vāyāmantiyāti aṭṭhavatthupūraṇaṃ sandhāya .
481. Suppatiṭṭhita-nigrodhasadisan ti yojanavitthataṃ rukkhaṃ sandhāya vuttaṃ .
Tissitthiyoti ettha bhummatthe upayogavacanaṃ , paccattavacanaṃ vāti āha ‘‘ tāsupī ’’ ti .
‘‘ Yaṃ taṃ methunaṃ nāma tan ’’ ti iminā ‘‘ methunaṃ yaṃ tan ’’ ti padānaṃ samānādhikaraṇabhāvaṃ dasseti .
‘‘ Na sevatī ’’ ti iminā na seveti ettha tikārassa ekārādesabhāvaṃ ( jā . aṭṭha .4.11.76 putto vā pitaraṃ yāce viya ) dasseti .
Tayo puriseti ettha ‘‘ upagantvā ’’ ti padaṃ ajjhāharitvā sambandhitabbanti dassento āha ‘‘ tayo purisepi upagantvā ’’ ti .
Iminā tayo puriseti ettha upayogatthe upayogavacananti dasseti .
Purimanayaṃ gahetvā etthāpi ‘‘ tīsu purisesū ’’ ti bhummatthe upayogavacananti atthopi yujjateva .
Imaṃ nayaṃ gahetvā purimapadepi tissitthiyo upagantvāti upayogatthe upayogavacananti atthopi yujjateva .
Tasmā te dve nayā aññamaññopadesadāyakanayā nāmāti daṭṭhabbaṃ .
‘‘ Ubhatobyañjanasaṅkhāte ’’ ti iminā anariyasaddena ubhatobyañjanova idha gahetabboti dasseti .
‘‘ Nācaratī ’’ ti iminā na cācareti etthāpi tisaddassa ekārādesabhāvameva dasseti .
Methunadhammassa pubbabhāgaṃ kāyasaṃsaggaṃ āpajjituṃ vāyamantiyā tassā bhikkhuniyāti yojanā .
Assāti gāthāya , titthiyo ārādhako hotīti yojanā .
Tatthevāti titthiyavatte eva .
Assāti titthiyassa .
Tamevāti titthiyavattameva .
Saṅghādisesantiādigāthā vuttāti sambandho .
Tan ti ajjhoharaṇaṃ .
Ākāsagataṃ
M0.634 sāmaṇeranti sambandho .
Saṅghenapīti pisaddo na kammārahenevāti dasseti .
‘‘ Na kātabban ’’ ti iminā saṅghopi kammārahopi bhūmigatova vaṭṭatīti dasseti .Assāti gāthāya vinicchayoti sambandho .
‘‘ Na
V2.258 deti , na paṭiggaṇhātī ’’ ti kiriyāpadānaṃ kattāraṃ dassento āha ‘‘ nāpi uyyojikā ’’ tiādi .Tassāti avassutapurisassa .
‘‘ Kāraṇenā ’’ ti iminā tenāti padassa kāraṇatthaṃ dasseti .
Evasaddo pana sambhavavasena yojito , na aññena kāraṇenāti attho , avassutassa purisassāti sambandho .
Gahaṇeti uyyojitāya gahaṇe .
Tañca paribhogapaccayāti ettha tasaddassa visayaṃ , paribhogassa ca sambandhaṃ dassento āha ‘‘ tañca panā ’’ tiādi .
Tattha ‘‘ āpattin ’’ ti iminā tasaddassa visayaṃ dasseti .
‘‘ Tassā uyyojitāyā ’’ ti iminā paribhogassa sambandhaṃ dasseti .
Paribhogappaccayāti
M0.578 paribhogakāraṇā .
Tasmāti yasmā paribhogappaccayā āpajjati , tasmā bhojanapariyosāne hotīti attho .
Porāṇapotthakesu ‘‘ tassā ’’ ti pāṭho .
‘‘ Kāraṇavacanaṃ sundaraṃ bhojanaparicchedadassanato ’’ ti vadanti .Tassāti uyyojitāya .
Sattarasakesu saṅghādisesesūti sambandho .
Vajjaṃ na phusatīti padassa atthaṃ dassento āha ‘‘ aññaṃ navaṃ āpattin ’’ ti .
Sattarasakesūti bhikkhunīnaṃ paññattasattarasasaṅghādisesesu .
Iti sedamocikagāthāvaṇṇanāya yojanā samattā .
Sedamocanagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .
Sedamocanagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .
Pārājikādipañhāvaṇṇanā niṭṭhitā .