Ekuttarikanayo ekādasakavāravaṇṇanā
Ekādasakavāravaṇṇanā
Ekādasakavāravaṇṇanā
331. Ekādasakesu
M0.585 tiṇapādukāti muñjapabbajehi avasesā tiṇamayapādukā .
Kaṭṭhapādukasaṅgahamevāti kaṭṭhapāduke saṅgahaṃ eva .Tambalohamayena vā dārumayena vāti vā saddo aniyamavikappattho .
‘‘ Nasi animittā ’’ tiādayo bhikkhunikkhandhake ( cūḷava .423) niddiṭṭhā .
Te sabbeti sabbe te gaṇṭhikavidhā .
Naggenāti acelakena .
Te sabbeti sabbe te avandiyapuggalā .
Pubbeti dasake .
Kammavaggeti avasāne kammavagge .
So bhikkhu yaṃ na nigaccheyya , etaṃ na nigataṃ aṭṭhānaṃ anavakāsoti yojanā .
Evañhi sati yaṃ saddo kiriyāparāmasano hoti , atha vā yaṃ yena kāraṇena na nigaccheyya , etaṃ kāraṇaṃ aṭṭhānanti yojanā .
Anadhigataṃ samādhinti yojanā .
Saddhammāssāti saddhammā assa .
Assa akkosakaparibhāsakassa bhikkhussa saddhammā na vodāyanti na pariyodapentīti attho .
Rogātaṅkan ti rogasaṅkhātaṃ ātaṅkaṃ .
Nirayaṃ upapajjatīti nirayamhi upapajjati .
‘‘ Upapajjatī ’’ ti ettha upaiti kammappavacanīyaupasaggena yuttattā ‘‘ nirayan ’’ ti ettha bhummatthe upayogavacanaṃ daṭṭhabbaṃ .
331. Ekādasakesu
V3.441 na vodāyantīti na pakāsanti .
331. NaV0.514 vodāyanti na pakāsenti .
Rogameva rogātaṅkaṃ .
Rogantarāyaṃ vā .Ettha etasmiṃ aṅguttarapāḷiyaṃ ( a . ni .11.6).
Āsevitāyāti ettha ātyūpasaggo ādikammatthoti āha ‘‘ ādito paṭṭhāya sevitāyā ’’ ti .
Suyuttayānasadisāya katāyāti icchiticchitakāle sukhena pavattetabbattā yuttayānaṃ viya katāya .
‘‘ Nipphāditāyā ’’ tiiminā bhāvitāyāti ettha bhūsaddo sattatthoti dasseti ,‘‘ vaḍḍhitāyā ’’ ti iminā vaḍḍhanatthoti dasseti .
Bahulīkatāyāti ettha bahulaṃ nāma atthato punappunanti āha ‘‘ punappunaṃ katāyā ’’ ti .
Suyuttayānasadisāyāti suṭṭhu yuttena yānena sadisāya .
Iminā yānīkatāyāti ettha na yaṃkiñci yānaṃ viya kataṃ hoti , atha kho icchiticchitakkhaṇe ārohanīyattā suyuttayānaṃ viya kataṃ hotīti dasseti .
Yathā kariyamāne patiṭṭhā hotīti yojanā .
Vatthukatāyāti ettha vatthusaddo patiṭṭhatthoti dasseti .
Vasati
M0.586 patiṭṭhahatiV2.215 etthāti vatthūti vacanattho kātabbo .
Yathā patiṭṭhā hotīti sampattīnaṃ yathā patiṭṭhā hoti .Anuṭṭhitāyāti ettha anu saddo naupacchinnattho , ṭhādhātu uppajjanatthoti dassento āha ‘‘ anu anu pavattitāyā ’’ ti .
Anu anu pavattitāyāti bhāvanābahulīkārehi anu anu pavattitāya .
‘‘ Samantato ’’ ti iminā paricitāyāti ettha pari saddo samantatthoti dasseti .
‘‘ Abhivaḍḍhitāyā ’’ ti iminā ci dhātu vaḍḍhanatthoti dasseti .
Samāraddhāyāti paripuṇṇaṃ ārādhitāya .
Rādha dhātu hi sādhanattho hoti .
‘‘ Vasībhāvaṃ upanītāyā ’’ ti iminā tadatthaṃ adhippāyena dasseti .
‘‘ Na pāpakaṃ supinaṃ passatī ’’ ti vacanassa atthāpattinayaṃ dassento āha ‘‘ bhadrakaṃ panā ’’ tiādi .
Vuddhikāraṇabhūtan ti vuddhiyā kāraṇabhūtaṃ supinanti sambandho .
Sukhaṃ supatītiādīsu ( a . ni . aṭṭha .3.11.15; visuddhi 1.258) yathā sesajanā samparivattamānā kākacchamānā dukkhaṃ supanti , evaṃ asupitvā sukhaṃ supati , niddaṃ okkantopi samāpattiṃ samāpanno viya hoti .
Sukhaṃ paṭibujjhatīti yathā aññe nitthunantā vijambhantā samparivattantā dukkhaṃ paṭibujjhanti , evaṃ appaṭibujjhitvā vikasamānamiva padumaṃ sukhaṃ nibbikāraṃ paṭibujjhati .
Anubhūtapubbavasena devatūpasaṃhāravasena cassa bhaddakameva supinaṃ hoti , na pāpakanti āha ‘‘ pāpakameva na passatī ’’ tiādi .
Dhātukkhobhahetukampi cassa bahulaṃ bhaddakameva siyā yebhuyyena cittajarūpānuguṇatāya utuāhārajarūpānaṃ .
Tattha pāpakameva na passatīti yathā aññe attānaṃ corehi samparivāritaṃ viya , vāḷehi upaddutaṃ viya , papāte patantaṃ viya ca passanti , evaṃ pāpakameva supinaṃ na passati .
Bhadrakaṃ pana vuḍḍhikāraṇabhūtaṃ passatīti cetiyaṃ vandanto viya , pūjaṃ karonto viya , dhammaṃ suṇanto viya ca hoti .
Devatā rakkhantīti ettha sāmaññato vuttepi ārakkhadevatāyeva gahetabbāti āha ‘‘ ārakkhadevatā ’’ ti .
Ārakkhadevatā nāma bhummadevādayo .
Manussānaṃ piyo hotīti ure āmukkamuttāhāro viya , sīse piḷandhamālā viya ca manussānaṃ piyo hoti manāpo .
Amanussānaṃ piyo hotīti yatheva ca manussānaṃ piyo , evaṃ amanussānampi piyo hoti visākhatthero viya .
Nāssa aggi vā visaṃ vā satthaṃ vā kamatīti mettāvihārissa kāye uttarāya upāsikāya viya aggi vā , saṃyuttabhāṇakacūḷasīvattherasseva
M3.483 visaṃ vā , saṃkiccasāmaṇerasseva satthaṃ vā na kamati na pavisati , nāssa kāyaṃ vikopetīti vuttaṃ hoti .
Dhenuvatthumpi cettha kathayanti , ekā kira dhenu vacchakassa khīradhāraṃ muñcamānā aṭṭhāsi .
Eko luddako ‘‘ taṃ vijjhissāmī ’’ ti hatthena samparivattetvā dīghadaṇḍakaṃ sattiṃ muñci .
Sā tassā sarīraṃ āhacca tālapaṇṇaṃ viya vivaṭṭamānā gatā , neva upacārabalena na appanābalena , kevalaṃ pana vacchake balavahitacittatāya .
Evaṃ mahānubhāvā mettā .Khippan ti bhāvanapuṃsakaṃ .
Iminā tuvaṭaṃ cittan ti ettha tuvaṭasaddo khippapariyāyoti dasseti .
Khippaṃ samādhiyatīti kenaci paripanthena parihīnajjhānassa byāpādassa dūrasamanussaritabhāvato khippameva samādhiyati .
Uttarimappaṭivijjhantoti ettha ‘‘ uttarin ’’ ti padassa avadhipekkhattā tassa avadhi ca uttarisaddassa idha arahattavācakabhāvañca vidhadhātuyā sacchikaraṇatthañca dassento āha ‘‘ mettājhānato ’’ tiādi .
Tattha ‘‘ mettājhānato ’’ ti iminā avadhiṃ dasseti ,‘‘ arahattan ’’ ti iminā ‘‘ uttarin ’’ ti padassa sarūpatthaṃ dasseti ,‘‘ asacchikaronto ’’ ti iminā vidhadhātuyā sacchikaraṇatthaṃ dasseti .
Mukhavaṇṇo vippasīdatīti bandhanā pamuttatālapakkaṃ viya cassa vippasannavaṇṇaṃ mukhaṃ hoti .
Asammūḷho kālaṃ
V3.442 karotīti mettāvihārino sammohamaraṇaṃ nāma natthi , asammūḷhova niddaṃ okkamanto viya kālaṃ karoti .Sabbatthāti sabbesu ekādasakesu .
Iti ekādasakavāravaṇṇanāpariyosānāya
Ekādasakavāravaṇṇanā niṭṭhitā .
Ekuttarikanayavaṇṇanā niṭṭhitā .
Ekuttarikavaṇṇanāya
Yojanā samattā .
Ekuttarikanayavaṇṇanā niṭṭhitā .