Sattanagaresu paññattasikkhāpadavaṇṇanā
Sattanagaresu paññattasikkhāpadavaṇṇanā
335. Ekaṃsan ti
V2.217 ettha bhummatthe upayogavacananti āha ‘‘ ekasmiṃ aṃse ’’ ti .
335. AḍḍhuḍḍhasatānītiM3.485V3.443 tīṇi satāni paññāsañca sikkhāpadāni .
335. VacanasampaṭicchanattheM0.566 vā nipātoti attho .Viggahan ti manussaviggahaṃ .
Dasanakhasamodhānasamujjalan ti dasannaṃ nakhānaṃ samūhena suṭṭhu ujjalaṃ .
Ettha ‘‘ samujjalan ’’ ti iminā añjalin ti padassa ādarena , abhimukhaṃ vā jalati dibbatīti añjalīti atthaṃ dasseti .
Atirekan ti dasāhaparamaṃ atirekacīvaraṃ .
Āsīsamānarūpovāti ettha āsīsamānarūpo evāti atthaṃ paṭikkhipanto āha ‘‘ paccāsīsamānarūpo viyā ’’ ti .
Ettha ‘‘ viyā ’’ ti iminā ‘‘ āsīsamāno ivā ’’ ti padavibhāgaṃ katvā iva saddo upamatthajotakoti dasseti .
Kāḷakan ti ‘‘ suddhakāḷakānan ’’ ti vuttakāḷakaṃ .
Kissāti ettha karaṇatthe chaṭṭhīvibhatti hotīti āha ‘‘ kena kāraṇenā ’’ ti .
Idhāti mama nisinnaṭṭhānaṃ .
‘‘ Āgato ’’ ti iminā idhamāgatoti ettha makāro padasandhikaramattoti dasseti .
Bhūtan ti bhūtārocanaṃ .
Paramparabhattan ti paramparabhojanaṃ .
Bhikkhunīsu ca akkosoti ‘‘ yā pana bhikkhunī bhikkhuṃ akkoseyya vā paribhāseyya vā ’’ ti ( pāci .1029) vuttasikkhāpadaṃ .
Antaravāsakan ti aññātikāya bhikkhuniyā cīvarapaṭiggaṇhanaṃ .
Assāti upālissa vissajjesīti sambandho .
Rūpiyan ti rūpiyasaṃvohāraṃ .
Suttan ti ‘‘ sāmaṃ suttaṃ viññāpetvā tantavāyehī ’’ ti ( pārā .637) vuttasikkhāpadaṃ .
Ujjhāpanaketi ujjhāpanake khiyyanake pācittiyaṃ .
Sabbatthāti sabbesu pañhesu .
Itīti evaṃ .
Pācitapiṇḍan ti bhikkhunīparipācitaṃ .
Cīvaraṃ datvāti ‘‘ samaggena saṅghena cīvaraṃ datvā ’’ ti ( pāci .485) vuttasikkhāpadaṃ .
Vosāsantīti ‘‘ bhikkhū paneva kulesu nimantitā bhuñjanti , tatra cesā bhikkhunī ’’ ti ( pāci .558) vuttapāṭidesanīyaṃ .
Giraggan ti ‘‘ yā pana bhikkhunī naccaṃ vā gītaṃ vā ’’ ti ( pāci .834) vuttasikkhāpadaṃ .
Cariyāti ‘‘ antovassaṃ cārikaṃ careyyā ’’ ti ( pāci .970) ca ,‘‘ vassaṃvutthā cārikaṃ na pakkameyyā ’’ ti ( pāci .974) ca vuttasikkhāpadadvayaṃ .
Tatthāti vissajjane .
Bhaddako te ummaṅgoti ettha ummaṅga saddo pañhavācakoti āha ‘‘ bhaddakā te pañhā ’’ ti .
Tattha teti tava .
Kasmā
M0.589 pañhā ‘‘ ummaṅgo ’’ ti vuccatīti āha ‘‘ pañcā hī ’’ tiādi .
Hi yasmā ummaṅgoti vuccati , tasmā pañhā ummaṅgo nāmāti yojanā .
‘‘ Ummujjitvā ṭhitattā ’’ ti iminā ummujjatīti ummaṅgoti vacanatthaṃ dasseti .
Mujadhātu ukārassa akāro , avijjandhakārasaṅkhātā udakato ummujjatīti attho .
Chandadānenāti pārivāsikena chandadānena .
Aḍḍhuḍḍhasatānīti tīṇi satāni , paññāsāni ca .
Viggahan ti manussaviggahaṃ .
Atirekaṃ vāti dasāhaparamaṃ atirekacīvaraṃ .
Kāḷakan ti ‘‘ suddhakāḷakānan ’’ ti ( pārā .552-554) vuttakāḷakaṃ .
Bhūtan ti bhūtārocanaṃ .
Paramparabhattan ti paramparabhojanaṃ .
Bhikkhunīsu ca akkosoti yā pana bhikkhunī bhikkhuṃ akkoseyya vā paribhāseyya vā ( pāci .1029).
Antaravāsakan ti aññātikāya bhikkhuniyā cīvarapaṭiggahaṇaṃ .
Rūpiyan ti rūpiyasabbohāraṃ .
Suttan ti sāmaṃ suttaṃ viññāpetvā tantavāyehi .
Ujjhāpanaketi ujjhāpanake khīyanake .
Pācitapiṇḍan ti bhikkhunīpaapācitapiṇḍapātaṃ .
Cārittan ti nimantito sabhatto samāno santaṃ .
Cīvaraṃ datvāti samaggena saṅghena cīvaraṃ datvā .
Vosāsantīti bhikkhū paneva kulesu nimantitā bhuñjanti ( pāci .558), tattha cesā .
Giraggacariyāti ‘‘ yā pana bhikkhunī naccaṃ vā gītaṃ vā ’’ ti ( pāci .834) ca ,‘‘ antovassaṃ cārikaṃ careyyā ’’ ti ( pāci .970) ca vuttadvayaṃ .
Chandadānenāti pārivāsikachandadānena sikkhamānaṃ vuṭṭhāpeyya ( pāci .1167).
Pārājikāni cattāri , bhikkhunīnaṃ saññācikakuṭiñca kosiyamissasanthatañca seyyā ca anupasampannena saha pathavīkhaṇanaṃ .
Gaccha devateti bhūtagāmapātabyatā sappāṇakaudakasiñcananti attho .
Mahāvihāroti mahallakavihāro .
Aññan ti aññavādakaṃ .
Dvāran ti yāvadvārakosā .
‘‘ Anādariyapācittīti ca sahadhammikaṃ vuccamāno ’’ ti pāṭho .
Payopānan ti surusurukārakaṃ .
Eḷakalomāni patto cāti eḷakalomadhovāpanañca ūnapañcabandhanapatto ca .
Ovādo ceva bhesajjan ti bhikkhunupassayaṃ upasaṅkamitvā ovādo taduttaribhesajjaviññāpanañca .
Sūci araññakoti ‘‘ aṭṭhimayaṃ vā dantamayaṃ vā visāṇamayaṃ vā sūcigharan ’’ ti ( pāci .517) ca ‘‘ yāni kho pana tāni āraññakāniV0.518 senāsanāni sāsaṅka … pe … paṭidesetabban ’’ ti ( pāci .570) ca .
Ovādoti yā pana bhikkhunī ovādāya vā saṃvāsāya vā na gaccheyya ( pāci .1055).
Pārājikāni cattārītiādi dvīsu nagaresu paññattasampiṇḍanaṃ .
335. AḍḍhuḍḍhasatānītiV2.277M2.292 paññāsādhikāni tīṇi satāni .
Viggahapadena manussaviggahaṃ vuttaṃ .
Atirekan ti paṭhamakathinaṃ .
Kāḷakan ti suddhakāḷakaṃ .
Bhūtan ti bhūtārocanaṃ .
Bhikkhunīsu ca akkosoti ‘‘ yā pana bhikkhunī bhikkhuṃ akkoseyyā ’’ ti ( pāci .1029) vuttaṃ sikkhāpadaṃ .
Dvepi ca bhedāti dve saṅghabhedasikkhāpadāni .
Antaravāsaka nāmena aññātikāya bhikkhuniyā hatthato cīvarapaṭiggahaṇaṃ vuttaṃ .
Suttan ti suttaṃ viññāpetvā vāyāpanaṃ .
Vikāleti vikālabhojanaṃ .
Cārittan ti purebhattaṃ pacchābhattaṃ cārittaṃ .
Nahānan ti orenaddhamāsanahānaṃ .
Cīvaraṃ datvāti samaggena saṅghena cīvaraṃ datvā khiyyanaṃ .
Giraggan ti naccagītaṃ .
Cariyāti antovassaṃ cārikacaraṇaṃ .
Tatthevāti vassaṃvutthāya cārikaṃ apakkamitvā tattheva nivāsanaṃ paṭicca paññattasikkhāpadaṃ .
Chandadānenāti pārivāsikena chandadānena .
Pārājikāni cattārīti bhikkhunīnaṃ asādhāraṇāni .
Soḷasāti ādito pañca sikkhāpadāni , kuladūsanañcāti cha , bhikkhunīnaṃ asādhāraṇāni dasa nissaggiyāni .
Catuttiṃsāti paṭhamakathinasuddhakāḷakacīvarapaṭiggahaṇarūpiyacīvaravāyāpanakoseyyamissakaeḷakalomadhovāpanadutiyapattavajjitāniV2.278 bhikkhuvibhaṅge dvāvīsati , bhikkhunīnaṃ asādhāraṇāni dvādasa cāti catuttiṃsa .
Chapaññāsasatan ti vesāliyādīsu paññattāni dvattiṃsasikkhāpadāni ṭhapetvā sesā chapaññāsasataṃ .
DasaM2.293 gārayhāti vosāsaappaṭisaṃ viditasikkhāpadadvayañca ṭhapetvā sesāni dasa pāṭidesanīyāni .
Dve sattati sekhiyāni surusurukārakasāmisenahatthenapānīyathālakapaṭiggahaṇasasitthakapattadhovanāni tīṇi ṭhapetvā sesāni sekhiyāni .
Seyyāti anupasampannena sahaseyyasikkhāpadaṃ .
Khaṇaneti pathavīkhaṇanaṃ .
Gaccha devateti bhūtagāmasikkhāpadaṃ vuttaṃ .
Sappāṇakaṃ siñcan ti sappāṇodakasiñcanaṃ .
Mahāvihāroti mahallakavihāro .
Aññan ti aññavādakaṃ .
Dvāran ti yāva dvārakosā aggaḷaṭṭhapanaṃ .
Sahadhammoti sahadhammikaṃ vuccamāno .
Payopānan ti surusurukārakasikkhāpadaṃ .
Eḷakalomoti eḷakalomadhovāpanaṃ .
Patto cāti dutiyapatto .
Ovādoti bhikkhunupassayaṃ upasaṅkamitvā ovādo .
Bhesajjan ti catumāsapaccayapavāraṇāsikkhāpadaṃ .
Āraññikoti catutthapāṭidesanīyaṃ .
Ovādoti ovādāya vā saṃvāsāya vā agamanaṃ .Pārājikāni cattārīti bhikkhunīnaṃ cattāri pārājikāni .
‘‘ Tagghā ’’ ti nipātassa tasmā kāraṇāti atthaṃ dassento āha ‘‘ yasmā ’’ tiādi .
‘‘ Sampaṭicchanatthe ’’ ti iminā tagghasaddo sādhuatthoti dasseti , taggha sādhūti attho .
Kuṭīti kuṭikārasikkhāpadaṃ .
Kosiyan ti kosiyamissakasikkhāpadaṃ .
Seyyāti anupasampannena sahaseyyasikkhāpadaṃ .
Tīṇiyevāti ‘‘ samādahitvā visibbentī ’’ ti ekaṃ ,‘‘ sāmisenā ’’ ti ekaṃ ,‘‘ sasitthakan ’’ ti ekanti imāni tīṇiyeva .
Khaṇaneti pathavīkhaṇanaṃ .
Gaccha devateti bhūtagāmasikkhāpadaṃ .
Siñcan ti sappāṇakaudakasiñcanaṃ .
Mahāvihāroti mahallakavihāro .
Aññan ti aññavādakaṃ .
Dvāran ti yāva dvārakosā .
Sahadhammoti sahadhammikaṃ vuccamāno .
Payopānan ti surusurukārakaṃ .
Eḷakalomānīti eḷakalomadhovāpanaṃ .
Pattoti ūnapañcabandhanapatto .
Ovādoti bhikkhunupassayaṃ upasaṅkamitvā ovādo .
Bhesajjan ti taduttaribhesajjaviññāpanaṃ .
Sūcīti aṭṭhimayādisūcigharaṃ .
Āraññikoti
V3.444 ‘‘ yāni kho pana tāni āraññakāni senāsanānī ’’ tiādinā ( pāci .570) vuttapāṭidesanīyaṃM3.486 .
Ovādoti ‘‘ yā pana bhikkhunī ovādāya vā saṃvāsāya vā na gaccheyyā ’’ ti ( pāci .1055) vuttasikkhāpadaṃ .
Pārājikāni cattārītiādinā chasu nagaresu paññattaṃ ekato sampiṇḍitvā sāvatthiyā paññattaṃ visuṃ gaṇetvā sabbāneva sikkhāpadāni dvīhi rāsīhi saṅgaṇhāti .
Sattanagaresu paññattasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Catuvipattivaṇṇanā