(3) Pācittiyavaṇṇanā
Pācittiyavaṇṇanā
Kāyikādiāpattivaṇṇanā niṭṭhitā .
Pācittiyavaṇṇanā
476. Pañca bhesajjānīti sabbiādīni pañca bhesajjāni .
Imaṃ āpattinti sambandho .
Pacchā āpannoti yojanā .
476. Abbhuṇhasīloti
V3.449 abhinavasīlo .
476. SabbāniM2.310 nānāvatthukānīti sappinavanītādīnaṃ pañcannaṃ vatthūnaṃ bhedena pācittiyāni pañca nānāvatthukāni .
Esa nayo paṇītabhojanavisaye nava pācittiyānītiādīsupi .
Etena bhesajjapaṇītabhojanasikkhāpadāni ekekasikkhāpadavasena paññattānipi vatthubhedena paccekaṃ pañcasikkhāpadanavasikkhāpadasadisāni bhikkhunīnaṃ pāṭidesanīyāpattiyo viyāti dasseti .
Teneva ‘‘ nānāvatthukānī ’’ ti vuttaṃ .
Sappiṃ eva paṭiggahetvā anekabhājanesu ṭhapetvā sattāhaṃ atikkāmentassa bhājanagaṇanāya sambhavantiyo bahukāpi āpattiyo ekavatthukā eva honti , evaṃ sappibhojanameva bahūsu ṭhānesu viññāpetvā ekato vā visuṃ visumeva vā bhuñjantassa āpattiyo ekavatthukā evāti daṭṭhabbā .Ekaṃ
V2.252 kabaḷan ti ekaṃ ālopaṃ , tumhamūleti tumhaṃ santike .
Pāḷiyaṃ ekavācāya deseyya , vuttā ādiccabandhunāti ettha ‘‘ deseyyāti vuttā ’’ ti iti-saddaṃ ajjhāharitvā yojetabbaṃ .
Evaṃ sesesupi .Yathāvatthukan ti vatthuanulomaṃ , āpattiyo desitāva hontīti yojanā .
Bhedānuvattakānan ti ettha ādi-saddo luttaniddiṭṭho .
Yāvatatiyakā ca sabbe ubhatovibhaṅge āgatā , saṅghādisesasāmaññena ekaṃ , pācittiyasāmaññena ca ekaṃ katvā ‘‘ yāvatatiyake tisso ’’ ti vuttanti daṭṭhabbaṃ .
Ettha ca ñattiyā dukkaṭaṃ , dvīhi kammavācāhi thullaccayāpi santi eva .
Tāni mātikāya na āgatāni .
Mātikāgatavasena hettha ‘‘ tisso ’’ ti vuttaṃ .
Kokālikādīnan tiādisaddena kaṭamodakatissakādayo ( pārā .417) saṅgaṇhāti .
Pāpikāya diṭṭhiyā appaṭinissagge pācittiyañca caṇḍakāḷikāya bhikkhuniyā pācittiyañcāti yojanā .
Saṅghādīhīti saṅghagaṇapuggalehi kāraṇabhūtehi .
Abbhuṇhasīloti parisuddhabhāvūpagamanena abhinavuppannasīlo .
Abhinavuppannañhi ‘‘ abbhuṇhan ’’ ti vuccati , parisuddhasīloti attho .
Tenāha ‘‘ pākatiko ’’ ti .
Payuttavācāpaccayāti viññattinimittādīhi pakārena yuttāya vācāya paccayā .
‘‘ Kosambakakkhandhake vuttānisaṃse ’’ ti idaṃ kosambakakkhandhake ‘‘ sace maṃ ime bhikkhū āpattiyā adassane ukkhipissanti , na mayā saddhiṃ uposathaṃ karissantī ’’ tiādinā āpattiyā
V2.294 adassane ādīnavaṃ dassetvā paresampi saddhāya āpattidesanāvidhānamukhena sāmatthiyato pakāsito .
Ekato uposathakaraṇa , pavāraṇākaraṇa , saṅghakammakaraṇa , āsanenisīdana , yāgupānenisīdana , bhattaggenisīdana , ekacchannesayana , yathāvuḍḍhaabhivādanādikaraṇasaṅkhāte aṭṭhānisaṃse sandhāya vuttaṃ .Āpatti pārājikassāti pārājikassa āpajjanaṃ .
Athavā pārājikassāti assa bhikkhussa pārājikā āpatti hotīti vā pārājikā āpatti assa bhavatīti vā yojanā kātabbā .
Itīti imā cha āpattiyo āpajjatīti yojanā .
Bhojanaṃ
M0.628 gahetvā ajjhoharamānāti sambandho .
Tathevāti yathā khādane , tatheva maṃsaṃ lasuṇaṃ ajjhoharamānāti yojanā .
‘‘ Paṇītabhojanānī ’’ ti ca ‘‘ akappiyamaṃsan ’’ ti ca padāni ‘‘ ajjhoharamānā ’’ ti padena sambandhitabbāni .Pañca ṭhānānīti pañca āpattisaṅkhātāni ṭhānāni .
Tatthāti pañcasu sahadhammikesu .
Dvinnan ti bhikkhubhikkhunīnaṃ .
Tesan ti sikkhamānādīnaṃ .
476. Mahāsaṅghikā
V0.527 sāmaṇerepi āpattiṃ desāpenti kira , tena vuttaṃ ‘‘ na desāpetabbā ’’ ti , daṇḍakammaṃ pana tesaṃ kātabbaṃ tathārūpe oḷārikavītikkame . 476. Mahāsaṅghikā
V0.527 sāmaṇerepi āpattiṃ desāpenti kira , tena vuttaṃ ‘‘ na desāpetabbā ’’ ti , daṇḍakammaṃ pana tesaṃ kātabbaṃ tathārūpe oḷārikavītikkame .Pañcannamevāti sahadhammikānaṃyeva .
Vinicchayavohāroti vinicchayavacanaṃ .
Iminā cattāri adhikaraṇāni paṭikkhipati .
Aḍḍakammaṃ nāmāti abhiyuñjantānaṃ kammaṃ nāma .
‘‘ Sahadhammikānan ’’ ti iminā pañjannaṃ vinicchayoti ettha pañcasarūpaṃ dasseti .
Sobhaṇabhāvaṃ vitthārento āha ‘‘ katavītikkamo hī ’’ tiādi .
Abbhuṇhasīloti abhinavuppannasīlo .
Abbhuṇhasīlo nāma atthato pākatikasīloti āha ‘‘ pākatiko ’’ ti , pakatisīlena niyuttoti attho .
‘‘ Kāyadvārasambhavā ’’ ti iminā kāyikāti padassa taddhitabhāvaṃ dasseti .
Mukhaṃ oloketabbanti ettha vuttāti sambandho .
Catunnaṃ desanāya cāti ettha ‘‘ desanāyā ’’ ti padaṃ ādipadalopanti āha ‘‘ accayadesanāyā ’’ ti .
Catunnan ti
M2.311 vinayapiṭake āgatānaṃ vasena vuttaṃ .
Katamā pana sāti sā catubbidhā accayadesanā katamāti attho .
Abhimārānan ti māraṇatthāya payojitadhanuggahānaṃ .
Upaṭṭhāyikāyāti sahaseyyasikkhāpadavatthusmiṃ āgatāya .Catunnaṃ desanāya cāti ettha ‘‘ desanāyā ’’ ti padaṃ ādipadalopanti āha ‘‘ accayadesanāyā ’’ ti .
Aṭṭhannaṃ bhikkhunīnan ti therāsanato paṭṭhāya aṭṭhahi bhikkhunīhi itarāya āgatāya vuḍḍhāya bhikkhuniyā āsanaṃ dātabbaṃ .
Aṭṭhannaṃ pana bhikkhunīnaṃ navakāya āgatāya adātumpi vaṭṭati .
Tāya pana saṅghanavakāsane laddhokāse nisīditabbaṃ .
Atha vā aṭṭhannaṃ vuḍḍhānaṃ bhikkhunīnaṃ itarāya navakatarāya āsanaṃ dātabbaṃ .
Sāti accayadesanā .
Abhinilīyitvā dhanunā mārentīti abhimārā .
Chejjaṃ
V2.253 hotīti ettha chejjaṃ nāma pārājikāpajjanamevāti āha ‘‘ devadatto viya pārājikaṃ āpajjatī ’’ ti .Imā pana āpattiyoti pārājikathullaccayāpattiyo .
Kammāni navāti osāraṇādīni nava eva .
Pācittiyavaṇṇanā niṭṭhitā .