1. Santuṭṭhasuttavaṇṇanā
144. Kassapasaṃyuttassa
V2.144P2.161M2.150 paṭhame santuṭṭhāyan ti santuṭṭho ayaṃ .Itarītarenāti na thūlasukhumalūkhapaṇītathirajiṇṇānaṃ yena kenaci , atha kho yathāladdhādīnaṃ itarītarena yena kenaci santuṭṭhoti attho .
Cīvarasmiñhi tayo santosā yathālābhasantoso yathābalasantoso yathāsāruppasantosoti .
Piṇḍapātādīsupi eseva nayo .
Tesaṃ ayaṃ pabhedasaṃvaṇṇanā – idha bhikkhu cīvaraṃ labhati sundaraṃ vā asundaraṃ vā , so teneva yāpeti , aññaṃ na pattheti , labhantopi na gaṇhāti .
Ayamassa cīvare yathālābhasantoso .
Atha pana pakatidubbalo vā hoti ābādhajarābhibhūto vā , garucīvaraṃ pārupanto kilamati , so sabhāgena bhikkhunā saddhiṃ taṃ parivattetvā lahukena yāpentopi santuṭṭhova hoti .
Ayamassa cīvare yathābalasantoso .
Aparo paṇītapaccayalābhī hoti , so paṭṭacīvarādīnaṃ aññataraṃ mahagghacīvaraṃ bahūni vā cīvarāni labhitvā –
‘‘ idaṃ therānaṃ cirapabbajitānaṃ , idaṃ bahussutānaṃ anurūpaṃ , idaṃ gilānānaṃ , idaṃ appalābhīnaṃ hotū ’’ ti datvā tesaṃ purāṇacīvaraṃ vā saṅkārakūṭādito vā pana nantakāni uccinitvā tehi saṅghāṭiṃ katvā dhārentopi santuṭṭhova hoti .
Ayamassa cīvare yathāsāruppasantoso .
Idha pana bhikkhu piṇḍapātaṃ labhati lūkhaṃ vā paṇītaṃ vā , so teneva yāpeti , aññaṃ na pattheti , labhantopi na gaṇhāti .
Ayamassa piṇḍapāte yathālābha santoso .
Yo pana attano pakativiruddhaṃ vā byādhiviruddhaṃ vā piṇḍapātaṃ labhati , yenassa paribhuttena aphāsu hoti , so sabhāgassa bhikkhuno taṃ datvā tassa hatthato sappāyabhojanaṃ bhutvā
P2.162 samaṇadhammaṃ karontopi santuṭṭhova hoti .Ayamassa piṇḍapāte yathābalasantoso .
Aparo bahuṃ paṇītaṃ piṇḍapātaṃ
V2.145 labhati , so taṃ cīvaraṃ viya cirapabbajita-bahussuta-appalābhagilānānaṃ datvāM2.151 , tesaṃ vā sesakaṃ piṇḍāya vā caritvā missakāhāraṃ bhuñjantopi santuṭṭhova hoti .Ayamassa piṇḍapāte yathāsāruppasantoso .
Idha pana bhikkhu senāsanaṃ labhati manāpaṃ vā amanāpaṃ vā , so tena neva somanassaṃ na paṭighaṃ uppādeti , antamaso tiṇasanthārakenāpi yathāladdheneva tussati .
Ayamassa senāsane yathālābhasantoso .
Yo pana attano pakativiruddhaṃ vā byādhiviruddhaṃ vā senāsanaṃ labhati , yatthassa vasato aphāsu hoti , so taṃ sabhāgassa bhikkhuno datvā tassa santake sappāyasenāsane vasantopi santuṭṭhova hoti .
Ayamassa senāsane yathābalasantoso .
Aparo mahāpuñño leṇamaṇḍapakūṭāgārādīni bahūni paṇītasenāsanāni labhati , so tāni cīvarādīni viya cirapabbajitabahussutaappalābhagilānānaṃ datvā yattha katthaci vasantopi santuṭṭhova hoti .
Ayamassa senāsane yathāsāruppasantoso .
Yopi ‘‘ uttamasenāsanaṃ nāma pamādaṭṭhānaṃ , tattha nisinnassa thinamiddhaṃ okkamati , niddābhibhūtassa paṭibujjhato pāpavitakkā pātubhavantī ’’ ti paṭisañcikkhitvā tādisaṃ senāsanaṃ pattampi na sampaṭicchati , so taṃ paṭikkhipitvā abbhokāsarukkhamūlādīsu vasanto santuṭṭhova hoti .
Ayampi senāsane yathāsāruppasantoso .
Idha pana bhikkhu bhesajjaṃ labhati lūkhaṃ vā paṇītaṃ vā , so yaṃ labhati teneva tussati , aññaṃ na pattheti , labhantopi na gaṇhāti .
Ayamassa gilānapaccaye yathālābhasantoso .
Yo pana telenatthiko phāṇitaṃ labhati , so taṃ sabhāgassa bhikkhuno datvā tassa hatthato telaṃ gahetvā vā aññadeva vā pariyesitvā bhesajjaṃ karontopi santuṭṭhova hoti .
Ayamassa gilānapaccaye yathābalasantoso .
Aparo mahāpuñño bahuṃ telamadhuphāṇitādipaṇītabhesajjaṃ labhati , so taṃ cīvaraṃ viya cirapabbajita-bahussuta-appalābhagilānānaṃ datvā tesaṃ ābhatena yena kenaci yāpentopi
P2.163 santuṭṭhova hoti .Yo pana ekasmiṃ bhājane muttaharītakaṃ ṭhapetvā ekasmiṃ catumadhuraṃ ‘‘ gaṇha , bhante , yadicchasī ’’ ti vuccamāno sacassa tesu aññatarenapi rogo vūpasammati , atha ‘‘ muttaharītakaṃ nāma buddhādīhi vaṇṇitan ’’ ti catumadhuraṃ paṭikkhipitvā muttaharītakena bhesajjaṃ karonto paramasantuṭṭhova
M2.152 hoti .Ayamassa gilānapaccaye yathāsāruppasantoso .
Iti ime tayo santose sandhāya ‘‘ santuṭṭhāyaṃ , bhikkhave , kassapo itarītarena cīvarenā ’’ ti vuttaṃ .
Vaṇṇavādīti
V2.146 eko santuṭṭho hoti , santosassa vaṇṇaṃ na katheti .Eko na santuṭṭho hoti , santosassa vaṇṇaṃ katheti .
Eko neva santuṭṭho hoti , na santosassa vaṇṇaṃ katheti .
Eko santuṭṭho ca hoti , santosassa ca vaṇṇaṃ katheti .
Ayaṃ tādisoti dassetuṃ itarītaracīvarasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādīti vuttaṃ .
Anesanan ti dūteyyapahiṇagamanānuyogappabhedaṃ nānappakāraṃ anesanaṃ .
Aladdhāti alabhitvā .
Yathā ca ekacco ‘‘ kathaṃ nu kho cīvaraṃ labhissāmī ’’ ti puññavantehi bhikkhūhi saddhiṃ ekato hutvā kohaññaṃ karonto uttasati paritassati , ayaṃ evaṃ aladdhā ca cīvaraṃ na paritassati .
Laddhā cāti dhammena samena labhitvā .
Agadhitoti vigatalobhagedho .
Amucchitoti adhimattataṇhāya mucchaṃ anāpanno .
Anajjhāpannoti taṇhāya anotthaṭo apariyonaddho .
Ādīnavadassāvīti anesanāpattiyañca gadhitaparibhoge ca ādīnavaṃ passamāno .
Nissaraṇapaññoti ,‘‘ yāvadeva sītassa paṭighātāyā ’’ ti vuttanissaraṇameva jānanto paribhuñjatīti attho .
Itarītarena piṇḍapātenātiādīsupi yathāladdhādīnaṃ yena kenaci piṇḍapātena , yena kenaci senāsanena , yena kenaci gilānapaccayabhesajjaparikkhārenāti evamattho daṭṭhabbo .
Kassapena vā hi vo , bhikkhave , ovadissāmīti ettha yathā mahākassapatthero catūsu paccayesu tīhi santosehi santuṭṭho , tumhepi tathārūpā bhavathāti ovadanto kassapena ovadati nāma .
Yo vā panassa kassapasadisoti etthāpi yo vā panaññopi
P2.164 kassapasadiso mahākassapatthero viya catūsu paccayesu tīhi santosehi santuṭṭho bhaveyya , tumhepi tathārūpā bhavathāti ovadanto kassapasadisena ovadati nāma .Tathattāya paṭipajjitabban ti ‘‘ sammāsambuddhassa imāya imasmiṃ santuṭṭhisutte vuttasallekhācārapaṭipattiyā kathanaṃ nāma bhāro , amhākampi
M2.153 imaṃ paṭipattiṃ paripūraṃ katvā pūraṇaṃ bhāroyeva , āgato kho pana bhāro gahetabbo ’’ ti cintetvā yathā mayā kathitaṃ , tathattāya tathābhāvāya tumhehipi paṭipajjitabbanti .Paṭhamaṃ .