6. Lābhasakkārasaṃyuttaṃ
1. Paṭhamavaggo
1. Dāruṇasuttavaṇṇanā
157. Lābhasakkārasaṃyuttassa
V2.181P2.206M2.190 paṭhame dāruṇoti thaddho .Lābhasakkārasilokoti ettha lābho nāma catupaccayalābho .
Sakkāroti tesaṃyeva sukatānaṃ susaṅkhatānaṃ lābho .
Silokoti vaṇṇaghoso .
Kaṭukoti tikhiṇo .
Pharusoti kharo .
Antarāyikoti antarāyakaro .
Paṭhamaṃ .
2. Baḷisasuttavaṇṇanā
158. Dutiye bāḷisikoti baḷisaṃ gahetvā caramāno macchaghātako .
Āmisagatan ti āmisamakkhitaṃ .
Āmisacakkhūti āmise cakkhu dassanaṃ assāti āmisacakkhu .
Gilabaḷisoti gilitabaḷiso .
Anayaṃ āpannoti dukkhaṃ patto .
Byasanaṃ āpannoti vināsaṃ patto .
Yathākāmakaraṇīyoti yathākāmena yathāruciyā yatheva naṃ bāḷisiko icchati , tathevassa kattabboti attho .
Yathākāmakaraṇīyo pāpimatoti yathā kilesamārassa kāmo , evaṃ kattabbo , nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā pettivisayaṃ vā pāpetabbo .
Dutiyaṃ .
3-4.Kummasuttādivaṇṇanā
159-160.
Tatiye mahākummakulan ti mahantaṃ aṭṭhikacchapakulaṃ .
Agamāsīti ‘‘ ettha addhā kiñci khāditabbaṃ atthi , taṃ maccharāyanto maṃ esa nivāretī ’’ ti saññāya agamāsi .
Papatāyāti
P2.207 papatā vuccati dīgharajjukabaddho ayakantakosake daṇḍakaṃ pavesetvā gahitoV2.182 kaṇṇikasallasaṇṭhāno , ayakaṇṭako , yasmiṃ vegena patitvā kaṭāhe laggamatte daṇḍako nikkhamati , rajjuko ekābaddho gacchateva .So kummoti so
M2.191 viddhakummo .Yena so kummoti udakasaddaṃ sutvā sāsaṅkaṭṭhānaṃ bhavissatīti nivattitvā yena so atthakāmo kummo .
Na dāni tvaṃ amhākan ti idāni tvaṃ amittahatthaṃ gato , na amhākaṃ santakoti attho .
Evaṃ sallapantānaṃyeva ca nesaṃ nāvāya ṭhito luddo rajjukaṃ ākaḍḍhitvā kummaṃ gahetvā yathākāmaṃ akāsi .
Sesamettha ito anantarasutte ca uttānameva .
Tatiyacatutthāni .
5. Mīḷhakasuttavaṇṇanā
161. Pañcame mīḷhakāti gūthapāṇakā .
Gūthādīti gūthabhakkhā .
Gūthapūrāti anto gūthena bharitā .
Puṇṇā gūthassāti idaṃ purimasseva atthadīpanaṃ .
Atimaññeyyāti pacchimapāde bhūmiyaṃ ṭhapetvā purimapāde gūthassa upari āropetvā ṭhitā ‘‘ ahamhi gūthādī ’’ ti bhaṇantī atimaññeyya .
Piṇḍapāto cassa pūroti aparopissa pattapūro paṇītapiṇḍapāto bhaveyya .
Pañcamaṃ .
6. Asanisuttavaṇṇanā
162. Chaṭṭhe kaṃ , bhikkhave , asanivicakkan ti , bhikkhave , kaṃ puggalaṃ matthake patitvā maddamānaṃ sukkāsanicakkaṃ āgacchatu
P2.208 .Appattamānasan ti anadhigatārahattaṃ .
Iti bhagavā na sattānaṃ dukkhakāmatāya , ādīnavaṃ pana dassetuṃ evamāha .
Asanicakkañhi matthake patitaṃ ekameva attabhāvaṃ nāseti , lābhasakkārasilokena pariyādiṇṇacitto nirayādīsu anantadukkhaṃ anubhoti .
Chaṭṭhaṃ .
7. Diddhasuttavaṇṇanā
163. Sattame diddhagatenāti gatadiddhena .
Visallenāti visamakkhitena .
Sallenāti sattiyā .
Sattamaṃ .
8. Siṅgālasuttavaṇṇanā
164. Aṭṭhame
V2.183M2.192 siṅgāloti jarasiṅgālo .Yathā hi suvaṇṇavaṇṇopi kāyo pūtikāyo tveva , taṃkhaṇaṃ gaḷitampi ca muttaṃ pūtimuttantveva vuccati , evaṃ tadahujātopi siṅgālo jarasiṅgālotveva vuccati .
Ukkaṇṭakena nāmāti evaṃnāmakena rogena .
So kira sītakāle uppajjati .
Tasmiṃ uppanne sakalasarīrato lomāni patanti , sakalasarīraṃ nillomaṃ hutvā , samantato phuṭati , vātabbhāhatā vaṇā rujjanti .
Yathā ummattakasunakhena daṭṭho puriso anavaṭṭhitova bhamati , evaṃ tasmiṃ uppanne bhamitabbo hoti , asukaṭṭhāne sotthi bhavissatīti na paññāyati .
Aṭṭhamaṃ .
9. Verambhasuttavaṇṇanā
165. Navame verambhavātāti evaṃnāmakā mahāvātā .
Kīdise pana ṭhāne te vātā vāyantīti ?
Yattha ṭhitassa cattāro
P2.209 dīpā uppalinipattamattā hutvā paññāyanti .Yo pakkhī gacchatīti navavuṭṭhe deve viravanto vātasakuṇo tattha gacchati , taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ .
Arakkhiteneva kāyenātiādīsu hatthapāde kīḷāpento khandhaṭṭhiṃ vā nāmento kāyaṃ na rakkhati nāma , nānāvidhaṃ duṭṭhullakathaṃ kathento vācaṃ na rakkhati nāma , kāmavitakkādayo vitakkento cittaṃ na rakkhati nāma .
Anupaṭṭhitāya satiyāti kāyagatāsatiṃ anupaṭṭhapetvā .
Navamaṃ .
10. Sagāthakasuttavaṇṇanā
166. Dasame asakkārena cūbhayan ti asakkārena ca ubhayena .
Samādhīti arahattaphalasamādhi .
So hi tena na vikampati .
Appamāṇavihārinoti appamāṇena phalasamādhinā viharantassa .
Sātatikan ti satatakāriṃ .
Sukhumaṃdiṭṭhivipassakan ti arahattamaggadiṭṭhiyā sukhumadiṭṭhiphalasamāpattiatthāya vipassanaṃ paṭṭhapetvā āgatattā vipassakaṃ .
Upādānakkhayārāman ti upādānakkhayasaṅkhāte nibbāne rataṃ .
Āhu sappuriso itīti sappurisoti kathentīti .
Dasamaṃ .
Paṭhamo vaggo .
2. Dutiyavaggo
1-2.Suvaṇṇapātisuttādivaṇṇanā
167-168.
Dutiyavaggassa
V2.184M2.193 paṭhame sampajānamusā bhāsantan ti appamattakenapi kāraṇena sampajānameva musā bhāsantaṃ .‘‘ Sīlaṃ pūressāmī ’’ ti saṃvihitabhikkhuṃ sinerumattopi paccayarāsi cāletuṃ na sakkoti .
Yadā pana sīlaṃ pahāya sakkāranissito hoti , tadā kuṇḍakamuṭṭhihetupi musā bhāsati , aññaṃ vā akiccaṃ karoti .
Dutiyaṃ uttānamevāti .
Paṭhamadutiyāni .
3-10.Suvaṇṇanikkhasuttādivaṇṇanā
169. Tatiyādīsu
P2.210 suvaṇṇanikkhassāti ekassa kañcananikkhassa .Siṅgīnikkhassāti siṅgīsuvaṇṇanikkhassa .
Pathaviyāti cakkavāḷabbhantarāya mahāpathaviyā .
Āmisakiñcikkhahetūti kassacideva āmisassa hetu antamaso kuṇḍakamuṭṭhinopi .
Jīvitahetūti aṭaviyaṃ corehi gahetvā jīvite voropiyamāne tassapi hetu .
Janapadakalyāṇiyāti janapade uttamitthiyā .
Tatiyādīni .
Dutiyo vaggo .
3. Tatiyavaggo
1-2.Mātugāmasuttādivaṇṇanā
170-171.
Tatiyavaggassa paṭhame na tassa , bhikkhave , mātugāmoti na tassa raho ekakassa nisinnassa tena dhammena atthikopi mātugāmo cittaṃ pariyādātuṃ sakkoti , yassa lābhasakkārasiloko
V2.185 cittaṃ pariyādātuṃ sakkotīti , attho .Dutiyaṃ uttānamevāti .
Paṭhamadutiyāni .
3-6.Ekaputtakasuttādivaṇṇanā
172-175.
Tatiye saddhāti sotāpannā .
Sesamettha uttānameva .
Tathā catutthe pañcame chaṭṭhe ca .
Tatiyādīni .
7. Tatiyasamaṇabrāhmaṇasuttavaṇṇanā
176. Sattame
M2.194 samudayan tiādīsu saha pubbakammena attabhāvo kolaputtiyaṃ vaṇṇapokkharatā kalyāṇavākkaraṇatā dhutaguṇāvīkaraṇaṃ cīvaradhāraṇaṃ parivārasampattīti evamādi lābhasakkārassa samudayo nāma , taṃ samudayasaccavasena nappajānāti , nirodho ca paṭipadā ca nirodhasaccamaggasaccavaseneva veditabbā .Sattamaṃ .
8. Chavisuttavaṇṇanā
177. Aṭṭhame
P2.211 yasmā lābhasakkārasiloko narakādīsu , nibbattento sakalampi imaṃ attabhāvaṃ nāseti , idhāpi maraṇampi maraṇamattampi dukkhaṃ āvahati , tasmā chaviṃ chindatītiādi vuttaṃ .Aṭṭhamaṃ .
9. Rajjusuttavaṇṇanā
178. Navame vāḷarajjuyāti suttādimayā rajju mudukā hoti vāḷarajju kharā pharusā , tasmā ayameva gahitā .
Navamaṃ .
10. Bhikkhusuttavaṇṇanā
179. Dasame diṭṭhadhammasukhavihārāti phalasamāpattisukhavihārā .
Tesāhamassāti tesaṃ ahaṃ assa
V2.186 .Khīṇāsavo hi lābhī puññasampanno yāgukhajjakādīni gahetvā āgatāgatānaṃ anumodanaṃ karonto dhammaṃ desento pañhaṃ vissajjento phalasamāpattiṃ appetvā nisīdituṃ okāsaṃ na labhati , taṃ sandhāya vuttanti .
Dasamaṃ .
Tatiyo vaggo .
4. Catutthavaggo
1-4.Bhindisuttādivaṇṇanā
180-183.
Catutthavaggassa paṭhamaṃ uttānameva .
Dutiyādīsu kusalamūlan ti alobhāditividhakusaladhammo .
Sukko dhammoti tasseva pariyāyadesanā
M2.195 .Ayaṃ panettha saṅkhepattho – yassa kusalamūlādisaṅkhātassa anavajjadhammassa asamucchinnattā devadatto sagge vā nibbatteyya , maggaphalāni vā adhigaccheyya , svāssa samucchedamagamā sabbaso samucchinno vinaṭṭho .
Paṭhamādīni .
5. Acirapakkantasuttavaṇṇanā
184. Pañcame parābhavāyāti avaḍḍhiyā vināsāya .
Assatarīti vaḷavāya kucchismiṃ gadrabhassa jātā .
Attavadhāya gabbhaṃ gaṇhātīti taṃ assena saddhiṃ sampayojenti , sā
P2.212 gabbhaṃ gaṇhitvā kāle sampatte vijāyituṃ na sakkoti , pādehi bhūmiyaṃ paharantī tiṭṭhati , athassā cattāro pāde catūsu khāṇukesu bandhitvā kucchiṃ phāletvā potaṃ nīharanti , sā tattheva marati .Tenetaṃ vuttaṃ .
Pañcamaṃ .
6. Pañcarathasatasuttavaṇṇanā
185. Chaṭṭhe bhattābhihāroti abhiharitabbaṃ bhattaṃ .
Tassa pana pamāṇaṃ dassetuṃ pañca ca thālipākasatānīti
V2.187 vuttaṃ .Tattha eko thālipāko dasannaṃ purisānaṃ bhattaṃ gaṇhāti .
Nāsāya pittaṃ bhindeyyun ti acchapittaṃ vā macchapittaṃ vāssa nāsapuṭe pakkhipeyyaṃ .
Chaṭṭhaṃ .
7-13.Mātusuttādivaṇṇanā
186-187.
Sattame mātupi hetūti ‘‘ sace musā bhaṇasi , mātaraṃ te vissajjessāma .
No ce bhaṇasi , na vissajjessāmā ’’ ti evaṃ corehi aṭaviyaṃ pucchamāno tassā corahatthagatāya mātuyāpi hetu sampajānamusā na bhāseyyāti attho .
Ito paresupi eseva nayoti .
Sattamādīni .
Lābhasakkārasaṃyuttavaṇṇanā niṭṭhitā .