Issues
選擇版本
Nidānavagga-aṭṭhakathā
Nidānavagga-aṭṭhakathā

1. Bhūtasuttavaṇṇanā

作者: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

1. Bhūtasuttavaṇṇanā

31. KaḷārakhattiyavaggassaM2.56 paṭhame ajitapañheti ajitamāṇavena pucchitapañhe .
Saṅkhātadhammāseti saṅkhātadhammā vuccanti ñātadhammā tulitadhammā tīritadhammā .
Sekkhāti satta sekkhā .
Puthūti teyeva satta jane sandhāya puthūti vuttaṃ .
Idhāti imasmiṃ sāsane .
Nipakoti nepakkaṃ vuccati paññā , tāya samannāgatattā nipako , tvaṃ paṇḍito pabrūhīti yācati .
Iriyan ti vuttiṃ ācāraṃ gocaraṃ vihāraṃ paṭipattiṃ .
Mārisāti bhagavantaṃ ālapati .
Sekkhānañca saṅkhātadhammānañca khīṇāsavānañca paṭipattiṃ mayā pucchito paṇḍita , mārisa , mayhaṃ kathehīti ayamettha saṅkhepattho .
Tuṇhī ahosīti kasmā yāva tatiyaṃ puṭṭho tuṇhī ahosi ?
Kiṃ pañhe kaṅkhati , udāhu ajjhāsayeti ?
Ajjhāsaye kaṅkhati , no pañhe .
Evaṃ kirassa ahosi –
‘‘ satthā maṃ sekkhāsekkhānaṃ āgamanīyapaṭipadaṃ kathāpetukāmo ;
sā ca khandhavasena dhātuvasena āyatanavasena paccayākāravasenātiV2.54 bahūhi kāraṇehi sakkā kathetuṃ .
Kathaṃ kathento nu kho satthu ajjhāsayaṃ gahetvā kathetuṃ sakkhissāmī ’’ ti ?
Atha satthā cintesi –
‘‘ ṭhapetvā maṃ añño pattaṃ ādāya caranto sāvako nāma paññāya sāriputtasamo natthi .
Ayampi mayā pañhaṃ puṭṭho yāva tatiyaṃ tuṇhī eva .
Pañhe nu kho kaṅkhati , udāhu ajjhāsaye ’’ ti .
Atha ‘‘ ajjhāsaye ’’ ti ñatvā pañhakathanatthāyaP2.61 nayaṃ dadamāno bhūtamidanti , sāriputta , passasīti āha .
Tattha bhūtan ti jātaṃ nibbattaṃ , khandhapañcakassetaṃ nāmaṃ .
Iti satthā ‘‘ pañcakkhandhavasena , sāriputta , imaṃ pañhaṃ kathehī ’’ ti therassa nayaṃ deti .
Sahanayadānena pana therassa tīre ṭhitapurisassa vivaṭo ekaṅgaṇo mahāsamuddo viya nayasatena nayasahassena pañhabyākaraṇaṃ upaṭṭhāsi .
Atha naṃ byākaronto bhūtamidanti , bhantetiādimāha .
Tattha bhūtamidan ti idaṃ nibbattaṃ khandhapañcakaṃ .
Sammappaññāya passatīti saha vipassanāya maggapaññāya sammā passati .
Paṭipanno hotīti sīlato paṭṭhāya yāva arahattamaggā nibbidādīnaṃM2.57 atthāya paṭipanno hoti .
Tadāhārasambhavan ti idaṃ kasmā ārabhi ?
Etaṃ khandhapañcakaṃ āhāraṃ paṭicca ṭhitaṃ , tasmā taṃ āhārasambhavaṃ nāma katvā dassetuṃ idaṃ ārabhi .
Iti imināpi pariyāyena sekkhapaṭipadā kathitā hoti .
Tadāhāranirodhāti tesaṃ āhārānaṃ nirodhena .
Idaṃ kasmā ārabhi ?
Tañhi khandhapañcakaṃ āhāranirodhā nirujjhati , tasmā taṃ āhāranirodhasambhavaṃ nāma katvā dassetuṃ idaṃ ārabhi .
Iti imināpi pariyāyena sekkhasseva paṭipadā kathitā .
Nibbidāti ādīni sabbāni kāraṇavacanānīti veditabbāni .
Anupādā vimuttoti catūhi upādānehi kañci dhammaṃ agahetvā vimutto .
Sādhu sādhūti iminā therassa byākaraṇaṃ sampahaṃsetvā sayampi tatheva byākaronto puna ‘‘ bhūtamidan ’’ tiādimāhāti .
Paṭhamaṃ .