1. Paṭhamavaggo
1. Dāruṇasuttavaṇṇanā
157. Lābhasakkārasaṃyuttassa
V2.181P2.206M2.190 paṭhame dāruṇoti thaddho .Lābhasakkārasilokoti ettha lābho nāma catupaccayalābho .
Sakkāroti tesaṃyeva sukatānaṃ susaṅkhatānaṃ lābho .
Silokoti vaṇṇaghoso .
Kaṭukoti tikhiṇo .
Pharusoti kharo .
Antarāyikoti antarāyakaro .
Paṭhamaṃ .
2. Baḷisasuttavaṇṇanā
158. Dutiye bāḷisikoti baḷisaṃ gahetvā caramāno macchaghātako .
Āmisagatan ti āmisamakkhitaṃ .
Āmisacakkhūti āmise cakkhu dassanaṃ assāti āmisacakkhu .
Gilabaḷisoti gilitabaḷiso .
Anayaṃ āpannoti dukkhaṃ patto .
Byasanaṃ āpannoti vināsaṃ patto .
Yathākāmakaraṇīyoti yathākāmena yathāruciyā yatheva naṃ bāḷisiko icchati , tathevassa kattabboti attho .
Yathākāmakaraṇīyo pāpimatoti yathā kilesamārassa kāmo , evaṃ kattabbo , nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā pettivisayaṃ vā pāpetabbo .
Dutiyaṃ .
3-4.Kummasuttādivaṇṇanā
159-160.
Tatiye mahākummakulan ti mahantaṃ aṭṭhikacchapakulaṃ .
Agamāsīti ‘‘ ettha addhā kiñci khāditabbaṃ atthi , taṃ maccharāyanto maṃ esa nivāretī ’’ ti saññāya agamāsi .
Papatāyāti
P2.207 papatā vuccati dīgharajjukabaddho ayakantakosake daṇḍakaṃ pavesetvā gahitoV2.182 kaṇṇikasallasaṇṭhāno , ayakaṇṭako , yasmiṃ vegena patitvā kaṭāhe laggamatte daṇḍako nikkhamati , rajjuko ekābaddho gacchateva .So kummoti so
M2.191 viddhakummo .Yena so kummoti udakasaddaṃ sutvā sāsaṅkaṭṭhānaṃ bhavissatīti nivattitvā yena so atthakāmo kummo .
Na dāni tvaṃ amhākan ti idāni tvaṃ amittahatthaṃ gato , na amhākaṃ santakoti attho .
Evaṃ sallapantānaṃyeva ca nesaṃ nāvāya ṭhito luddo rajjukaṃ ākaḍḍhitvā kummaṃ gahetvā yathākāmaṃ akāsi .
Sesamettha ito anantarasutte ca uttānameva .
Tatiyacatutthāni .
5. Mīḷhakasuttavaṇṇanā
161. Pañcame mīḷhakāti gūthapāṇakā .
Gūthādīti gūthabhakkhā .
Gūthapūrāti anto gūthena bharitā .
Puṇṇā gūthassāti idaṃ purimasseva atthadīpanaṃ .
Atimaññeyyāti pacchimapāde bhūmiyaṃ ṭhapetvā purimapāde gūthassa upari āropetvā ṭhitā ‘‘ ahamhi gūthādī ’’ ti bhaṇantī atimaññeyya .
Piṇḍapāto cassa pūroti aparopissa pattapūro paṇītapiṇḍapāto bhaveyya .
Pañcamaṃ .
6. Asanisuttavaṇṇanā
162. Chaṭṭhe kaṃ , bhikkhave , asanivicakkan ti , bhikkhave , kaṃ puggalaṃ matthake patitvā maddamānaṃ sukkāsanicakkaṃ āgacchatu
P2.208 .Appattamānasan ti anadhigatārahattaṃ .
Iti bhagavā na sattānaṃ dukkhakāmatāya , ādīnavaṃ pana dassetuṃ evamāha .
Asanicakkañhi matthake patitaṃ ekameva attabhāvaṃ nāseti , lābhasakkārasilokena pariyādiṇṇacitto nirayādīsu anantadukkhaṃ anubhoti .
Chaṭṭhaṃ .
7. Diddhasuttavaṇṇanā
163. Sattame diddhagatenāti gatadiddhena .
Visallenāti visamakkhitena .
Sallenāti sattiyā .
Sattamaṃ .
8. Siṅgālasuttavaṇṇanā
164. Aṭṭhame
V2.183M2.192 siṅgāloti jarasiṅgālo .Yathā hi suvaṇṇavaṇṇopi kāyo pūtikāyo tveva , taṃkhaṇaṃ gaḷitampi ca muttaṃ pūtimuttantveva vuccati , evaṃ tadahujātopi siṅgālo jarasiṅgālotveva vuccati .
Ukkaṇṭakena nāmāti evaṃnāmakena rogena .
So kira sītakāle uppajjati .
Tasmiṃ uppanne sakalasarīrato lomāni patanti , sakalasarīraṃ nillomaṃ hutvā , samantato phuṭati , vātabbhāhatā vaṇā rujjanti .
Yathā ummattakasunakhena daṭṭho puriso anavaṭṭhitova bhamati , evaṃ tasmiṃ uppanne bhamitabbo hoti , asukaṭṭhāne sotthi bhavissatīti na paññāyati .
Aṭṭhamaṃ .
9. Verambhasuttavaṇṇanā
165. Navame verambhavātāti evaṃnāmakā mahāvātā .
Kīdise pana ṭhāne te vātā vāyantīti ?
Yattha ṭhitassa cattāro
P2.209 dīpā uppalinipattamattā hutvā paññāyanti .Yo pakkhī gacchatīti navavuṭṭhe deve viravanto vātasakuṇo tattha gacchati , taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ .
Arakkhiteneva kāyenātiādīsu hatthapāde kīḷāpento khandhaṭṭhiṃ vā nāmento kāyaṃ na rakkhati nāma , nānāvidhaṃ duṭṭhullakathaṃ kathento vācaṃ na rakkhati nāma , kāmavitakkādayo vitakkento cittaṃ na rakkhati nāma .
Anupaṭṭhitāya satiyāti kāyagatāsatiṃ anupaṭṭhapetvā .
Navamaṃ .
10. Sagāthakasuttavaṇṇanā
166. Dasame asakkārena cūbhayan ti asakkārena ca ubhayena .
Samādhīti arahattaphalasamādhi .
So hi tena na vikampati .
Appamāṇavihārinoti appamāṇena phalasamādhinā viharantassa .
Sātatikan ti satatakāriṃ .
Sukhumaṃdiṭṭhivipassakan ti arahattamaggadiṭṭhiyā sukhumadiṭṭhiphalasamāpattiatthāya vipassanaṃ paṭṭhapetvā āgatattā vipassakaṃ .
Upādānakkhayārāman ti upādānakkhayasaṅkhāte nibbāne rataṃ .
Āhu sappuriso itīti sappurisoti kathentīti .
Dasamaṃ .
Paṭhamo vaggo .