2. Abhisamayasaṃyuttaṃ
1. Nakhasikhāsuttavaṇṇanā
74. Abhisamayasaṃyuttassa
V2.113P2.129M2.119 paṭhame nakhasikhāyan ti maṃsaṭṭhānena vimutte nakhagge .Nakhasikhā ca nāma lokiyānaṃ mahatīpi hoti , satthu pana rattuppalapattakoṭi viya sukhumā .
Kathaṃ panettha paṃsu patiṭṭhitoti ?
Adhiṭṭhānabalena .
Bhagavatā hi atthaṃ ñāpetukāmena adhiṭṭhānabalena tattha patiṭṭhāpito .
Satimaṃ kalan ti mahāpathaviyā paṃsuṃ satakoṭṭhāse katvā tato ekakoṭṭhāsaṃ .
Paratopi eseva nayo .
Abhisametāvinoti paññāya ariyasaccāni abhisametvā ṭhitassa .
Purimaṃ dukkhakkhandhaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāyāti etadeva bahutaraṃ dukkhaṃ , yadidaṃ parikkhīṇanti evaṃ paṭhamaṃ vuttaṃ dukkhakkhandhaṃ upanidhāya , ñāṇena taṃ tassa santike ṭhapetvā upaparikkhiyamāneti attho .
Katamaṃ panettha purimadukkhaṃ nāma ?
Yaṃ parikkhīṇaṃ .
Katamaṃ pana parikkhīṇaṃ ?
Yaṃ paṭhamamaggassa abhāvitattā uppajjeyya .
Katamaṃ pana upanidhāya ?
Yaṃ sattasu attabhāvesu apāye aṭṭhamañca paṭisandhiṃ ādiṃ katvā yattha katthaci uppajjeyya , sabbaṃ taṃ parikkhīṇanti veditabbaṃ .
Sattakkhattun ti satta vāre , sattasu attabhāvesūti attho .
Paramatāti idamassa paraṃ pamāṇanti dasseti .
Mahatthiyoti mahato atthassa nipphādako .
Paṭhamaṃ .
2. Pokkharaṇīsuttavaṇṇanā
75. Dutiye pokkharaṇīti vāpī .
Ubbedhenāti gambhīratāya .
Samatittikāti mukhavaṭṭisamā .
Kākapeyyāti sakkā hoti tīre ṭhitena kākena pakatiyāpi mukhatuṇḍikaṃ otāretvā pātuṃ .
Dutiyaṃ .
3. Saṃbhejjaudakasuttādivaṇṇanā
76-77.
Tatiye
V2.114P2.130 yatthimāti yasmiṃ sambhijjaṭṭhāne imā .Saṃsandantīti samāgantvā sandanti .
Samentīti samāgacchanti .
Dve vāti vāti dve vā tīṇi vā .
Udakaphusitānīti udakabindūni .
Saṃbhejjaudakan ti aññāhi nadīhi saddhiṃ sambhinnaṭṭhāne udakaṃ .
Catutthaṃ uttānatthameva .
Tatiyacatutthāni .
5. Pathavīsuttādivaṇṇanā
78-84.
Pañcame
M2.120 mahāpathaviyāti cakkavāḷabbhantarāya mahāpathaviyā uddharitvā .Kolaṭṭhimattiyoti padaraṭṭhipamāṇā .
Guḷikāti mattikaguḷikā .
Upanikkhipeyyāti ekasmiṃ ṭhāne ṭhapeyya .
Chaṭṭhādīsu vuttanayeneva attho veditabbo .
Pariyosāne pana aññatitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakānaṃ adhigamoti bāhirakānaṃ sabbopi guṇādhigamo paṭhamamaggena adhigataguṇānaṃ satabhāgampi sahassabhāgampi satasahassabhāgampi na upagacchatīti .
Pañcamādīni .
Abhisamayasaṃyuttavaṇṇanā niṭṭhitā .