Issues
Select Version
Nidānavagga-aṭṭhakathā
Nidānavagga-aṭṭhakathā

4. Aññatitthiyasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

4. Aññatitthiyasuttavaṇṇanā

24. CatuttheV2.50 pāvisīti paviṭṭho .
So ca na tāva paviṭṭho ,‘‘ pavisissāmī ’’ ti nikkhantattā pana evaṃ vutto .
Yathā kiṃ ?
Yathā ‘‘ gāmaṃ gamissāmī ’’ ti nikkhantapuriso taṃ gāmaṃ appattopi ‘‘ kahaṃ itthannāmo ’’ ti vutte ‘‘ gāmaṃ gato ’’ ti vuccati , evaṃ .
Atippagoti tadā kira therassa atippagoyeva nikkhantadivaso ahosi , atippagoyeva nikkhantabhikkhū bodhiyaṅgaṇe cetiyaṅgaṇe nivāsanapārupanaṭṭhāneti imesu ṭhānesu yāva bhikkhācāravelā hoti , tāva papañcaṃ karonti .
Therassa pana ‘‘ yāva bhikkhācāravelā hoti , tāva paribbājakehi saddhiṃ ekadvekathāvāre karissāmī ’’ ti cintayato yaṃnūnāhan ti etadahosi .
Paribbājakānaṃ ārāmoti so kira ārāmo dakkhiṇadvārassa ca veḷuvanassa ca antarā ahosi .
Idhāti imesu catūsu vādesu .
Kiṃvādī kimakkhāyīti kiṃ vadati kiṃ ācikkhati , kiṃ ettha samaṇassa gotamassa dassananti pucchanti .
Dhammassa cānudhammaṃ byākareyyāmāti , bhotā gotamena yaṃ vuttaṃ kāraṇaṃ , tassa anukāraṇaṃ katheyyāma .
Sahadhammiko vādānupātoti parehi vuttakāraṇena sakāraṇo hutvā samaṇassa gotamassa vādānupāto vādappavatti viññūhi garahitabbaṃ kāraṇaṃ koci appamattakopi kathaṃ nāgaccheyya ?
Idaṃ vuttaṃ hoti – kathaṃ sabbākārenapi samaṇassa gotamassa vāde gārayhaṃ kāraṇaṃ na bhaveyyāti ?
ItiM2.53 vadan ti phassapaccayā dukkhanti evaṃ vadantoti attho .
Tatrāti tesu catūsu vādesu .
Te vata aññatra phassāti idaṃ ‘‘ tadapi phassapaccayā ’’ ti paṭiññāya sādhakavacanaṃ .
Yasmā hi na vinā phassena dukkhapaṭisaṃvedanā atthi , tasmā jānitabbametaṃ yathā ‘‘ tadapi phassapaccayā ’’ ti ayamettha adhippāyo .
SādhuP2.57 , sādhu , ānandāti ayaṃ sādhukāro sāriputtattherassa dinno , ānandattherena pana saddhiṃ bhagavā āmantesi .
Ekamidāhan ti ettha idhāti nipātamattaṃ , ekaṃ samayanti attho .
Idaṃ vacanaṃ ‘‘ na kevalaṃ sāriputtova rājagahaṃ paviṭṭho , ahampi pāvisiṃ .
Na kevalañca tassevāyaṃ vitakko uppanno , mayhampi uppajji .
Na kevalañca tasseva sā titthiyehi saddhiṃ kathā jātā , mayhampi jātapubbā ’’ ti dassanatthaṃ vuttaṃ .
AcchariyaṃV2.51 abbhutan ti ubhayampetaṃ vimhayadīpanameva .
Vacanattho panettha accharaṃ paharituṃ yuttanti acchariyaṃ .
Abhūtapubbaṃ bhūtanti abbhutaṃ .
Ekena padenāti ‘‘ phassapaccayā dukkhan ’’ ti iminā ekena padena .
Etena hi sabbavādānaṃ paṭikkhepattho vutto .
Esevatthoti esoyeva phassapaccayā dukkhanti paṭiccasamuppādattho .
Taññevettha paṭibhātūti taññevettha upaṭṭhātu .
Idāni thero jarāmaraṇādikāya paṭiccasamuppādakathāya taṃ atthagambhīrañceva gambhīrāvabhāsañca karonto sace maṃ , bhantetiādiṃ vatvā yaṃmūlakā kathā uppannā , tadeva padaṃ gahetvā vivaṭṭaṃ dassento channaṃtvevātiādimāha .
Sesaṃ uttānamevāti .
Catutthaṃ .