8. Cetanāsuttavaṇṇanā
38. Aṭṭhame yañca , bhikkhave , cetetīti yaṃ cetanaṃ ceteti , pavattetīti attho .
Yañca pakappetīti yaṃ pakappanaṃ pakappeti , pavatteticceva attho .
Yañca anusetīti yañca anusayaṃ anuseti , pavatteticceva attho .
Ettha ca cetetīti tebhūmakakusalākusalacetanā gahitā , pakappetīti aṭṭhasu lobhasahagatacittesu taṇhādiṭṭhikappā gahitā , anusetīti dvādasannaṃ cetanānaṃ sahajātakoṭiyā ceva upanissayakoṭiyā ca anusayo gahito .
Ārammaṇametaṃ hotīti ( cetanādidhammajāte sati kammaviññāṇassa uppattiyā avāritattā ) etaṃ cetanādidhammajātaṃ paccayo hoti .
Paccayo hi idha ārammaṇanti
P2.71 adhippetā .Viññāṇassa ṭhitiyāti kammaviññāṇassa ṭhitatthaṃ .
Ārammaṇe satīti tasmiṃ paccaye sati .
Patiṭṭhā viññāṇassa hotīti tassa kammaviññāṇassa patiṭṭhā hoti .
Tasmiṃ patiṭṭhite viññāṇeti tasmiṃ kammaviññāṇe patiṭṭhite .
Virūḷheti kammaṃ javāpetvā paṭisandhiākaḍḍhanasamatthatāya nibbattamūle jāte .
Punabbhavābhinibbattīti punabbhavasaṅkhātā abhinibbatti .
No
M2.66 ce , bhikkhave , cetetīti iminā tebhūmakacetanāya appavattanakkhaṇo vutto .No ce pakappetīti iminā taṇhādiṭṭhikappānaṃ appavattanakkhaṇo .
Atha ce anusetīti iminā tebhūmakavipākesu parittakiriyāsu rūpeti ettha appahīnakoṭiyā anusayo gahito .
Ārammaṇametaṃ
V2.63 hotīti anusaye sati kammaviññāṇassa uppattiyā avāritattā etaṃ anusayajātaṃ paccayova hoti .No ceva cetetītiādīsu paṭhamapade tebhūmakakusalākusalacetanā nivattā , dutiyapade aṭṭhasu cittesu taṇhādiṭṭhiyo , tatiyapade vuttappakāresu dhammesu yo appahīnakoṭiyā anusayito anusayo , so nivatto .
Apicettha asammohatthaṃ ceteti pakappeti anuseti , ceteti na pakappeti anuseti , na ceteti na pakappeti anuseti , na ceteti na pakappeti na anusetīti idampi catukkaṃ veditabbaṃ .
Tattha paṭhamanaye dhammaparicchedo dassito .
Dutiyanaye cetetīti tebhūmakakusalacetanā ceva catasso ca akusalacetanā gahitā .
Na pakappetīti aṭṭhasu cittesu taṇhādiṭṭhiyo nivattā .
Anusetīti tebhūmakakusale upanissayakoṭiyā , catūsu akusalacetanāsu sahajātakoṭiyā ceva upanissayakoṭiyā ca anusayo gahito .
Tatiyanaye na cetetīti tebhūmakakusalākusalaṃ nivattaṃ , na pakappetīti aṭṭhasu cittesu taṇhādiṭṭhiyo nivattā , anusetīti sutte āgataṃ vāretvā tebhūmakakusalākusalavipākakiriyārūpesu appahīnakoṭiyā upanissayo gahito .
Catutthanayo purimasadisova .
Tadappatiṭṭhiteti tasmiṃ appatiṭṭhite .
Avirūḷheti kammaṃ javāpetvā
P2.72 paṭisandhiākaḍḍhanasamatthatāya anibbattamūle .Ettha pana kiṃ kathitanti ?
Arahattamaggassa kiccaṃ , khīṇāsavassa kiccakaraṇantipi navalokuttaradhammātipi vattuṃ vaṭṭati .
Ettha ca viññāṇassa ceva āyatiṃ punabbhavassa ca antare eko sandhi , vedanātaṇhānamantare eko , bhavajātīnamantare ekoti .
Aṭṭhamaṃ .