Noupādābhājanīyakathāvaṇṇanā
646. Na upādiyatevāti na nissayati eva , kintu nissayati ca nissīyati cāti attho .
647. Purimā panāti pañcavidhasaṅgahe pathavīdhātuāpodhātutejodhātuvāyodhātūnaṃ purimuddesavasena vuttaṃ .
Phoṭṭhabbāyatananiddese vā vuttānaṃ pathavīdhātuādīnaṃ purimā uddese vuttā āpodhātūti adhippāyo , vuttassa vā phoṭṭhabbāyatanassa atītatāya pacchimatā , anāgatatāya ca āpodhātuyā purimatā vuttāti daṭṭhabbā .
Āyūti jīvitindriyaṃ .
Kammajatejaṃ usmā .
Yaṃ kiñci dhātuṃ … pe … ekappahārena nuppajjatīti ekasmiṃ khaṇe anekāsu pathavīsu āpāthagatāsu tāsu tāsu saha nuppajjati , tathā tejavāyūsu cāti attho .
Anekesu ārammaṇesu sannipatitesu ābhujitavasena ārammaṇapasādādhimattatāvasena ca paṭhamaṃ katthaci uppatti
V0.149 dassitā , aññattha ca pana uppatti atthi eva .Sāyaṃ ārammaṇato ārammaṇantarasaṅkanti yena upāyena hoti , tassa vijānanatthaṃ pucchati ‘‘ kathaṃ pana cittassa ārammaṇato saṅkanti hotī ’’ ti .
651. Ayapiṇḍiādīsu pathavīdhātu tādisāya āpodhātuyā anābaddhā santī visareyya , tasmā ‘‘ tāni āpodhātu ābandhitvā baddhāni karotī ’’ ti vuttaṃ .
Yathā hi yuttappamāṇaṃ udakaṃ paṃsucuṇṇāni ābandhitvā mattikāpiṇḍaṃ katvā ṭhapeti , evaṃ ayopiṇḍiādīsupi tadanurūpapaccayehi tattheva uppannā āpodhātu tathā ābandhitvā ṭhapetīti daṭṭhabbā .
Aphusitvā patiṭṭhā hotīti āpodhātuyā aphoṭṭhabbabhāvato vuttaṃ , tathā ‘‘ aphusitvāva ābandhatī ’’ ti .
Na hi yathā phoṭṭhabbadhātūnaṃ phoṭṭhabbabhāvena
M0.155 aññamaññanissayatā , evaṃ phoṭṭhabbāphoṭṭhabbadhātūnaṃ hotīti adhippāyo veditabbo .Avinibbhogavuttīsu hi bhūtesu aññamaññanissayatā aññamaññapaccayabhūtesu na sakkā nivāretuṃ , nāpi sahajātesu avinibbhogatāya ekībhūtesu phusanāphusanāni vicāretuṃ yuttānīti .
Na uṇhā hutvā jhāyatīti tejosabhāvataṃyeva paṭikkhipati , na sītattaṃ anujānāti , tejosabhāvapaṭikkhepeneva ca sītattañca paṭikkhittaṃ hoti .
Tejo eva hi sītaṃ himapātasamayādīsu sītassa paripācakatādassanato , sītuṇhānañca aññamaññapaṭipakkhabhāvato uṇhena saha na sītaṃ bhūtantaraṃ pavattatīti yujjati .
Uṇhakalāpe pana sītassa appavatti sītakalāpe ca uṇhassa dvinnaṃ aññamaññapaṭipakkhattā tejovisesabhāve yujjatīti .
Bhāvaññathattan ti kharānaṃ guḷādīnaṃ davatā mudutā rasādīnañca davānaṃ kharatā paccayavisesehi omattādhimattapathavīdhātuādikānaṃ uppatti .
Lakkhaṇaññathattaṃ kakkhaḷādilakkhaṇavijahanaṃ , taṃ etesaṃ na hoti , omattādhimattatāsaṅkhātaṃ bhāvaññathattaṃyeva hotīti attho .
652. Anupādinnādīnaṃyevāti ekantaanupādinnaekantanacittasamuṭṭhānādīnaṃ niddesesu gahaṇesu gahitāti attho .
Yaṃ vā panaññampīti pana vacanena purimānampi nakammassakatattābhāvādikaṃ dīpeti .
Tā hi anupādinnādinakammassakatattādivacanānaṃ samānatthattā ekena avattabbatte itarenapi avattabbā siyuṃ , vattabbatte vā vattabbā .
Tasmā ekantākammajādīsveva gahetabbattā tā anekantesu na gahitāti daṭṭhabbā .
666. Ekanta
V0.150 … pe … paññāyati tesaṃ vikārattā , anipphannattā pana tassa uppādo na kenaci sakkā vattunti adhippāyo .Dukaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .