Issues
Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā

Aṭṭhamahāvipākacittavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Aṭṭhamahāvipākacittavaṇṇanā

498. AlobhoM0.127 abyākatamūlan tiādīsu kusalapakkhe tāva alobhādosānaṃ niddesesu ‘‘ yo tasmiṃ samaye alobho alubbhanā … pe … alobho kusalamūlan ’’ ti ( dha . sa .32),‘‘ yo tasmiṃ samaye adoso adussanā … pe … adoso kusalamūlan ’’ ti ( dha . sa .33) ca vuttattā idhāpi taṃniddesesu ‘‘ alobho abyākatamūlan ’’ ti ‘‘ adoso abyākatamūlan ’’ ti vacanaṃ yujjeyya .
Paññindriyādiniddesesu pana ‘‘ paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhī ’’ ti ( dha . sa .34,37) evaṃ tatthapi vuttaṃ , na vuttaṃ ‘‘ amoho kusalamūlan ’’ ti .
Tasmā idhāpi ‘‘ amoho abyākatamūlan ’’ ti pāṭhena na bhavitabbaṃ siyā .
Alobhādosānaṃ viya amohassapi abyākatamūladassanatthaṃ panetaṃ vuttanti veditabbaṃ .
Aviññattijanakatoti kāyavacīkammadvāranivāraṇaṃ karoti .
Avipākadhammatoti manokammadvāranivāraṇañca .
Vipākadhammānañhi kammadvāraṃ vuttanti .
Tathā appavattitoti dānādipuññakiriyabhāvena appavattito .
Etena puññakiriyavatthubhedameva nivāreti .
BalavapaccayehītiV0.123 payogena vinā nipphannehi ārammaṇādipaccayehi .
Asaṅkhārikādīsu hi yena kenaci cittena kamme āyūhite asaṅkhārena appayogena kammakammanimittagatinimittapaccupaṭṭhāne paṭisandhi uppajjamānā asaṅkhārikā hoti , sasaṅkhārena sappayogena kammādipaccupaṭṭhāne sasaṅkhārikā .
Bhavaṅgacutiyo pana paṭisandhisadisāva .
Tadārammaṇañca kusalākusalāni viya asaṅkhārikaṃ sasaṅkhārikañca daṭṭhabbanti .
Etesu balavaṃ dubbalañca vicāretuṃ ‘‘ tattha sabbepi sabbaññubodhisattā ’’ tiādimāha .
Kālavasena pana pariṇamatīti appāyukasaṃvattanikakammabahule kāle taṃkammasahitasantānajanitasukkasoṇitapaccayānaṃ taṃmūlakānaṃ candasūriyavisamaparivattādijanitautāhārādivisamapaccayānañca vasena pariṇamati .