Akusalakammapathakathāvaṇṇanā
Saraseneva ca patanasabhāvassa pāṇassa antarā eva atīva pātanaṃ atipāto , saṇikaṃ patituṃ adatvāva sīghaṃ pātananti attho .
Atikkamma vā satthādīhi abhibhavitvā pātanaṃ atipāto .
Payogavatthumahantatādīhi mahāsāvajjatā tehi paccayehi uppajjamānāya cetanāya balavabhāvato .
Yathāvuttapaccayavipariyāyepi taṃtaṃpaccayehi uppajjamānāya cetanāya balavābalavavaseneva appasāvajjamahāsāvajjatā veditabbā .
Iddhimayo kammavipākajiddhimayo dāṭhākoṭikādīnaṃ viya .
Gottarakkhitā sagottehi rakkhitā .
Dhammarakkhitā sahadhammikehi rakkhitā .
Sasāmikā sārakkhā .
Yassā gamane raññā daṇḍo ṭhapito , sā saparidaṇḍā .
Atthabhañjakoti kammapathappattaṃ vuttaṃ .
Kammapathakathā hesāti .
Attano santakaṃ adātukāmatāyātiādi musāvādasāmaññato vuttaṃ .
Hasādhippāyena visaṃvādanapurekkhārasseva musāvādo .
Suññabhāvan ti pītivirahitatāya rittataṃ .
Atthavipannatāya na hadayaṅgamā .
Aggaṇhanteti asaddahante kammapathabhedo na hoti .
Yo koci pana samphappalāpo dvīhi sambhārehi sijjhatīti .
Attano pariṇāmanaṃ cittenevāti veditabbaṃ .
Micchā passatīti vitathaṃ passati .
Koṭṭhāsatoti
M0.81 phassapañcamakādīsu cittaṅgakoṭṭhāsesu ye koṭṭhāsā honti , tatoti attho .Nanu ca cetanā kammapathesu na vuttāti paṭipāṭiyā sattannaṃ kammapathabhāvo na yuttoti ?
Na , avacanassa aññahetuttā .
Na hi cetanāya akammapathattā kammapatharāsimhi avacanaṃ , kadāci pana kammapatho hoti , na sabbadāti kammapathabhāvassa aniyatattā avacanaṃ .
Yadā pana kammapatho hoti , tadā kammapatharāsisaṅgaho na nivāritoti .
‘‘ Pañca sikkhāpadā parittārammaṇā evā ’’ ti etena adinnādānādīnaṃ sattārammaṇabhāvavirodhaṃ ‘‘ sattasaṅkhāte saṅkhāre eva
V0.77 ārabbha pavattito ’’ ti sayameva pariharissati .‘‘ Natthi sattā opapātikā ’’ ti pavattamānā diṭṭhi tebhūmakadhammavisayāvāti saṅkhārārammaṇatā vuttā .
Vipākanissandaphalāni yathākkamaṃ nirayādivipākaduggatatādīni .
Akusalakammapathakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .