7. Tissametteyyasuttavaṇṇanā
821. Methunamanuyuttassāti
V2.227P2.535 tissametteyyasuttaṃ .Kā uppatti ?
Bhagavati kira sāvatthiyaṃ viharante tissametteyyā nāma dve sahāyā sāvatthiṃ agamaṃsu .
Te sāyanhasamayaṃ mahājanaṃ jetavanābhimukhaṃ gacchantaṃ disvā ‘‘ kuhiṃ gacchathā ’’ ti pucchiṃsu .
Tato tehi ‘‘ buddho loke uppanno , bahujanahitāya dhammaṃ deseti , taṃ sotuṃ jetavanaṃ gacchāmā ’’ ti vutte
M2.250 ‘‘ mayampi sossāmā ’’ ti agamaṃsu .Te avañjhadhammadesakassa bhagavato dhammadesanaṃ sutvā parisantare nisinnāva cintesuṃ –
‘‘ na sakkā agāramajjhe ṭhitenāyaṃ dhammo paripūretun ’’ ti .
Atha pakkante mahājane bhagavantaṃ pabbajjaṃ yāciṃsu .
Bhagavā ‘‘ ime pabbājehī ’’ ti aññataraṃ bhikkhuṃ āṇāpesi .
So te pabbājetvā tacapañcakakammaṭṭhānaṃ datvā araññavāsaṃ gantumāraddho .
Metteyyo tissaṃ āha –
‘‘ āvuso , upajjhāyo araññaṃ gacchati , mayampi gacchāmā ’’ ti .
Tisso ‘‘ alaṃ āvuso , bhagavato dassanaṃ dhammassavanañca ahaṃ pihemi , gaccha tvan ’’ ti vatvā na agamāsi .
Metteyyo upajjhāyena saha gantvā araññe samaṇadhammaṃ karonto na cirasseva arahattaṃ pāpuṇi saddhiṃ ācariyupajjhāyehi .
Tissassāpi jeṭṭhabhātā byādhinā kālamakāsi .
So taṃ sutvā attano gāmaṃ agamāsi , tatra naṃ ñātakā palobhetvā uppabbājesuṃ .
Metteyyopi ācariyupajjhāyehi saddhiṃ sāvatthiṃ āgato .
Atha bhagavā vutthavasso janapadacārikaṃ caramāno anupubbena taṃ gāmaṃ pāpuṇi .
Tattha metteyyo bhagavantaṃ vanditvā ‘‘ imasmiṃ , bhante , gāme mama gihisahāyo atthi , muhuttaṃ tāva āgametha anukampaṃ upādāyā ’’ ti vatvā gāmaṃ pavisitvā taṃ bhagavato santikaṃ ānetvā ekamantaṃ ṭhito tassatthāya ādigāthāya bhagavantaṃ pañhaṃ
P2.536 pucchi .Tassa bhagavā byākaronto avasesagāthāyo abhāsi .
Ayamassa suttassa uppatti .
Tattha methunamanuyuttassāti methunadhammasamāyuttassa .
Itīti evamāha .
Āyasmāti piyavacanametaṃ , tissoti nāmaṃ tassa therassa .
So hi tissoti nāmena .
Metteyyoti gottaṃ , gottavaseneva cesa pākaṭo ahosi .
Tasmā aṭṭhuppattiyaṃ vuttaṃ ‘‘ tissametteyyā nāma dve sahāyā ’’ ti .
Vighātan ti upaghātaṃ .
Brūhīti ācikkha .
Mārisāti piyavacanametaṃ , nidukkhāti vuttaṃ hoti .
Sutvāna tava sāsanan ti tava vacanaṃ sutvā .
Viveke sikkhissāmaseti sahāyaṃ ārabbha dhammadesanaṃ yācanto bhaṇati .
So pana sikkhitasikkhoyeva .
822. Mussate
V2.228 vāpi sāsanan ti pariyattipaṭipattito duvidhampi sāsanaṃ nassati .Vāpīti padapūraṇamattaṃ .
Etaṃ tasmiṃ anāriyan ti tasmiṃ puggale etaṃ anariyaṃ , yadidaṃ micchāpaṭipadā .
823. Eko
M2.251 pubbe caritvānāti pabbajjāsaṅkhātena vā gaṇavossaggaṭṭhena vā pubbe eko viharitvā .Yānaṃ bhantaṃva taṃ loke , hīnamāhu puthujjanan ti taṃ vibbhantakaṃ puggalaṃ yathā hatthiyānādiyānaṃ adantaṃ visamaṃ ārohati , ārohakampi bhañjati , papātepi papatati .
Evaṃ kāyaduccaritādivisamārohanena narakādīsu , atthabhañjanena jātipapātādīsu papatanena ca yānaṃ bhantaṃva āhu hīnaṃ puthujjanañca āhūti .
824-5.
Yaso kitti cāti lābhasakkāro pasaṃsā ca .
Pubbeti pabbajitabhāve .
Hāyate vāpi tassa sāti tassa vibbhantakassa sato so ca yaso sā ca kitti hāyati .
Etampi disvāti etampi pubbe yasakittīnaṃ bhāvaṃ pacchā ca hāniṃ disvā .
Sikkhetha methunaṃ vippahātaveti tisso sikkhā sikkhetha .
Kiṃ kāraṇaṃ ?
Methunaṃ vippahātave , methunappahānatthāyāti vuttaṃ hoti .
Yo hi methunaṃ na vippajahati , saṅkappehi … pe … tathāvidho
P2.537 .Tattha paretoti samannāgato .
Paresaṃ nigghosan ti upajjhāyādīnaṃ nindāvacanaṃ .
Maṅku hotīti dummano hoti .
826. Ito parā gāthā pākaṭasambandhā eva .
Tāsu satthānīti kāyaduccaritādīni .
Tāni hi attano paresañca chedanaṭṭhena ‘‘ satthānī ’’ ti vuccanti .
Tesu cāyaṃ visesato codito musāvacanasatthāneva karoti –
‘‘ iminā kāraṇenāhaṃ vibbhanto ’’ ti bhaṇanto .
Tenevāha –
‘‘ esa khvassa mahāgedho , mosavajjaṃ pagāhatī ’’ ti .
Tattha esa khvassāti esa kho assa .
Mahāgedhoti mahābandhanaṃ .
Katamoti ce ?
Yadidaṃ mosavajjaṃ pagāhati , svāssa musāvādajjhogāho mahāgedhoti veditabbo .
827. Mandova parikissatīti pāṇavadhādīni karonto tatonidānañca dukkhamanubhonto bhogapariyesanarakkhanāni ca karonto momūho viya parikilissati .
828-9.
‘‘ Etamādīnavaṃ ñatvā , muni pubbāpare idhā ’’ ti etaṃ ‘‘ yaso kitti ca yā pubbe , hāyatevāpi tassa sā ’’ ti ito pabhuti vutte pubbāpare idha imasmiṃ sāsane pubbato apare samaṇabhāvato vibbhantakabhāve
M2.252 ādīnavaṃ muni ñatvā .Etadariyānamuttaman ti yadidaṃ vivekacariyā
V2.229 , etaṃ buddhādīnaṃ ariyānaṃ uttamaṃ , tasmā vivekaññeva sikkhethāti adhippāyo .Na tena seṭṭho maññethāti tena ca vivekena na attānaṃ ‘‘ seṭṭho ahan ’’ ti maññeyya , tena thaddho na bhaveyyāti vuttaṃ hoti .
830. Rittassāti vivittassa kāyaduccaritādīhi virahitassa .
Oghatiṇṇassa pihayanti , kāmesu gadhitā pajāti vatthukāmesu laggā sattā tassa caturoghatiṇṇassa pihayanti iṇāyikā viya āṇaṇyassāti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi .
Desanāpariyosāne tisso sotāpattiphalaṃ patvā pacchā pabbajitvā arahattaṃ sacchākāsīti .
Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
Suttanipāta-aṭṭhakathāya tissametteyyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .