10. Kokālikasuttavaṇṇanā
Evaṃ
V2.176M2.194P2.473 me sutan ti kokālikasuttaṃ .Kā uppatti ?
Imassa suttassa uppatti atthavaṇṇanāyameva āvi bhavissati .
Atthavaṇṇanāya cassa evaṃ me sutan tiādi vuttanayameva .
Atha kho kokālikoti ettha pana ko ayaṃ kokāliko , kasmā ca upasaṅkamīti ?
Vuccate – ayaṃ kira kokālikaraṭṭhe kokālikanagare kokālikaseṭṭhissa putto pabbajitvā pitarā kārāpite vihāreyeva paṭivasati ‘‘ cūḷakokāliko ’’ ti nāmena , na devadattassa sisso .
So hi brāhmaṇaputto ‘‘ mahākokāliko ’’ ti paññāyi .
Bhagavati kira sāvatthiyaṃ viharante dve aggasāvakā pañcamattehi bhikkhusatehi saddhiṃ janapadacārikaṃ caramānā upakaṭṭhāya vassūpanāyikāya vivekavāsaṃ vasitukāmā te bhikkhū uyyojetvā attano pattacīvaramādāya tasmiṃ janapade taṃ nagaraṃ patvā taṃ vihāraṃ agamaṃsu .
Tattha te kokālikena saddhiṃ sammoditvā taṃ āhaṃsu –
‘‘ āvuso , mayaṃ idha temāsaṃ vasissāma , mā kassaci āroceyyāsī ’’ ti .
So ‘‘ sādhū ’’ ti paṭissuṇitvā temāse atīte itaradivasaṃ pageva nagaraṃ pavisitvā ārocesi –
‘‘ tumhe aggasāvake idhāgantvā vasamāne na jānittha , na te koci paccayenāpi nimantetī ’’ ti .
Nagaravāsino ‘‘ kasmā no , bhante , nārocayitthā ’’ ti .
Kiṃ ārocitena , kiṃ nāddasatha dve bhikkhū vasante , nanu ete aggasāvakāti .
Te khippaṃ sannipatitvā sappiguḷavatthādīni ānetvā kokālikassa purato nikkhipiṃsu .
So cintesi –
‘‘ paramappicchā aggasāvakā ‘ payuttavācāya uppanno lābho ’ ti ñatvā na sādiyissanti , asādiyantā addhā ‘ āvāsikassa dethā ’ ti bhaṇissanti , handāhaṃ imaṃ lābhaṃ gāhāpetvā gacchāmī ’’ ti
P2.474 .So tathā akāsi , therā disvāva payuttavācāya uppannabhāvaṃ ñatvā ‘‘ ime paccayā neva amhākaṃ na kokālikassa vaṭṭantī ’’ ti cintetvā ‘‘ āvāsikassa dethā ’’ ti avatvā paṭikkhipitvā pakkamiṃsu .
Tena kokāliko ‘‘ kathañhi nāma attanā aggaṇhantā mayhampi na dāpesun ’’ ti domanassaṃ uppādesi .
Te
M2.195 bhagavato santikaṃ agamaṃsu .Bhagavā ca pavāretvā sace attanā janapadacārikaṃ na gacchati , aggasāvake peseti –
‘‘ caratha , bhikkhave , cārikaṃ bahujanahitāyā ’’ tiādīni ( mahāva .32) vatvā
V2.177 .Idamāciṇṇaṃ tathāgatānaṃ .
Tena kho pana samayena attanā agantukāmo hoti .
Atha kho ime punadeva uyyojesi –
‘‘ gacchatha , bhikkhave , caratha cārikan ’’ ti .
Te pañcamattehi bhikkhusatehi saddhiṃ cārikaṃ caramānā anupubbena tasmiṃ raṭṭhe tameva nagaraṃ agamaṃsu .
Nāgarā there sañjānitvā saha parikkhārehi dānaṃ sajjetvā nagaramajjhe maṇḍapaṃ katvā dānaṃ adaṃsu , therānañca parikkhāre upanāmesuṃ .
Therā gahetvā bhikkhusaṅghassa adaṃsu .
Taṃ disvā kokāliko cintesi –
‘‘ ime pubbe appicchā ahesuṃ , idāni lobhābhibhūtā pāpicchā jātā , pubbepi appicchasantuṭṭhapavivittasadisā maññe , ime pāpicchā asantaguṇaparidīpakā pāpabhikkhū ’’ ti .
So there upasaṅkamitvā ‘‘ āvuso , tumhe pubbe appicchā santuṭṭhā pavivittā viya ahuvattha , idāni panattha pāpabhikkhū jātā ’’ ti vatvā pattacīvaramādāya tāvadeva taramānarūpo nikkhamitvā gantvā ‘‘ bhagavato etamatthaṃ ārocessāmī ’’ ti sāvatthābhimukho gantvā anupubbena bhagavantaṃ upasaṅkami .
Ayamettha kokāliko , iminā kāraṇena upasaṅkami .
Tena vuttaṃ ‘‘ atha kho kokāliko bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkamī ’’ tiādi .
Bhagavā taṃ turitaturitaṃ āgacchantaṃ disvāva āvajjetvā aññāsi –
‘‘ aggasāvake akkositukāmo āgato ’’ ti .
‘‘ Sakkā nu kho paṭisedhetun ’’ ti ca āvajjento ‘‘ na sakkā , theresu aparajjhitvā
P2.475 āgato , ekaṃsena padumaniraye uppajjissatī ’’ ti addasa .Evaṃ disvāpi pana ‘‘ sāriputtamoggallānepi nāma garahantaṃ sutvā na nisedhetī ’’ ti parūpavādamocanatthaṃ ariyūpavādassa mahāsāvajjabhāvadassanatthañca ‘‘ mā hevan ’’ tiādinā nayena tikkhattuṃ paṭisedhesi .
Tattha mā hevan ti mā evamāha , mā evaṃ abhaṇīti attho .
Pesalāti piyasīlā .
Saddhāyikoti saddhāgamakaro , pasādāvahoti vuttaṃ hoti .
Paccayikoti paccayakaro ,‘‘ evametan ’’ ti sanniṭṭhāvahoti vuttaṃ hoti .
Acirapakkantassāti pakkantassa sato na cireneva sabbo kāyo phuṭo ahosīti kesaggamattampi okāsaṃ avajjetvā sakalasarīraṃ aṭṭhīni
M2.196 bhinditvā uggatāhi pīḷakāhi ajjhotthaṭaṃ ahosi .Tattha yasmā buddhānubhāvena tathārūpaṃ kammaṃ buddhānaṃ sammukhībhāve vipākaṃ na deti , dassanūpacāre pana vijahitamatte deti , tasmā tassa acirapakkantassa pīḷakā uṭṭhahiṃsu .
Teneva vuttaṃ ‘‘ acirapakkantassa ca kokālikassā ’’ ti .
Atha kasmā tattheva na aṭṭhāsīti ce ?
Kammānubhāvena .
Okāsakatañhi kammaṃ avassaṃ vipaccati , taṃ tassa tattha ṭhātuṃ na deti .
So kammānubhāvena codiyamāno uṭṭhāyāsanā pakkāmi .
Kaḷāyamattiyoti caṇakamattiyo
V2.178 .Beluvasalāṭukamattiyoti taruṇabeluvamattiyo .
Pabhijjiṃsūti bhijjiṃsu .
Tāsu bhinnāsu sakalasarīraṃ panasapakkaṃ viya ahosi .
So pakkena gattena anayabyasanaṃ patvā dukkhābhibhūto jetavanadvārakoṭṭhake sayi .
Atha dhammassavanatthaṃ āgatāgatā manussā taṃ disvā ‘‘ dhi kokālika , dhi kokālika , ayuttamakāsi , attanoyeva mukhaṃ nissāya anayabyasanaṃ pattosī ’’ ti āhaṃsu .
Tesaṃ sutvā ārakkhadevatā
P2.476 dhikkāraṃ akaṃsu , ārakkhadevatānaṃ ākāsaṭṭhadevatāti iminā upāyena yāva akaniṭṭhabhavanā ekadhikkāro udapādi .Tadā ca turū nāma bhikkhu kokālikassa upajjhāyo anāgāmiphalaṃ patvā suddhāvāsesu nibbatto hoti .
Sopi samāpattiyā vuṭṭhito taṃ dhikkāraṃ sutvā āgamma kokālikaṃ ovadi sāriputtamoggallānesu cittappasādajananatthaṃ .
So tassāpi vacanaṃ aggahetvā aññadatthu tameva aparādhetvā kālaṃ katvā padumaniraye uppajji .
Tenāha –
‘‘ atha kho kokāliko bhikkhu tenevābādhena … pe … āghātetvā ’’ ti .
Atha kho brahmā sahampatīti ko ayaṃ brahmā , kasmā ca bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etadavocāti ?
Ayaṃ kassapassa bhagavato sāsane sahako nāma bhikkhu anāgāmī hutvā suddhāvāsesu uppanno , tattha naṃ ‘‘ sahampati brahmā ’’ ti sañjānanti .
So pana ‘‘ ahaṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā padumanirayaṃ kittessāmi , tato bhagavā bhikkhūnaṃ ārocessati .
Kathānusandhikusalā bhikkhū tatthāyuppamāṇaṃ pucchissanti , bhagavā ācikkhanto ariyūpavāde ādīnavaṃ pakāsessatī ’’ ti iminā kāraṇena bhagavantaṃ upasaṅkamitvā
M2.197 etadavoca .Bhagavā tatheva akāsi , aññataropi bhikkhu pucchi .
Tena ca puṭṭho ‘‘ seyyathāpi bhikkhū ’’ tiādimāha .
Tattha vīsatikhārikoti māgadhakena patthena cattāro patthā kosalaraṭṭhe eko pattho hoti , tena patthena cattāro patthā āḷhakaṃ , cattāri āḷhakāni doṇaṃ , catudoṇā mānikā , catumānikā khārī , tāya khāriyā vīsatikhāriko .
Tilavāhoti tilasakaṭaṃ .
Abbudo nirayoti abbudo nāma koci paccekanirayo natthi , avīcimhiyeva abbudagaṇanāya paccanokāso pana ‘‘ abbudo nirayo ’’ ti vutto .
Esa nayo nirabbudā dīsu .
Tattha vassagaṇanāpi evaṃ veditabbā
P2.477 – yatheva hi sataṃ satasahassāni koṭi hoti , evaṃ sataṃ satasahassakoṭiyo pakoṭi nāma hoti , sataṃ satasahassapakoṭiyo koṭippakoṭi nāma , sataṃ satasahassakoṭippakoṭiyo nahutaṃ , sataṃ satasahassanahutāni ninnahutaṃ , sataṃ satasahassaninnahutāniV2.179 ekaṃ abbudaṃ , tato vīsatiguṇaṃ nirabbudaṃ .Esa nayo sabbattha .
Keci pana ‘‘ tattha tattha paridevanānattenapi kammakaraṇanānattenapi imāni nāmāni laddhānī ’’ ti vadanti , apare ‘‘ sītanarakā eva ete ’’ ti .
Athāparan ti tadatthavisesatthadīpakaṃ gāthābandhaṃ sandhāya vuttaṃ .
Pāṭhavasena vuttavīsatigāthāsu hi ettha ‘‘ sataṃ sahassānan ’’ ti ayamekā eva gāthā vuttatthadīpikā , sesā visesatthadīpikā eva , avasāne gāthādvayameva pana mahāaṭṭhakathāyaṃ vinicchitapāṭhe natthi .
Tenāvocumha ‘‘ vīsatigāthāsū ’’ ti .
663. Tattha kuṭhārīti attacchedakaṭṭhena kuṭhārisadisā pharusavācā .
Chindatīti kusalamūlasaṅkhātaṃ attano mūlaṃyeva nikantati .
664. Nindiyan ti ninditabbaṃ .
Taṃ vā nindati yo pasaṃsiyoti yo uttamaṭṭhena pasaṃsāraho puggalo , taṃ vā so pāpicchatādīni āropetvā garahati .
Vicinātīti upacināti .
Kalin ti aparādhaṃ .
665. Ayaṃ kalīti ayaṃ aparādho .
Akkhesūti jūtakīḷanaakkhesu .
Sabbassāpi sahāpi attanāti sabbena attano dhanenapi attanāpi saddhiṃ .
Sugatesū pi
M2.198 suṭṭhu gatattā , sundarañca ṭhānaṃ gatattā sugatanāmakesu buddhapaccekabuddhasāvakesu .Manaṃ padosayeti yo manaṃ padūseyya .
Tassāyaṃ manopadoso eva mahattaro kalīti vuttaṃ hoti .
666. Kasmā ?
Yasmā sataṃ sahassānaṃ … pe … pāpakaṃ , yasmā vassagaṇanāya ettako so kālo , yaṃ kālaṃ ariyagarahī
P2.478 vācaṃ manañca paṇidhāya pāpakaṃ nirayaṃ upeti , tattha paccatīti vuttaṃ hoti .Idañhi saṅkhepena padumaniraye āyuppamāṇaṃ .
667. Idāni aparenapi nayena ‘‘ ayameva mahattaro kali , yo sugatesu manaṃ padūsaye ’’ ti imamatthaṃ vibhāvento ‘‘ abhūtavādī ’’ ti ādimāha .
Tattha abhūtavādīti ariyūpavādavasena alikavādī .
Nirayan ti padumādiṃ .
Pecca samā bhavantīti ito paṭigantvā nirayūpapattiyā samā bhavanti .
Paratthāti paraloke .
668. Kiñca
V2.180 bhiyyo – yo appaduṭṭhassāti .Tattha manopadosābhāvena appaduṭṭho , avijjāmalābhāvena suddho , pāpicchābhāvena anaṅgaṇoti veditabbo .
Appaduṭṭhattā vā suddhassa , suddhattā anaṅgaṇassāti evampettha yojetabbaṃ .
669. Evaṃ sugatesu manopadosassa mahattarakalibhāvaṃ sādhetvā idāni vāritavatthugāthā nāma cuddasa gāthā āha .
Imā kira kokālikaṃ mīyamānameva ovadantenāyasmatā mahāmoggallānena vuttā ,‘‘ mahābrahmunā ’’ ti eke .
Tāsaṃ iminā suttena saddhiṃ ekasaṅgahatthaṃ ayamuddeso ‘‘ yo lobhaguṇe anuyutto ’’ tiādi .
Tattha paṭhamagāthāya tāva ‘‘ guṇo ’’ ti niddiṭṭhattā anekakkhattuṃ pavattattā vā lobhoyeva lobhaguṇo , taṇhāyetaṃ adhivacanaṃ .
Avadaññūti avacanaññū buddhānampi ovādaṃ aggahaṇena .
Maccharīti pañcavidhamacchariyena .
Pesuṇiyaṃ anuyuttoti aggasāvakānaṃ bhedakāmatāya .
Sesaṃ pākaṭameva .
Idaṃ vuttaṃ hoti – yo , āvuso kokālika , tumhādiso anuyuttalobhataṇhāya lobhaguṇe anuyutto assaddho kadariyo avadaññū maccharī pesuṇiyaṃ anuyutto , so vacasā paribhāsati aññaṃ abhāsaneyyampi puggalaṃ .
Tena taṃ vadāmi
P2.479 ‘‘ mukhaduggā ’’ ti gāthāttayaṃ . 670. Tassāyaṃ
M2.199 anuttānapadattho – mukhadugga mukhavisama , vibhūta vigatabhūta , alikavādi , anariya asappurisa , bhūnahu bhūtihanaka , vuḍḍhināsaka , purisanta antimapurisa , kali alakkhipurisa , avajāta buddhassa avajātaputta . 671. Rajamākirasīti kilesarajaṃ attani pakkhipasi .
Papatan ti sobbhaṃ .
‘‘ Papātan ’’ tipi pāṭho , so evattho .
‘‘ Papadan ’’ tipi pāṭho , mahānirayanti attho .
672. Eti hatan ti ettha ha -iti nipāto , tan ti taṃ kusalākusalakammaṃ .
Atha vā hatan ti gataṃ paṭipannaṃ , upacitanti attho .
Suvāmīti sāmi tassa kammassa katattā .
So hi taṃ kammaṃ labhateva , nāssa taṃ nassatīti vuttaṃ hoti .
Yasmā ca labhati , tasmā dukkhaṃ mando … pe … kibbisakārī .
673. Idāni yaṃ dukkhaṃ mando passati , taṃ pakāsento ‘‘ ayosaṅkusamāhataṭṭhānan ’’ tiādimāha .
Tattha purimaupaḍḍhagāthāya tāva attho – yaṃ taṃ ayosaṅkusamāhataṭṭhānaṃ sandhāya bhagavatā ‘‘ tamenaṃ , bhikkhave , nirayapālā pañcavidhabandhanaṃ nāma kāraṇaṃ
V2.181 karontī ’’ ti ( ma . ni .3.250; a . ni .3.36) vuttaṃ , taṃ upeti , evaṃ upento ca tattheva ādittāya lohapathaviyā nipajjāpetvā nirayapālehi pañcasu ṭhānesu ākoṭiyamānaṃ tattaṃ khilasaṅkhātaṃ tiṇhadhāramayasūlamupeti , yaṃ sandhāya bhagavatā vuttaṃ ‘‘ tattaṃ ayokhilaṃ hatthe gamentī ’’ tiādi .Tato parā upaḍḍhagāthā anekāni vassasahassāni tattha paccitvā pakkāvasesānubhavanatthaṃ anupubbena khārodakanadītīraṃ gatassa yaṃ taṃ ‘‘ tattaṃ ayoguḷaṃ mukhe pakkhipanti , tattaṃ tambalohaṃ mukhe āsiñcantī ’’ ti vuttaṃ , taṃ sandhāya vuttaṃ .
Tattha ayoti lohaṃ .
Guḷasannibhan ti beluvasaṇṭhānaṃ .
Ayogahaṇena cettha tambalohaṃ , itarena ayoguḷaṃ
P2.480 veditabbaṃ .Patirūpan ti katakammānurūpaṃ .
674. Tato parāsu gāthāsu na hi vaggūti ‘‘ gaṇhatha , paharathā ’’ tiādīni vadantā nirayapālā madhuravācaṃ na vadanti .
Nābhijavantīti na
M2.200 sumukhabhāvena abhimukhā javanti , na sumukhā upasaṅkamanti , anayabyasanamāvahantā eva upasaṅkamantīti vuttaṃ hoti .Na tāṇamupentīti tāṇaṃ leṇaṃ paṭisaraṇaṃ hutvā na upagacchanti , gaṇhantā hanantā eva upentīti vuttaṃ hoti .
Aṅgāre santhate sayantīti aṅgārapabbataṃ āropitā samānā anekāni vassasahassāni santhate aṅgāre senti .
Ginisampajjalitan ti samantato jalitaṃ sabbadisāsu ca sampajjalitaṃ aggiṃ .
Pavisantīti mahāniraye pakkhittā samānā ogāhanti .
Mahānirayo nāma yo so ‘‘ catukkaṇṇo ’’ ti ( a . ni .3.36) vutto , naṃ yojanasate ṭhatvā passataṃ akkhīni bhijjanti .
675. Jālena ca onahiyānāti ayojālena paliveṭhetvā migaluddakā migaṃ viya hananti .
Idaṃ devadūte avuttakammakāraṇaṃ .
Andhaṃva timisamāyantīti andhakaraṇena andhameva bahalandhakārattā ‘‘ timisan ’’ ti saññitaṃ dhūmaroruvaṃ nāma narakaṃ gacchanti .
Tatra kira nesaṃ kharadhūmaṃ ghāyitvā akkhīni bhijjanti , tena ‘‘ andhaṃvā ’’ ti vuttaṃ .
Taṃ vitatañhi yathā mahikāyoti tañca andhatimisaṃ mahikāyo viya vitataṃ hotīti attho .
‘‘ Vitthatan ’’ tipi pāṭho .
Idampi devadūte avuttakammakāraṇameva .
676. Atha lohamayan ti ayaṃ pana lohakumbhī pathavipariyantikā catunahutādhikāni dveyojanasatasahassāni gambhīrā samatittikā tatralohapūrā hoti .
Paccanti hi tāsu cirarattan ti tāsu kumbhīsu dīgharattaṃ paccanti .
Agginisamāsūti aggisamāsu
P2.481 .Samuppilavāteti samuppilavantā
V2.182 , sakimpi uddhaṃ sakimpi adho gacchamānā pheṇuddehakaṃ paccantīti vuttaṃ hoti .Devadūte vuttanayeneva taṃ veditabbaṃ .
677. Pubbalohitamisseti pubbalohitamissāya lohakumbhiyā .
Tattha kin ti tattha .
Yaṃ yaṃ disakan ti disaṃ vidisaṃ .
Adhisetīti gacchati .
‘‘ Abhisetī ’’ tipi pāṭho , tattha yaṃ yaṃ disaṃ allīyati apassayatīti attho .
Kilissatīti bādhīyati .
‘‘ Kilijjatī ’’ tipi pāṭho , pūti hotīti attho .
Samphusamānoti tena pubbalohitena phuṭṭho samāno .
Idampi devadūte avuttakammakāraṇaṃ .
678. Puḷavāvasatheti
M2.201 puḷavānaṃ āvāse .Ayampi lohakumbhīyeva devadūte ‘‘ gūthanirayo ’’ ti vuttā , tattha patitassa sūcimukhapāṇā chaviādīni chinditvā aṭṭhimiñjaṃ khādanti .
Gantuṃ na hi tīramapatthīti apagantuṃ na hi tīraṃ atthi .
‘‘ Tīravamatthī ’’ tipi pāṭho , soyevattho .
Tīrameva ettha ‘‘ tīravan ’’ ti vuttaṃ .
Sabbasamā hi samantakapallāti yasmā tassā kumbhiyā uparibhāgepi nikujjitattā sabbattha samā samantato kaṭāhā , tasmā apagantuṃ tīraṃ natthīti vuttaṃ hoti .
679. Asipattavanaṃ devadūte vuttanayameva .
Tañhi dūrato ramaṇīyaṃ ambavanaṃ viya dissati , athettha lobhena nerayikā pavisanti , tato nesaṃ vāteritāni pattāni patitvā aṅgapaccaṅgāni chindanti .
Tenāha –
‘‘ taṃ pavisanti samucchidagattā ’’ ti .
Taṃ pavisanti tato suṭṭhu chinnagattā hontīti .
Jivhaṃ baḷisena gahetvā ārajayārajayā vihanantīti tattha asipattavane vegena dhāvitvā patitānaṃ musāvādīnaṃ nerayikānaṃ nirayapālā jivhaṃ baḷisena nikkaḍḍhitvā yathā manussā allacammaṃ bhūmiyaṃ pattharitvā khilehi ākoṭenti , evaṃ ākoṭetvā pharasūhi phāletvā phāletvā ekamekaṃ
P2.482 koṭiṃ chindetvā vihananti , chinnachinnā koṭi punappunaṃ samuṭṭhāti .‘‘ Āracayāracayā ’’ tipi pāṭho , āviñchitvā āviñchitvāti attho .
Etampi devadūte avuttakammakāraṇaṃ .
680. Vetaraṇin ti devadūte ‘‘ mahatī khārodakā nadī ’’ ti ( ma . ni .3.269) vuttanadiṃ .
Sā kira gaṅgā viya udakabharitā dissati .
Athettha nhāyissāma pivissāmāti nerayikā patanti .
Tiṇhadhārakhuradhāran ti tiṇhadhāraṃ khuradhāraṃ , tikkhadhārakhuradhāravatinti vuttaṃ hoti .
Tassā kira nadiyā uddhamadho ubhayatīresu ca tiṇhadhārā khurā paṭipāṭiyā ṭhapitā viya
V2.183 tiṭṭhanti , tena sā ‘‘ tiṇhadhārā khuradhārā ’’ ti vuccati .Taṃ tiṇhadhārakhuradhāraṃ udakāsāya upenti allīyantīti attho .
Evaṃ upentā ca pāpakammena coditā tattha mandā papatanti bālāti attho .
681. Sāmā sabalāti etaṃ parato ‘‘ soṇā ’’ ti iminā yojetabbaṃ .
Sāmavaṇṇā kammāsavaṇṇā ca soṇā khādantīti vuttaṃ hoti
M2.202 .Kākolagaṇāti kaṇhakākagaṇā .
Paṭigiddhāti suṭṭhu sañjātagedhā hutvā ,‘‘ mahāgijjhā ’’ ti eke .
Kulalāti kulalapakkhino ,‘‘ senānametaṃ nāman ’’ ti eke .
Vāyasāti akaṇhakākā .
Idampi devadūte avuttakammakāraṇaṃ .
Tattha vuttānipi pana kānici idha na vuttāni , tāni etesaṃ purimapacchimabhāgattā vuttāneva hontīti veditabbāni .
682. Idāni sabbamevetaṃ narakavuttiṃ dassetvā ovadanto ‘‘ kicchā vatāyan ’’ ti gāthamāha .
Tassattho – kicchā vata ayaṃ idha narake nānappakārakammakaraṇabhedā vutti , yaṃ jano phusati kibbisakārī .
Tasmā idha jīvitasese jīvitasantatiyā vijjamānāya idha loke ṭhitoyeva samāno saraṇagamanādikusaladhammānuṭṭhānena kiccakaro naro siyā bhaveyya .
Kiccakaro bhavantopi ca sātaccakāritāvaseneva bhaveyya , na pamajje muhuttampi na pamādamāpajjeyyāti ayamettha
P2.483 samuccayavaṇṇanā .Yasmā pana vuttāvasesāni padāni pubbe vuttanayattā uttānatthattā ca suviññeyyāneva , tasmā anupadavaṇṇanā na katāti .
Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
Suttanipāta-aṭṭhakathāya kokālikasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .