7. Paṭhamanaḷakapānasuttaṃ
67. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena naḷakapānaṃ nāma kosalānaṃ nigamo tadavasari .
Tatra sudaṃ bhagavā naḷakapāne viharati palāsavane .
Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe bhikkhusaṅghaparivuto nisinno hoti .
Atha kho bhagavā bahudeva rattiṃ bhikkhūnaṃ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā tuṇhībhūtaṃ tuṇhībhūtaṃ bhikkhusaṅghaṃ anuviloketvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi –
‘‘ Vigatathinamiddho [ vigatathīnamiddho ( sī . syā . kaṃ . pī .)] kho , sāriputta , bhikkhusaṅgho .
Paṭibhātu taṃ , sāriputta
P5.123 , bhikkhūnaṃ dhammī kathā .Piṭṭhi me āgilāyati ;
tamahaṃ āyamissāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho āyasmā sāriputto bhagavato paccassosi .
Atha kho bhagavā catugguṇaṃ saṅghāṭiṃ paññāpetvā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṃ kappesi pāde pādaṃ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṃ manasi karitvā .
Tatra kho āyasmā sāriputto
V3.102 bhikkhū āmantesi –‘‘ āvuso bhikkhave ’’ ti .
‘‘ Āvuso ’’ ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṃ .
Āyasmā sāriputto etadavoca –
‘‘ Yassa
M3.354 kassaci , āvuso , saddhā natthi kusalesu dhammesu , hirī [ hiri ( sī . syā . kaṃ . pī .)] natthi … ottappaṃ natthiT5.132 … vīriyaṃ [ viriyaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)] natthi … paññā natthi kusalesu dhammesu , tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati , hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi .Seyyathāpi , āvuso , kāḷapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati , hāyateva vaṇṇena hāyati maṇḍalena hāyati ābhāya hāyati ārohapariṇāhena ;
evamevaṃ kho , āvuso , yassa kassaci saddhā natthi kusalesu dhammesu , hirī natthi … ottappaṃ natthi … vīriyaṃ natthi … paññā natthi kusalesu dhammesu , tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati , hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi .
‘‘ Assaddho purisapuggalo ’ ti , āvuso , parihānametaṃ ;
‘ ahiriko purisapuggalo ’ ti , āvuso , parihānametaṃ ;
‘ anottappī purisapuggalo ’ ti , āvuso , parihānametaṃ ;
‘ kusīto purisapuggalo ’ ti , āvuso , parihānametaṃ ;
‘ duppañño purisapuggalo ’ ti , āvuso , parihānametaṃ ;
‘ kodhano purisapuggalo ’ ti , āvuso , parihānametaṃ ;
‘ upanāhī purisapuggalo ’ ti , āvuso , parihānametaṃ ;
‘ pāpiccho purisapuggalo ’ ti , āvuso , parihānametaṃ ;
‘ pāpamitto purisapuggalo ’ ti , āvuso , parihānametaṃ ;
‘ micchādiṭṭhiko purisapuggalo ’ ti , āvuso , parihānametaṃ .
‘‘ Yassa kassaci , āvuso , saddhā atthi kusalesu dhammesu , hirī atthi … ottappaṃ atthi … paññā
P5.124 atthi kusalesu dhammesu , tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati , vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihāni .Seyyathāpi , āvuso , juṇhapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati , vaḍḍhateva vaṇṇena
T5.133 vaḍḍhati maṇḍalena vaḍḍhati ābhāya vaḍḍhati ārohapariṇāhena ;evamevaṃ kho , āvuso , yassa kassaci saddhā atthi kusalesu dhammesu , hirī atthi … ottappaṃ atthi … vīriyaṃ atthi … paññā atthi kusalesu dhammesu , tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati , vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihāni .
‘‘‘ Saddho
V3.103M3.355 purisapuggalo ’ ti , āvuso , aparihānametaṃ ;‘ hirīmā purisapuggalo ’ ti , āvuso , aparihānametaṃ ;
‘ ottappī purisapuggalo ’ ti , āvuso , aparihānametaṃ ;
‘ āraddhavīriyo purisapuggalo ’ ti , āvuso , aparihānametaṃ ;
‘ paññavā purisapuggalo ’ ti , āvuso , aparihānametaṃ ;
‘ akkodhano purisapuggalo ’ ti , āvuso , aparihānametaṃ ;
‘ anupanāhī purisapuggalo ’ ti , āvuso , aparihānametaṃ ;
‘ appiccho purisapuggalo ’ ti , āvuso , aparihānametaṃ ;
‘ kalyāṇamitto purisapuggalo ’ ti , āvuso , aparihānametaṃ ;
‘ sammādiṭṭhiko purisapuggalo ’ ti , āvuso , aparihānametan ’’ ti .
Atha kho bhagavā paccuṭṭhāya āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi –
‘‘ sādhu sādhu , sāriputta !
Yassa kassaci , sāriputta , saddhā natthi kusalesu dhammesu , hirī natthi … ottappaṃ natthi … vīriyaṃ natthi … paññā natthi kusalesu dhammesu , tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati , hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi .
Seyyathāpi , sāriputta , kāḷapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati , hāyateva vaṇṇena hāyati maṇḍalena hāyati ābhāya hāyati ārohapariṇāhena ;
evamevaṃ kho , sāriputta , yassa kassaci saddhā natthi kusalesu
T5.134 dhammesu … pe … paññā natthi kusalesu dhammesu , tassa yā ratti vā divaso vāP5.125 … pe … no vuddhi .‘‘‘ Assaddho purisapuggalo ’ ti , sāriputta , parihānametaṃ ;
ahiriko … anottappī … kusīto … duppañño … kodhano … upanāhī … pāpiccho … pāpamitto …‘ micchādiṭṭhiko purisapuggalo ’ ti , sāriputta , parihānametaṃ .
‘‘ Yassa kassaci , sāriputta , saddhā atthi kusalesu dhammesu , hirī atthi … ottappaṃ atthi … vīriyaṃ atthi … paññā atthi kusalesu dhammesu , tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati , vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihāni .
Seyyathāpi , sāriputta , juṇhapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati , vaḍḍhateva vaṇṇena vaḍḍhati maṇḍalena vaḍḍhati ābhāya vaḍḍhati ārohapariṇāhena ;
evamevaṃ kho , sāriputta , yassa kassaci saddhā atthi kusalesu dhammesu , hirī atthi … ottappaṃ atthi … vīriyaṃ atthi … paññā atthi kusalesu
V3.104 dhammesu , tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati , vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihāni .‘‘‘ Saddho
M3.356 purisapuggalo ’ ti , sāriputta , aparihānametaṃ ;hirīmā … ottappī … āraddhavīriyo … paññavā … akkodhano … anupanāhī … appiccho … kalyāṇamitto …‘ sammādiṭṭhiko purisapuggalo ’ ti , sāriputta , aparihānametan ’’ ti .
Sattamaṃ .