3. Kāyasuttaṃ
23.‘‘ Atthi
P5.39 , bhikkhave , dhammā kāyena pahātabbā , no vācāya .Atthi , bhikkhave , dhammā vācāya pahātabbā , no kāyena .
Atthi , bhikkhave , dhammā neva kāyena pahātabbā no vācāya , paññāya disvā [ disvā disvā ( sī . syā .)] pahātabbā .
‘‘ Katame ca , bhikkhave , dhammā kāyena pahātabbā , no vācāya ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu akusalaṃ āpanno hoti kiñci desaṃ [ kañci deva desaṃ ( sī . syā .)] kāyena .
Tamenaṃ anuvicca viññū sabrahmacārī evamāhaṃsu –
‘ āyasmā kho akusalaṃ āpanno kiñci desaṃ kāyena .
Sādhu vatāyasmā kāyaduccaritaṃ pahāya kāyasucaritaṃ bhāvetū ’ ti .
So anuvicca viññūhi sabrahmacārīhi vuccamāno kāyaduccaritaṃ pahāya kāyasucaritaṃ bhāveti .
Ime vuccanti , bhikkhave , dhammā kāyena pahātabbā , no vācāya .
‘‘ Katame
M3.288 ca , bhikkhave , dhammā vācāya pahātabbā , no kāyena ?Idha , bhikkhave , bhikkhu akusalaṃ āpanno hoti kiñci desaṃ vācāya .
Tamenaṃ anuvicca viññū sabrahmacārī evamāhaṃsu –
‘ āyasmā kho akusalaṃ āpanno kiñci desaṃ vācāya .
Sādhu vatāyasmā vacīduccaritaṃ pahāya vacīsucaritaṃ bhāvetū ’ ti .
So anuvicca viññūhi sabrahmacārīhi vuccamāno vacīduccaritaṃ pahāya vacīsucaritaṃ bhāveti .
Ime vuccanti , bhikkhave , dhammā vācāya pahātabbā , no kāyena .
‘‘ Katame ca , bhikkhave , dhammā neva kāyena pahātabbā no vācāya , paññāya disvā pahātabbā ?
Lobho , bhikkhave , neva kāyena pahātabbo no vācāya , paññāya disvā pahātabbo .
Doso
T5.42 , bhikkhave … pe … moho … kodho … upanāho … makkho … paḷāsoP5.40 … macchariyaṃ , bhikkhave , neva kāyena pahātabbaṃ no vācāya , paññāya disvā pahātabbaṃ .‘‘ Pāpikā
V3.35 , bhikkhave , issā neva kāyena pahātabbā no vācāya , paññāya disvā pahātabbā .Katamā ca , bhikkhave , pāpikā issā ?
Idha , bhikkhave , ijjhati gahapatissa vā gahapatiputtassa vā dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vā .
Tatrāññatarassa dāsassa vā upavāsassa vā evaṃ hoti –
‘ aho vatimassa gahapatissa vā gahapatiputtassa vā na ijjheyya dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vā ’ ti .
Samaṇo vā pana brāhmaṇo vā lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ .
Tatrāññatarassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā evaṃ hoti –
‘ aho vata ayamāyasmā na lābhī assa cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānan ’ ti .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , pāpikā issā .
‘‘ Pāpikā , bhikkhave , icchā neva kāyena pahātabbā no vācāya , paññāya disvā pahātabbā .
Katamā ca , bhikkhave , pāpikā icchā ?[ vibha .851] Idha , bhikkhave , ekacco assaddho samāno ‘ saddhoti maṃ jāneyyun ’ ti icchati ;
dussīlo samāno ‘ sīlavāti maṃ jāneyyun ’ ti icchati ;
appassuto samāno ‘ bahussutoti maṃ jāneyyun ’ ti icchati ;
saṅgaṇikārāmo samāno ‘ pavivittoti
T5.43 maṃ jāneyyun ’ ti icchati ;kusīto samāno ‘ āraddhavīriyoti maṃ jāneyyun ’ ti icchati ;
muṭṭhassati samāno ‘ upaṭṭhitassatīti maṃ jāneyyun ’ ti icchati ;
asamāhito samāno ‘ samāhitoti maṃ
M3.289 jāneyyun ’ ti icchati ;duppañño samāno ‘ paññavāti maṃ jāneyyun ’ ti icchati ;
akhīṇāsavo samāno ‘ khīṇāsavoti maṃ jāneyyun ’ ti icchati .
Ayaṃ
P5.41 vuccati , bhikkhave , pāpikā icchā .Ime vuccanti , bhikkhave , dhammā neva kāyena pahātabbā no vācāya , paññāya disvā pahātabbā .
‘‘ Tañce , bhikkhave , bhikkhuṃ lobho abhibhuyya iriyati , doso … moho … kodho … upanāho … makkho … paḷāso … macchariyaṃ … pāpikā issā … pāpikā icchā abhibhuyya iriyati .
So evamassa veditabbo –
‘ nāyamāyasmā tathā pajānāti yathā pajānato lobho na hoti , tathāhimaṃ āyasmantaṃ lobho abhibhuyya iriyati ;
nāyamāyasmā tathā pajānāti yathā pajānato doso na hoti … moho … kodho … upanāho … makkho … paḷāso … macchariyaṃ … pāpikā issā … pāpikā icchā na hoti , tathāhimaṃ āyasmantaṃ pāpikā icchā abhibhuyya iriyatī ’ ti .
‘‘ Tañce
V3.36 , bhikkhave , bhikkhuṃ lobho nābhibhuyya iriyati , doso … moho … kodho … upanāho … makkho … paḷāso … macchariyaṃ … pāpikā issā … pāpikā icchā nābhibhuyya iriyati , so evamassa veditabbo –‘ tathā ayamāyasmā pajānāti yathā pajānato lobho na hoti , tathāhimaṃ āyasmantaṃ lobho nābhibhuyya iriyati ;
tathā ayamāyasmā pajānāti yathā pajānato doso na hoti … moho … kodho
T5.44 … upanāho … makkho … paḷāso … macchariyaṃ … pāpikā issā … pāpikā icchā na hoti , tathāhimaṃ āyasmantaṃ pāpikā icchā nābhibhuyya iriyatī ’’’ ti .Tatiyaṃ .