4. Upālivaggo
1. Upālisuttaṃ
31. Atha
V3.58 kho āyasmā upāli yena bhagavā tenupasaṅkami ;upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā upāli bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ kati nu kho , bhante , atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ , pātimokkhaṃ uddiṭṭhan ’’ ti ?
‘‘ Dasa kho , upāli , atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ , pātimokkhaṃ uddiṭṭhaṃ .
Katame dasa ?
Saṅghasuṭṭhutāya , saṅghaphāsutāya , dummaṅkūnaṃ puggalānaṃ niggahāya , pesalānaṃ bhikkhūnaṃ phāsuvihārāya , diṭṭhadhammikānaṃ āsavānaṃ saṃvarāya , samparāyikānaṃ āsavānaṃ paṭighātāya , appasannānaṃ pasādāya , pasannānaṃ bhiyyobhāvāya , saddhammaṭṭhitiyā , vinayānuggahāya – ime kho , upāli , dasa atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ , pātimokkhaṃ uddiṭṭhan ’’ ti .
Paṭhamaṃ .
2. Pātimokkhaṭṭhapanāsuttaṃ
32.‘‘ Kati
M3.312 nu kho , bhante , pātimokkhaṭṭhapanā ’’ ti ?‘‘ Dasa kho , upāli , pātimokkhaṭṭhapanā .
Katame dasa ?
Pārājiko tassaṃ parisāyaṃ nisinno hoti
T5.75 , pārājikakathā vippakatā hoti , anupasampanno tassaṃ parisāyaṃ nisinnoP5.71 hoti , anupasampannakathā vippakatā hoti , sikkhaṃ paccakkhātako tassaṃ parisāyaṃ nisinno hoti , sikkhaṃ paccakkhātakakathā vippakatā hoti , paṇḍako tassaṃ parisāyaṃ nisinno hoti , paṇḍakakathā vippakatā hoti , bhikkhunidūsako tassaṃ parisāyaṃ nisinno hoti , bhikkhunidūsakakathā vippakatā hoti – ime kho , upāli , dasa pātimokkhaṭṭhapanā ’’ ti .Dutiyaṃ .
3. Ubbāhikāsuttaṃ
33.[ cūḷava .231]‘‘ Katihi
V3.59 nu kho , bhante , dhammehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya sammannitabbo ’’ ti ?‘‘ Dasahi kho , upāli , dhammehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya sammannitabbo .
Katamehi dasahi ?
Idhupāli , bhikkhu sīlavā hoti ;
pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī , samādāya sikkhati sikkhāpadesu ;
bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo , ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ [ satthā sabyañjanā ( sī .) evamuparipi ] kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti , tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā ;
ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso ;
vinaye kho pana ṭhito hoti asaṃhīro ;
paṭibalo hoti ubho atthapaccatthike saññāpetuṃ paññāpetuṃ nijjhāpetuṃ pekkhetuṃ pasādetuṃ ;
adhikaraṇasamuppādavūpasamakusalo
P5.72 hoti – adhikaraṇaṃ jānāti ;adhikaraṇasamudayaṃ jānāti ;
adhikaraṇanirodhaṃ
T5.76 jānāti ;adhikaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ jānāti .
Imehi kho , upāli , dasahi dhammehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya sammannitabbo ’’ ti .
Tatiyaṃ .
4. Upasampadāsuttaṃ
34.‘‘ Katihi
M3.313 nu kho , bhante , dhammehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabban ’’ ti ?‘‘ Dasahi kho , upāli , dhammehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṃ .
Katamehi dasahi ?
Idhupāli , bhikkhu sīlavā hoti , pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī , samādāya sikkhati sikkhāpadesu ;
bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo , ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti , tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā ;
pātimokkhaṃ kho panassa vitthārena svāgataṃ hoti suvibhattaṃ suppavattaṃ suvinicchitaṃ suttaso anubyañjanaso ;
paṭibalo hoti gilānaṃ upaṭṭhātuṃ vā upaṭṭhāpetuṃ vā ;
paṭibalo hoti anabhiratiṃ vūpakāsetuṃ vā
V3.60 vūpakāsāpetuṃ vā ;paṭibalo hoti uppannaṃ kukkuccaṃ dhammato vinodetuṃ ;
paṭibalo hoti uppannaṃ diṭṭhigataṃ dhammato vivecetuṃ ;
paṭibalo hoti adhisīle samādapetuṃ ;
paṭibalo hoti adhicitte samādapetuṃ ;
paṭibalo hoti adhipaññāya samādapetuṃ .
Imehi kho , upāli , dasahi dhammehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabban ’’ ti .
Catutthaṃ .
5. Nissayasuttaṃ
35.‘‘ Katihi
P5.73 nu kho , bhante , dhammehi samannāgatena bhikkhunā nissayoT5.77 dātabbo ’’ ti ?‘‘ Dasahi kho , upāli , dhammehi samannāgatena bhikkhunā nissayo dātabbo .
Katamehi dasahi ?
Idhupāli , bhikkhu sīlavā hoti … pe … samādāya sikkhati sikkhāpadesu ;
bahussuto hoti … pe … diṭṭhiyā suppaṭividdhā ;
pātimokkhaṃ kho panassa vitthārena svāgataṃ hoti suvibhattaṃ suppavattaṃ suvinicchitaṃ suttaso anubyañjanaso ;
paṭibalo hoti gilānaṃ upaṭṭhātuṃ vā upaṭṭhāpetuṃ vā ;
paṭibalo hoti anabhiratiṃ vūpakāsetuṃ vā vūpakāsāpetuṃ vā ;
paṭibalo hoti uppannaṃ kukkuccaṃ dhammato vinodetuṃ ;
paṭibalo hoti uppannaṃ diṭṭhigataṃ dhammato vivecetuṃ ;
paṭibalo hoti adhisīle … pe … adhicitte … adhipaññāya samādapetuṃ .
Imehi kho , upāli , dasahi dhammehi samannāgatena bhikkhunā nissayo dātabbo ’’ ti .
Pañcamaṃ .
6. Sāmaṇerasuttaṃ
36.‘‘ Katihi
M3.314 nu kho , bhante , dhammehi samannāgatena bhikkhunā sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo ’’ ti ?‘‘ Dasahi kho , upāli , dhammehi samannāgatena bhikkhunā sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo .
Katamehi dasahi ?
Idhupāli , bhikkhu sīlavā hoti … pe … samādāya sikkhati sikkhāpadesu ;
bahussuto hoti … pe … diṭṭhiyā suppaṭividdhā ;
pātimokkhaṃ kho panassa vitthārena svāgataṃ hoti suvibhattaṃ suppavattaṃ suvinicchitaṃ suttaso anubyañjanaso ;
paṭibalo hoti gilānaṃ upaṭṭhātuṃ vā upaṭṭhāpetuṃ vā ;
paṭibalo hoti anabhiratiṃ vūpakāsetuṃ vā vūpakāsāpetuṃ vā ;
paṭibalo hoti uppannaṃ kukkuccaṃ dhammato vinodetuṃ ;
paṭibalo hoti uppannaṃ diṭṭhigataṃ dhammato vivecetuṃ ;
paṭibalo hoti adhisīle samādapetuṃ ;
paṭibalo hoti adhicitte
V3.61 samādapetuṃ ;paṭibalo hoti adhipaññāya samādapetuṃ .
Imehi kho , upāli , dasahi dhammehi samannāgatena bhikkhunā sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo ’’ ti .
Chaṭṭhaṃ .
7. Saṅghabhedasuttaṃ
37.‘‘‘ Saṅghabhedo saṅghabhedo ’ ti , bhante , vuccati .
Kittāvatā nu kho , bhante , saṅgho bhinno hotī ’’ ti ?
‘‘ Idhupāli , bhikkhū adhammaṃ dhammoti dīpenti , dhammaṃ adhammoti dīpenti , avinayaṃ vinayoti
P5.74 dīpenti , vinayaṃ avinayoti dīpenti , abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti dīpenti , bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti dīpenti , anāciṇṇaṃ tathāgatena āciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti , āciṇṇaṃ tathāgatena anāciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti , apaññattaṃ tathāgatena paññattaṃ tathāgatenāti dīpentiT5.78 , paññattaṃ tathāgatena apaññattaṃ tathāgatenāti dīpenti .Te imehi dasahi vatthūhi avakassanti apakassanti āveni [ āveniṃ ( cūḷava .352) āveṇi , āveṇikaṃ ( tattheva adholipi )] kammāni karonti āveni pātimokkhaṃ uddisanti .
Ettāvatā kho , upāli , saṅgho bhinno hotī ’’ ti .
Sattamaṃ .
8. Saṅghasāmaggīsuttaṃ
38.[ cūḷava .353]‘‘‘ Saṅghasāmaggī
M3.315 saṅghasāmaggī ’ ti , bhante , vuccati .Kittāvatā nu kho , bhante , saṅgho samaggo hotī ’’ ti ?
‘‘ Idhupāli , bhikkhū adhammaṃ adhammoti dīpenti , dhammaṃ dhammoti dīpenti , avinayaṃ avinayoti dīpenti , vinayaṃ vinayoti dīpenti , abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti dīpenti , bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti dīpenti , anāciṇṇaṃ tathāgatena anāciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti , āciṇṇaṃ tathāgatena āciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti , apaññattaṃ tathāgatena apaññattaṃ tathāgatenāti dīpenti , paññattaṃ tathāgatena paññattaṃ tathāgatenāti dīpenti .
Te imehi dasahi vatthūhi na avakassanti na apakassanti na āveni kammāni karonti na āveni pātimokkhaṃ uddisanti .
Ettāvatā kho , upāli , saṅgho samaggo hotī ’’ ti .
Aṭṭhamaṃ .
9. Paṭhamaānandasuttaṃ
39. Atha
V3.62P5.75 kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami ;upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘‘ saṅghabhedo saṅghabhedo ’ ti , bhante , vuccati .
Kittāvatā nu kho , bhante , saṅgho bhinno hotī ’’ ti
T5.79 ?‘‘ Idhānanda , bhikkhū adhammaṃ dhammoti dīpenti , dhammaṃ adhammoti dīpenti , avinayaṃ vinayoti dīpenti … pe … paññattaṃ tathāgatena apaññattaṃ tathāgatenāti dīpenti .
Te imehi dasahi vatthūhi avakassanti apakassanti āveni kammāni karonti āveni pātimokkhaṃ uddisanti .
Ettāvatā kho , ānanda , saṅgho bhinno hotī ’’ ti .
‘‘ Samaggaṃ pana , bhante , saṅghaṃ bhinditvā kiṃ so pasavatī ’’ ti ?
‘‘ Kappaṭṭhikaṃ , ānanda , kibbisaṃ pasavatī ’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana , bhante , kappaṭṭhikaṃ kibbisan ’’ ti ?
‘‘ Kappaṃ , ānanda , nirayamhi paccatīti –
‘‘ Āpāyiko
P5.76 nerayiko , kappaṭṭho saṅghabhedako ;Vaggarato adhammaṭṭho , yogakkhemā padhaṃsati ;
Saṅghaṃ samaggaṃ bhinditvā [ bhetvāna ( sī . syā .), bhitvāna ( ka .) cūḷava .354; itivu .18; kathāva .657] kappaṃ nirayamhi paccatī ’’ ti .
navamaṃ ;
10. Dutiyaānandasuttaṃ
40.‘‘‘ Saṅghasāmaggī
M3.316 saṅghasāmaggī ’ ti , bhante , vuccati .Kittāvatā nu kho , bhante , saṅgho samaggo hotī ’’ ti ?
‘‘ Idhānanda , bhikkhū adhammaṃ adhammoti dīpenti , dhammaṃ dhammoti dīpenti , avinayaṃ avinayoti dīpenti
T5.80 , vinayaṃ vinayoti dīpenti , abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti dīpenti , bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti dīpenti , anāciṇṇaṃ tathāgatena anāciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti , āciṇṇaṃ tathāgatena āciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti , apaññattaṃ tathāgatena apaññattaṃ tathāgatenāti dīpenti , paññattaṃ tathāgatena paññattaṃ tathāgatenāti dīpenti .Te imehi dasahi vatthūhi
V3.63 na avakassanti na apakassanti na āveni kammāni karonti na āveni pātimokkhaṃ uddisanti .Ettāvatā kho , ānanda , saṅgho samaggo hotī ’’ ti .
‘‘ Bhinnaṃ pana , bhante , saṅghaṃ samaggaṃ katvā kiṃ so pasavatī ’’ ti ?
‘‘ Brahmaṃ , ānanda , puññaṃ pasavatī ’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana , bhante , brahmaṃ puññan ’’ ti ?
‘‘ Kappaṃ , ānanda , saggamhi modatīti –
‘‘ Sukhā
P5.77 saṅghassa sāmaggī , samaggānañca anuggaho ;Samaggarato dhammaṭṭho , yogakkhemā na dhaṃsati ;
Saṅghaṃ samaggaṃ katvāna , kappaṃ saggamhi modatī ’’ ti .
dasamaṃ ;
Upālivaggo catuttho .
Tassuddānaṃ –
Upāli ṭhapanā ubbāho , upasampadanissayā ;
Sāmaṇero ca dve bhedā , ānandehi pare duveti .