Issues
Select Version
Dasakanipātapāḷi
Dasakanipātapāḷi

10. Dutiyakosalasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

10. Dutiyakosalasuttaṃ

30. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo uyyodhikā nivatto hoti vijitasaṅgāmo laddhādhippāyo .
Atha kho rājā pasenadi kosalo yena ārāmo tena pāyāsi .
Yāvatikā yānassa bhūmi , yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova ārāmaṃ pāvisi .
Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhūM3.308 abbhokāse caṅkamanti .
Atha kho rājā pasenadi kosalo yena te bhikkhū tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca –
‘‘ kahaṃ nu kho , bhante , bhagavā etarahi viharati arahaṃ sammāsambuddho .
Dassanakāmā hi mayaṃ , bhante , taṃ bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhan ’’ ti .
‘‘ Eso , mahārāja , vihāro saṃvutadvāro .
Tena appasaddo upasaṅkamitvā ataramāno ālindaṃ pavisitvā ukkāsitvā aggaḷaṃ ākoṭehi ;
vivarissati te bhagavā dvāran ’’ ti .
Atha kho rājā pasenadi kosalo yena so vihāro saṃvutadvāro , tena appasaddo upasaṅkamitvā ataramāno ālindaṃ pavisitvā ukkāsitvā aggaḷaṃ ākoṭesi .
Vivari bhagavā dvāraṃ .
Atha kho rājā pasenadi kosalo vihāraṃ pavisitvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavato pādāni mukhenaT5.70 ca paricumbati pāṇīhi ca parisambāhati nāmañca sāveti –
‘‘ rājāhaṃ , bhante , pasenadi kosalo ;
rājāhaṃ , bhanteP5.66 , pasenadi kosalo ’’ ti .
‘‘ Kaṃ pana tvaṃ , mahārāja , atthavasaṃ sampassamāno imasmiṃ sarīre evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karosi , mettūpahāraṃ upadaṃsesī ’’ ti ?
‘‘ Kataññutaṃ kho ahaṃ , bhante , kataveditaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .
‘‘ BhagavāV3.55 hi , bhante , bahujanahitāya paṭipanno bahujanasukhāya bahuno janassa ariye ñāye patiṭṭhāpitā yadidaṃ kalyāṇadhammatāya kusaladhammatāya .
Yampi , bhante , bhagavā bahujanahitāya paṭipanno bahujanasukhāya bahuno janassa ariye ñāye patiṭṭhāpitā yadidaṃ kalyāṇadhammatāya kusaladhammatāya , idampi kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .
‘‘ Puna caparaṃ , bhante , bhagavā sīlavā vuddhasīlo ariyasīlo kusalasīlo kusalasīlena samannāgato .
Yampi , bhante , bhagavā sīlavā vuddhasīlo ariyasīlo kusalasīlo kusalasīlena samannāgato , idampi kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .
‘‘ PunaM3.309 caparaṃ , bhante , bhagavā dīgharattaṃ āraññiko , araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevati .
Yampi , bhante , bhagavā dīgharattaṃ āraññiko , araññavanapatthāniP5.67 pantāni senāsanāni paṭisevati , idampi kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .
‘‘ Puna caparaṃ , bhante , bhagavā santuṭṭhoT5.71 itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena .
Yampi , bhante , bhagavā santuṭṭho itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena , idampi kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .
‘‘ Puna caparaṃ , bhante , bhagavā āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa .
Yampi , bhante , bhagavā āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa , idampi kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .
‘‘ Puna caparaṃ , bhante , bhagavā yāyaṃ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā , seyyathidaṃ – appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṃsaggakathā vīriyārambhakathā sīlakathā samādhikathāV3.56 paññākathā vimuttikathā vimuttiñāṇadassanakathā , evarūpāya kathāya nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī .
Yampi , bhante , bhagavā yāyaṃ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā , seyyathidaṃ – appicchakathā … pe … vimuttiñāṇadassanakathā , evarūpāya kathāya nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī , idampi kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .
‘‘ Puna caparaṃ , bhante , bhagavā catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhīP5.68 akicchalābhī akasiralābhī .
Yampi , bhante , bhagavā catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃT5.72 nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī , idampi kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .
‘‘ PunaM3.310 caparaṃ , bhante , bhagavā anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati , seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe –
‘ amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto , so tato cuto amutra udapādiṃ ;
tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto , so tato cuto idhūpapanno ’ ti .
Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati .
Yampi , bhante , bhagavā anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati , seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo … pe … iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati , idampi kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .
‘‘ Puna caparaṃ , bhante , bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe , sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti –
‘ ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatāT5.73 vacīduccaritena samannāgatāV3.57 manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikāP5.69 micchādiṭṭhikammasamādānā , te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā ;
ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā , te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā ’ ti , iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati … pe … yathākammūpage satte pajānāti .
Yampi , bhante , bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena … pe … yathākammūpage satte pajānāti , idampi kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .
‘‘ PunaM3.311 caparaṃ , bhante , bhagavā āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati .
Yampi , bhante , bhagavā āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ … pe … sacchikatvā upasampajja viharati , idampi kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .
‘‘ Handa ca dāni mayaṃ , bhante , gacchāma .
Bahukiccā mayaṃ bahukaraṇīyā ’’ ti .
‘‘ Yassa dāni tvaṃ , mahārāja , kālaṃ maññasī ’’ ti .
Atha kho rājā pasenadi kosalo uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃT5.74 katvā pakkāmīti .
Dasamaṃ .
Mahāvaggo tatiyo .
Tassuddānaṃ –
SīhādhivuttiP5.70 kāyena , cundena kasiṇena ca ;
Kāḷī ca dve mahāpañhā , kosalehi pare duveti .