10. Dutiyakosalasuttaṃ
30. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo uyyodhikā nivatto hoti vijitasaṅgāmo laddhādhippāyo .
Atha kho rājā pasenadi kosalo yena ārāmo tena pāyāsi .
Yāvatikā yānassa bhūmi , yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova ārāmaṃ pāvisi .
Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū
M3.308 abbhokāse caṅkamanti .Atha kho rājā pasenadi kosalo yena te bhikkhū tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca –
‘‘ kahaṃ nu kho , bhante , bhagavā etarahi viharati arahaṃ sammāsambuddho .
Dassanakāmā hi mayaṃ , bhante , taṃ bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhan ’’ ti .
‘‘ Eso , mahārāja , vihāro saṃvutadvāro .
Tena appasaddo upasaṅkamitvā ataramāno ālindaṃ pavisitvā ukkāsitvā aggaḷaṃ ākoṭehi ;
vivarissati te bhagavā dvāran ’’ ti .
Atha kho rājā pasenadi kosalo yena so vihāro saṃvutadvāro , tena appasaddo upasaṅkamitvā ataramāno ālindaṃ pavisitvā ukkāsitvā aggaḷaṃ ākoṭesi .
Vivari bhagavā dvāraṃ .
Atha kho rājā pasenadi kosalo vihāraṃ pavisitvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavato pādāni mukhena
T5.70 ca paricumbati pāṇīhi ca parisambāhati nāmañca sāveti –‘‘ rājāhaṃ , bhante , pasenadi kosalo ;
rājāhaṃ , bhante
P5.66 , pasenadi kosalo ’’ ti .‘‘ Kaṃ pana tvaṃ , mahārāja , atthavasaṃ sampassamāno imasmiṃ sarīre evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karosi , mettūpahāraṃ upadaṃsesī ’’ ti ?
‘‘ Kataññutaṃ kho ahaṃ , bhante , kataveditaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .
‘‘ Bhagavā
V3.55 hi , bhante , bahujanahitāya paṭipanno bahujanasukhāya bahuno janassa ariye ñāye patiṭṭhāpitā yadidaṃ kalyāṇadhammatāya kusaladhammatāya .Yampi , bhante , bhagavā bahujanahitāya paṭipanno bahujanasukhāya bahuno janassa ariye ñāye patiṭṭhāpitā yadidaṃ kalyāṇadhammatāya kusaladhammatāya , idampi kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .
‘‘ Puna caparaṃ , bhante , bhagavā sīlavā vuddhasīlo ariyasīlo kusalasīlo kusalasīlena samannāgato .
Yampi , bhante , bhagavā sīlavā vuddhasīlo ariyasīlo kusalasīlo kusalasīlena samannāgato , idampi kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .
‘‘ Puna
M3.309 caparaṃ , bhante , bhagavā dīgharattaṃ āraññiko , araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevati .Yampi , bhante , bhagavā dīgharattaṃ āraññiko , araññavanapatthāni
P5.67 pantāni senāsanāni paṭisevati , idampi kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .‘‘ Puna caparaṃ , bhante , bhagavā santuṭṭho
T5.71 itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena .Yampi , bhante , bhagavā santuṭṭho itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena , idampi kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .
‘‘ Puna caparaṃ , bhante , bhagavā āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa .
Yampi , bhante , bhagavā āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa , idampi kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .
‘‘ Puna caparaṃ , bhante , bhagavā yāyaṃ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā , seyyathidaṃ – appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṃsaggakathā vīriyārambhakathā sīlakathā samādhikathā
V3.56 paññākathā vimuttikathā vimuttiñāṇadassanakathā , evarūpāya kathāya nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī .Yampi , bhante , bhagavā yāyaṃ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā , seyyathidaṃ – appicchakathā … pe … vimuttiñāṇadassanakathā , evarūpāya kathāya nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī , idampi kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .
‘‘ Puna caparaṃ , bhante , bhagavā catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī
P5.68 akicchalābhī akasiralābhī .Yampi , bhante , bhagavā catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ
T5.72 nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī , idampi kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .‘‘ Puna
M3.310 caparaṃ , bhante , bhagavā anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati , seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe –‘ amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto , so tato cuto amutra udapādiṃ ;
tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto , so tato cuto idhūpapanno ’ ti .
Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati .
Yampi , bhante , bhagavā anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati , seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo … pe … iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati , idampi kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .
‘‘ Puna caparaṃ , bhante , bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe , sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti –
‘ ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā
T5.73 vacīduccaritena samannāgatāV3.57 manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikāP5.69 micchādiṭṭhikammasamādānā , te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā ;ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā , te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā ’ ti , iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati … pe … yathākammūpage satte pajānāti .
Yampi , bhante , bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena … pe … yathākammūpage satte pajānāti , idampi kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .
‘‘ Puna
M3.311 caparaṃ , bhante , bhagavā āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati .Yampi , bhante , bhagavā āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ … pe … sacchikatvā upasampajja viharati , idampi kho ahaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi , mettūpahāraṃ upadaṃsemi .
‘‘ Handa ca dāni mayaṃ , bhante , gacchāma .
Bahukiccā mayaṃ bahukaraṇīyā ’’ ti .
‘‘ Yassa dāni tvaṃ , mahārāja , kālaṃ maññasī ’’ ti .
Atha kho rājā pasenadi kosalo uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ
T5.74 katvā pakkāmīti .Dasamaṃ .
Mahāvaggo tatiyo .
Tassuddānaṃ –
Sīhādhivutti
P5.70 kāyena , cundena kasiṇena ca ;Kāḷī ca dve mahāpañhā , kosalehi pare duveti .