7. Paṭhamamahāpañhāsuttaṃ
27. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pavisiṃsu .
Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi –
‘‘ atippago kho tāva sāvatthiyaṃ piṇḍāya carituṃ ;
yaṃnūna mayaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyyāmā ’’ ti .
Atha kho te bhikkhū yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodiṃsu .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Ekamantaṃ nisinne kho te bhikkhū te aññatitthiyā paribbājakā etadavocuṃ –
‘‘ Samaṇo , āvuso , gotamo sāvakānaṃ evaṃ dhammaṃ deseti –
‘ etha tumhe , bhikkhave , sabbaṃ dhammaṃ abhijānātha , sabbaṃ dhammaṃ abhiññāya viharathā ’ ti ;
mayampi kho , āvuso , sāvakānaṃ
V3.42 evaṃ dhammaṃ desema –‘ etha tumhe , āvuso , sabbaṃ dhammaṃ abhijānātha , sabbaṃ dhammaṃ abhiññāya viharathā ’ ti .
Idha no , āvuso , ko viseso ko adhippayāso kiṃ nānākaraṇaṃ samaṇassa vā gotamassa amhākaṃ vā , yadidaṃ dhammadesanāya
P5.49 vā dhammadesanaṃ anusāsaniyā vā anusāsanin ’’ ti ?Atha kho te bhikkhū tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃ neva abhinandiṃsu nappaṭikkosiṃsu .
Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā
M3.296 pakkamiṃsu –‘‘ bhagavato
T5.52 santike etassa bhāsitassa atthaṃ ājānissāmā ’’ ti .Atha kho te bhikkhū sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ –
‘‘ Idha mayaṃ , bhante , pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pavisimhā .
Tesaṃ no , bhante , amhākaṃ etadahosi –
‘ atippago kho tāva sāvatthiyaṃ piṇḍāya carituṃ ;
yaṃnūna mayaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyyāmā ’ ti .
Atha kho mayaṃ , bhante , yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkamimhā ;
upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodimhā .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdimhā .
Ekamantaṃ nisinne kho , bhante , aññatitthiyā paribbājakā amhe etadavocuṃ –
‘ Samaṇo , āvuso , gotamo sāvakānaṃ evaṃ dhammaṃ deseti – etha tumhe , bhikkhave , sabbaṃ dhammaṃ abhijānātha , sabbaṃ dhammaṃ abhiññāya viharathāti ;
mayampi kho , āvuso , sāvakānaṃ evaṃ dhammaṃ desema – etha tumhe , āvuso , sabbaṃ dhammaṃ abhijānātha , sabbaṃ dhammaṃ abhiññāya viharathāti .
Idha no , āvuso , ko viseso ko adhippayāso kiṃ nānākaraṇaṃ samaṇassa vā gotamassa amhākaṃ vā , yadidaṃ dhammadesanāya vā dhammadesanaṃ anusāsaniyā vā anusāsanin ’ ti ?
‘‘ Atha
V3.43 khoP5.50 mayaṃ , bhante , tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃT5.53 neva abhinandimhā nappaṭikkosimhā .Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkamimhā –
‘ bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṃ ājānissāmā ’’’ ti .
‘‘ Evaṃvādino , bhikkhave , aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā –
‘ eko , āvuso , pañho eko uddeso ekaṃ veyyākaraṇaṃ , dve pañhā dve uddesā dve veyyākaraṇāni , tayo pañhā tayo uddesā tīṇi veyyākaraṇāni , cattāro pañhā cattāro uddesā cattāri veyyākaraṇāni , pañca pañhā pañcuddesā pañca veyyākaraṇāni , cha
M3.297 pañhā cha uddesā cha veyyākaraṇāni , satta pañhā sattuddesā satta veyyākaraṇāni , aṭṭha pañhā aṭṭhuddesā aṭṭha veyyākaraṇāni , nava pañhā navuddesā nava veyyākaraṇāni , dasa pañhā dasuddesā dasa veyyākaraṇānī ’ ti .Evaṃ puṭṭhā , bhikkhave , aññatitthiyā paribbājakā na ceva sampāyissanti , uttari ca vighātaṃ āpajjissanti .
Taṃ kissa hetu ?
Yathā taṃ , bhikkhave , avisayasmiṃ .
Nāhaṃ taṃ , bhikkhave , passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yo imesaṃ pañhānaṃ veyyākaraṇena cittaṃ ārādheyya , aññatra tathāgatena vā tathāgatasāvakena vā ito vā pana sutvā .
‘‘‘ Eko pañho eko uddeso ekaṃ veyyākaraṇan ’ ti , iti kho panetaṃ vuttaṃ .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Ekadhamme , bhikkhave , bhikkhu sammā nibbindamāno sammā
T5.54 virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti .Katamasmiṃ ekadhamme ?
‘ Sabbe sattā āhāraṭṭhitikā ’– imasmiṃ
P5.51 kho , bhikkhave , ekadhamme bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti .‘ Eko pañho eko uddeso ekaṃ veyyākaraṇan ’ ti , iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
‘‘‘ Dve pañhā dve uddesā dve veyyākaraṇānī ’ ti , iti kho panetaṃ vuttaṃ .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Dvīsu , bhikkhave , dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti .
Katamesu dvīsu ?
Nāme ca rūpe ca – imesu kho , bhikkhave , dvīsu dhammesu
V3.44 bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti .‘ Dve pañhā dve uddesā dve veyyākaraṇānī ’ ti , iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
‘‘‘ Tayo pañhā tayo uddesā tīṇi veyyākaraṇānī ’ ti , iti kho panetaṃ vuttaṃ .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Tīsu , bhikkhave , dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti
M3.298 .Katamesu tīsu ?
Tīsu vedanāsu
T5.55 – imesu kho , bhikkhave , tīsu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti .‘ Tayo pañhā tayo uddesā tīṇi veyyākaraṇānī ’ ti , iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
‘‘‘ Cattāro pañhā cattāro uddesā cattāri veyyākaraṇānī ’ ti , iti kho panetaṃ vuttaṃ .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Catūsu
P5.52 , bhikkhave , dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti .Katamesu catūsu ?
Catūsu āhāresu – imesu kho , bhikkhave , catūsu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti .
‘ Cattāro pañhā cattāro uddesā cattāri veyyākaraṇānī ’ ti , iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
‘‘‘ Pañca pañhā pañcuddesā pañca veyyākaraṇānī ’ ti , iti kho panetaṃ vuttaṃ .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Pañcasu , bhikkhave , dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti .
Katamesu pañcasu ?
Pañcasu upādānakkhandhesu – imesu kho , bhikkhave , pañcasu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti
T5.56 .‘ Pañca pañhā pañcuddesā pañca veyyākaraṇānī ’ ti , iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
‘‘‘ Cha
V3.45 pañhā cha uddesā cha veyyākaraṇānī ’ ti , iti kho panetaṃ vuttaṃ .Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Chasu , bhikkhave , dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti .
Katamesu chasu ?
Chasu ajjhattikesu āyatanesu – imesu kho , bhikkhave , chasu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti .
‘ Cha
P5.53 pañhā cha uddesā cha veyyākaraṇānī ’ ti , iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ .‘‘‘ Satta
M3.299 pañhā sattuddesā satta veyyākaraṇānī ’ ti , iti kho panetaṃ vuttaṃ .Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Sattasu , bhikkhave , dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti .
Katamesu sattasu ?
Sattasu viññāṇaṭṭhitīsu – imesu kho , bhikkhave , sattasu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti .
‘ Satta pañhā sattuddesā satta veyyākaraṇānī ’ ti , iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
‘‘‘ Aṭṭha pañhā aṭṭhuddesā aṭṭha veyyākaraṇānī ’ ti , iti kho panetaṃ vuttaṃ .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Aṭṭhasu , bhikkhave
T5.57 , dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti .Katamesu aṭṭhasu ?
Aṭṭhasu lokadhammesu – imesu kho , bhikkhave , aṭṭhasu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno … pe … dukkhassantakaro hoti .
‘ Aṭṭha pañhā aṭṭhuddesā aṭṭha veyyākaraṇānī ’ ti , iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
‘‘‘ Nava pañhā navuddesā nava veyyākaraṇānī ’ ti , iti kho panetaṃ vuttaṃ .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Navasu , bhikkhave , dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti .
Katamesu navasu ?
Navasu sattāvāsesu – imesu
P5.54 kho , bhikkhave , navasu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvīV3.46 sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti .‘ Nava pañhā navuddesā nava veyyākaraṇānī ’ ti , iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
‘‘‘ Dasa pañhā dasuddesā dasa veyyākaraṇānī ’ ti , iti kho panetaṃ vuttaṃ .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Dasasu , bhikkhave , dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti .
Katamesu dasasu ?
Dasasu akusalesu kammapathesu
T5.58 – imesu kho , bhikkhave , dasasu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hotiM3.300 .‘ Dasa pañhā dasuddesā dasa veyyākaraṇānī ’ ti , iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttan ’’ ti .
Sattamaṃ .