Dukaatthuddhāravaṇṇanā
1441. Hetugocchakaniddese
M0.451 tayo kusalahetūtiādinā nayena hetū dassetvā puna teyeva uppattiṭṭhānato dassetuṃ catūsu bhūmīsu kusalesu uppajjantītiādi vuttaṃ .Iminā upāyena sesagocchakesupi desanānayo veditabbo .
1473. Yattha dve tayo āsavā ekato uppajjantīti ettha tividhena āsavānaṃ ekato uppatti veditabbā .
Tattha catūsu diṭṭhivippayuttesu avijjāsavena , diṭṭhisampayuttesu diṭṭhāsavaavijjāsavehi saddhinti kāmāsavo duvidhena ekato uppajjati .
Bhavāsavo catūsu diṭṭhivippayuttesu avijjāsavena saddhinti ekadhāva ekato uppajjati .
Yathā cettha evaṃ yattha dve tīṇi saṃyojanāni ekato uppajjantīti etthāpi saṃyojanānaṃ uppatti ekato dasadhā bhave .
Tattha kāmarāgo catudhā ekato uppajjati , paṭigho tidhā , māno ekadhā .
Tathā vicikicchā ceva bhavarāgo ca .
Kathaṃ ?
Kāmarāgo tāva mānasaṃyojanaavijjāsaṃyojanehi ceva , diṭṭhisaṃyojanaavijjāsaṃyojanehi ca , sīlabbataparāmāsaavijjāsaṃyojanehi ca , avijjāsaṃyojanamatteneva ca saddhinti evaṃ catudhā ekato uppajjati .
Paṭigho pana issāsaṃyojanaavijjāsaṃyojanehi ceva , macchariyasaṃyojanaavijjāsaṃyojanehi ca , avijjāsaṃyojanamatteneva
V0.442 ca saddhinti evaṃ tidhā ekato uppajjati .Māno bhavarāgāvijjāsaṃyojanehi saddhiṃ ekadhāva ekato uppajjati
P0.428 .Tathā vicikicchā .
Sā hi avijjāsaṃyojanena saddhiṃ ekadhā uppajjati .
Bhavarāgepi eseva nayoti .
Evamettha dve tīṇi saṃyojanāni ekato uppajjanti .
1511. Yaṃ panetaṃ nīvaraṇagocchake yattha dve tīṇi nīvaraṇāni ekato uppajjantīti vuttaṃ , tatthāpi aṭṭhadhā nīvaraṇānaṃ ekato uppatti veditabbā .
Etesu hi kāmacchando duvidhā ekato uppajjati , byāpādo catudhā , uddhaccaṃ ekadhā .
Tathā vicikicchā .
Kathaṃ ?
Kāmacchando tāva asaṅkhārikacittesu uddhaccanīvaraṇaavijjānīvaraṇehi , sasaṅkhārikesu thinamiddhauddhaccaavijjānīvaraṇehi saddhiṃ duvidhā ekato uppajjati .
Yaṃ panetaṃ dve tīṇīti vuttaṃ , taṃ heṭṭhimaparicchedavasena vuttaṃ .
Tasmā catunnampi ekato uppajjatīti
M0.452 vacanaṃ yujjati eva .Byāpādo pana asaṅkhārikacitte uddhaccaavijjānīvaraṇehi , sasaṅkhārike thinamiddhauddhaccaavijjānīvaraṇehi , asaṅkhārikeyeva uddhaccakukkuccaavijjānīvaraṇehi , sasaṅkhārikeyeva thinamiddhauddhaccakukkuccaavijjānīvaraṇehi saddhinti catudhā ekato uppajjati .
Uddhaccaṃ pana avijjānīvaraṇamattena saddhiṃ ekadhāva ekato uppajjati .
Vicikicchuddhaccaavijjānīvaraṇehi saddhiṃ ekadhāva ekato uppajjati .
1577. Yampidaṃ kilesagocchake yattha dve tayo kilesā ekato uppajjantīti vuttaṃ , tattha ‘ dve kilesā aññehi , tayo vā kilesā aññehi kilesehi saddhiṃ uppajjantī ’ ti evamattho veditabbo .
Kasmā ?
Dvinnaṃ tiṇṇaṃyeva vā ekato uppattiyā asambhavato .
Tattha dasadhā kilesānaṃ ekato uppatti hoti .
Ettha hi lobho chadhā ekato uppajjati .
Paṭigho dvidhā .
Tathā mohoti veditabbo .
Kathaṃ ?
Lobho tāva asaṅkhārike diṭṭhivippayutte mohauddhaccaahirikānottappehi , sasaṅkhārike mohathinauddhaccaahirikānottappehi , asaṅkhārikeyeva mohamānuddhaccāhirikānottappehi
P0.429 , sasaṅkhārikeyeva mohamānathinauddhaccaahirikānottappehi , diṭṭhisampayutte pana asaṅkhārike mohauddhaccadiṭṭhiahirikānottappehi , sasaṅkhārike mohadiṭṭhithinauddhaccaahirikānottappehi saddhinti chadhā ekato uppajjati .Paṭigho
V0.443 pana asaṅkhārike mohauddhaccaahirikānottappehi , sasaṅkhārike mohathinauddhaccaahirikānottappehi saddhinti evaṃ dvidhā ekato uppajjati .Moho pana vicikicchāsampayutte vicikicchuddhaccaahirikānottappehi , uddhaccasampayutte uddhaccaahirikānottappehi saddhinti evaṃ dvidhā ekato uppajjati .
Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti .
Aṭṭhasāliniyā dhammasaṅgahaaṭṭhakathāya
Aṭṭhakathākaṇḍavaṇṇanā niṭṭhitā .