4. Uppādāsuttavaṇṇanā
137. Catutthe
M2.217V2.197 uppādā vā tathāgatānan ti tathāgatānaṃ uppādepi veneyyapuggalānaṃ maggaphaluppatti viya saṅkhārānaṃ aniccādisabhāvo na tathāgatuppādāyatto , atha kho tathāgatānaṃ uppādepi anuppādepi hotimevāti vuttaṃ hoti .Ṭhitāva sā dhātūti ṭhito eva so aniccasabhāvo byabhicārābhāvato na kadāci saṅkhārā aniccā na hoti .
Kāmaṃ asaṅkhatā viya dhātu na nicco so sabhāvo , tathāpi sabbakālikoyevāti adhippāyo .
Aparo nayo – ṭhitāva sā dhātūti ‘‘ sabbe saṅkhārā aniccā ’’ ti esā dhātu esa sabhāvo tathāgatānaṃ uppādato pubbe uddhañca appaṭivijjhiyamāno na tathāgatehi uppādito , atha kho sabbakālaṃ sabbe saṅkhārā aniccā , ṭhitāva sā dhātu , kevalaṃ pana sayambhuñāṇena abhisambujjhanato ‘‘ ayaṃ dhammo tathāgatena abhisambuddho ’’ ti pavedanato ca tathāgato dhammassāmīti vuccati apubbassa tassa uppādanato .
Tena vuttaṃ ‘‘ ṭhitāva sā dhātū ’’ ti .
Abhisambujjhatīti ñāṇena abhisambujjhati .
Abhisametīti ñāṇena abhisamāgacchati .
Ācikkhatīti katheti .
Desetīti dasseti .
Paññāpetīti jānāpeti .
Paṭṭhapetīti ñāṇamukhe ṭhapeti .
Vivaratīti vivaritvā dasseti .
Vibhajatīti vibhāgato dasseti .
Uttānīkarotīti pākaṭaṃ karoti .
Atha vā abhisambujjhatīti paccakkhakaraṇena abhimukhaṃ bujjhati , yāthāvato paṭivijjhati .
Tato eva abhisameti abhimukhaṃ samāgacchati .
Ādito kathento ācikkhati , uddisatīti attho .
Tameva uddesaṃ pariyosāpento deseti .
Yathāuddiṭṭhamatthaṃ nidassanavasena pakārehi ñāpento paññāpeti .
Pakārehi etamatthaṃ patiṭṭhapento paṭṭhapeti .
Yathāuddiṭṭhaṃ paṭinidassanavasena vivarati vibhajati .
Vivaṭaṃ vibhattañca atthaṃ hetūdāharaṇadassanehi pākaṭaṃ karonto uttānīkaroti .
Uppādāsuttavaṇṇanā niṭṭhitā .