7. Saṅkhatalakkhaṇasuttavaṇṇanā
47. Sattame samecca sambhūya paccayehi kataṃ saṅkhataṃ .
Nimittānīti sañjānanassa nimittāni .
Hetupaccayasamavāye uppajjanaṃ uppādo , attalābho .
Vayoti bhaṅgo .
Ṭhitassāti uppādakkhaṇato uddhaṃ ṭhitikkhaṇapattassa .
Sā panassa avatthā uppādāvatthāya bhinnāti katvā aññathattaṃ jarāti ca vuttā .
Yasmā dhammo uppajjamāno eva bhijjati , tathā sati uppādabhaṅgā samānakkhaṇā siyuṃ , na ca taṃ yujjati , tasmā uppādāvatthāya bhinnā bhaṅgābhimukhāvatthā jarāti veditabbā .
Ye pana ‘‘ saṅkhārānaṃ ṭhiti natthī ’’ ti vadanti , tesaṃ taṃ micchā .
Yathā hi tasseva dhammassa uppādāvatthāya bhinnā bhaṅgāvatthā icchitā , aññathā ‘‘ aññaṃ uppajjati , aññaṃ nirujjhatī ’’ ti āpajjati , evaṃ uppajjamānassa bhaṅgābhimukhā dhammā icchitabbā .
Sā ca ṭhitikkhaṇo .
Na hi uppajjamāno bhijjatīti sakkā viññātunti .
Saṅkhatanti tebhūmakā dhammā paccayasamuppannattā .
Yadi evaṃ maggaphaladhammā kathanti āha ‘‘ maggaphalāni panā ’’ tiādi .
Lakkhaṇakathā hi yāvadeva sammasanatthā .
Uppādakkhaṇe uppādo , na ṭhānabhaṅgakkhaṇesu .
Kasmā ?
Uppādauppādakkhaṇānaṃ aññamaññaṃ paricchinnattā .
Yathā hi uppādasaṅkhātena vikārena uppādakkhaṇo paricchinno , evaṃ uppādakkhaṇenapi uppādo paricchinno .
Sesadvayepi eseva nayo .
Dhammappavattimattatāyapi kālassa lokasamaññāvaseneva vuttaṃ .
Lakkhaṇaṃ na saṅkhataṃ , saṅkhataṃ na lakkhaṇan ti nesaṃ bhedadassanaṃ .
Avatthāvato hi avatthā bhinnāvāti
V2.115 .Paricchinnan ti ettha uppādavayehi tāva saṅkhataṃ paricchinnaṃ hotu , jarāya pana taṃ kathaṃ paricchinnanti vuccati ?
Na vuccati paricchedo pubbantāparantamattena , atha kho sabhāvabhedenāti nāyaṃ doso .
Saṅkhataṃ dhammajātaṃ paricchinnaṃ tabbantaṃ dhammajātaṃ
M2.125 saṅkhatanti paññāyati evaṃ tesaṃ abhāvena nibbānametanti lakkhitabbato sañjānitabbato .Idāni ‘‘ yathā hī ’’ tiādinā yathāvuttamattaṃ upamāhi vibhāveti .
Saṅkhatalakkhaṇasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .