Issues
Tikanipāta-ṭīkā
Tikanipāta-ṭīkā

5-10.

作者: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

5-10.
Ayonisosuttādivaṇṇanā

5-10.
Pañcame kati nu kho anussatiṭṭhānānītiādi chakke āvi bhavissatīti .
Evaṃ cintitan ti ayoniso cintitaṃ .
Apañhameva pañhanti kathesīti apañhameva pañho ayanti maññamāno vissajjesi .
Dasavidhaṃ byañjanabuddhiṃ aparihāpetvāti –
‘‘ SithilaṃM2.77 dhanitañca dīgharassaṃ , garukaṃ lahukañca niggahītaṃ ;
Sambandhaṃ vavatthitaṃ vimuttaṃ , dasadhā byañjanabuddhiyā pabhedo ’’ ti .( dī . ni . aṭṭha .1.190; ma . ni . aṭṭha .2.291; pari . aṭṭha .485; vi . saṅga . aṭṭha .252)–
Evaṃ vuttaṃ dasavidhaṃ byañjanabuddhiṃ aparihāpetvā .
Tattha ṭhānakaraṇāni sithilāni katvā uccāretabbaṃ akkharaṃ sithilaṃ , tāniyeva dhanitāni asithilāni katvā uccāretabbaṃ akkharaṃ dhanitaṃ .
Dvimattakālaṃ dīghaṃ , ekamattakālaṃ rassaṃ .
Garukan ti dīghameva , yaṃ vā ‘‘ āyasmato buddharakkhitattherassā ’’ ti saṃyogaparaṃ katvā vuccati , lahukan ti rassameva , yaṃ vā ‘‘ āyasmato buddharakkhitatherassā ’’ ti evaṃ visaṃyogaparaṃ katvā vuccati .
Niggahītan ti yaṃ karaṇāni niggahetvā avissajjetvā avivaṭena mukhena sānunāsikaṃ katvā vattabbaṃ .
Sambandhan ti yaṃ parapadena sambandhitvā ‘‘ tuṇhassā ’’ ti vuccati .
Vavatthitan ti yaṃ parapadena asambandhaṃ katvā vicchinditvā ‘‘ tuṇhī assā ’’ ti vuccati .
Vimuttan ti yaṃ karaṇāni aniggahetvā vissajjetvā vivaṭena mukhena sānunāsikaṃ akatvā vuccati .
Dasadhā byañjanabuddhiyā pabhedoti evaṃ sithilādivasena byañjanabuddhiyā akkharuppādakacittassa dasappakārena pabhedo .
Sabbāni hi akkharāni cittasamuṭṭhānāni yathādhippetatthabyañjanato byañjanāni ca .
‘‘ AṭṭhānaṃV2.72 kho etaṃ , āvuso sāriputtā ’’ tiādi pañcake āvi bhavissati .
‘‘ Kati nu kho , ānanda , anussatiṭṭhānānī ’’ tiādi pana chakke āvi bhavissati .
Chaṭṭhādīsu natthi vattabbaṃ .
Ayonisosuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
Bālavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .