Issues
Tikanipāta-ṭīkā
Tikanipāta-ṭīkā

(16)6. Acelakavaggavaṇṇanā

作者: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

(16)6. Acelakavaggavaṇṇanā

157-163.
Ito paresu pana suttapadesu ‘‘ gāḷhā ’’ ti vuttamatthaṃ vivaranto ‘‘ kakkhaḷā ’’ ti āha .
Kakkhaḷacāro cassā na lūkhasabhāvo .
Atha kho taṇhāvasena thiraggahaṇanti āha ‘‘ lobhavasena thiraggahaṇā ’’ ti .
Agāḷhā paṭipadāti vā kāmānaṃ ogāhanaṃ paṭipatti , kāmasukhānuyogoti attho .
Nijjhāmā paṭipadāti kāyassa nijjhāpanavasena khepanavasena pavattā paṭipatti , attakilamathānuyogoti attho .
Nicceloti nissaṭṭhacelo sabbena sabbaṃ paṭikkhittacelo .
Naggiyavatasamādānena naggo .
Ṭhitakova uccāraṃ karotītiādi nidassanamattaṃ vamitvā mukhavikkhālanādiācārassapi tena vissaṭṭhattā .
Jivhāya hatthaṃ apalekhati avalekhati udakena adhovanato .
Dutiyavikappepi eseva nayo .
‘‘ Ehi , bhadante ’’ ti vutte upagamanasaṅkhāto vidhi ehibhadanto , taṃ caratīti ehibhadantiko , tappaṭikkhepena na ehibhadantiko .
Na karoti ‘‘ samaṇena nāma parassa vacanakarena na bhavitabban ’’ ti adhippāyena .
Puretaran ti taṃ ṭhānaṃ attano upagamanato puretaraṃ .
Taṃ kira so ‘‘ bhikkhunā nāma yadicchakā eva bhikkhā gahetabbā ’’ ti adhippāyena na gaṇhāti .
Uddissa kataṃ mama nimittabhāvena bahū khuddakā pāṇā saṅghātaṃ āpāditāti na gaṇhāti .
Nimantanaṃ na sādiyati evaṃ tesaṃ vacanaṃ kataṃ bhavissatīti .
Kumbhi ādīsupi so sattasaññīti āha ‘‘ kumbhi-kaḷopiyo ’’ tiādi .
Kabaḷantarāyo hotīti uṭṭhitassa dvinnampi kabaḷantarāyo hoti .
Gāmasabhāgādivasena saṅgamma kittenti etissāti saṅkitti , yathāsaṃhatataṇḍulādisañcayo .
Mānusakānīti veyyāvaccakarā manussā .
SurāpānamevātiM2.220V2.200 majjalakkhaṇappattāya surāya pānameva .
Surāgahaṇenevettha merayampi saṅgahitaṃ .
Ekāgārameva uñchatīti ekāgāriko .
Ekālopeneva vattatīti ekālopiko .
Dīyati etāyāti datti , dvattiālopamattaggāhi khuddakaṃ bhikkhādānabhājanaṃ .
Tenāha ‘‘ khuddakapātī ’’ ti .
Abhuñjanavasena eko aho etassa atthīti ekāhiko , āhāro , taṃ ekāhikaṃ .
So pana atthato ekadivasaṃ laṅghako hotīti āha ‘‘ ekādivasantarikan ’’ ti .
Dvāhikan tiādīsupi eseva nayo .
Ekāhaṃ abhuñjitvā ekāhaṃ bhuñjanaṃ ekāhavāro , taṃ ekāhikameva atthato .
Dvīhaṃ abhuñjitvā dvīhaṃ bhuñjanaṃ dvīhavāro .
Sesapadadvayepi eseva nayo .
Ukkaṭṭho pana pariyāyabhattabhojaniko dvīhaṃ abhuñjitvā ekāhameva bhuñjati .
Sesadvayepi eseva nayo .
Micchāvāyāmavaseneva ukkuṭikavatānuyogoti āha ‘‘ ukkuṭikavīriyamanuyutto ’’ ti .
Attakilamathānuyogan ti attano kilamathānuyogaṃ , sarīradukkhakāraṇanti attho .
Sarīrapariyāyo hi idha attasaddo ‘‘ attantapo ’’ tiādīsu ( ma . ni .2.413) viya .
Dve anteti ubho koṭiyo , ubho lāmakapaṭipattiyoti attho .
Lāmakampi hi antoti vuccati ‘‘ antamidaṃ , bhikkhave , jīvikānaṃ ( saṃ . ni .3.80; itivu .61), koṭṭhako anto ’’ ti evamādīsu .
Majjhimapaṭipadāya uppathabhāvena amanīyā gantabbā ñātabbāti antā .
Tato eva lāmakā .
Acelakavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .