(11)1. Sambodhavaggo
1-3.Pubbevasambodhasuttādivaṇṇanā
104-106.
Tatiyassa
M2.202V2.183 paṭhame sambodhito pubbevāti sambodho vuccati catūsu maggesu ñāṇaṃ ‘‘ sāmaṃ sammā bujjhi etenā ’’ ti katvā , tato pubbeyevāti attho .Tenāha ‘‘ ariyamaggappattito aparabhāgeyevā ’’ ti .
Bodhisattasseva satoti ettha yathā udakato uggantvā ṭhitaṃ paripākagataṃ padumaṃ sūriyarasmisamphassena avassaṃ bujjhissatīti bujjhanakapadumanti vuccati .
Evaṃ buddhānaṃ santike byākaraṇassa laddhattā avassaṃ anantarāyena pāramiyo pūretvā bujjhissatīti bujjhanakasattoti bodhisatto .
Tenāha ‘‘ bujjhanakasattasseva … pe … ārabhantasseva sato ’’ ti .
Yā vā esā catumaggañāṇasaṅkhātā bodhi ,‘‘ taṃ bodhiṃ kudāssu nāmāhaṃ pāpuṇissāmī ’’ ti patthayamāno paṭipajjatīti bodhiyaṃ satto āsattotipi bodhisatto .
Tenāha ‘‘ sambodhiyā vā sattasseva laggasseva sato ’’ ti .
Atha vā bodhīti ñāṇaṃ ‘‘ bujjhati etenā ’’ ti katvā , bodhimā satto bodhisatto , purimapade uttarapadalopaṃ katvā yathā ‘‘ ñāṇasatto ’’ ti , ñāṇavā paññavā paṇḍito sattoti attho .
Buddhānañhi pādamūle abhinīhārato paṭṭhāya paṇḍitova so satto , na andhabāloti bodhisatto .
Evaṃ guṇavato uppannanāmavasena bodhisattasseva sato .
Assādīyatīti assādo , sukhaṃ .
Tañca sātākāralakkhaṇanti āha ‘‘ assādoti madhurākāro ’’ ti .
Chandarāgo vinīyati ceva pahīyati ca etthāti nibbānaṃ ‘‘ chandarāgavinayo chandarāgappahānañcā ’’ ti vuccati .
Tenāha ‘‘ nibbānan ’’ tiādi .
Tattha āgammāti idaṃ yo jano rāgaṃ vineti pajahati ca , tassa ārammaṇakaraṇaṃ sandhāya vuttaṃ .
Dutiyatatiyāni uttānatthāneva .
Pubbevasambodhasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
4-9.Samaṇabrāhmaṇasuttādivaṇṇanā
107-112.
Catutthe
M2.203V2.184 sāmaññan ti ariyamaggo , tena araṇīyato upagantabbato sāmaññatthaṃ , ariyaphalanti āha ‘‘ sāmaññatthanti catubbidhaṃ ariyaphalan ’’ ti .Brahmaññatthan ti etthāpi eseva nayo .
Tenāha ‘‘ itaraṃ tasseva vevacanan ’’ ti .
Ariyamaggasaṅkhātaṃ sāmaññameva vā araṇīyato sāmaññatthan ti āha ‘‘ sāmaññatthena vā cattāro maggā ’’ ti .
Pañcamādīni uttānatthāneva .
Samaṇabrāhmaṇasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
10. Dutiyanidānasuttavaṇṇanā
113. Dasame vivaṭṭagāmikammānan ti vivaṭṭūpanissayakammānaṃ .
Tadabhinivattetīti ettha taṃ -saddena paccāmasanassa vipākassa parāmāsoti āha ‘‘ taṃ abhinivattetī ’’ ti , taṃ vipākaṃ abhibhavitvā nivattetīti attho .
Idāni na kevalaṃ vipākasseva parāmāso taṃ-saddena , atha kho chandarāgaṭṭhāniyānaṃ dhammānaṃ tabbipākassa ca parāmāso daṭṭhabboti āha ‘‘ yadā vā tenā ’’ tiādi .
Te ceva dhammeti te chandarāgaṭṭhāniye dhamme .
Nibbijjhitvā passatīti kilese nibbijjhitvā vibhūtaṃ pākaṭaṃ katvā passatīti .
Dutiyanidānasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Sambodhavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .