8. Aññatitthiyasuttavaṇṇanā
69. Aṭṭhame bhagavā mūlaṃ kāraṇaṃ etesaṃ yāthāvato adhigamāyāti bhagavaṃmūlakā .
Tenāha ‘‘ bhagavantañhi nissāya mayaṃ ime dhamme ājānāma paṭivijjhāmā ’’ ti .
Amhākaṃ dhammāti tehi attanā adhigantabbatāya vuttaṃ .
Sevitabbāsevitabbānañhi yāthāvato adhigamaññāṇāni adhigacchanakasambandhīni , tāni ca sammāsambuddhamūlakāni anaññavisayattā .
Tenāha ‘‘ pubbe kassapasammāsambuddhenā ’’ tiādi .
Ime dhammāti ime ñāṇadhammā .
Ājānāmāti abhimukhaṃ paccakkhato jānāma .
Paṭivijjhāmāti tasseva vevacanaṃ , adhigacchāmāti attho .
Bhagavā netā etesanti
V2.154 bhagavaṃnettikā .Netāti sevitabbadhamme veneyyasantānaṃ pāpetā .
Vinetāti asevitabbadhamme veneyyasantānato apanetā .
Tadaṅgavinayādivasena vā vinetā .
Atha vā yathā alamariyañāṇadassanaviseso hoti , evaṃ visesato netā .
Anunetāti ‘‘ ime dhammā sevitabbā , ime na sevitabbā ’’ ti ubhayasampāpanāpanayanatthaṃ paññāpetā .
Tenāha ‘‘ yathāsabhāvato ’’ tiādi .
Paṭisaranti
M2.170 etthāti paṭisaraṇaṃ , bhagavā paṭisaraṇaṃ etesanti bhagavaṃpaṭisaraṇā .Āpāthaṃ upagacchantā hi bhagavā paṭisaraṇaṃ samosaraṇaṭṭhānaṃ .
Tenāha ‘‘ catubhūmakadhammā ’’ tiādi .
Paṭisarati sabhāvasampaṭivedhavasena paccekaṃ upagacchatīti vā paṭisaraṇaṃ , bhagavā paṭisaraṇaṃ etesanti bhagavaṃpaṭisaraṇā .
Paṭisarati paṭivijjhatīti vā paṭisaraṇaṃ , tasmā paṭivijjhanavasena bhagavā paṭisaraṇaṃ etesanti bhagavaṃpaṭisaraṇā .
Tenāha ‘‘ apicā ’’ tiādi .
Paṭivedhavasenāti paṭivijjhitabbatāvasena .
Asatipi mukhe atthato evaṃ vadanto viya hotīti āha ‘‘ phasso āgacchati ahaṃ bhagavā kinnāmo ’’ ti .
Phasso ñāṇassa āpāthaṃ āgacchantoyeva hi attano ‘‘ ahaṃ kinnāmo ’’ ti nāmaṃ pucchanto viya , bhagavā cassa nāmaṃ karonto viya hoti .
Paṭibhātūti ettha paṭisaddāpekkhāya ‘‘ bhagavantan ’’ ti upayogavacanaṃ , attho pana sāmivacanavaseneva veditabboti dassento āha ‘‘ bhagavato ’’ ti .
Paṭibhātūti ca bhāgo hotu .
Bhagavato hi esa bhāgo , yadidaṃ dhammassa desanā , amhākaṃ pana bhāgo savananti adhippāyo .
Evañhi saddalakkhaṇena sameti .
Keci pana paṭibhātūti padassa dissatūti atthaṃ vadanti , ñāṇena dissatu , desīyatūti vā attho .
Upaṭṭhātūti ñāṇassa paccupatiṭṭhatu .
Pāḷiyaṃ ko adhippayāsoti ettha ko adhikappayogoti attho .
Lokavajjavasenāti lokiyajanehi pakatiyā garahitabbavajjavasena .
Vipākavajjavasenāti vipākassa apāyasaṃvattanikavajjavasena .
Kathan tiādinā ubhayavajjavasenapi appasāvajjatāya visayaṃ dasseti .
Sesamettha suviññeyyameva .
Aññatitthiyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .